Google
This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scanncd by Googlc as part of a projcct
to make the world's books discoverablc onlinc.
It has survived long enough for the copyright to cxpirc and thc book to cntcr thc public domain. A public domain book is one that was never subjcct
to copyright or whose legal copyright term has expircd. Whcthcr a book is in thc public domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discovcr.
Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from thc
publishcr to a library and fmally to you.
Usage guidelines
Googlc is proud to partncr with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to thc
public and wc arc mcrcly thcir custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken stcps to
prcvcnt abusc by commcrcial partics, including placing lcchnical rcstrictions on automatcd qucrying.
Wc also ask that you:
+ Make non-commercial use ofthefiles Wc dcsigncd Googlc Book Scarch for usc by individuals, and wc rcqucst that you usc thcsc filcs for
personal, non-commercial purposes.
+ Refrainfivm automated querying Do nol send aulomatcd qucrics of any sort to Googlc's systcm: If you arc conducting rcscarch on machinc
translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of tcxt is hclpful, plcasc contact us. Wc cncouragc thc
use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
+ Maintain attributionTht Goo%\'S "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout thisprojcct and hclping thcm find
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
+ Keep it legal Whatcvcr your usc, rcmember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just
bccausc wc bclicvc a book is in thc public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other
countrics. Whcthcr a book is still in copyright varies from country to country, and wc can'l offer guidance on whether any speciflc usc of
any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearancc in Googlc Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe.
About Google Book Search
Googlc's mission is to organizc thc world's information and to makc it univcrsally acccssiblc and uscful. Googlc Book Scarch hclps rcadcrs
discovcr thc world's books whilc hclping authors and publishcrs rcach ncw audicnccs. You can scarch through thc full icxi of ihis book on thc wcb
at |http://books.qooqle.com/|
D,j,i,i.aL,Google
D,j,i,i.aL,Google
; /'.j'iuj'- " EE.3.3.
/' l í- ' .- ^
D,j,i,i.ab,Google
D,j,i,i.aL,Google
L,Google
FORNSÖGUR
D,j,i,i.aL,Google
D„,i,i.aL,Google
FORNSÖGUR
VATNSDÆLASAGA HALLFEEÐARSAGA
FLÓAMANNASAGA
HERAUBGEOEBSN
GUOTRAWDR VIGFÚSSON m> THEODOR MÖBIUS
LEIPZIG
J. C. HIHmCHS'SCHE BUCHHANDLUIíG
1860
DigitizeclLyGOOgle
D,j,i,i.aL,Google
IHREM LIEBEN FREUNDE
KONRAD MATJRER
m HEBZLICHEB ZUNEiaDKG mfD HOCEACHTUNQ
QEWIDMBT
G. V. UND TH. M.
D,j,i,i.aL,Google
D,j,i,i.aL,Google
VORREDE.
Die bier Tereinigten drei ÍSLENÐiNOA-söauR , Hallfreðar-
saga, Vatnadœlasaga, Flóamannasaga, darín einaader gleícb, daas
keÍBe TOD ifaDen in der VollBtáadigkeit oder der Gestalt, in der
sie hier erscbeinen, Torber herausgeg^eben war, sind in mehrfacber
Hinsicbt voD einander Terachioden. Sie unteracheiden aich theila
uach Art nnd Character der von ihnen erzKhlten Begebenbeiten,
deren Zeitalter nnd örtlichkeiten, theils Dach der Forra ihrer
DacBtellang wie det aus dieaer iu Verbindung mit anderweitigen
Eríterien erkennbaren Zeit ihrer Abfaaanng.
WShrend Hallfreðaraaga, die das Leben dea beriihmten
islfindiscben Ðichters Hallfreðr Tandræðaskáld erz^lt, einen
TorzogsiveÍBe biographischen Gbarakter trKgt, Vatnsdelasaga
durch ÐarBtelIung der Thaten und Erlebniase des angesehenaten
Geschlecbtes im VaÍDsdalr sich xn einer durch mehrere Genera-
tionen gefHbrteD Familiengeschicbte erweitert, Tereinigt gewisser-
masBen Flöamannasaga den Charakter beider ia sicb, indem sie
theils Ton deuen berichtet, nacb denen sie den Namen ftibrt, den
in der Landschaft Fldi sessbaften Nacbkommen des Atli jarl,
theils und namentlich Ton Einem onter ihDen, dem klihnen Gröu-
laudsfahrer |>orgils örrabBÍnatjúpr, dessen Beisen und Abenteuer
fast den grösateu Theil der Saga fiillen.
DigitizeclbyGOOgle
In Vatnsdœlasaga bleibt der Vatnsdalr, aobald er nnr eininal
von Ingimund dem Alten fílr Bich tind seine Familie in Besibí ge-
nommen, derseibe ðcbauplatz der Begebenheiten vom Anfang bis
Bum Ende der Sag&; íq Hallfreðarsaga und Flóamannasaga
dag^en ist Island nnd zwar in jener das nordwestlicbe , in dieser
daE sttdliclie gewisaermBsaen nnr der Ausgangspunkt ftfr Hallfreds
Beisen und ErlebnisBe ostwttrts in Norwegen and Scbwedea, fár
die Seefahrten und Ðrangsale des fiorgils westwitrts anf Irlaud,
den Hebiiden nnd Grönland.
Alle drei zwar enden im Aafang des 11. Jarbrhund., |>orkell
krafla Vatnsdæla-goði , Urenkel Ingimnnd des Alteu, stirbt unge-
[&hr i. J. 1008, der Ðichter Hallfred nm d. J. 1010, wenn nicht
achon 1008, und í»orgÍl8 brrabeiaa^úpr als 85jHhriger Greis gegen
d. J. 1022^; doch die Morwegische Vorgeschichte, mit dta* eiite
jede heginnt, reicht bei der einen minder, het der andem mehr
znrtlck, am weitesten in Flóamannasaga, die vom Kðnige Haraldr
gullskeggr im Aufang des 9. Jahrhund. anheht
Ðaa goldne Zeitalter der Saga aaf Island iat die Zeit der
Stnrlange, von 1220 bis gegen daa Ende des Jabrhunderta [Starla
lUgmaðr stsrb 1284]; der Zeitraum, dem dið treffiicbaten Werke
ihre Entstebimg verdauken, die des Snoiri Sturluson [f 1241], des
Styrmir hinn frdði [f 1245], die besten íslendÍDgaBÖgnr, Njáls
saga, Egila saga, Landnámabitk, u. a. reicht von 1220 bis 1260.
Ðieser Zeit gehðren die hier gebotenen drei Saga's nicht
an; sie Bteben vielmehr an den Greazen derselben, Hallfreðar-
saga, in der Spracbe nnd Stil noch auf dem Wege der Eatwick-
lung, am Anfang derselhea, am 1220, Yatnsdæla saga, dieaUeQfalIs
als classisch gelten ktinnte, aa ihreni Ende, um 1250 bis 1260,
FMamannaaaga endlich, die obwohl noch immer von áen bessem
Saga's doch schon eín Sinkeo wahmehmen lltsst, noch spftter.
Wír handeln znn&chat von den Handschrifteu der einzelnoD
Saga's ond suchen sodann, so weit diess möglich, das Alter einer
'«: Vilit[iiiBtBlffalendingBiSsumfrÐrn51dm8Bfota«^£l]BO(tl
og ísl«nBkr> bðkmeuta Bd . 1 [Eiupm. 1856] ■. Stö-i9, 3T7-84, 290-93, 421-22
DigitizeclbyGOOgle
VOEEEDE 11
jeden EQ beBtimmen. Ihren VerfaBsem nachzoBplÍren ^re ver-
gébne Arbeit; denii von keiner der Saga's, deren Begebeuheiten
ÍD die Zeit der BeTÖlkernng der Insel bis zum Tode des Skapti
nnd Snerri [i. J. 1030 nnd 1031] falien, sind sie bekannt.
Haliæbbðar SAga Íst nns in kiirzerer und Itlngerer FassnQg
erhtdten. Die hier, b. 81 — 116, gedrnckte ist die klirzere nnd
findet HÍch nnr in einer Pergameuthandschrift, dem vortreðlicheu
cod. AM. 132, fol. Mit prfichtiger Haad an Anfang des 14. Jahr-
hnnd. geachriebea, zugleich eiue der grössten Membraueu, die uns
erhalten worden, enth< Hie folgende Saga's: 1. Njáls saga,
2. Eg^ls Baga, der von sp&terer Hand die Ariubjamar-drápa bei-
gefligt ÍBt, 3. Finnboga aaga hins ramma, 4. KormakB saga,
5. Vlga-OIAms saga, 6. FJJótsdæla saga oder Ðroplangar bouh
saga, 7. ölkofra þ&ttr, 8. Hallfreðar saga, 9. LaxdielaBaga,
ÍO. Fóstbrœðra sagat. Ami MagnilaBon, vor d. J. 1700 Ámma- /
uneusis bei Thomas Bartholin, aagt ttber diese Handacbnft :
'Sótína /ékk eg eptír BarthoUn dauSan, en honum gaf Bjom Magn-
úason'. Ðieser Bjbm war sýslumaðr im EyjaQörðr zn Mniika-
þverá, wo anch seiu Vater Magnús lögmaðr Bjamarson [f 1662]
ein angesehener und begtiterter Mann gewesen; acbon diesem
mag die Handschrifl gehiirt haben'.
1 Alle dieEe Saga's liud, mit Aasuahine dei Nj&la imd dea ÖHiarraÞ&ttT,
naohAH. 132heraQsg«gebeiiwordett; dieNj&la [EaTpmh. 1773] bGrnht auf ood-
AM. 468, ^ und ÖlkoiiaÞltttr [HoL 1756] atamiDt zwar ans AM. 132, docli nuiht
■mniittelbaT. — Eine Abaoluift der HallfTebarsaga aoB AM. 132 fludet eicti
in AH. 551«, ifi anf FapieT.
* Der Same K&lfalíehiarbél , den man irrtliúmlicheT Weise dieaer Hand-
echrift gegeben, gebilhrt nur dGm cod. AM. 133 fo]., weloheT zwar aueh NjUa
BbernuidíeRe alleÍB cnthHlt nnd der allerdingB nach dem Zeugnisse des Ami Hagn-
úuon in cod. AU. á35, eiiiem von ihm Terfassten Verzeichiiisse aeiner HembTan-
Handschrifteu, TOœ Kofe KUfalœkr [M jiaB jda] im W e a t laude stammte, Jener
Irrthum, bereite TOn Júa JúnSBon in aeiner Vorrede zur latein. Nj&la [1809]
beTÍchtíít, entetand aus ciucm ÐruekfehloT in der Vorrede zar ÍBland. Nj&la
[1772], wo pag. 2 fálaohlich No. 132 et 133 atatt des riebtígen No. 133
et 132 Bteht.
DigitizeclLyGOOgle.
i VORBEDE
Die ISogere Hallfreðaxsaga findet sicb nirgfinds als ein be-
Bondres Ganze, Bondera in mebreren Abschnitten jener gröBBern
ÓlafsBaga Tryggvasonar einverleibt, die ans Snorrí und dem latein.
Werkedes OunnlaagrmúnbrLeifBBon [f 1218] nnter EÍnfUgnng
Terscbledner tögur und þœUÍr [z. B. Hallfreð., Fœreyinga u. a.] ber-
Torgegongen, in Slterer Form in den Fnminannasögur I-HI nnd in
jtingerer in der Flateyjarbtik Torliegt. Eine Hallfreðarsaga in eod.
.AH. 657, i^, einer Uembrane, iat ann jenen Abscbnitten der
öla&saga in Fms. zasammeageBchrieben wordeD , wie diesB ana
den Worten des 5. Kap. der Saga in jener Handscbrift berrorgeht:
,ok var hann [Olofr kon.] kominn at noröan er harni tettaSi norör á ■
Bdlogaland íem dSr er getið, die znr ÓlsSs saga [Fms. H, 17], aber
uicbt znr Hallfreðarsaga gebören.
VergJeicbtmsQ beide Saga's mit einander, so zeigt die kiirzere
einen gedrSngten nnd treffenden Ausdruck, wfibrend die langere,
ohne ea deBshalb am Inbalte zn sein, oft um ein Drittheil reicher
an Worten ist; bÍBweilen stimmen sie wlirtlicb znsammen. Ðie
kdrzere er^ebt sicb obne Zweifel als die ílltere nnd urBpríingliche,
welcbe der Yerfasser der ISngern im Streben nacb einer gewisseu
Fillle nur ín der Form ansgedebnt bat. Ist der Inbalt dabú
tiberall im Wesentlicben derBelbe, bo sind dennoch in Fms. [ebenso
in AU. 557, i"] z. B. die nlðvfsur Hallfreds in der Sensbiite ans-
gefalleo, die jedocb in Flateyjarbök Bteben, in welcher aelbst nor
die Oescbicbte von der Dís nnd Ton Hallfreds Bekrenaung des
Trínkbecbers [s. 103, 14 — 16] Termisst werden and der Tod der
Beraerker [kap. 1. 2] auf die OrknejB Terlegt wird. Wenn da-
gegen Hallfreds dftnðaTÍHa mit den Toransgebenden Worten hér á
akipinu . . . [vgl. s. 114, not. 4] in AM. 132 feblt, so erklm sich
dieSB ans einem Versehen des Scbreibers, der tou öndimtt [b. 114,
21] zu andaðist [a. 114, 30] ilberBprang.
Wenn anch nicht zn den ganz alten, gehört Hallfreðarsaga
jedenfalls zu den ttlteren Saga's; dieHs zeigt der reine nnd auge-
messneAusdruck, die friache und kráftige Sprache, der lebendige,
ja poetÍBche Tortrag, War doch auch der Held der Erziíhluiig
DigitizeclbyGOOJík'
eín Dicbter ond gereichen ihr die vielen vísur, die sie von ihm be-
wahrt, zur wahreu ZÍerde. Der YeTfaaBei hat es sehr wohl ver-
Btanden, den Character des Hallfred zu scliildem und ihn ia sei-
nem. ezcentríschen Wesen uns vor die Augen zn atellen nad die
Konst der Saga konnte geniss nicht mehr im Anfange ihret I]at-
wicklnag gtehen, da man es veistaad, eo gesclúckt und bo leicht
uad lebhaft zu schreiben, wie es in diesei Saga der FaU.
Ðie SuBsern Kriterien fUhren eben dahin. Anf Hallfteðar~
saga bernft sich Yatnsdffitaaaga [s. 75, 14] mit dea Wortea: þó lék
et aama orð á meb peim SallfreOi »em segir i sUgu hans, wie denn
der Verfaaser der letztem jene nicht wenig beautzt, wenn auch mit
eigenthtimlicheia AuBdmck [vgl. z. B. Yatnd. k. 37 mit Hallir.
k. 3], aadrerseits aber auch mit krítikloBer Anfnahme dea Irrigen,
80 wenn Hildr, die Tochter des Avaldi, in beiden Saga's
irrtbSmlich als Tochter, statt als Eakelin des Eyvindr sörkvir
bezeichnet wird [b. 71, not, 1]. Jedenfalls ist HallfreðaTBaga Slter
als VatnadEela, aonach vor die Mitte dea 13. Jahrhnnd., wenn aicht
in dessen Anfang zn aetzen. Dena ilir Yerfasaer wtii'de gewisB
den jedenfalla wahren Bericht vom Anfentfaalte Haltfreds beim
Jarl Bijgiivald aicht weggelaBBen haben, hiltte er von Saorrí's
neimskringla, die davon erziihlt [Ól. s. Tr. k. 113], achon Kennt-
nissgehabt. Anaihr wttrdeeraachbesaereKnndevoaHalliredsBe-
kehrang nad NamenBfestigung; geschöpft liabea. Hiernach m5chte
Hallfreðaisaga wenn nicht von gleichem Alter mit Heimakringia,
so doch gewÍBS um einige Jahre iilter sein, so daea es in Yeiblndang
mit dem gaazea Ton und Charakter, den die Saga tritgt, nicht un-
angemesaen scheint ihre Abfasanng um d. J. 1220 anzusetzeni.
Daa Altei dei l&ngeren Hallfreðarsaga zn bestimmen fUllt
schwer und kommt auch wenig darauf an, da sie keineswega eine
* Ðie tTbereinBtiaimiing deasen, was iiber Oonnlaugr ormBtnnga imd Sk&ld-
Eiofn ÍD HollfreAarsa}^ i. 11 [a. 113] qut mit wenig Worten, in der Saga im
erBtem k. 10 BUBfúlirlieh benchtet wird, láSBt kaom aa die Benntzung der einen
8a§a Ton Seiten der audem deuken ; GonnlBugasaga ÍBt jedenfolle Bpátei nnd
gehöit der eígentUoh klasBÍBchen Zeit an.
DigitizeclLyGOOgle
in TOBBEDE
neufl Sago, Bondeni nur eine wortreichere Avaf&hmng der bier ge-
drnckten Slteren and kfinieren ist. Ðie OescbwStBÍgkeít mit der rae
z.B.HallfredBVemrtheilniigimSTfaþingerz&hlt.scheíntdaraaflun-
aufBhren, dass sie nicbt <er als Tom Ende dea 13. Jahrhnnd. sei.
Die ktlrzere HalIfreöarBaga war bislter noch nicht heransge-
geben, die ItLngere dagegen als Bestandtheil der grtissereii ölafs
saga Try^rasonar sowobl in deren Anagabe in den Fms. I — m,
kap. 161—154. 166. 170—172. 175. 219. 232. 364 als in der
Ftateyjarbtik [Cbriatiania 1859 — 1860] nnd der anf ihr basireDdea
Skalbolter Ansgabe der ólafs saga Tryggvas. v. J. 1689 — 1690
parL n. 8. 78—87. 98. 109—115. 126—132. 247—260. 304*— 307
Append. 19—22.
Der Hallfreðarsaga haben wir faier [s. 116 — 116] den Ab>
Bcbnltt ana Heimakríngla beigefUgt, der von dea Ðichtera Anfeut-
halt bei dem Jarl Bðgnvald berícbtet und ans dem man zngleicb
ersieht, doBS Hallfred seine Ostfabrt im Anftroge des Kðnig Olaf
TryggTason nntemommen, nm dnrch Worte nnd UnterpfSnder der
FrenndBchaft daa spfitere , nur dnrcb dea EönigB Tod bald abge-
brochne VerhSltniaB zwÍBcben Olaf nnd Rðgnvald zn Stande zn
bríngen. Díobs kleine StUck aus Heimskrii^la reicbt hin dem
Leser einen Begriff von Snorri's muBterbafter Darstellung zu
geben. Hallfreðorsaga ist gewiss eine schmucke Saga, indeBS die
wenigen Worte der Heimskringla BÍnd Gold gegen ihr Erz.
Ðer lalKnder Hallfred nimmt nnsre beBondre Theilnahme vod
zwei Seiten in Anaprucfa, einmal durch die Oescbtchte Eeiner Be-
kehrungzum Chrístentbume, sodaun dorch die Bedeutung, die er als
dner ácx berllhmteBten ialltndischen Dichter dea 10-11. Jahrhund.,
namentlicb in den zur VerberTlicbnng seines kðniglicben Herren
nnd Beschfitzers, dea norweg. König Olafr Tryggvason gedichteten
drápur bebauptet. Ðie Uberans charakteriatÍBche Stellung, die
Hallf^ed in der OeBcbichte der Bekehrung der IsUnder zum
ChríBteDtbnme einnimmt, hat in Eonrad Maubers Ðarstellung
derselben [Bd. I, s. 361 — 371 n. öft.] eine so treffliche und ein-
gehende Wttrdignng erfahren, daas es genflgt suf diese hier za
DigitizeclbyGOOgle
TOEK£DE XIII
TerweÍBen. Flir B^en Kang «ls Dicfater sprícht laut daa Zeag-
Qiss des Snorrí SturliiBon, der weim er nacfa ausdrlicklicher
Angabe [s. 116, 11] Hallfreda Gedtcfate voizugsweise seiner 6e-
schicbte Olafs zu Grunde legte, ifarem hiatoríBchea Werthe, aná
venn er auch ans Hailfreds Gedichten Stropfaen znm Belege im
8káldBkaparmál anftifarte, ihiem poetÍBchen die bedeutsámste An-
erkennnng zn Tfaeil werden Ifisst. Um dem Leser Gelegenheít
za geben, den Held der Saga auch von dieser Seite, bo vett diess
möglich, TollstilQdig kennen zn lemen, haben wir im Anhange die
Torfaandnea Fragmente yon Hall^eds Gedichten zasammenge-
stellt. Ðaii erste Gedicbt, die drápa auf Hákon jarl, die H&llfVed
als jnnger Uann von 20 Jafaren dicbtete, zeigt auB den Ðicbter
noch in seiner Entwicktang, er scheiat sicb dabei die Vellekla
des EÍDarr skálaglam, die damals in Aller Sfunde war, Ín der
Versart aad den Umschreibuogen zum Muster geaommen su
haben. Ðas Gedicbt ist auf einen Jarl gedichtet, wie die ienn-
ingar der 2 — 5. Stropbe nnd derea Anfflhrung am betreffenden
Orte, und zwar anf Hákon jarl, vie der Zusammenhang and die
ilbrigen Stropben erweisen [vgl. die Saga b. 91, 15]. Das TÍerte
Gedicht, die erfidrápa Olafs, unter allen ohne Zweifel das treS'-
licbste nnd dasjenige, in dem sich des DichterB ganzea Innere
aasspricht, soll wie die bertibmte UppreÍBtardiApa [s. 104, 14] dem
SigbTatr |><irðBrBon ffir ein fibnlicheB Gedicht auf Köaig OUf den
Heiligea, [vgl. Fma. V, 61.] zam Uuster gedieat faaben. HalliredB
Uppreiatardrápa [anf die Auferstehung Jesu Cfaristi gedicfatet] ist
leider verloren, ebenso die Gedichte anf Sigvaldi StrútharaldB-
son [s. 99, 32], auf den schwed. König ólaf EirlkBson [s. 103, 25]
nud die SchmMhYerseauf GrÍBSœmiiigBson, die GrlssTÍsar [s. 111,
19]-, Ton der drápa aaf Eiríkr jarl [113, 2] aiad nur die Anfangs-
Teree vorhauden. Die in der BergBbók [cod. reg, Holm. 1, fol.] er-
haltne und von Syeiabjöra EgllBSoa 1832 faeraaBgegebneÓIafsdrápa
ÍBt sp&terea UrspruugB und nicht von Hallfred.
Zu leicbterem VerBtandnÍBse der sowohl ín der Saga einge-
strenten lausavisur, als der so ebea bespiocbnen Fragmente Hall-
DigitizeclbyGOOgle
fredischerG^dichteglaubtenwirnnBaofdieAngabederproBuscben
Wortfolge uiid Bezeichnaiig der in ibnen vork.oinmeDdeD kenningar
bescbrKnkcn zn dlirfen, da sie kaam eiscn echwierígeren oder
aeltneren Aasdmck enthalten, den SveinbjÖrn E^lsson ín seinem
trcfflicben Lexicon oder in seinen Erláutemngen ÍD Fms. XII ttnd
Scr. bist. lal. II. III nicht hinreicheud crklárt bKtte; ee siud dees-
balh ancb da, wo der von uns gegehne Text nicbt vbllig mit dem
der Fms. tibereinstimmt, die Verweise anf ðiese beigeftigt worden.
Ðagegen scbien ea oicbt unintercBBant díe HallfredÍBche PoetJk, so
weit BÍe BÍcb in den von ibm gewShlten oder ihm eigenthíimlicbeÐ
UmBchreibnngen, poetiacben Benennnngen und Beinamen ans-
spricht, durch eine geotdnete ZnsammenBtellung derselben fiber-
blicken nnd beurtheilen zu laBsen.
Vatnsdæla saoa sowobl als anch Fldamanna aaga ÍBt nns
mit Ansnahme einiger Membranfragmente nur in spiiten Hand-
Bchriften tiberliefert. Die der eínen wie der andern atammen
nnmittelbaroder mittelhar sámmtlicbauBeinerundderaelben,
diese beiden nnd andre Saga's zugleicb entlialtenden Perganient-
handscbrift vom Ende des 11. JahTbund.,die einst dem Ped. Hans
BeBen gehörte nnd i. J. 1728 veibrannte, der aogenannten Tatns-
hornabök oder Vatnshf rna.
In dem Verzeichnisae der BUcher und Handschriften Resens,
die nach seinem Tode i. J. 1688 der Univeraitíitabibliothek in
Kopenhagen einverleibt wurden, der 'bibliotbeca P. Joh, Reeenii'
[Havn. 1685 40] wird diese HandBchríft p. 369 nacbatebend ver-
zeichnet: Cod. iaL mhr. mss. fol. continens; 1. Plöamannasaga.
2. Laxdæla saga. 3. Hœnsa-|>öris aaga. 4. Vatnadæla saga. 5. Ejt-
byggja saga. 6. Rjalnesinga saga. 7. KnJka-Befa aaga *.
' Von den Ubrigeii in VatnBhomsbfik enthaltenen Saga's Íet zn bemerken,
daes die PapierhandechTÍften der Hœnsa-^ðria saga BajDintlich aos ihr herge-
leitet zo sein BcbeineD, daaí dei Teit der [Havniffi 1Í87] gedruckt«Q E^bj^ft-
saga auf einer Attscbnft der Vatnshoinebák Imulit, dase endlicb van Loidæla-
saga Arui Hagnússon , wie 01 selber in deu von ihm Terfassten Verzeichnisse
D,j,i,i.aL,Google
VOEEEDE X7
Ðer Katne VatnshorDsIxik, wie Árni Bfagnússon diese Hand-
Echrift bezeichnete, weist auf Vatnsborn, und zwar wie man aos
andeinO-rÍlndenannehmendarf, anfdaaimHaukadalr[weatl. Isltutd]
gelegne, als ihrB urspríisgliche Heimathj höchst wahrscheÍQlicIi
dieselbe, die ontei dem Namen Vatnshyrnaals Beleg flii einen
Abscbiutt in des Beilagen der jUngem Uelabök der Landnima
[ísl. Bög. I (1813) s. 336] und von Amgrlmr Jönsson dreimal in
seiner Crymogiea [Hamburg, 1609, 4"] p. 62 [512], 77, 113 aus-
driicklich angefilbrt wird.
Der ersten Saga, die sie enthitlt, der FliJamannssaga ist ein
bis anf Jiin Hákonaison herabgeftlhrtes Oeschlecbtsieg^ster [s. 161,
6 — 14] beigeffigt '. Da dieser Jön — Jiin Hikonarson i Viði-
leiner EandBcliTÍften [AM. 435, 4°] angi«bt, eine toh ÁBgeirr Jönsaon gefertigte
Abaolirirt be^aaa, die aber ■wie ihr Original im J. 1728 mit Terbrannt sein niBg.
* Einem gleicben Geachleohtsregister des J6n H&konarBOii begegnen vir
am SehlHBae der {>6rðar aaga hreBit [Kbh. 1848] p. 65. Dieset Umstand in Ver-
bindung D)it Amgcims Citaten gestattet noch einen weitem Schlngi Qber die
ehemalige Besahaffeuheit der Vata)ihorn9b6k oder VstnshTrna. Ea finden. aich
n&mlich in Add. 20, fol. nnd AM. 564, 4° acht einKelne UembranbUtter in FoUo,
dÍG — wie die Scbrilt bezeugt — einer ond derselben Handgcbrift angeh&rten
nnd Fragmente ans folgenden Bags's enthftlten: 1. Viga-OlúnuBaga, in einer
ansfiihrl. jlingeren Secension, 2. HorSarsBga, Anfang [s ; íslend. sög. 11 (Kbh.
1847) s. 476—480 nnd Focs. H], 3. Bftiítar saga sniefells&ss, 4 Iióreiir saga
hrefin, Anfang nnd Sehlnss in einer TOn der gewShnL sebr Tenohiednen E.e-
oeneioQ, 5. Bergbiia ])littr 6. Eutablbúa t^ttr 7. Dranmr ^arBteins SiHa-EaUB-
íonar, Anfajig; ^öifiarBaga mit den 3 kleijiea þiottir echeint den Schluas
gebildet zu habea. Indcm nun ron diosen Saga's Birílarsaga TOn Anigrím
p. 113 nnif |i6FbarBaga p. 77 unter demselben Namen dei Vs.tlishfinlt oitiit
weiden, nnter dem er p. 62 [512] die Ejalneaingasagii [rgl. ísl. ss. n, 402-403]
oitirt, die Handsobrift aber, welohs letztere enthiolt , ntimlioh der cod- Besen.,
Ton Áud M. als VatiuhorngbÆ [odei Vatiuhfma] bezeicbnet wiid, die Fláa-
mannasBga endlicb im cod. Besen. ebenso wie die IiárSacBaga in jenen Frag-
menten mit dem GcBcblecbtaregister des Jðn HfikonarBOn endigen, so BohlieBsen
wir daiaus, daas jene Fr^mentblHtter gleichfalls zui Vatnshoinsb6k gcbörten
berar sie im 17. Jabrbund. noch auf IslBnd in zwei Theile gctheilt worden, deren,
einer der 1728 rerbrannte cod. Kesen., der anderc BÍcb in jenen wenigen BlBttem
nocb erholten bat. AbnlÍGbeTbeiIiuigenToaHandBchriftenkommeDaiiobBOnBtTcr.
D,j,i,i.aL,Google
xw TOEREDE
dalstUB^, geb. 1350, eán gebildeter und seiner Zeit selir &Dge-
seheDer Mann — deraelbe íst, 'welcher die Ftatejjarb<5k in den
Jahreu 1S67 — 1896 schreíben liess, darf man DÍcht allein anf das
Alter det VatnBhomsbök Bchliessen, die souach noch zn Lebzeiteu
Jdns, abo um 1100 oder docb zu Ende des 14. Jahrbnnd. ge-
schrieben seia mnsste, sondem es ist auch nicbt UDwahrBcheinlich,
dass wie die Flatejjarbdk, so aucb dieVatnsbornsbilk auf degselben
JiJn Veranlassnng geBchrieben wurde. Ðie Orthogr^hie nnd die
Abbreviatnren, so weit wir sie ans den Hembrauilberresten nnd aua
des ÁmíHagnÚBSon orthographÍscheuBemerknngenzuFIÖamanna-
saga nnd einem von ihm buchstabengetreu abgescbriebnen Stllck
der Ejrbyggjasaga erkennen ktínnen, passen ganz anf eine Hand-
schriit dieser Zeit.
Von VatnedffilaBaga, toq der wb zunttchBt bandeln, gab es im
Anfang des 17. Jahrhnnd. zwei PergamenthandBchriften. Von
der einen, der so eben besprochnen VatnBhorasbdk, stammen alle
nocb Torhandnen Papierbandecbriften und eine Membrane des
17. Jabrbund' Diess etkaante bereits Ami M^^úsBon und bat
es an einer noch zu erwKhnenden Stelle ausdrUcklich ausge-
sprochen. Jene AbBcbríften baben jedocb verschiednen Werth
und theilen sich biemach in drei KlasBen. Die beste ist ohne
ZwBÍfel die, welcbe Ami Hagnússon nnd |<orm(Sðr Torfason [Tor-
fssus] durch Asgeirr Jónsson unmittelbar ans der VatDBhomBbök
— knrz bðTOr sie Terbrannte — nehmen liessen; sie befindet sich
unter Nr. 559, 4° in der AM. Sammtnng *. Eine zwerte nm d. J.
1640, Ton dem bekannten Sagascbreiber Jiiii Gizatatsfu, eiuem
Halbbroder des Bistjiof BrTujúIfr STeinsgon, gefertigte Abschrift:
cod. AM. 138 fol. ist etwas tingenan und b< sich nicht streng an
ihr Original, ist jedoch brauchbar zu stellenweiaer Vergleichong
mit AM. 669, i". Da diese beiden Handschriilen, cod. AM.
569, i" nud cod. AM. 138, foL, unmittelbat ans det VatnshomB-
biik geflossen, die erstere als eine Tortreffliche, die audre als eine
* Eioe andre Abíchrift toh deniBellieit Áegein im Cataloge der AJi. Hand-
MhTÍften nnter Hr. 555, 4° aaígefalui, ist Terloieii.
DigitizeclbyGOOgle
VOHSEDE XVII
recht gnt»ge1teii ddrfen, eo reichen beíde volUtKndig hin dieSaga
so ricbtig, als diesa (íberhaupt möglich, herauszageben. Wenn
Asgeirr — so selten diesa ancb geticbeheii — in Heinw Abschrift
sicb versehen oder diese goast irgend eine Entstellnng erfahren,
so bedarf es nnr der Einsicht iii die J<ins, om zu erkennen was
in der Membriine geHtanden; so z. B. iat Ásgeirr 26, 8 — 9 von
dem einem vaxinn zu dem andeni vœmnn libergespmngen, 36,
26 — 28 konnte Jöa noch lesen, vas Asg;eirr aicht mehr lesen
konnte, 53, 12 hat Asgeirr die Zahl III we|^elassen, vgL aach
58, 29. 39, 22.
Alle ilbrigea Handschrifteu bilden die drítte Klaase, ea BÍnd
diejenigen, die aicht nnmittelbar aondera erst in drittem oder
viertem Grade ans einer sebr schlechten — jetzt nicht mehr vor-
handnen — Abscbrift der Vatnsbornsbiife stammen. An ibrer
Spitze steht eine Membrane, cod. AM. 138 fol,, die Bischof j'ór-
lákr Skúlason nm d. J. 1650 schreiben lieHB. Von ihr sagt Ámi
Magaúason: Vaínsdeelasagan virbút tnir vera eins og peer almenni-
legu þ. e. tekin úr Valníkomíbókinni tem nú á /leima í bibUotkeca
Resmiana ffavniœ, en er Mr aýeiilega rangt ghr\fu>S d. h. 'die[se]
Vatusdœlasaga scheint mir ganz eine von den gevöhnlichen zn
sein, d. h. ans der VataBhorasbdk abgeschriebea, die jetzt zu Re-
sen's Bibliothek in Eopenbagen gebört, aber sie iat hier entaetzlich
schlecht geschrieben', — ein Urtheil, was seine vollkommne Bicb-
tigkeit hat. Diese Handschrift Bovohl, als alle die andem zn ifar
gehörigen sind TÖllig werthlos; es fiuden sich Ðanismen \svoddan,
ski n. s. w.], Umsetzungeu nnd Verdrehungen ans MÍBsverstándniaB
wie z. B. 3, 17, wo in der Vatushorasbök frdgerSa stand, aber
mttíSr [m] aus Verseben BnBgefallen war, hat der AbBcbreiber ft/rir
illgjÖrOÍr Ínterpolirt. Nni au wd Stellen bietet AM. 128 mit deu
librigen seiner Klasse daB Bichtige, 60, 1: NjörBr, wo in AAT.
559 eine LUcke, aber In AM. 138 unrichtig maHr steht, nnd 63, 10:
Minþákseyri, w&hrend dimþakeyri in AM. 559 nnd 138 auf einem
f&lBchlichen tim der Vatnshomsbiik, statt dea Jfin in deren Original
bernhen.
DigitizeclbyGOOgle
ZTiif TOBEEDE
ÐasBa1ledie8eHaiidaotirifteii,AM.559,138,l28ii.e.w.,eiaer
Qoelle eaUtaniineD, vird denn anch durcb die ihnen gemeÍBSamen
Fehler beBtfttigt. ðo wiid Uberoll gelesen 3, 1: raumr Bt&tt frymr
[vgl. aucb 3, 3 die ín allen Handscbrirtea falBche GeBchlecbtsreihe]
28, 18: tilMógÍla, 44,3: gyba ataXt þuríör gsðja, 59, 12: Vieralfr
[VatnBbornsbftk : uereiðrf] Blatt Nereiðr, 77, 31 : Einargaonar Btatt
Ævar»i<mar; ferner 26, 1 nnd 3, 17, wo die HandBcbriften auf
Grond des bereits in der Vatnsbomsbúk feUerbaften fragerða
Terdorben aind, u. s. w.
Die zweite im 17. Jabrbund., obgleich Bcbon damals uor nocb
tbeílweÍBe Torbandiie Pergamenthandscbrift der VatnBdœla ist bis
aof ein Blatt zu Omnde gegangen. Es findet sicb in ASf . 445**, 4^
einem Fragmentheft tou 9 Bltlttem [eigentlicb Ín Folio-, nicbt
Qnartformat], toq denen l'/í Blatt der Flóamannasaga, 6*/« der
Eyrbyggjaaaga nnd 1 Blatt der VatnBdæta angebören. Ab-
Bcbriften, alte oder aene, tod dieser Handscbrift, die Bcboa im
17. Jahrhund. nicbt mebr recht leserlich gewesen nnd bereits
damals sertbeilt worden sein mag, finden sich anseres Wissens
nirgends. Das Blgtt der VatnsdælaBaga Íst hier s. 162 — 168
TollBtXndÍg abgedrackt; diess Iícbb eine beaondre Angabe der
Abveichungen annötbíg erachðísen, die obwohl nicht unweseat-
lich, docb kaum zar Aniiahme einer Terschiednen 'Beceosio'
berecbtigea, 'wie sie andrerBeíis biareichen, den Text der Vatns-
boruBbdkalG denreinerenand ursprlluglicberen erkennen zn iasseny
Inuere wie JíusBere Griiade weisen daranf hin, dass Vatns-
dœla nicbt za den Slteren isláadischea Saga's gehðrt. ðo wenig die
trefflichen Eigenscbaften, die man Ton jeber an ibr gerfíbmt, unter-
Bcbtttzt werden sollen, Terrfith doch ihre Sprach- nnd AusdrackB-
weise, dasfl, als sie geBchriebeu wurde, jene gewissermassea berbst-
licb su werden anfing. £s feblt ibr die gebörige Frische and
Energie und kann sio sicb weder mit der KlaBsicitftt der Njála
und Heimskriugla, noch mit Landnáma, Eigla, Eyrbyg^sBaga u. a.
Tergleichen; der Vortrag ÍBt zu breit, zu wortrelch, er erinnert an
einigen Stellen, namentlich in den ersten Eapiteln, etwas an die
DigitizeclLyGOOgle
fremtlen Romane, jii ee finden stch einzelne dabin gehðrige Worte
[ret/fari, eÍTWolðuffr, n. &,], die eine Bekanntschaft nut jenen anf
Island ToranSBetzen. Diess in Verbindung mit dem ganzen Ton
nud Cbarakter der &rz8hlung líisBt sie kanm faöher, als in die
Uitte des 13. Jabrbond., nm 1250 — 1260, setzen.
Anssere Kriterien bestatigen diess nnr. Vftthsdæla wird
nirgends ín den alten Saga's citirt, wahrend sie selbst sich auf
mehrere bernfl. Zun^chst [75, 15] auf HalliVeðarsaga, deren
Verfasser víel von dem in Vatnsdœlasaga BrzílhlteQ entnomnien
[a: oben s. XI\; femer [17, 32] auf die LebensbBBchreibnng der
Orkneyjarle, œfi Orkneyinga Jarla, wobei bb jedoch &agltch, ob
die Hltete, ktirzere, ím Aufang des 13. Jabrhund. geschriebne, auf
die sich Snorri, der Verfasser der Fagrskinna u. A. bemfen, ge-
meiat sei, — oder die noch vorhandne, aasf&hrlichere, díe nm
1245 — 50 geschrieben doch gegen 10 Jahre <er ala Vatnsdtela
sein mochte; endlich [16, 9] heisst es von der ðchlacht ím Hafrs-
fjörðr: hann [Haraldr] baröiat í nafrsJirSi, lem vUfa gelr { sSgum,
ein Ausdruck der, indem er einen grossen Reichthnm von Saga's
als vorhanden voraussetzt, die Vatnsdæla diesseits desselben er-
scheiuen ISsBt^. Noch bletbt das Verhílltuiss der Vatasdæla znr
Landnáma zu BrÖrtern, in der BÍch ein zierolich ansffihrlicher
Abechnitt öber Ingimnnd des Alten ííiederiassung auf Island und
eein Oeschlecht findet, der mit der Saga ziun Theil wörtlich Uber-
einstimnit. W^e diese £lter als Landnámabtik , bo mtísBte sie
anch Tor Snorri's Heimkriugla, eonach mindestene za AnfaDg des
13. Jahrhnndert geBtJirieben sein, wbs aber nach dem bereits An-
gefbhrten nicht mSglicb ist. Eine Vergleichnng beider Iftset es
vielmehr als das Wahrscheinlichste finden, dass sie entweder einer
ihnen gemeiasamen tJberlieferting folgteu oder dass, wie diess fast
alle íslendingasöguT aus der Mitte oder vom Schlusse des 13. Jahr-
hond. thnn, anch Vetnsdælasaga die genealogischen Augaben nnd
was mít iLueu zasammeuhSngt geradezn, wenn auch mit eiuigen
' Eben dJihJn gehSitauch [17, 18—26]: itm mBTgKm er kuiinigí oí fvUfragt
DigitizeclLyGOOgle
Abireicbnngen ana Landnámabdk entlebnt babe. Nícbt nnrSpracbe
nnd Ansdraek ist in Landnámabók alterthflmlicber nnd treffender,
als Íu VatnsdœU saga, eondern jene entbHlt aucb ricbtígere An-
gaben, wie z. B. dasa der Vater von Grfmr and Hrómundr den
Namen {xirir nichtaber wie in Vatnsdœlasaga Ingjaldr^ fttbrte.
Im Aufang der Saga ist der Scbreibfebler prymr statt raumr der
Landnáma nnd Vatnsdnla gemeinsam.
Die frtlbeste Spnr einer Benntznng der Vatnsdætasaga findet
sich in der Melabók [vgl. s. xix], deren Verfasser ganze — znin
Theil tlfael sugerichtete — Stiicke der Saga entlehnt bat nnd bis-
weilen so wörttich, dass man an einer Stelte den Text dersellien
[s. 26, not. 3 und 191, 2] ans dem der Melabtik berichtigen kann.
Der ToUst&ndige Abdruck der betreffenden AbsBbnitte ans letz-
terer [a. 189 — 195] macbteine besondre Angabe der Abweicbnngen
ttberflUssÍg. — Ob KrÍBtaisaga, die in kap. 2 mit dem in Vatoa-
dGclaaaga k. 46 Erzlblten Qbereinstimmt, Slter oder jttnger sei,
iJÍBst sich nicbt entacbeiden.
Eiin KeQnzeichen flir das Alter der Saga bietet anch Kunig
Haralds Beiuame: Dofrafóetri [s. 16, 7]. £r Sndet sich Ín k^ner
islðndiscben Saga, die filter wSre ala vom Ende des 13. Jabrbund. ;
wie bier, liest man ihu dagegeo in Fl<iamanna8aga,Kjalneainga saga,
Flateyjarbók [um Hálfdan BTarta], Bárðar saga Bnæfellsáss n. a. —
Endlich l&sst nucb namentticb im Abschnitt Hber |torkelI kraða die
gestörte Cbronologie der Saga auf ihr spStes Alter schliessen^.
AnsdenangelíibrtenGrflndenwirdsichderVatnBdælaaagakeÍB
hÖheresAlter^alsdieMittedes 13. Jahrh.,um 1250-1260, zuerkennea
lassen, ein Alter, dae jedocb im Vergteicb zu den vielleicbt nur nm
10 bis 20 Jahre Ktteren besten Sagawerken nicht zu Bpttt erscheint.
An diese erinnert sie aber auch iu nicht geringem Orade
in dengenigen Theile, welcber die Gescbichte Ingimnnda nnd
]>orateiiis enthtllt. Ohne daas Sprache nnd Vortrag der letzten
' Vielleicht daa* di«t«i Ntune auB der damals uooh nicht niedeTgMahiú-
henen Örvar-Odde uiga dem Verf. dm Vatníd. Torichwebte? •
" I : die ». Vin angefUhrte Abhandl. um timatal, «. 377—384
DigitizeclLyGOOgle
7 Eapitfll eioe jtingerfl Zeit verrietben ond 6n eiae spUere Hin-
znftlguQg glauben líessen, kðÐnen sie sicb ebensoweníg wie der
etwas aheuteuerliche und romanbafte Anfang mit der Erz&hlung
Ton Tngimunda Besitzaahme des Vatnsdalr und der HÍcb duAa
Bchliessenden Begebeubeiten vergleichen. Ðiese gebört ohne
Zweifel za dem Besten was die islilndische Saga in dieser Be-
ziebnng aufisuweisen hat. Ðie bobe Witide, der Edelmuth, der
grossberzige Sinn des Ingimnnd, die Besouneuheit and Milde des
seinen Briidem weit íiberlegaen þorsteinn, namentlich im G«geu-
satze zn Jöknls rascherem nud streitsachtigerem Cbarakter sind von
dem Terfasser in einer so idealen Weiae anfgefasst, mit einer
Bokben Liebe nnd zngleicb Anscbanlichkeit geschildert, dass dieser
ganae Theil der Saga gewissermasseti eioe erhöbte Stimmnng tiiigt.
Es durchweht ihn ein Geist der líuhe, der in vollster Harmonie
mit der DarstellnDg erscbeint, zugleich ein Oeist der Milde, man
mScbte sagen des ChrÍBtenthums, wenn nicbt in andrer Beztebung
die heidnÍHch-fatalistÍBcbo Lebensanscbaunng des Verfassers zn
Tage trSte, bo namentlich anch darin, dass — wie es Ingimnnd
an dem finnischen Orakel erfabren muss — Kiemand dem ihm
einmal bestimmten Geschicke eutgebea kSnne.
VatnBdielasaga ist zweimat herauBgegeben worden, 1812 zu
Kopenhagen von Er. Chm. Wetlauff, 1868 zu AkureTri von
Sveinn Skúlason. Ðer Text der altem Ansgabe beraht auf dem
oben s. XVII beBprocbnen AH. 128, w&hrend die LeBSrten vou AM.
559, desseu Werth bereits vom Heransgetrar selbst, obwohl za
sp&t, erkannt wurde, unter den Varianten angefiihrt werdeu;
nichts desto weuiger werden sowohl die treffliche Einleitung
als anch uameutlich die gelehrteu und inhaltreicheu Anmer-
kuugen dem leider jetzt sehr selten gewordneu Bucbe eineu
bleibenden Wertb verleifaen. Die Ansgabe von 1858 iat eiu
nicbtgaazcorrecter,ausserdemdurchDanismenent3tellterAbdrnck
des Kopeubagener Textes oder eiuer dem Shnlichen Handschrift '.
' Sie Gnahien uat«r dem Titel : lilendii^ ■Sgnr L Iiepti, Vatnidsla etiga.
DigitizeclLyGOOgle
xzit TOHBEDE
Voa den Handschriften der FhóutAmiíBAaí gilt ziemlich
dasselbe, waa tod denea der ValnBdnlasags, Aach Ton ibr gsb
es im 17. Jahrbuod. zwei Perganieiitbandecbrifteii, eiae rollst&n-
dige nnd eine nor noch in BruchatQcken Torhaadne; aach Flda-
maDDasagaiatunBTollst&ndigimrinPapÍerfaandBcbnftenilberlíefert,
die ebenfalh e&mmtlicb auf eiae einzige HaadBchrift zurflckgeheii,
wie dieBS theiU die ihnen allea gemeinsamea Fehler, theils uud
vor Allem daa einer jeden derselben am SchlusBe beigeftigte, bis
auf Jöa HákoDBrson berabgefUbrte GeBcblechtsregÍBter sicher
besengeu. Ðbsb aber jene eine Handschrift dieselbe bereits
besprochae VBtnBhornBbök gewesen, wird zwar nirgeuds aos-
drilcklich angegebeii, ist aber keinem Zweifel anterworfen, da
Ami MagntUson tou der Benntzang einer 'Membrane'i apricht,
diese aber — da sich zu jener Zeit erweislicb weder unter Ami's
eignen Handschriften, noch noter denea der kgl. Bibliotbek, aoch
sonst wo in Kopeafaagea eiae aolcbe befaad, — anf keiae aadre
als die des EeseainB [b: oben s. XlVj bezogea werden kana.
Uater jenen Abschríftea nnn zeichnen sich zwei, unmittelbar
aus VatnBhombdk geflossne, darch ibre Oflte aus, die eine: cod.
AM. 616, 1" um die Mitte des 17. Jahrbund. Ton ðira EetiII
Jömndarson f Hrammi, dea Ami Hagnússon mtttterlicfaen Gross-
Tater, geachrieben, die andre: cod. AM. 517, 4" kurz vor dem
Brande ihres Orígiaales, Ton AEgeirr Jdnsson; die erstere —
AM. 616, 4** — bebanptet den Vorrang, weil Ámí Uf^ússon,
wie man ans Beinen Noten eraiebt [s. 126, not 1. 2, 157, not. 1
2 u. a.], BÍe mit der Membrane Terglichen nnd Ketils Versehea
am Seitenrande beríchtigt hat, Da sicb naa ans Vergleicbnng
dieser beidea Haadachríften deutlicb eraeben Usst, was ia der
Vatashomsbtík gestanden, so konnte nach gleíohem Verfahren
Ú%efaiidi; STeinii Skúlason Akurejn 1858, 106 sb in kl. 8° und iat be-
Bprochen Ton GnttbnuidT VigMsson, in Kf Fðlageit 1859, e. 126—131
' Jedenfalls hatte i^rni, wie ei zu tliun pflef^le, dieBe anf einem dei AtHchiift
eÍDgel^ten Zettel naliei bezeictmet, dei abei veiloren gegangen ist.
D,j,i,i.aL,Google
wiebei Vatnsdælasaga, so auch bei Flöamannaaaga die Coasti-
tnirang des Testes aich auf diese beiden beBctirtekeD. Ee ist
soDftcb Ketils TOD Atdí colltitionirte Abschrift zu Grunde gelegt
and nui in einzelnen F&llen voa ibr zn Gnnsten der aDdera, mit
ihr fast dnrcbgftngig > (ibereínstÍmmeDden AbBchrifíl Asgeirs abge-
wichen worden.
Noch sei hier einer eigenihfimlicben Klasae von gleichfalls
aus der VatnshornBbók stammenden, doch noch spStem Hand-
scbriften gedacht. Ða ntlmlich die Saga in Sprache nnd Dar-
atellnng oicht die geböi-ige Bundung uiid GlStte besitst, Landnáraa
aber bier und da vollst&ndiger iat, snternabmeD die Abacbreiber
des 18. Jahrhnud. in der Abaicht, die Saga dadurch lesbarer nnd
fliesaeader zu macben, eiue Art ZusammenscfaweisBung beider*.
Ðie ÐieÍBten der Handacbrif^en, in denen diess geacbeben, sind
daber neu; sie finden sich nicbt in der Ama-UagnKanischen
Sammlnng, wohl aber anf laland und mðgen kaum ftlter als Tom
Ende des Torigen Jahrbnnd. aein. ðcbeinen aie Ewar auf den
ersten Blick mancbes Neue, eine lebendigere Sprache und nicbt
wenig Abweichungen von der Saga 2U bieten, erkennt man doch
bei genauerer Frðtímg dieaelben Irrtbfimer wie in der Vatiisborns-
b'ik; das QeBcUechtBregister haben sie alle.
Ansser dieser Flöamannaaaga der VatnBbornsb^k gab es aber
nocb eine l&ngere. Von der Fergamenthandacbrift, welcbe díe-
aelbe entfaielt, stnd nocb swei Blðtter Torbanden; daa eine, der
Scblnas der Saga [183, 13 — 185, 7] findet sich in cod. AU.
445'', 40 aufdem eraten von 7 BlSttern, welcbe die ersten Eapp.
VOD Eyrbyggjasaga entbalten, und nimmt a^ ihm l'/t Columne
' Eine Tenchiedetiheit flndet u. A. dario Stett, dau ^JBgeir's AbBchrift ohne
Tilel, wahreud Eetili die tJbenohnlt FUatnaniiaiiga fGhrt. Da aie .Ánii
U^oúawm nieht «iugeBtiioheD, moss lie wohl in der YatnBbambdk geatanden
* In cDd. AM . 515, i", Toa Sira Þðrili 1 Hitardal [lt;34— 1670] geBchriebenj,
ÍBt ein kleinet StUck der Lando&nia geradecn in den Teit der Siiga [kap. 18
aufgen'
DigitizeclLyGOOgle
XXIV TOBBSDE
ein; du andre kap. 34, 25 [177, fi — 183, 11], dem Fitmr Mt^-
ÚBSoo ntir in der Abachrift dea sira t níri^ [cod. AU. 515, M.} '/ ' '
bekannte, befand Bicli, wie das Kembranblatt der Vatnsdœlaaags
[b: obeu s. XVIII] in Add. 20, fol.^ Beide fil&tter gebörten einer
g^QBBern Sagabandsckrift an, die dem Westen dtsa Landea ent-
Btammte nnd bereits im 17. Jahrbuud. auBeinander genommen
seín mag. Arni Mag'DÚBSon erbielt aie wie bo viele andre von
seinem Frennde OrmrDaðaaon, HýBlnmaðrlStrandasýsÍn [t 1744.]
Von derselben Hiindscbrift waren jedocb im 17. Jahrhitnd.
Qoch zwei Blitter mehr vorbflnden, welche ein Stfick aua der
Mitte der Saga [kap. 18 — 23] entbielten. Sie Biod in einer sonst
zur Vatnsbomsbtik gehörigren Abschrift, cod. AM. 5l4, 4", die ^
dem aira þrirðr I Hitardal geliörtei nnd von diesem eigenbandig
geschrieben sein mag, um dieae dadorch möglícbst ausfCÍhrlich zq
baben, atatt des betrefFenden AbschnitteB in der kflrEeren Saga
benutzt worden; diesem Omstande babeu wír die kapp. 18 — 23
deranefUhrUchereuFUftmannasBgaausseribrem aoch vorbanduen
Ende anf jenen 2 Bl&ttem zn verdanken. Ðas zweite toq dieaen,
daB zugleich den Anfang der Eyrbjggjasaga enth<, bat der
Schrúber nicht beiiutzt oder, was noch wahrBcbeinliclier ist,
nicbt benntzen wollen, weil gerade der Schlnss det Saga wegen
MangelB jenes GeschlechtBregÍaters hier kfirzer ist, ala in der
Vatushomsbók , ibm aber daranf ankam, die Saga in mögUcbBt
ansfCibrlicher Geatalt zu besitzen >.
Ðass Flöamaiinasaga zu deu jfiugeren zfthlt und oicbt frtiber
als in das Eude des 13. Jabrbund. zn setzen ist, gebt ans ibrem
ganzeu Toue zar Genlige bervor, Die vielen ZweikSmpfe
\hÁlmgongur\ mit den Berserkem Jámbaus, Raudviðr, um Frauen
* Ánti HagnÚBSon h&t dies auf i
mem eingelegten Zettol ^^^ jír Mi
tV!r verit eign iira I>Mtar I Bitardaif^
' Der Schreibreliler ^ortievu raiOa gtatt ^. gi6fí [128, 16 (md 182, 1]
&Ddet lich in beideu Baga'a : er vtrd hiei ali eÍD LandnlimsmaSi i^eteiohDet,
dieBB jedoch nÍÐhf in LandnbtTiabók , aaeh weder hier noch dort geiagt, weBseu
DigitizeclbyGOOJík'
EU foefreteii, ist ein eigenthllmlicher Ztig der riddaraaiigw. Die
Sagti ist offenbar gescliriebeii, nacbdetn der Geaclimack an diesen
Bomanen anf Island Eingang gefunden. Der Vortrag iet breit,
die Spracbe weit entfernt toq der Lebendigkeit, irie wir sie Ín
den Saga's der klaiiHÍBchen Zeit linden, und Bteht in dieser Be-
ziefanng veit hinter der Vatnsdælasaga zurflck. Der Verfasser
steigt sich zwar ais einen guten, gotteBÍtlrchtigeu Mann, aber dabei
abergl&ubÍBch nnd in seinen Ansicbten nnd tJrtheilen bornirt.
Eine ideale Auffsasnng der in der Saga anftretenden Charaktere
fefalt ihr g&nzlich nnd die politischen Gegner seines Helden, des
starrköpligen þorgils, werden Ton ibm anf eine sefar ungerechte
WeÍBe behandelt. ÁBgrimr Elliðagrímsson, Frennd des Njál),
den wir ans der Njála als einen edlen und sehr trefflicfaen Mann
keanea lemen, erscheint hier nur in nDebrenhafler Weide. Der
kluge and weisse GesetzBprecber Skapti þiiroddsBOQ ist in nnserer
Sftga BÍcb selber beinahe gonz ungleich; nnr in der ErzKhlong
des 33. Kapitels bricbt ein Fnnken herTor, der an den berQbmten
ISgiogumaSr erinnert, dem Island und seine VerfasBung so viel
zu Terdanken haben. Eirekr ranði, ein rat^avQcingr nach alter
Art, erscbeint tiier ala ein falscher HenBcb, der nicfat wagt offen
anfzntreten und zn Hinterlist seine Znflncht nimmt, wSbrend doch
Hutfa nnd Entscblossenbeit gewiss nicht einem Uanne abzu-
Bprecfaen ÍBt, der ein so rauheB nnd nnwirthbares Land, wie es
Grönland im 10. Jahrhnnd. war, au&nsncben nnd bewofanl>ar zu
macben nntemahm. £a scheint ancfa, dass nicfat Qberall toU-
kommen wafar berichtet sei, z. B. Uber die Streitigkeiten zwiscbea
Asgrlmr ElliðagrfmBBon und f>orgils; denn ans Njála ersehen wir,
dass die politische Bedeutung des letztem, der in ibr gar nicht,
wílhrend ÁBgrfmr Bo faBufig, angeflihrt wird, keine groBse gewesen
sein kann; f>orgils, der doch toq Gebnrt ein fomgoöimaðr, mag
bei dem grössern Erfolg, den Asgrimr nnd Skapti batten, nnd
bei deren grðsserer BefSbÍgnng in den HÍntergrand gedrKngt
worden sein.
Die Chronologie der Saga ist etwas scbwankend, besonders
DigitizeclLyGOOgle
xxn TOBREÐE
in Betreff der Grðnlandsfahrt dea f>orgits, die — wse fceines-
wegs rícbtig Bein kanu* — nacli der geBetzlichen Annahaie
dea ChríBtenthnmH anf Island, i. J. 1000, angesetzt wird. Sie
fand eUtt i. J. 986 — 990.
Auch die KuHBem Kennseicben weieen der Saga ein apiltes
Alter BQ. Man findet nilmlich zwiecben den gröSBeru Abschnitten
GeichlechtsreiheQ, die grSstentheib geradezu wSrtlich ans der
8. 122, 28 ausdrflcklich genannten Landnámahók entlehnt sind.
In demselben Grade, als dies treffliche Werk in deu einzelnen
Tbeilen der Saga benntzt iat, zeichnen sicb diese vor den Hbrígen
aus. Es gilt dÍesH namentlich von den ersten 10 Kapiteln, in
denen genauer ab diess soust iu einer Saga gescbieht, die der
Berðlkening Islands Torausgebendeu uud sie Teraulassendea
Ereignísae geBcbildert werden. Die Benulznng der Landnáma-
hók in Verbindnng mit dem Umstande, dasa díe Geschlechtsreihe
des Flosi |>orbjarnarson [zu Anfang des 6. KapitelBJ bis auf den
ans Sturlnogasaga bekanoteu Kálfr Brandsson [um 1253 — 62]
herabgeffihrt wird, rfickt die Saga in die zweite H&lfte des
13. Jabrhnnd., und da Bie zugleich jönger als Vatnedœlasaga
Bcheint, wird man ibre Abfassung um d. J. 1280 ansetzen
dttrfen.
Ðsr VerfasBer scheint ein G-eistlicber ane dem Sttden der
Insel, dem Arnes|iing, geweeen zu seiu. Dass er wenigsteus iu
diesem Theile der lusel sehr bekaunt war, verrátb am Ende der
Saga die Mittheiluttg flber die durch Skapti an einem andem
Ort wiederau%Bbante KÍrcbe [s. 160, 32 und 161, Ij. Auf den
goÍBtlicheu Bernf dee Verfassers aber weisen ausser dem Tone
der Saga Uberhaupt jenOB ZuBammeutreffeu des þurgils mit
^ÓTT [b. 140-143], die Traume, so vom hjdlmlauhr [146, 11—19],
namentlich die Ankilndigung von der Heiligkeit des Bischofs í>or-
Ukr[146, 11— 19]».
' 8 ; die i. Vni angefúlirte Abhandlnng oni tímstal b. 421-422
' Hieraus BcUieðseu id irolleu, wie es Fíubi HnfCDÚiMU íu OrÖul. Ust.
DigitizeclLyGOOgle
VOEEEDE XJtVII
Ob die kflraere oder die Ungere Flóamannasaga die iiltere
sei? — ofawohl die Eatscheidung darttber durch daa geringe
Fragment, dss wir noch von der letztern iibrig habea, erscbwert
wird, acheint es doch das Kichtigere in der kllrzeren die nr-
aprfingliche, in der litogeren eine AaeffihmDg nnd Vermehrung
jener zu orblicken. WeDÍgstens in deo bei weitem meisten
iBlendingafiögur, wo eine kUrzere und eine Iðngere desaelben
Inbaltes rorliegen, wie z. B.Glala aaga Súrssonar, Hallfreðar
saga, Vlga - Glúmssaga und verscliiednen andren, hat sich immer
die kðrzere a]s die ursprfin^icfae ergeben, ganz entaprecbeud
dem Zeitgeiste, der jo spftter um so mehr sich von der Kiirze
aud Einfachheit der klasaischen Saga eatfemte. Namentlich
g^lt diesB von den vorklaasischen Saga's, deren mehrere am
Schlass des 13. Jafarhnnd. nnd Aofang des 14. umgeschrieben
und erweitert wurden.
Die kUrzere Fldamannasaga ist durchaua treffender im Aus-
dnick aod besser stilistirt als die I&ngere, deren Eade eine
gewiase Gescbwfitxigkeit zeigt, die den eigentlichen Sagaton ganz
verdirbt; man vergleicbe z. B. nur die Charakteristik des í'orgila
am Schlusse der beidea Saga's. In der lángeren Saga sind zam
Theil ^nige uicht uninteressante Zlige, die sich aber doch als
verdiichtig oder ganz falscb erweiaen, wie z. B. dass die Mtoner
sich an der Oatkiiste Grönlaads von Eiehhömohen und aaderu
kleinen Tbieren [waa fiir welcben?] emKhrea. Auch die Ge-
Bchichte von dem Rader, daa man fand und das mit Rnnen
bescbrieben war, iat bedenklich. Bei alledem acheiat es doch,
ala wenn die I^gere Saga vielleicht noch vom Eade des 13. Jahr-
hund. sei; man hat die Leiden and Cefahren dea f>orgiIa in
Grönland noch interesaanter und zagleich vollatSndiger, aasföhr-
MindeBm, II, 24 gethiin, dnsB f>orKiki aelbei die Saga abgcfasBt, Bcheint un-
thnttlÍGh; denQ wie lionnte dieaer Bchoa Torher von seinei erat naiih eeiiieBi
Tode [i. J. 1193] eifolgten Heiligsprechang -wiasení
DigitizeclLyGOOgle
IXVIII TOBEEDE
licber mschea wollen; eintge dieÉier ZasStze mSgeit ja auch anf
mdndlicher tTberlieferaDg bemhen.
Ansser der eben erw&hnten in ihr besonders anBfUhrlich
eTEáhlten GeBchicbte der erBten Anaiedter Islands nnd anBSei
det Bedentnng, die aíe namentlicb ffir Grönlauds ftlteate Ge-
schichte nud Geographie besitzt, bietet die FlóamannasHga
auch fflT die Eenutniss des nordiachen Alterthnms fiberhanpt
mehrere intereBSante Augabeu nnd Uittbeilungen, z. B. 128, 16:
Tom fjÖTbaugígarhr [vgl. Manrer, Bekebr. II, 220 not. 118],
120, 17: die geaetzlicbe Bestimmnng, dass znr Tbeihiabme an
VikiugSBtlgen daa Alter tou 20 Jahien nðthig, 137, 11: von
dem eigenth&nlichen, iterv^ani^a genaunten Zweikompfe, 146, 1 — 2;
von den Kiaftproben beim 8trangziehen, Kapitel 20 nnd 21:
Ton den Anfechtnngen Thor's, dem ihm geweihteu aaf das Scbiff
mitgenommeuen Ochaen [vgl. Manrer, a. O. II, 396 ff.] n. m. A.
Die Saga iat, obwohl mit Hinweglasaung der ersten 7 [8]
Kapitel, Ton Finnr Magmissou iu Gröul. bist. Mindesm. II,
1 — 221 heransgegebea wotden; den Teit, welcher — wenig-
stens im WeBentlichen — auf eiaer AbBchrift des AM. 516, 4"
hernht, begleiten auaser eiuer diinÍBcben UberBetzuug eine Bchr
ansföbrliche Einleitung und zablreicbe ErlSnteniugeu, vorzugs-
weise bÍBtoriscben nnd antiqnarÍBcbeu Inbaltes.
Da Vatnsdtelasaga nud Fldamanuasaga iu bo naher, bereits
erörterter Beziebnng znr Landnámabttk steben , . baben wir iu
den Beilagen die betreffeuden AbBcbnÍtte [s. 185 — 189 nnd 195
— 204] nebst dem ftir die Benrtheilnag des Altera der Vatns-
dælasaga wichtigeu Stilcke der Melabök [s. 189 — 195] folgen
lassen.
'Cher Lauduámabók geuUgen weuige Worte. Bei dem Reicb-
tbnm nnd d^ Zuverl&BSÍgkeÍt ibrer Angaben tiber die Besitznabme
aller bewobubaren Gebiete der Insel, Bowie ihrer Geschlecbta-
regiater, die bis zum 13. Jahrhaud. berabreichen , ist ue nnter
allon Werken der altislandiacheu Literatur da^enlge, das am
DigitizeclLyGOOgle
vielfschstes aasgebeatet nnd benntzt worden ÍBt; eine gonze Beilie
Ton Saga's steben in ihrem Gefolge. Sie ist die BasÍB föi die
meÍBten der Ín der Mitte oder zu Ende des 13. JshThond. ge-
Bchriebnen Saga'e, die fast alle mehr oder minder an sie ankntipfen,
anf sie zurdckgeben,
DiefHruns <este Eecension dÍesesinbaltteichenWerkes, die
ei^ntliclie 'Landnáma', stammt irie Sprache nnd Geschlechts-
register bezengen aus den Johren 1230 — 1240, aus der Zeit
der Sturlunge, deren einer oder mebrere sich selbst dabei am
meisten betbeiiigt haben mögen. 8ie bildet das Fundament in
Jön Signtðssons vortreMcber und allein brancbbarer Ansgabe
in dea ísleiidingaBÖgur I [1843].
Neben dieser sind uub noch zwei jtlngere Becensíonen in der
Hauksbók und der Kelabök flberliefeit. In der ersteren ver-
einígte ibr Verfaaser, nach velcbem die HandBchrift den Namen
fahrt, Hankr lögmaðr ErlendBBon [f 1334], um d. J. 1310 eine
von Sturla lögmaðr nnd eine andre von Stynnir fröði gescbriebne
Laadnáma zn einer dritten, indem er neue GeBchlechtBregister
nnd verscbiedne andre Angaben hinznffigte, Von der Hanks-
b(ik selbst, bo weit sie Laadnáma eathidt, sind uas anr 14BI&tter
in cod. AM. 371, 4" enthalten, dagegen eine sehr genane Ab-
sdirift derselben als sie noch TollBtHndig war von der Hand des
Jön ErlendsBon in cod. AM. lOð fol.
Die unter dem Namen Melabcik bekannte KecenBÍon lieas
ein Mitglied des Gescblecbts der Uelamenn [sesshaft sn Kelar
im westlichen iBland] um d. J. 1300 aafertigen; die Geschlechts-
reibeu sind bis auf Markúa l^irðarBon nod dessen Sohn Snorri
[t 1302] herabgefUhrt, Von dieser Melabtik, die im 17. Jabr-
band. im Westen des Landes nocfa vollstSndig war, haben sich
zwar aur zwei Bltltter erbalten, dennoch sind wir in den Stand
gesetzt das Verlome weaÍgBteas" mittelbar durcb eiae aoch
jfingere Becension kennen zu lemen, durch die im Cod. AM.
106 fol. entbaltne, sogenanate jiingere Melabdk, eine von jenen
mefarfachen Compilatíonen, wie mau sie im 17. Jafarhuiid. auB
DigitizeclbyGOOgle
XXT TOEKEDB
den TeTBchiednen Uteren RecenHÍoneD ttnfertigte. lodem der Ver-
fasserTonjener, aller Wahrschemlichkoit nachdei- schon genannte
sira fxirðr í Hitardal, anch die Sf elabök benutzte und die ihr eigen-
thttmlichen ZnsAtze seiner Compilation einfJlgte, so ist es nuschwer
diefie dnrch Vergleich mit der eigentlicben Landnáma und mit der
HanksbökauBznBcheiden). ÐerLeaerfíndetdazaGelegenheitindeia
faier [e. 189 — 196] TollBtSndig abgedruckten Abschnitte, welcher
die VatnBdœlasaga betrifft. Er enthSlt Vieles, was der Landuáma
sonst fremd, Toa dem Veifasser der Uelabdk aber uicht anderB-
woher entlehnt seiu konnte, als eben aua dieBer Saga, die, da ifar
Schanplatz nnd der Ort Íhrer Entatehuug, der Vatnsdalr, hart
an den HrútaQðrðr, wo der Hof Melar lag, angrenzte, ihm aehr
•wobl bekannt boíu muBBte nnd tou ifam ancfa in ausgedehntem
Maasse benutzt worden ist.
Btfcksichtlich der Orthographie, in welcher die faier gedrnckten
Texte .erscbeinen, so iat zunSchst kein Unterscfaied zwischen
œ und œ gemacht wordes; eín Unterschied, der wohl flir die
Zeit des Ari frööi gerechtfertigt, doch in der Zeit, wo Torliegende
Saga's geechrieben wurden, im 13. Jahrhund., bereits gtluzlich
aus der Sprache Terachwnnden war. Eb hStte dann anch sk in
deu PaasÍTendungen und das » 'm es, vaa, veaa ndgl., was nnr
der TorklaseÍBcheu Zeit angebiirt, gesetzt werden miiHBen; iu
den Gedichten Hallfreda, obwohl nicht immer, ist sk beibehalten.
Der WocbBcl zwischen ú — und ó — [a prÍTat.] findet sich schou
in den alteu Handschriften, Torwiegend jedocb, und heutzutage
auf iBland ðberall, ist 6. Ebenao zwiscben gera, das öfter iu den
Handscbriften [ga] nnd Sberall jetzt auf Island, und dem kltereu,
au sicfa richtigem gjöra [aucb bo im AuBtQörðr geBprochen];
' lu íslend. Bög. I iet ili« altesta BecenBÍon tnit B, die der U&nkiibák mit C,
der [jtiiigeni] Mekbók mit E, die Fragmente der [álteren] Melabðk mit Ec be-
ieiohnBt. DasB die letztern derselbeii Handechrift angBhörten, welohe fúrtSr
b«i Beiner jUngem Melabðk bennttte , erhellt aas fal. sðg. I, M7, Anm. 3 rgl.
mit lOD, Anm. ðO.
DigitizeclbyGOOgle
VOREEDE KXXi
Kwisclien Jcómu und Jcvómu, beities richtig nnd in den Hand-
scltriften wecbaelnd, jetzt sprícbt iuan im Westen dea Landes
kómií, anderwSrtB komu, nirgends aber hvómu. vd wurde ge-
schrieben, wo jetzt auf leland die Augpracbc: vo, mit Ausnahme
von váru etatt váru, das wie hdnum zu alt ist; ór [or] uud
hon wabrend man jetzt tiberall ór und kún spricht, Ðie Conso-
nanten wurden möglichst wenig verdoppelt nnd in den Endungen,
ausser wo ein l yorherging, — at, — il, — uí gescbrieben, souacb
talat aber ritaö; die beutige Aussprache, die bier ðberall das
vorziebt, findet sicb scbon iu den ^test«n HandBchrifteu.
DerAutheil, deu der Zweitgenannte der Herausgeber
an TorlÍegeuiJem Buche hat, beachritnkt sích auf die Cor-
recturen, díe Register und die dentsche Faesuug der Vorrede
und ist Ho unwesentlicber Art, dass nur der ausdrucklicbe und
wieijerbolte Wunseh des Eratgenannten ihn beetimmen kounte,
eines Vordienstos tbeilhaftig za erscbeinen, das in Wabrbeít
uur Jenem gebíihrt. Du abor, lieber Maurer, weiet, dass eo
uugleich aach in diesem Falle die BethStigaug unsrer Freund-
scbaft fiir Ðicb seiu möge, dennocb in dieser selbst Keiner
dem Andern nacbzÚBtehen gesonuen ist.
DlSltizeclLyGOOgle
INH ALT
VATNBDÆLABAQA 1—80
HALLFREDAESA6A 81—116
FLÖAMANSASAGA 117—161
BEILAGBH
UBMBRAJfmOMSNT TOH T^TNeDALABÁOA .... 162 — 168
FBAanBHTB DXB, adsf6hbi.ichbh Fi^amahhahaoa 168 186
AnH Lahdhamabók
L ED Tathbdjblabaga
1. AUB LaHDNAXA TOI:. XIT HAOESBðE , . . , 185 189
2.íosMblaw}k 189—195
ii. ec flðamahnabaoa
ADB Lahhhama ygl. mit Eadibbúe und Hela-
Búi 19&-204
KVMOI Hallfbbdab
I. Dbapa dm Haxoh jaiu, 206
n, Ólafsdbapa 206
m. Ðbapa umEikik jabl 207
re. Ebfiiibapa Ólapb 207—210
Pbosaibðhb WoBTPOLaB IH dbh tibuk 211 — 220
EBHKIHaAH D. B. « 221-225
Pbbbohbh-Bhoibibb 226—233
Obtb-Exoibtbb 234—238
t4i.kbbhambn 238
ElÐSITKAKSH TOH TbIBBBH D. B. W 238
Bbbiohtiguvobn 239—240
DigitizeclLyGOOgle
VATNSDÆLASAGA.
D,j,i,i.aL,Google
L,Google
VATNSDÆIASAGA
Maðr er nefndr Ketill ok var kallaðr rsnmri, hann var ríkr
maðr; hann bjó á fieim bæ, er 1 Ranmadal heitir, þat er norðsr-
)iga f Noregi, hann var Bon Orms skeljamola HroasbjamarBonar
RamnsaoDar^ norðan or Noregi. |>á vórn fylkiskonnngar f Noregi,
er þeBBÍ saga gerðist. Ketill var ágætr maðr ok vel anðigr at fé, s
ramr at afli ok hínn rðskvasti l ðllnm mannrannnm, ok hafðí verit
f hemaði hínn fyrra hlnt tefi sinnar, en aettist nú at búnm sfnum,
Bem aldr færðist yfir hann. Hann A.iti Mjölí, dóttnr Anar bog-
sveigia. Ketill átti aon með henni, hann er þoFBteinn nefndr, hann
var vænn maðr ajónnm, engi var bann ágœtÍBraaðr á vðxt eðr afl; lo
hann var XVIII [vetra] þá er þetta var tlðinda, en þó var athæfi
{>orBtein8 ok allr færleikr með enn betra meðallagi at þvf sem þá
vórn nngir menn. í þenna tfma þóttnst menn þesB verða varir at
dthlanpBmenn eðr illvirkjar mnndi vera á leið þeirri er liggr á
milli Jamtalands ok Ranmadals, þvfat engir kómn aptr þeir er is
fóra, ofc þóU saraan væri XV eðr XX, þá hðfön þð engir aptr
komit ok þóttast menn þvf vita at frágerða[maðr] ' mnndí dti
liggJB. Menn Eetils bónda nrðn minat fyrir þesanm dfriði, bæði ;>>.
UeiertcAr.; Yatzdiela aaga mit der Hand lUi Á.ná Magníisaon. ' Vþl.
unlm B.T, 9 umíLdB HI, 2; Þrymr Sit. * So Orkneyiuga b. o. 1. tfnií Ldn.
a. 0.; Neabiamarsonar Jotiin bÍMnars. Æi. ' fargerHtt AM. 138.
DigitizeclbyGOOgle
4 VATNSDÆLASAGA
maiiDdrApam ok féskððnm, ok gerðn roenn mikit orð á til ámKlis,
ftt BÍ Tffiri mikiU vanskSnmgr er yGrmaðr var þeas heraðe, at
engar atgerðir akyldi í móti koma BKknm úhæfDm, ok kvóðn KetU
{Afli, > "'^ mjOk eldast, en hann gaf eér fátt am, en þótti þó eptir þvf sem
' 6 þeir Bögðn.
þat var eitt sinn at EetiU mælti við {Ktrstein Bon ainn: önnnr '.
gerist nú atferð nngra manna en þá er ek var nngr, þá gimtnBt
menn A nokknr framaverk, annat tveggja at ráðast í hemað, eðr
afia fjit ok BÓma með einhverjum atferðnm þeim er nokknr mann-
10 hetta var i, en nú vilja ungir menn gerast heimaelsldr ok sitja
við bakelda ok kýla vðmb aína á miði ok mnngáli, ok þverr því'
karlmenska ok hfmtfengi, en ek hefir þv( Qár aflat ok virðingar
at ek þorða at leggjs mik i hættn ok hi!rð einvigi. Sú hefir þú,
þorBteínn, litínn krapt hlotið afls ok vastar; er þat ok Ifkast at þd
>i> íylgir þar eptir þinni atbðfn ok fari þar eljan eptir ok öll tilræði,
þvfat eigi viltn víkjaat eptir atferðum enna fyrri frænda þinna, ok
sýuir þjk eptir þvf sem þá ert ásýiidum ok mun hugr fylgja vexti.
þat var rlkra manna siðr, konunga eðr jarla várra jafningja, at
þeir Ugn f hernaði, ok Öflnðn aér Qár ok frama, ok skyldi þat fé
io eigi til arfs telja, né aonr eptir íööw taka, heldr akyldi þat fé f
hang leggja lijá sjálfnm [|)eim]. Nú þótt eynir þeirra tæki jarðir,
máttn þeir eigi haldast i efnnm kostum, þótt virðíng félli til, nema
þeir legði sik ok sfna menn f hættn ok herskap, aflandi svá Qár
ok frægðar, hverr eptir annan, ok stfga avá í fótapor fræDdnra
ss afnnm. Nú ætla ek at þér sé ókunn hermanua lög, ok mntta ek
þaa kenna þér, ertu nú ok avá^ aldrs kominn at þ6r vseri mál at
reyna hvat hamingjao vill nnna þér. {loreteinn avarar: eggjat
væri nú ef nokkut tjóaði. Haon atóð upp ok gékk f brot ok var
' ' ^ enn reiðaeti. Skógr mikill liggr á miUi Ranmadala ok Upplanda,
iw er almannavegr liggr yfir, þótt nii heptist fyrir þeim meíuvœttnm,
er menn hngðn Ati liggja, þótt enginn kyDui frá at aegja; nú þóttí
aú f^amaferð meat &t ráða hér bœtr á.
> AH. 138; bin Olt. < Vgl. oap. T.
DigitizeclLyGOOgle
VATNSDÆLA8AGA 5
þat var litln síðarr en þeír feí^ar höfða við *} taUst, at þorateiim
gékk út eiimsaaiaii frá dryk^ii, ok bjrggr þat belzt fyrir sér at
hann mnn treysta á hamingju fiíður BÍnB ok veröa eigi fyrir
atyrðum hans, heldr vildi hanii nú leggja Bik 1 nokknra maim-
hœttn; hann tók heBt Binn ok reið einnaaman til ekógar þangat i
Bem honnm þótti hetet ván ilivirkjanna þóat honam þætti lítil
ván framgangainB við slikt ofrefli, sem hann iþóttist vita at fyrir
mundi búa; vildi hann nú ok heldr leggja Ufit á en fara at erendis-
lansn. Hann hcpti hest sínn við skóginn, ok gékk elðan f hanu
ok fann afBtlg einn, er lá af þjóðgötunni; ok 8em hann hafði lengi lu
gengit, fann hann f skógiaum hús mikit ok vel gert fKtrsteinn
þóttist vita, at þetta herbergi mnndi si ciga, er stlgana hafði
bannat, hVirt sem þeir vóra einn eðr fleiri. ðfðan gékk þorsteinn
inn Í BkálauD , ok fann Jiar atórar kistur ok mart til gæða. ^ar
-var Bkíða[kiaði] mikiil en annars vegar vara f sekknm ok alls u
kyuB varningr. {lar aá hann rekkju eina, hon var míkln meiii
eu iiokkor steng, er J>oreteinn hafði fyrr séð, þótti honnm sá ærit
hár, er þetta nim var mátuligt. Rekkjan var vel tjöldnð; þar var :■■
ok borð búit með breinnm dúkum ok heiörlignm kríUnm ok hinum ". .
bezta drykk. £igi gerði f>orsteinn at þesaum hlntnm; sfðan 20 v .
leitaði hann sér nndanbragðs, athann vœri eigiþegar fyrir angum
þeim er skálann bygði, þvíat haim vildi fyrr vtta hvert efni honnm
þœtti í vera en þeír tækiat orðum eðr aæist. Hann fóf sfðan upp
f milli sekkanna i vöruhlaðann ok sat þar. Síðan heyrði hann
út dyn mikinn er á leið kveldlt, ok eíðan kom inn maör ok leiddi n
' eptir Bér hest; sjá maðr var harðla mikill, hvltr var hann á hár,
ok féll þat á herðar með fSgrnm lokkum. {>orsteini sýndiat
maðrínn vera hinn frfðaBti; sfðan kveykti þeasimaðr npp eld fyrír
sér en leiddi áðr hest BÍnn til statle ; hann setti munnlaug fyrir sik,
ok ^vð_sik, ok þerði á hvftum dúk. Hann rendi ok af verpli so ..-
vænan drykk í stðrt stéttarker ok tðk sfðan tit matar. Allt
sýndi&t þorsteini athæfiþeBsamanns merkiligt okmjðk hæverskligt;
DigitizeclbyGOOgle
g TATNBDÆLASAOA
tniklu var faann meiri maðr en KetiU faðir hans, ok þótti hann, sem
Tar, manna meetr. Ok er skálabúinD var mettr, sat hann við eld,
ok sá i ok mælti: Bkipan er hér á vorðin, eldrinn er nú meirr
fölBksðr en ek hngða, hygg ek at hann hafi verit fyrir Bkðmmn
i> npp k[v]eyktr, ok veit ek eigi bvat þat veit, ok zai vera, at menn
Bé komnir, ot flíti um líf mitt, ok er þat eigi fyrir aakleysi, ok
Bkal ek fara ok leita nm húsit. Sf ðan tðk hann flér eldiskfð , ok
leitaði, ok kom þar at aem vðrnhlaðinn var. Svá var þar háttað,
st gai^a mátti af hlaðannra ok ( einn Btðran reykbera er á var
10 flkálannm. Ok 'er spelIvirkinD kannaði hlaðann , var þorsteinn
úti, ok gat akálabiiinn eigi hitt faann, þvíat þorsteini vsr annarra
forlaga anðit en vera þar drepinn. Hinn leitaði þryBvar um húsit
ok fann eigi. í>á mælti skálabúinn: kyrt mnn ;ek nú vera láta,
ok er ÚTÍst til hvers nm dregr, ok má vera, at þat komi fram nm
15 mfna hagi Bem mælt er, at illa gefast ill ráð. Sfðsn gékk hann aptr
til hvílnnnar ok tók af sér Baxit. Svá flýndÍBt f>oreteini, sem þat
væri in meBta gersemi ok alllíkligt til bits, ok gerði sér þat f hn;g
at dnga mnndi ef hann næði saxinn. Honnm kom nú ok f hng
eggjan feðr sfna, at þrótt ok djarfleik mnndi til þurfa at vinna
so slfkt afrek eör ðnnnr, en franú ok fagrligir penningar mnndi i
móti koma, ok hann mnndi þá þykkja betr gengit hafa en si^a
við eldstó móður ainnar, þá kom honnm ok f hng, at faðir hans
segði hann eigi betra til vápns en dóttnr eðr aðra konn, ok meiri
aæmd væri frændnm [hans] at ekarð væri f ætt þeirra eu þar sem
í5 hann var. Slfkt hvatti þoiBtein fram ok Íeitaði hann Bér þá færis
st hann mætti einn hefna margra vanréttis, en f Öðru lagi þótti
honnm þó skaði mikill nm manninn. Sfðsn Bofnar skálabúi, en
{torsteinn gerír titrann með nokknru harki, hve faBt hann svæfi;
hann vaknaði við ok snérÍBt á hlið, ok enn leið etuDd, ok gerði
30 þorBteinn tilrann aðra ok vaknaði haon enn við ok þó minnr.
Hit þríðja BÍDD gékk þorsteÍDD fram ok drap mikit högg á rúm-
etokkíuD ok fano at þá var allt kyrt nm hann. Sfðan kveykti
^orsteinn log ok gékk st rckkjunui, ok viU vita, ef haDD væri i
brantn. þorsteinD aér at hanu liggr þar, ok svaf f eilkiskyrtn
DigitizeclLyGOOgle
VATN8DÆLASAGA 7
ginllsanmaðri ok borfði [i] lopt npp. f^orsteiiin brá þá saxinn ok
lagði fyrir brjóst ennm milUa manni ok veitti honnm mikit sár.
þeBBÍ brást við fast ok þreif tíl þorsteins ok kipti honnv npp i
rúmit tyá eér, en aazit stóð I sárinn, en ará fast haíði f>orBtelnn
til Isgit at oddrinn at6& l beðion ', en þessi maðr var fárrammr ok b
lét þar Btanda Baxit sem komit rar, en |>orBteinn lá ( milli þilia ok
bans. Hínn sári maðr mnlti: hverr «r ^i maðr, er mér hefir á-
verka veittan? Hann svarar: þorsteínn heitir ek ok em ek. son
Ketila rauma. Maðrinn mslti : ek þóttnmBt vita áðr na& þitt, ea
þó þykkjnmst ek frá ykkr feðgom' þeaaa hafa sízt makligr lo
[rerit], þvlat ek hefir ykkr Iftið eðr ekki mein gert, en nú varta
heldr til ekjötr en ek heldr til seinn, þríat nú var ek i brott
búinn ok [at] hverfa frá þeasii úráði, en á ek^ allB koBti við þik
hvirt ek læt þik lifa eðr deyja; nd ef ek geri eptir veröleik ok þú
hefir til atefnt, þá aegði engi frá okkarri Bameign, en ek œtla þat is
nú ráðligast at láta þik þíggja Iff þitt, ok mætti mér verða at þér
gagn ef evá vildi takast. Nú vil ek ok eegja þér aa.fa mitt, ek
heiti Jöknll ok em ek aon Incpmnndar jarls af Gautlaadi; ea eptir
hœtti rikra manna sona aflaða ek mér fjár, þótt beldr væri
frekliga at ort, en nú var ek biUnn til brottferðar. Nú ef þér k
þykkir nokknt veitt i Iffgjðf þinni þá far á fmid fððnr odnB, en
hitt þó fyrr at máli mðður mfna, er Vigdis heitir, ok aeg henni einni
eaman þeima atburð ok ber heuni áBtsamliga kveðjn mlua, ok aeg
at bon komi þér f irið rið jarl ok Ailla vingan með þeim bætti at
hann gipti þér dóttur sfna en syatnr mlna, er |>6rdf8 heitir. Nd is
er b4r gutl , er þú Bkalt bera til jarteigna at ek sendi þik, ok þótt
benni þykki mikill faarmr aiun eptir mik, þá vœntir ek at hon
virðir meira áBt ok orðBending mfna en tilgeming þinn; en mér
aegir srá bngr nm atþú mnnir gæfumaðr rerðaj nú ef þér verðr
eona snðit eðr þfnmn Bonuni, þá láttu eigi nafn mitt niðrí liggja ok w^'
vientir ek mér þar gíeða af, ok beSr ek þat fyrir Iffgjðfina.
|N>rsteÍnn bað hami nd gera aem honum líkaði nm lifgjðf við Bik
■ n Hdt. > fetium Sdt. ' kost/ij^í dit Hát. nu
DigitizeclbyGOOgle
8 VATNBDÆLABAOA
ok Kðra hlntí, ok kvaðflt þar einkÍB mimdn nm bíðja. Jðknll kvKÖ
DÚ vera bane lif undir §ér, ok allmjffk mnntn eggjaOr Terit hafa
þeesa verkH &f feðr þlnum, enda hsfa mik nú at ftalln bitíð tums
ráð, ok eér ek at þér llkar fiótt vit deyim báðir, en meirí forlaga
6 man þér anðit vera, eigi eru þeir fomatoUnBir, er þú ort fyrinnaðr,
sakir ársðis ok karlmensku, ok betr er þá séð fýrír koati aystnr
minnar at þú fáir bennar, en vikingar fái hana. at herfangi. Nú
þótt þér eé til hoðit f Gantlandi, þá far þú heldr til eigna þimia i
Ranmsdal, þvi eigi muna f^rfi-ændr minir þér rikie imna eptir
10 hanB dag, en verða má, at hðrmungarTfg liggi f kyni yðrn ok
mnnn menn missa e^auBsa fVsenda sinna. Nú Beg eigi til nafiiB
mfuB alþýðu, nema feðr þfnnm ok frændnm mfnnm, þrfat æfin hefir
ófðgr 1 Terit, enda er nd goldit at verðngn, ok ferr avá fleBtnm
rangtætíemðnnum. Kú tak hér gnllít ok haf til jarteigna, en kipp
15 i brant saxinn, ok mnn þá eigi langt verða okkst viðtal. Sfðan
Idpti fiorBteinn f braut eaiinn, en JOknll dó.
Eptir þesBÍ tfðindi rfðr f>orsteinn heim, ok er hann nálgaðist i
bæinn sá hann marga menn rfða f m6t sér ok kendi þar fttðnr sinn
ok marga knnningja, ok fórn allir hans at leita; ob er þeir
»1 fbndust, kvaðdiKetíll aon sinn með blfðnm orðnm ok þóttist hami or
heljn heimtan hafa, ok iðrumst ek þegar eptir þeirra orða, er ek
mælta Tið þik til frýju eðr áleitni. þorsteinn svarar, ok kTað
bann Iftt hafa fyrir séð, hvárt hann kæmi nokkum tíma aptr eðr
aldrí, en kTað hamingjuna hafa Btyrkt nd svá Bitt mál, at hann
3A bafði beill aptr komit. Kn þótt þdr kasfí þessnm orðnm fram
''<'"með nokknrri stygð, þá nrðn þeir brátt vel sáttir; segir f>orsteinn
nú feðr sfuum allan atburð sinnar ferðar. Fyrír þetta verk fékk
þorBteinn góðan orðstfr af hTerjnm manni, aem Tán Tar. Siðan
lætr þorsteinn þiags kreðja ok kvómu þar allir bygðarmenn or
30 . þeim hemðnm. Á þessn þingí Btðð þorsteinn npp ok mielti : þat
er öllnm yðr knnnigt at gera, at óttí sá er á hefir legit bér nm
bríð af stigamðnnnm, at menn máttn eigi fara ferða sinna, hann er
> 6fug AM. 138
DigitizeclLyGOOgle
VATNBDÆLASAGA 9
nú af ráöimi ok endaðr; er þat ok ineat nndir þesei minni JpingBteAin,
at ek Til at hTerr taki eitt fé þat er itt heSr, en ek mTm þat
eignast, er af gengr. Hér at rar geir góðr ri^mr af mðnimm, ok
fékk þorsteinn rirðing mikla með ðllii BÍnn tiltæki. Nafli iIÍTÍrlg-
ans vissi elgi alþýða manna, af þyi at þat rar lítt á lopt borit. 5
5 f>at var einn dag at þorsteinn talar við fí^ðnr Binn, at hann
mnndi fara anetr á íiind Ingimnndar jarls eem hann hefði beitið
Jðkli; kvað Eetill }>at eigi ráðligt at ganga f hendr lÍTÍnnm sínnm,
ok bað hann heldr heima Tera; ok þó Jarl vili eigi granda f>ér,
þá má þó vera, at nokknrir verði þér ágangsamir ok eigi góðri^- 10
ogir. |>orsteinn svarar: því hefir ek heitið' Jökli, sem ek skal
enda, ok Jiótt ek bera þaðan hTárigan föt heilan, þá skal ek þó
fara. Síðan bjóst ^orsteinn ok fór til öantlanda, ok hélt svá til
at hann kom til heimilia jarla snemma dags. Jarl var farinn i
Teiðar at rfkra manna sið. f^orsteiim gékk inn Í eina drykkjn- i&
stofa, ok settÍBt f bekk með fðnmejti Binn; þá kom kona jarls
ístoitoa, ok leitþá er konmirTÓni, ok sá at rera Tnimdi útlendir
menn. Hon spnrði at bTerÍr þeir væri. f>or8teiim kvaðst norrænn
vera, en ek á leynt erendi við þik, ok göngnm II eaman ; hon gerði
evá. |>á mælti {>orsteÍnn: tfðindi hefir ek at Begja þér, vfg Jöknls m
Bonar þfns. Hon avarar: þaa mega mér mikil þykkja en eigi
ólfklig, fyrir sakir faans tiltektar ok vándrar athafnar, en hvat
skyldir þik til at segja þessa harmsögu ok fara til langan veg?
f»orBteÍnn Bvarar: mikit dregr mik til þess ; ek hét honnm með
trúnaði at okkmm skihiaði at ek mnnda á yðvam fimð fara ok as
segja Batt f irá okkmm skilnaði; er þvf eigi [atj leysa at ek varð
hans banamaðr, þvf at úfært þótti váram mönnnm, at sitja nndir hans
hendi sakir manndrápa ok férána, en þó, þér at Begja f trúnaði,
kom ek á hane vald, ok átti hann kost at drepa mik ef hann vildi,
en hann gaf mér Iff, ok lagði þat á við mik, at ek skylda á þinn so
f^d fara at hans orðsendingn, ok Bjá máttn, at hægra væri belma
en hætta á yðra misknim. Kú hefir ek hér gnll, er hann kTað
yðr mundn Tið kannast ok bsð mik þat bera til Jarteigna at þú
kæmir mér f Bætt við Jarl með þeirri nmleitan, at ek fén^ dóttar
DigitizeclbyGOOgle
10 TATNSÐÆLASAGA
fkkra mér til konn, er |>órdÍ8 heitir; haiui kvaðst ók Tænta, at
meira mnndlr þú virða Bendíng hans ok tílBkipon en tilverknað
minn. Vigdls roðnaði við mjök ok mœlti : djarfr maðr muntn vera,
en þat hygg ek at þú aegir Baimindi af ykkrum fnndi, ok ef Jöknll
i gaf þér líf, þá væri þat mitt ráð, at þá fengir þat, þvf Iiii ert giptn-
væuligr maðr at BJá; en fyrir bænarorð Jðkuls sonar mina mtm ek
byrja mál þitt við jarl, en þú ver í leynnm fyrsfc Ok er jarl kom
heim, þá gékk dnítíning á fand hana ok mnlti: tfðindi er yðr at
segja, þan er bæði okkr henda. Jarl svarar : þú mont segja danða
10 Jðknls Bonar mlns. Uon kvað þat satt vera. Jarl mælti: eigi
mnndi hann aóttdaaðr verða; hon svarar: þat er aatt, at hann var
veginn, ok aýndi hann áðr mikion drengskap, hann gaf þeim maniii
Uf, er þat gerði, ok sendi bann hingat á várt vald með Bðzmom
jarteignum at þú gæfir honnm gríð ok npp sakiniar, þó miklar aé^
u verða mætd þér ok styrkr at miuminDm, ef þú efldlr hann með
mægðnm ok gjaforði dðttnr þinnar at < tilakipan JökulB; hefir hann
ok œtlat at þú mnndir nokknrs virða hans BÍðnstn bæn; máttn
ok ejá hveran trúlyndr þeaBÍ maðr hefir verit í BÍnnm heitnm þar
sem hann fðr hingat f dfriðarstað frá eignnm [sinnm] f hendr OBS.
so Nú vœntir ek tyrir minn flntuing, en Bouar þfns orðBending, at þd
mnnir gera sem ek beiðir, ok Iftið hér á jorteignir. Hon eýnir
bonnm þá gnllit. Jarl bléa þ4 við mæðíliga ok mælti; mart hefir
þú mælt ok mjök djarðiga, at ek manda þeím manni gera aiemd,
er drepit hefir Bon minn, ok væri BJá maðr heldr danða verðr en
M eigi vingjafa. Dróttning mœlti: á hitt er at Ifta, berra, hvat f er,
at virða orð Jðkula ok dygð mannains at ganga á vald þitt; f annaa
stað aldr þinn mikinn at þú þarfí; forstjóra fyrir þér, ok mun sjá
maðr þar vel tíl fallinn. Nd Bvá aem Jöknll gaf honam Iff, ok
átti áðr alla koati við ' hann ok aðtti Bjá maðr giptu til hana svÁ
so Avænligaaem hann stefodi, þá er ok' einsætt at eigi farim vér
þeim sigri, eðr hamingjn manns þessa en drengiligu árrœði sonar
okkara, ok er þat mikill sigr at haga avá sem Jðkall gerði, at geEa
■ ok Bdi. ■ meB Eái. > ei/Sgl dit Bdt. su
DigitizeclLyGoOgle
VAT8HDÆLASAGA H
þeim Iff er þrflfkar Bakír hefir við oae gert, ok er þat bin meBta
fikðmm at gera honnm nú mein, þar Bem hann er kominn A várt transt.
Jarl mælti : allmjðk fylgir þú þeBsam manni ok hefir þér vel á
hann litizt, ok lyrir vfgt vil ek sjá hann ok TÍröa íyrír mér, hverr
slægr mér þykkir f vera ok mnn honnm þat mikln skípta, hvem s
Yeg mér virðíst hann fyrir angum. Sfðan var |>orsteinn &am
leiddr ok etóð hann fyrir Jarli, en dróttning hafði svá til slilt at
honnm var runnin hin mesta reíði. f>orsteinn mælti ; allt er nú,
berra jarl, á yðm valdi nm minn hag; er yðr nii ok knnnigt hvat
erendnm ek hefir híngat sagt, vil ek ok biðja yðr til Bætta, en lo
kvfða engn hvat þér viUt gert hafa ; er þat ok höföÍDgja aiðr at
veitaþeim lif er Bjálfkrafa ganga npp á þeirra náð. Jarl mælti:
svá Ifzt mér á þik aem ek mnna gefa þ^ líf, mnn þat nú ok vænst
til Bonar bóta, at þú gangir f sonar Btað, ef þú vilt með mér vera,
þvfat hamingjn miit er i þér; er þat ok eigi stórmanuiigt at Btrfða 15
þeim er á vald manns gengr. ^rsteinn þakkar jarli Ifigjclfina, ok
var hann þar nm hrfð, ok kðunuðnst menn hn^ viö. Jarl fann
brátt at {>orsteinn var vitr maðr ok merkiligr f öllnm háttum.
þat var eitt sinn at fKirsteinn mælti til jarls: nú vil ek vita hvers
af er kostr um mœgðirnar við yðr herra. Jarl svarar: eigi vil ek m
þvf afneita, þvf vera má at þat aé tíl hamíngjn várrar œttar, en
þat vil ek þú sér meÖ obs. þorateinn mœlti: þvf vil ek játa ok
knnua þökk at vera hér meðan þér lifit, en eigi mnnn menu nnna
mér hér metorða eptir þinn dag ok'verðr bverr eptír sfnnm for- ' '
Iðgum at leita? Jarl kvað Ifkliga stfkt mælt. ss
i Litlu afðarr reið |>orst«inu [beim] ok segir feðr sfuum alla
ráðastofbau ok bað hann til ferðar, ok svá gerði Eetill. Jarl bjó
veizln, en f>orBteÍDn Bótti til með Ranmdæla ok mðrgu stórmenni,
en veizlan var prýdd gððnm tílfðngnm; gékk bon út með enni
mestu sæmd ok stómm f^öf^m, ok skildust þeir jarl ok Ketill so
með enni mestn vináttn. þorsteinn var eptir með konn sfna.
Jafnan frétti |>or8teinn vingjamlig orÖ til sín frá jarli. Britt vóra
ástír góðar með þeim f>orateini ok |>órdfsi. þeBS ergetið eitt kveld
at menn kvómn til jarls með þeim tíðindnm , at þeir Bíigðn lát
DigitizeclbyGOOgle
X2 VATSMDÆLASAGA
Eetíls raniDa ok þat með at roenn vildn, at f>orstemn fteri aptr til
átyarða Binna ok rfkis. þorsteÍDn bar ^etta mál fyrír konu sina
ok jari; hon bað hann fyrir sjá, ok tvaÖBt þvi vilja at fjlgja sem
hann Vill. Honoffl kraðet mest f hng at fara heim, taldi þat sizt
s ðfnndar eyri ok allir mTindn honnm þar bezt sœmdar nona. {^BBn
ráði samþykti ok jarl ok kr&ð líkligt at heima mnndi honnm svðit
rerða framgangs beldr en hjá úknnnn fólki. Brátt eptir þetta ti^k
jarl BÓtt; hann beimti til sín ^rstein mág sinn ok srá dóttnr
BÍna, ok mælti : búit nii ferð yðra srá héðan Í brant, at þat Bé með
iD mikilli sæmd í Qárhlutnm [ok anðœfiimi ok megn ftændr várir þvi
þó vel nna at þeim sé hér riki allt npp ge&t i landi með þvi ðUn
aem hér fylgir. En ef ykkr rerðr sonar auðit, litið hann hafa mítt
nafn. fiorsteinn kvað srá vera akyldn, en þri kraðat liann eigi
eptir jarla tign leita at frændr hans vóm dtignir.
11» Ingimnndr jarl andaðist litlu sfðarr, en }>orateinn fór heim til 7
eigna sinna, ok tók við föðnrleifð sinni; hann rar 1 bemaði á
snmmm ok aflaði íjár ok rirðingar, en sat heima at búnm sfnum
at Tetrnm ok þútti enn mesti siSmunaðr. Ingjaidr bét maðr er
bjó f Hefni * norðr á Hálogalandi, ^ann var bðndi Itranstr, ok var
M f hemaði á anmmmen sat nm kyrt á vetram^ |>at var Tingott með
þeim lugjaldi ok {K>rateini. Ingjaldr var góðr búþ^n ok mikil-
hæfr maðr, |<orBteian átti BOii við konn ainni, ok er sveínnlno
var fæddr var bami borínn at feðr sfnum. fH^rateinu leit á hann
ok mœlti: sji aveinn skal beita Ingimundr eptir móðnrfeðr eínnm,
u ok vænti ek honum hamii^n sakir nafns. STeinniun var anemma
^ með miklum þroska. |>eir |>orsteinn ok Ingjaldr áttn vinaboð
saman á hverju hausti þá er ^ir_kyðmn 6r Tikingu; ok eitt sinn
er Ingjaldr var at reizlu bjá |>orsteini, þá rann aveinninu Ingí-
mnndr at Ingjaldi. Hann mœlti þá: hamii^uBamligr BveÍDU ertn,
sa ok ^rír vináttn okkar fSður þfua þá vil ek bjðða þér heim tíl mín
tii slfks fðatrs, sem ek kann at veita þér bezt f>orsteinn kvaðst
þi^a mnndn boðit, ok fðr BTeinnÍnn heim með Ingjaldi. Grfmr
' [/iigi AU, 138 íu. * Hefmey SAi. AM. 138; vgt. Ldu. a. 0.
DigitizeclbyGOOgle
VATNSDÆLASAGA 13
faét son Ingjalds en anDarr Hrómnndr, Jieir vóm vænligir menn ok
gerðnst fóstbræðr In^mnndar. þeir {>or8teinii ok Ingjaldr héldu
npp tcknitm hætti nm heimboð ok veizlngerðir ok þóttnst menn
hafa íðgjöld Eetile ftar sem ^orsteinn Tar, þótt hann vieri maðr
minni vexti, eðr eigi svá sterkr, sem faans var. þat var eitt Binn »
þá er Ingimnndr hitti fððnr sinn, at hann nuelti: gott fóstr befir þú
mér fengit, en nú vil ek at þúfáir mér skip, ok vil ek herjaf
anmar eptir hætti hinna fyrrí frænda minna; em ek nú svá aldrs
kominn, at ek má vel sUkt starfa, ok vil ek kosta til þessar ferðar (.//,
sjájfrji^þú, en ei^ fóstri minn; en veit ek, at ek mi faafa af lo- .
honnm slikt er ek vil. J>orsteinn kvað þessa vel leitað, ok mnn
ek fá þér eitt skip. Ingimnndr kvað eigi minna megavið hlfta, ok * "
fór heim ok segir fóstra sfnnm. Ingjaldr svarar: þat er gott tÍHag,
en ek skal fá Grfmi annat skip ok sknlnt þit fars báðir samt með
forsjö ok athygli ; varizt ok [at] le^^ þar at, sem oirefli er fyrir, k
er ok þat meiri virðing at ankast af litlnm efiinm, en at hefjast
faátt ok setjast með lægingu. Sfðan réðostþeir i hernað Ingimnndr
ok Grimr, ok fóm vel með vfkingakap sfnum; lOgðn eigi at þar at
eigi sætti ráði, ok féngu V skip at banati ok vórn Öll vel búin at
vápnnm ok mðnnnm ok Qllnm herskap, |>at sýndist brátt at io
Ingimnndr var djarA* f fr&mgtíi^ ok góðr drengr, transtr til vápns
ok harðfen^, vinhollr ok góðgjarn, faatnæmi: við vini sína, ok svá
mátti höfðingja bezt farit vera sem honnm var f fornnm sið. Hann
lýsir yfir því lyrir Grfmi, at hann œtlaði heim til fGðnr stns at hansti
ok vera þar nm vetrínn nokknra stnnd með XX meno; ok svá at
gerðn þeir. þat fanst á heldr at |>orsteini Qióttl] nokkut svá vlta
ofsa þarvist þeirra ok ei^ með fUlrí forsjó. Ingimundr svarar:
ei^ Ifzt mér evá, ok eigi áttn svá at mfela, ok gannligra er hitt at
þú beiðist Blfks f mðti, sem þú vill, af Qáraflanitm eptir Biðveqjn
bermanna, ok neyta þesa avi at sæmd fylgi. N'ú samir þér vel at so
veita OBs viatina með Tántm tilföngnm. fKÍrdfs mæltí: vel er slfkt
mælt ok drengiliga, ok svá mnndi gert hafa móðnrCaðir þinn.
{•orsteinn mælti : ek skal ok svá gera ok er sköraliga mælt fiar
em þeir um vetrinn fram nm j6l, ok er þar góð vist ok glaðlíg.
DigitizeclbyGOOgle
14 VATNBÐÆLA8AGA
ÖUum þiStti mikile nm Ingímmid vert, bæði nm hAttn bans ok
yfirbragð ; hann var kænn við alla leíka ok at allrí a^rfi vel fœrr,
ok liágjarD við fsér mioni menn, en barðfengr ok f^^mgjam við
BÍna övini. Ok er jól leið mnlti Ingímnndr til fððnr Bine: ni
s mnnn vér knmpanar íara til fóstra míng, ok vera þar þat er eptír
er vetrar, þvfat bann mnn knnna þðkk at vér sém þar. fwrsteinn
mælti: bitt þætti mér nú ráð at þú rœrir með obb f retr, frændi.
Ingimnndr kvaðet ffrir hinn ráð liafa gert, ok svá gerðu þeir.
Ingjaldr bik við þeim forknnnar rel ok aýndi á sér öfaaosvip, ok
10 v6tu þeir þar nm vetrínn þat er eptir var; ok er váraði þá
segir Inglmnndr at bann vill at þeir búi ferð eina i hemað,
eegir þá nú til alle betr færa es Jjrr. Ingjaldr krað þat
eannindi. Sfðan fórn þeir annat enmar f beraað ok féngn
miklar tekjnr fjir af reyforam ok ránBmðnonm þeim sem Iðgðnst
i& á fé btenda eðr kanpmanita; fðm sril nm enmarít. I>á mœlti
Ingimnndr: ef eigi verða etórar mannrannir f ráram ferðum,
þá er einsœtt at fara með beraaðinum drengiliga. Allir hiýddn
hane boði ok banci, ok er nokknt srá var faanstað kómn þeir við
Svfaaker, þar vöru ríkingar fTTÍr ok bjnggnst þegar hrárirtv^^ii
so til bardaga , ok börðust fyrst með skotnm ok grjóti. En^ var *
liðsmnnr. j^ar nrðn margir menu aárír af brárnmtveg^nm.
Ingimnndr fékk þar gððan orðstír þann dag, ok saniiliga þúttust
þeir gððnm böfðingja þjóna, er bana menn vóra. Ok er kreldaði
varð á bvfld nokknr bardagannm. lugimnndr mœlti þá: látum
15 eigi þat á finnaet, at vér. letímst þótt þessi fandr bafi hóti heldr
verít með nokknrrí mannhœttn. f>á stóð maðr npp á skipi þeirra,
sem íyrír viru, bann var bœði mikill ok vaskligr; sji mœlti: bverír
era þesair menn, er við oes hafk barizt I dag, en þat er ósiðligt at
menn faafast eigi orð við, ern hér ok engar eakir f milli áðr, ará
so at ek rita. Ingimmidr srarar: ef þú spyrr at forráðamðnnnm rárs
liðs, þá beitir annarr Ingimnadr en annarr OHmr, eðr bverr ertn?
Hann svarar: Sæmnndr er mitt nafn, em ek ok formaðr þessa
DigitizeclbyGOOgle
<- i ■ ' VATNSDÆLA8AGA 15
liðs, sygnskr maðr at ffittemi, kDniiigt er mér ok nm yðr fræBdr,
ok þ&r Bem vér eram samlendir menu, þá Bsmir oss betr at vera
eÍDS liðs en b«rjaet; höfnm vér ok 'góða eina frétt til yðvar. Nú
viljam vér mæla til vin^saar við yðr, eigi fyrir þvf, at vér þyTfim
friðar at biðja fyrir liðBmmiar sakir. Ingimundr avarar: vel vilim b
vér þetta mál virða, ok le^a eigi til hallmælia ; nú mnnn vér eigi
kj<isa oss þann lilut til handa at gimast við ;ðr til úviss frama, en
hafa nú bandtekinn frið ok vinátta jðra. Hú settn þeir grið ok
fHð sin t miili, ok héldn sfðan allir eaman þat er eptir var snmara-
ina, ok varð þeim nú gott til fjár ok sóma ok sigldn nm Sognsjð la
am haastið. Sæmandr kvað [þá] þar skiljast mundu ok finnast
þar at Bnmrí með vináttn. Ingimiindr játtar þvi. Siemandr hélt
ná f Qörðinn, en Ingimnndr sigldi norðr með landi ok bafði mðrg
Bkip ok mikit fé; bann fór til fðður sins með LX mannn. Grfmr
mælti: ætlar þú eigi nii, fðBtbróðir, at feðr þfnam þykki æmir 15
gestir. Hann kveðst œtla, at nú væri nær hófi. þorsteinn gékk
f mót sjni Biniim ok banð honnm með allri ölúð. IngÍmBndr kvaðst
svá gera mnadn. |>orsteÍDn veitti þeim Btðrmsnnliga nm vetrinn,
ok kvaðet vel við ana at eiga þvlllkan son, ok kvaðst hafa
soemma séð á honnm frændagiptn, ok svi eem ek sé at þinn þroski v>
vex þá skaltn hafa af mér þvf meirí sóma. iDgimVDdr vat þar
nm vetrisn, ok þótti mjðk fara vaxandi faans virðíng. |>ví meirr
lét bann til sfn koma nm fégjafir ok aðra Btðrmenska Bem fðngin
vóra nægri; en er váraði, þá ræddn þeir am ferðir sfnar fóstbræðr.
Qrimr kvaðst eigi mnndn nm breyta ok fylgja honnm. Sfðan íí
réðust þeir í hernað ok kom Sæmnndr til móta við þá aem mælt
var, ok fóm allir aamt am Bamarít. þeir áttn Isaman félag um
III BDmur f samt fyrír vestan baf, ok öflaðn Qár ok góðs orðróms.
IngimaDdr yar fyrir þeim ðlinm vm ráðagerðir ok vitBmoni ok
allan Bkðmngekap ok vm* þeirra félagsskapr [á allan máta* ao
merkiligr. Ingimitndr var með feðr sfnnm á vetmm; þóttist
DigitizeclbyGOOJík'
16 VATN8DÆLABA0A
ftorBteino ok aldrí fDllmikÍDn ^ta gcrt BÓma Ingimandu' sonar
BÍnB, þegar hanii sá, hvelfkr maðr hann rildi Terða.
t>esB er getið et sfðaBta snmar er þeir Sæmnn^r áttn íé 8
saaan, ok kTÓmn þá með mikln meira herfaagi en f^rr,Jþá gerðnet ^
,1 þnn tfðinði 1 Noregi, at herr Bamnaðist Baman anstr við Jaðar, ok '^
Tar þá kominn náliga allr landherr f tváBtaði; Tarþar ððmmegin
' Haraldr, er ýmÍBt var kallaflr DofVafóatrí eð r Idfa ; hann barðist
■■<. i mót landehðfðingjnm, ok átti þann enn stðaeta bardaga áðr hann
ynni ailt land undir sik er hann barðiat f Hafrsfirðt, sem TÍða getr
10 f aðgum, ok f þTf bili kómn þeir Ingimnndr ok Sœmnndr i land sem
sagt Tar áðr, þar sær, sem herrinn var aaman komion. f>á mnltt
In^mnndr: hér faorfist nú til mikilla tfðinda, þWat bér eiga falat f
allir enir etærstn menn innan lands þótt ek telja Harald konnng
mest verðan, ok b& maðr er mér rel at skapi, ok tU ek honnm
it bjMa mitt lið, þTÍat eigi er þat Tið hTáríga mnni. Sæmniidr
kTaðBt eigi mnndn htetta Iffi sfnn fjrír bans sakir; kom hann ok
eigi f þann bardaga. Ingimnudr sTarar: Bjá mátto, fóstbróðir, at
mikill er afli konnngs, eðr hTárt þeím gegnir betr, er með honnm
eni, eðr hinnm, er f mót honnm stauda; at þvf er ek hygg mnn
M hann þat ok gðða laana, þeim er honom Teita nú særad ok eptir-
gönga; en mér mundi þfkkjsúvísthTat* fyrirtægi ef eígi er haiis
Tili gerrJok mnn þat Bkilja með okkr. Sfðan sigldi Sœmnndr
frá ok inn eptir Sognsjó með Bitt lið. Eit Ingimitndr sigldi inn i
Halrsfjðrð ok leggr at skipaflota Haralds konnnga. I^eseir
15 faðfðingjar TÓm meBtír f mót Haraldi konnngi, fxjríi' haklan^ ok
Asbjðrn kjðtvi; þeir höfða allmikit lið ok bsrðsndit. Ingimondr
lagðí at Tið lyptingina & konnngs skipinn, ok kTaddi konang á
þessa leið: heill, heill, herra. EonsngT Bvarar: rel fagnar þú,
eðr hTerr ertnP Ingimnndrfaeiti ek, ok em [ek] fHtrsteineson, okþrí
30 hér komiiin, at ek tíI bjóða yðr mitt líð, ok hyggjnm véi þá betr
hafa er yðr Teita, en hina er vlð rísa; em ek nýkominn or
hemaði með nokknram skipnm. Eonnngr tók vel bans máli, ok
DigitizeclbyGOOgle
TATNSDÆLASAOA 11
fcvflðst [lianfl] heyrt hsfs getí.6 at góðam hlntnin, ok þat mnnda ek
Tilja, at þér yrðí Isiinat þitt starf, þrf ek flkal allan Noreg nndir
mik leggja, ef hamingjan lofar, ok mikinn mnn á ek «t gera [yðar
ok^ þeirra, er nú hlanpaBt á brsnt f fiokká fjándmanna várra,
eðr til ei^a Binna, sem ek hefir spurt at Siemniidr hefir gert féla^
þinn, ok kalla ek meira manndóm aýnast f Blfknm tiltektnm, sem
þú hefir haft. iDgimnndr segir Siemnndi mart þjððrel gefit-
£ptir þetta kvóðn .Tið lúðr&r nm.allan herinn, ok bjaggufit
menn tíl, hverr eptir sfnnm efnnm. f>enna bsrdaga átti Haraldr.
konnngr mestan; þávarmeð honnm RðgDValdr afMnri ok margir'i
aðrír stórir hðfðingjsr, ok þeir berserkir, er Úlfhéðnar TÖm kall-|
konongB Bkipinu, en konimgr sjálfr Tsrði lyptingina með hinni
m^estu prýði ok ksrlmeuBkn ; mátti þar BJá mðrg bðgg bæði ok stór.
Nú gcrðnat britt mðrg tfðindi ok stðr á skamrí standn í hðggtun >'•
ok Bpj<ttalðgnm með grimligrí gijðtfiang; gerðiBt nú Bkjótt mikít
mannfail af hránuntveggjiim. Ingimnndr fylgði vel Haraldi
konnngi ok atlaði sér giös orðs. Ftmdinnm lank Bvá, aem mðrgiim
er knnnigt, ok fallfrægt er vorðit, at Haraldr konnngr fékk ágætan
sigr ok Tsrð BÍðan einvoldngr yfir ðllnm Koregi; hann lannaði w
hðfðingjnm ðllnm þeim er faonnm iylgða, ok svá hverjnm ððrnm
með hinni roeMn stðrmenBku. BðgnvaJdi gsf hann jarldðm, ok
m»lti: þú hefir Býnt mikinn manndóm f fylgð þinni við mík; þú
hefir ok látið aon þinn fyrir mfnar sakir ok mi hann eigi aptr
^alda, en hitt má ek, at lanna þér sæmdum, fyrBt þvf st verða k
jarl, ok þar meðeyjsrþær, erliggja fyrír reBtanhaf, er Orkneyjar
heita, þær skaltu hafa f sonar bætr; margan annan sóma skattn
þiggja af mér; ok þat efiidi konangr. RðgnTstdr Bendi vestr
Hallað Bon sinn, ok gat hann eigi haldlt rfkinu fyTÍt vtk-
ingnm. þá Bendi hann Torf-Einar son sinn, ok lézt vænta, at v
bann mnndí halda rfkina. Hann var jarl fyrstr á Orkneyjom,
ok af honnm em komnir allir Orkneyja jarlar, sem segir f æfi
þeirra. Haraldr konnngr gaf mðrgnm Btör lén fyrir slna fylgð ok
' [e&r Kát.
DigitizeclbyGOOgle
18 VATXSDÆI^SAGA
vÍTfiÍ svÁ mikila við menn, hvárt með honnm hðfðu verít eðr mótí,
at alU gæddi hann þá at nokkaram iilntum, en hina sem honnm
höiðu mótsnúnir verít, rak baan or landi, meiddi eðr drap, bvá at
engir féngu nokkura víðréltu. Síðan mœlti konungr til Ingimundar:
fi mikla vináttu heiir þii við mik eýnt, en ankit sjálfura þér frama,
skal ek ávalt þinn vin vera, en hlutskipti þitt skulu vera III
skipshafnir; þarmcð skalto hafa herbúnað allan þeirra víkitiga,
er þú barðiat við, ok til marks at þii hefir verit í Hafrsíirði skaltn
eignast at gjöf hlnt þann, er átt hefir Kjötvi, sem hann bafði mcetar
10 mœtr á ; nú er þat meirr til aanninda þesea fundar, cn þat sé raikit
fé, en þó Bæmd f at fnggja af obs; en þáervérhafimekipat ríkivárt,
skaleklaunaþérliðeemdinameðheimboði ok vingjöfum. Ingimnndr
þakkar konnngi gjafir ok góð orð, ok ekíldnst með því. Konungr
sagðiet ok minnugr vera ekyldi Síemnndar fyrir sfuar tiltekjur ok
15 dróttinsvik við sik. Ingimnndr hitti brátt eptir bardagann í Hafrs- 10
firði Sæmnnd, ok aegir honum, at eigi hetir fjarri fariLhans hugboði
um fondinu; ek veit ok, eakir orða konnngs, at þár hfufir eigi kyrrom
at aitja, ok kalla ek riíð at þú leitir nndan, þvi konungr mun efna
heit efn, en ek spari þik til barðraálaga fyrir okkarn Tinskap; þættí
20 mér eigi úráðligt at þú leitaðir til Islands, eem nú gera margir
virðingamenn þeir sem eigi bera traust til at halda sik fyrir ríki
Haralds konungs. Sæmnndr mœlti: sýnir þú í þessu eem ððm
trúekap þÍQu ok vingan, ok mnn ek þetta ráðs taka. Ingimnndr
bað hann svá gera, ok hefði betr verit, at þú hefðir mér fylgt i
25 Hafrsfirði, ok þnvfa nú eigi at fara í eyöisker þetta. Sæmnndr
kvað hann mörgn nær geta. Sfðau eeldi hann jarðir hfnar á laon
ok bji5st til brautferðar, en þakkaði Ingimundi eín tillðg ok mœltí
enn til vináttu. ðæmnndr fór síðan til íslande ok kom f 8kaga-
IjCrð ; var þá enn vfða únumit landit ; hann fðr með eldi at fornum
M eið, ok nam eér land þar er nii heitir Sæmnndarhlíð í Skagafirði
ok gerðist þroekamikiU maðr. 8on hana bét Geirmundr, en
Eeginleif dóttir er átti í>óroddr hjálmr; þeirra dóttir var Hallbera,
móðir Gnðmundar ena rika i Uöðruvtíllum ok Einars þverœings.
Ingimnndr fór tíl fííðnr sfns eptir bardagann f Hatrsfirði með
DigitizeclbyGOOgle
VATNSDÆLASA6A 19
D9tk1iiin aótna; þorsteins tók við homim báðam hðndnm ok eagði
bsnn hamingjueamliga Bnúit hafa BÍDom ráðum^/kvaÖ þat ok. <;)',
líkligt, þar eem þii ert dóttnrson Ingimnndar jarís ens ^ðfgasta''
manns. Hann var þar um vetrinn/«t á þeim vetri kom Ingjaldr(5
til þorsteÍBS, ok varð þá mikill fagnaftindr. Ingjsldr kvað þá a
komit Í þat efni nm Ingimund, sem honum haföi bngr sagt; en
veizln hefir ek þér núhiiua, ftÍBtri minn, með ðllum þeím föngnm,
Bem ek hefir til. Ingimundr kvaðst ok koma mnndu. lugjaldr,
fór heim, ok bauð mörgnm mðnnum með sér. Siðan fór hverr sem
boðit var. J>eir Ingjaldr efna þar seið eptir foranro sið til þesa at lo
menn leitaði eptir forlögum BÍnum. ^ar var komin finna ein Qðl-
knnnig. Ingimundr ok Grimr kómu til veiztuunar með miklu íjól-
memii. Finnan var sett hátt ok bútt nm hana vegjiga; þangat
géngn menn til frétta, hverr or sfnn rúmi, ok spiirðu at Örlðgum
Binnm. Hon spáði hverjum cptir þvi sem gékk, en þat var nokkut is
misja&t, hversn hverjnm Ifkaði. }»eir föstbræðr sátu í riímum
sfnum ok géngu eigi til frétta; þeir Iðgðu ok engan hug á spár
hennar. Völfan mœlti : hví spyrja þeir enn nngn menn eigi at
forlOgum afnum, þvfat mér þikkir þeir merkiligastir menn af þeim,
Bom hér em smnankomnir'i' Ingimnndr svarar: mér er eigi annara eo
at vita mfn forlðg en fram koma, ok œtU ek mitt ráð eigi ,komit
nndir þfnum tungnrótum. Bón Bvarar: ek mnn þö segja þér
úfiegit, þú munt byggja land er ísland heitir, þat er enn vfða
úbygt; þar mnntn gerast virðingamaðr ok verða gamall; þfnir
ættmenn mnnn ok margir verða ágætir f þrf landi. Ingimundr »
svarar: þetta er af þvf vel sagt, at þat helir ek einhngsat at koma
aldri f þann stað, ok eigi verð ek þá góðr kanpmaðr ef ek sel
áttjarðir míaar margar ok gððar en fara 1 eyðibygðir þœr.
Finnansvarar: þettamnnframkoma, semeksegi, okþattil marks,
at hlntr er horÖnn or pdssi þfnum, bá er Haraldr konnngr gaf þér so
f Ha&Bfirði, ok er hann nú kominn f holt þat, er þú munt byggja,
ok er á hlatnnm markaðr Freyr af ailfri; ok þá er þú reiair bse
þinu mon saga mfn sannast. Ingimnndr svarar: ef fÓBtra mfnum
væri eigi mótgerð f, þá mnndir þú taka lanaiu f höfði þér; en með
DigitizeclbyGOOgle
20 VATNSDÆTJISAGA
þvf ek em eígi ágangBinaðr e&r tyrrÍDn, þá man ftat fyrír fttrast.
Hon kvað þetta eigi þnrfa at reiðimáliun gera. IngimnudF se^r
hana þar illn heilli hafa korait. Hon kvað nú srá húit rera
mondn, hvárt er [honnm] þslti vel eðr illa. Ok enn mælti hon:
5 [fori^] Grfma eru ok þangat ok avi bröðnr hans Hrðmnndar, ok
mnnu þeír báðir verða giidir bændr. Um morgÍDÍnn eptir leitaði
iDgimitndr blntaríns ok fann ei^; þat þótti honnm eigi góðe viti.
Ingjaldr bað hann vera glaðan, ok láta þetta eigi i sik bfta eðr
fyrír gleði standa, ok krað marga ágæta menn láta sér nú BÓma at
10 fara tit íelande; hefir mér ok gott eina tíl gengit þólt ek byða faing-
tt finnnnni. Ingimiindr sagffist honnm enga þökk fyrir þetta
fcnnna, en þó mnn aldrí týnast okkat vinfengi. Slðan ferr
Ingimnndr faeim til fSðar BÍns ok var þar nm vetrinn. Ok er váraði
Bpnrði bann fÓBtbrsðr gfna nm ferðirnar hvat þeim aýndist. OHmr
iG kvaðst hfggja at eígi mnndi tjða at brjótaBt við forlí^anum, ok
œtla ek nú f snmar til ÍBlandB ok vit báðir brœðr, ok láta Bér nú
þat margir si^ma þétt gðfgir Bé; ermér sagtgott frá landakostam,
at þar gangi fé sjálfala á vetrum en fiBkr f hverju vatni , sk6gar
.^. miklir en frjálsir af ágangi konunga ok illrsaðismanna.' Ingimnndr
M svarar: eigi mun ek þangat, ok mnn þat BkUja með okkr. Orímr
kvað evá vera mega, en eigi kemr mér þat á úvart þótt vit finn-
imst á ífilandi, þvf úbægt mnn forlðgin at flýja. Ingimnudr kvað
.1 sér vfst Bviptn at þeirra akilnaði.! Grímr sigldi dt ura Bomarít ok
báðir þeir brœðr, kómu f BorgarQðrð ok Iðgðu inn at Hvanneyrí.
«5 Grfmr kvaðst ætla at þat land mundi faann nema sér til ibúðar.
Hann tók sér landnira Bvá mtkit, at þar eru nú bæir margir f bans
landeign. HrðmuDdr kvaðat mnndn leila upp til Qalla, ok kvaðst
þar mundu yndi nema f Qalliendnm. Grfmr kvað þat vel efnat,^
' ' :• «t þeir beíði bæði jarðkost Qallanna [ok] þii neyti af sjðnom.
50 Hrómnndr nam {>verirhlíð ok þótti vera merkismaðr. Fri faonom
er kominn lUugi svarti. Grfmr varð ok kynaell ok kom mart
gOfngmenni trí hounm þ^tt bér sé eigi uefbdir.
f>at snmar er þeir bræðr fíru til íslanda þá fór Ingimundr til 11
tó6m 8Ína ok var með honnm. ]>or8teinn faðir bans tók þá at
DigitizeclbyGOOgle
TATSSÐÆLA5AOA 21
eldast; ok eitt sÍDn mtelti fiorsteinii til Ingimnndar: gott er nd at.
.deyja, ok vits Bon einn slikan hamingjnmann ; nni ek þv( bezt við
nfi mina at ek liefir verit eingi Agangsmaðr við menn, er ok
Ukast at með þeim enda alitni nfi mln, þvíat ek kenoir ni eiittar.
Nú vil ek þér, frændi, ( kannleika gera Qárfar mitt hvert er, en s
eigl þikkí mér kynlegt þótt þér svífi af þeBsnm ættjðrðam ok lœt
ek mér eigi at þvl þikkja. Itigimnndr kvaðst bng mundn á leggja
«t breyta eptir hans fyrirsögn. |>orsteinn kvaðst ntla at Ingi-
mnndr mnnÆ þikkja þar mikilmenni aem h&nn bygði hvar sem
hann væri. þorstcinn segir booum þá marga blnti fyrír, ok brátt lo
epttr þat andaðiat hann, var honnm þá veittr Bœmiligr ambdnaðr
eptír fomnm sið. Ingimnndr tók viðfjárforráðnm ok ðlltim eignnm,
»tlaði haon þar at nema yndi ok settist nú nm kyrt.
12 Haraldr konungr hinn hárfagri var nA kominn i fullan frið ok
kyrraetn, er meatr heSr verít allra fornkonnnga ( Norðrlðndnm; is
hann mintiet þá þesa, er hann hafði játtað vinnm elnum ok gerði
þeim nú ríkuligar velzlnr með stómm sæmdam; hann banð einknm
Ingimundi, ok er hann kom tók konungr allvel við honum ok
mœltí avá: þitt ráð spyrat mér á margan hátt aómaaamligt, en þó
akortir þik einn hlnt, at þú ert kvánlansa, en þð hefir ek hngsat »i
þér ráðakost; var m^ þat ( hug þá er þú lagðir l(f þitt ( hiettn
tyrírmitt I(f. Ðóttir þérís jarls þegjanda heitir Vigdia, hon er
kvenna friðuat ok með mikla fé, þv( ráfli mnn ek þér í hendr koma.
Ingimundr þakkaði konnngi, ok kvaðst fúaa vera þeasa ráðahagB-
KonnngT veitir veizlu þeasa með miklum rfkdóm ok metnaðí, ok >&
fara menn heim. Eptir þetta efnar lugimnndr til brúðhlaups-
gerðar, ok at þv( búnu kemr þar Haraldr konnngr ok mart annat
stðrmeuni; gengr Ingimnndr át eíga Vigdíai eptir þv( aem stofnat
rar. f>etta brúðkanp var veitt með hinni meatn virðingu. Kon-
angr lagffi þar til mikinn kost í fégjðfam ok annarrí semd. sa
ý tlngimnndr mælti til konnngs: nú nsi ek allvel við minn kost, ok
stórr heiðr er at verða tyrír yðmm góðví|ja, en þat stendr mét l
hug, er finnan hefir mér sp&ð um ráðabreytni, þvíat ek vilda
at þat aannaðiat eigi at ek fwa af nt^ðrðnm mínnm. Konungr
DigitizeclbyGOOgle
22 VATNSDÆLASAGA
aTKrsr: þar kmn ek fnS eigi af at tak&, ok aé þst til nokkgrB gert,
ok TÍliFreyr þarláta ainn falnt niðrkoma, er hsnn Till aitt sœmdar-
sæti aetja. Ingimundr kTað Bér fj^st á at Tita, bTárt bann fjmdi
blntinn eðr etgi/pá er grafit Tærí fyrir 6ndvegÍBSúlnm bana; kann
i -»k vera, at Jat sé eigi til eingie gerf^ er nú ok eigi því at lejna,
herra, at ek œtla at gera eptir finnnm, |teim er mér aýni heraðs
f Tðxt ok landB akipan f>ar aem ek akal vera ok ætla ek at aenda
* ý ■ v^ til íslandB. Eonnngr kvað hann þat mega gera, en þat hygg
it '■::'■■ " ' ek, at þangat mnnir þú kuma, ok er þat uegligt hTárt þd ferr i
^ lu lofi minn, eðr leynist þú sem nú tekr mjök at '^kast. ]>at mnn
mér aldrí verða, eegir Ingimnndr, at ek fara f banni þínit. Slðan
akildn þoir konungr; fór Ingimundr beim, ok sat at búum; hann
scndir eptír Jnnnm, ok k6mn norðati UI. Ingimnndr segir, at
hann tíH kaupa at þeim, ok TÍl ek gefa yðr amjðr ok tin, en þér
16 farit sendiferð mfna til íslands at leita eptir hlut mfnnm ok aegja
^, mér frá landalegi. f>eir avara: BemsTeinnmf er þat foreending
-''■'""'' at fara, en fyrir þfna áskonin TÍIjnm Tér prófa. Nd akal oss byrgja
eina aaman í hÚBÍ, ok nefni osb engi maðr, ok svá Tar gert. Ok er
liðnar TÓru III nœtr kom Ingimnndr til þeirra. þeir risu þá npp
«0 ok Tðrpuðn faat ðndinni ok mæltn: seQSTeínum er erfitt, ok mikit
.S-í->{i,' starf höfbm vér haft, en þi^ mnnu vér með þeim jarteignum fara, at
þd mnnt kenna land, ef þú kemr, af várri fráaðgn, en torvelt varð
osB eptir at leita hlntinnm ok mega mikit atkvæði ðnnunnar, þvl-
at Tér bðfbm lagt obs f mikla ánanð. f>ar kðmn Tér á land aem III
!6 firðir géngn af landnorðri , ok vötn TÓni mikil f^rir innan einn
fjðrðinn. Sfðan kómn rér í dal einn djdpan, ok f dalnnm undir
Qalti eínn TÓru holt nokkur, þar var by^ligr hvammr, ok {lar f
holtinu ððm var hlntrinn, ok er vér ætlnðnm at taka hann, þá
skauzt hann { annat holtið, ok svá Bem vér sóttnm eptir, faljóp
so hann æ nndan, ok nokknr hnlda lá ÍTalt yfir aTá at vér náðum
eigi, ok mnntn sjálfr fara Terða. Hann kvaðat þá ok skyldu brátt
fara, ok krað eigi mundn stoða Tið at spoma. Vel gerði hann við
' So Hda.,iegl. unfen; BendiSTeinuin, AM. 138.
DiaitzectvGoojíle
TATNSDÆLASA6A 23
Jinna, ok fóni þeir braut,^n hann settíst nm kjrt at bdnm efnnm .
ok var vpI anðigr at fé ok góðr dren^ Sfðan hitti tiann konung ^^ '
ok Bagði honum KÍua meðferö ok fyrirætlan. Konnngr kvað aér ~" '
slíkt eigi á dvart koma, ok sagði úhægt at gera við atkvæðnm i.
Ingimnndr kvað þat satt, ok hefir ek nú alla f leitað. Konnngr k
loælti: hvar landa sem þd ert, mnntn sæmdarmaðr vera. Konnngr
fékk honum enn sem fyrr nokkum aæmdarhlnt. Eptir Jat gerði
Ingimundr veizlu, ok bauð ti) vinum sfnum ok hðfðfngjum með
miklnm rfkdóm, ok at þeirri veizln kvaddi hann sér hljófis ok
mælti: ráðabreytni heíir ek ætlað fyrir mér, ok hygg ek raik fara lo
muiin tii Islande meirr af forlðgiira ok atkvæði ramra hluta, en
fýsi; en {)at er heimilt þeim er fara vilja með mér; hínnm er ok
leyfiligt eptir at vera, er þat vilja, ok jafnkomnir ern hvárirtve^n
várir vinir, hvárt sem heldr vilja kjðsa fyrír sik. Uikill rómr varð
at raáli hans, ok sðgðu mikisn skaða at elfks manns brottferð, en 15
þó er fátt sköpum rfkara ; urðu ok þess margir btinir at fara roeð
Ingimnndi f)eir er mikila vöm virðir, bæði bændrok lausir menn.
3 |teniia tfma var sem mest sigling til Islanda , ok f þat mund
fæddi Vigdíri bam, þat var sveinn, sá var vænn mjðk. In^mnndr
leit A sveininn ok mælti : sjá sveinn hetir hyggiligt angnabragð ok ao
akal eigi aeilast tíl nafns, hann ^kal heita þorsteinn, ok muu ek
þess vilnast, at hamingja mun fylgja. 8já sveinn var anemma
vænn ok gertiligr, stiltr vel, orðvfss, langsær, vinfastr, ok hófa-
raaðr nm alla hlnti. Son áltu þan annan, sjá var ok borinn at
feðr BÍnam ok skyldi hann ráða fyrir nafhi; haon leit á ok mælti; u
þessi sveinn er allmikilfengligr, ok hefir bvassar sjðnir; hann
mun verða, ef hann lilír, ok eigi margra maki ok eigt mikill sk&p-
deildarmaðr, en tryggr vinnm ok frændnm, ok ronn vera mikili
kappi ef ek sér nokkut til; mnn eigi nauðr at minnaat Jöknla
fi-ænda vára sem faöir minn bað mik? ok skal hann heita Jðknll. m
Hann vóx npp ok gerðist afreksraaðr at vexti ok afli. Hann var
fálátr, úmjnkr ok ridæll , barðiiðigr ok faratistr um allt. f>ðrír hét
> AM. 138; &l[ieBni Hdi.
24 VATNSDÆLASAOA
hinn þriði aon In^mandftr Bkfrgetinn, hann var vnnn maðr ok
mikill Yvxti, ok hafði mjðk & tér kanpinaBns eði. FJórði hét
Hðgni, fimti Smiðr bann var frillnson. f>orBteinn var þeirra vitraBtr
allra brnðra. fxirdÍB h^t diíttir Ingimondar, heitin eptir m66át
s hans, ðnnnr Jórnnn. Jömndr bét maftr ok var aon þórís Jarls
þegjanda, bróðir VigdfBar, hann lýsir yfir þvf, at hann mun fara
til iBlandB með lugimandi, lét bieði til balda vingan ok mágsemd.
Ingimnndr lézt þvf vel knnna. Hvati hét miltt ok ^smnndr þrælar
Ingimnndar. |>á hét maðr Friðmandr, annarr |^rir, III. Refkell,
iD ini. Úlfkell, V. B^varr. fteBBÍr menn bjuggn ferð BÍaa til
ÍBlands með Ingimnndi, ok liðfðii alltr stórfé.
Nú Itetr Ingimiindr í haf þegar hann var bdinn með aitt íör- 11
nneyti ok áttn góða dtivÍBt ok kóma > vestrfjrír [ísland] ok sigldn
inná[Borgargörðf Leirnvág*; brátt spnrðÍHt skipkváman. Orimr
is reið til Bkipa ok fagnaði vel fóstbróðnr sfnnm, ok kvaðst mikla
þðkk kiwna hans þarkvómn, ok kemr bér nú at þvf sem mælt er,
at torsótt er at forðast forlðgin. Ingimandr kvað þat satt vera,
ok verðr eigi við gert, fóstbriMHr. Grfmr mælti: þat er mitt boð,
at þd farír heim til mfn ok lið þitt allt, ok Laf allt þat af mfnn fé,
ía er þú vilt, hvÁrt þat em lönd eðr aðrÍT anrar. Ingimundr þakkar
boðit, ok kvaðst mimda vera hjá bonom f vetr, en þar sem ek befir
breytt ráðabag mfnum til þesaar ferðar, þá, mnn ek þangat á leita,
sem mér var á vfsat til landnáma, af tómi. Ingimnndr fór á Hvann-
eyrí, kona bans ok Bjrnir, en lið bans var þar allt ambverfis.
n Grímr veitti þeim stóimaanlíga, ok lét ekki andao dregit þeim til
Bæmdar am vetrinn; en er váraði þá lét Grfmr enn sem fyrr inn-
anhandar allt þat er bann átti om laad eðr aðra hlnti. Ingimaodr
kvað honnm fara allt sem bezt sem ván var at, en norðr mna ek
halda, en am flntning ok farargreiða verðnm vér þfn at njöta.
M Grimr kvað svá vera sbyldn; slfkt sama gerði ok Hrðmaadr, þv(
allir fSgnnðn Ingimiindi ágæta veL Hann iór norðr nm snmarit f
landaleitan, ok fór app Norðrárdal ok kom ofan f eyðífjðrð eian;
' rm/afí Edt. m » [OrfinBÉiöt riehUgtr í» Melabók
DigitizeclLyGOOgle
TATNBDÆLASA6A 25
ok am dagioD, er þeir fóni með þyini firði, þá hlitpn or Qalli at
fieim II ðatiðir, þat vóra hrútar. 'f>á mœlti Ingimundr: þat mnn
vel fallit at þessi Qörðrheiti Hrútafjðrðr. 8fðan kómn þeir f y^uJj'a
Qðrðinn ok gerði þá þokn mikla; þeir kómn á eyri eina, fnndn
þeir þar borð 8t(lrt uýrekit. f>á mœlti Ingimnndr: þat mnn s
œtlat at vér Bkylím hér ðmeiiii gefa ok mnn þat haldast, ok kðllnm
eyrina Borðeyri. |>á leið á snmarit þvf mart var at færa, en farit
sfð, ok kvdmn SRr vetri f dal þann, er allr var vfði vaxinn. [{>á
mœlti Ingimnndr : Bjádalrermjökviðivaiinn,' köllam hanu Vfðidal,
ok hér œtla ek Ifkast til vetreetn. f>eir vóro þar vetr annan, ok lo
gerðu sér þar skála, er nú heitir Ingimnndarhöll. ^ ^á mælti
Ingimnndr : sú mtin eigi vera vistin jafnglðð sem í Koregi , en ei^
þarf nú at mionast á ,þat, þvfat margir góðir drengir em hér enn
aaman komnir til gamana, ok gleðjumst enn eptir tilföngnm. Allir
, tóku vel undir. þar vóru þeir nm vetrinn, ok höfðu ieika ok alls- is
Iðkjne gleði; en er váraði ok nokknt leyBti snjó or hlfðnm, þá mnlti
Ingjmundr: forvitni er mér á at vita, ef nokknrir menn gangi á
hátt Qall , ok sæi ef nokknt vœri snjðmínna at Bjá f aðra staði,
þvfat eigi þikki mér sem vér mnnim f þessnm dal búnað reisa, ok
eigi er eiligar jafnkeypi. Sfðan géngu menn á Qall eitt hátt, ok w
sá vfðaþaðan. |<eir kvómn aptr, ok sðgðn Ingimnndi at fj'úll vóru
enjólauB mjök þan er lágu i landnorðri, ok gott til at Ifta, en hér / .
er sem fain sama iirfð sé ávait er vér eFum, ok knnnum vér þat at
sjá, at þar em landBkostir míklu betri. Ingimnndr Bvarar: þá er
hijf at, ok væntnm enn at nokknt grænt mnn fyrir liggja, svá mun is
hlut til draga. Nú búast þeir snemma nm várit, ok er þeir
nálgast aorðr tíl VatnsdalB þá mœlti Ingimnndr: nú mnn Bannast
^áin finnanna, þvf at nú kenni ek landsleg at frásðgn þeirra, at
hér mun ose at vfsat, ok vœnkast nd mjðk; ek sé aú ok land at
vfðleika með vexti, ok ef þar fylgja koBtir þá má vera at hér sé 3«
vel byggjanda. Ofc er þeir kviSmu at Vatnsdalsá, þá mælti Vigdfs
; ftM m Sdt. • So (IiiidU) BA. uná
DigitizeclLyGOOgle
ÍQ VATN8DÆLABAGA
kon& Ingiiniiiidar: hér mnn ék eiga dvöl nokknra, þri xt«k kenni
mér BÓttaT. Ingimandr Bvarar: veÆ þat at góða. |>á fæddi
Vigdla meybarn; hon var [>órd(B kölluð. Ingimnndr mælti: hér
skít] þórdfsarholt heita. Síðun sótti liðit upp f dalinn, ok Bá þar
> góÖA landakoati at grösum ok skógumjTarfagrt um atlitast; lyptí
þá mjok brúnnm manna. Ingimundr nam Vatnsda) allan fyrir
ofan Heigavatn ok Uiðarvatn. f'órdfsarlækr fellr vestan í miðjn
vatni. < Ingimnndr kaas sér biígtað f hvammi einiim mjðk ftígTum,
ok efnaði til bæjar; hann reÍHti hof mikit C fóta langt, ok er hann
1 K'"óf fyrir Önd¥egis8Úlu[m] þá fann hann hlut sinn sem honnm var
fyrir sagt. ['Á raæiti Ingimundr: þat er þð satt at eegja at ei^
má Tið skðpunnm sporna, en þó skal nú á þetta góðan hug leggia.
Bær 8Já skal heita at Hofi. Menn Ingimundar skipnðu sér nm
dalinn ok tóku bdstaði at bans ráði. |>etta haust vóra fslög
1 mikil, ok er menn géngu á fsana þá fundu menn birnn eina ok
raeð hfnni hdna II.,-' Ingimundr var f þeirri ferð, ok kTað þat
Húnavatn heita skyldu, en fjörðr sA, er flóir allr af vðtnum, hann
skat heita Vatnafjörðr. Eptir þat fór Ingimundr beim; hann setti
aaman virðuligt bd, ok gerðist brátt yfirmaðr Vatnsdæla ok þeirra
I sveita er nálægstar TÓru ; hann átti mart ganganda fé, bæði nant
ok eanði ok annan búsmala. f>at sama haust burfa frá honóm
Banöir ok fundnst um Tirit f skógnm; þar heitir nii Sanðadalr; ok
má af þvf marka landskosti þá er f þat mund vóru at féit gékk
allt sjálfala úti. f>ess er enn getið at STfn hiirfn frá Ingimundi ok
; fundust eigi fyrr en annat snmar at hansti ok TÓru þá aaman 0;
þan v6ta stygg Torðis; gðltr einn mikill ok gamall fylgði þeim ok
var kallaðr Beigaðr. Ingimnndr safnar mönnnm tll at benda
Bvfnin, ok kTað STá rétt at mæla, at II hðfiit væri- á hvf vetna.
þeir (ÓTU eptir svfnunum, ok rákn at vatni þTÍ, er ní er kaltat
> So dit Hdt. ; áer Texi iat hier enUteUt >md woAl aui Melabék hiriuíieUm,
KiD et híÍMt: en þomóflslækr Tellr or vatniau i tuia. ForslœU faUr austan f
UrhaTTBtD [tiekt Atihang] Ðie Letart SiainjuT>tn, A> einteliie Hátt. haben, itt
íJBí faíieie CotijiclUT ouj nuAju TStnL
D,j,i,i.aL,Google
VATNSDÆLA8AGA 27
SvíoaTatn ok vildn kvfa þar viö, en göItríDD hljóp á Tatnit ok
avamm yfir, ok varð svá möðr, at afhonnmgéugQklanðrnar; hann
komst A hó) einn, er nii heitir Beigaðarh<ill, ok dó fiar. Ingimnndr
fegti nd yndi i Vatnsdal; þá gprðuBt ok margar aveitir bygðar;
b^kast þá npp Iðg ok landsréttr. »
6 f>á er Ingimnsdr hafíli bdit nokknra hrfð at Hofi lýsir haan
ntanferð sinni at sækja Ber húsaTÍÖ , þviat hann kvaðst vel vilja
BÍtja bæ Binn, ok kvaðst vænta, at Haraldr koonngr miindi honnm
vel taka. Vigdls se^r hanit vænan tít góðB. Hann setti menn
yfir Qárforráð BÍn með Vigdísi. In^mnndr hafði bjarndýrin með lo
sér; honnm fórst greitt ok kom við Noreg, Hann hélt fréttum til
Haralds konnngs; var allt kyrt f l&ndi, ok er liann fann Harald
konnng þá var honam vel fagnat; banð konungr honum með sér
at vera, ok þat þá Ingimundr; hann var um vetrinn með mikilli
Bæmd haldinn af konungi. Konaogr spurði hvernig honum hngn- is
nðu landakoatir; hann lét vel yfir; en þat er mitt erindi mest, at
sfla mér búeaTÍðar. Konnngr mælti: þat er vel gert, er þér ok
heimil vár mCrk sem þú vill höggva láta, en ek mun láta til skips
færa, ok ekaltu engan hlut nm þat annast, ok ver með mér.
Ingiuinndr mælti: hér mdttu sjá, herra, bjamdýri, er ek náðs 4 so
Islandi, ok vilda ek at þú þœgir af mér. Konnngr STarar: ek
vii vÍBt þiggja ok kunna þökk fyrir. |>eir skiptast mðrgam gjöf-
nm við um vetrinn, ok er váraði var búií ekip Ingimundar með
fanni þeim er hann kauB ok þvf víðarvali er bezt fékk. Konnngr
mælti: ek sér þat Ingimandr, at þú mnnt eigi sjálfr ætJa optarr at t&
fara til Noregs, nú þyrftir þú at hafa svá mikinn við at þér nægði,
en þat má eigi eitt skip bera. Kú er hér at líta á nokknr skip,
kjós hér af hvert er þd vill. Ingimnndr mælti: l^ósit, herra, mér
tíl handa, þat mnn mestri giptu stýra. Svá skal ok vera, [segir
konungr], mér er kunnast nm; hér er skip, er Stfgandi hoitir, er so
vér kðUum bíta f aiglingn allra ekipa bezt, ok farBælIa en bvert
annarra, ok þat mnn ek l^ósa þér til handa; skipit er frftt ok eigi
mikit. Ingimnndr þakkar konungi gjðfina. Sfðan fðr hann af
konungsfundi með mðrgnm vingjöfum. Hann Bér brátt hvereu
DigitizeclLyGOOgle
28 VATKSDÆLASAGA
fljótt skip Stígandi var. þá tnælti Ingimiindr: vel faefir konnngr
mér ekip valit, ok þat má rétt heita Stígsndi, er evá leas hafit. |
|>eir kvómii við ísland og Bigldu íyiir norðan ok svá vestr fyrir. |
f>at hðrðn engir áðr gert. Ingimundr kom báðnm Bkipiinam 1
B Hdnavatnaóe, ok gaf þar ðll ömefni, er efðan hafa haldizt, þar
heitir Stígandahróf, er hann var npp settr. {>etta epyret nd
ylða, átkváma Ingimnndar, ok létn allir vel yfir þvl, er hann kom
heim. Ingimandr átti ágælt bú með nógám efnam; hann bætti
nú mikit bœ einn, þvlat efnin vóm nóg; hann f<ékk eér ok goðorð
10 ok manna forráð. Jðmndr hále, er annarr maðr var mestr sá er
6t kom með Ingimnndi, faann nam sér land at ráði Ingímnndar
mága sfns l^rir atan Urðarvatn ok til Mógiislnlgar, ok bjó á Orand
út frá Jðmndarfjalli i Vatnsdal, ok var mikill maðr fyrir sér sem
ætterni faans var til. Már liét eon hans, er bjó á Hárstððnm f
is Vatnsdal, virðaligr maðr. þeir óxn app samtfðie ok Ingimnndar-
synir, ftá gerðiet Qðlbygör dalrinn. Hvatí hét maðr, er út kom
með Ingimnndi, hann nam land frá Mógilslæk til Giljár. Asmnndr
nam land öt frá Helgavatni • ok om þingeyrasveit, Sanðadalr 1
liggr i^TÍr anetan Vatnadal, en þá Svfnadair, ok er þar f Svfnavatn,
10 þá BeigaðarbóII. |>6rólfr faét maðr ok var kallaðr heljarskegg,
faann nam land fForeælndal, hann var djafnaðarmaðr mikill ok
ávineiell; hann gerði margan óekanda ok áepekt f beraðinn.
Hann gerði sér virki eaðr við Friðmnndará skamt frá Vatnsdaleá
f gjá eina, ok gékk'nee f milli gjárinnar ok árinuar, en hamarr
í& stórr fyrír framan. Granaðr var ^hann nm þat, at hanii mondi
,. bláta mönnum, ok var eigi sá maðr f dalnnm öllnm, er úþokka-
' ' sselli víeri en bann, Á Hr^tastððam hét þar er Hrátí bj6 en -v 'H^^e^
Ásmandr at Gnúpi. óttarr faét maðr, er bjó f Grimstungam, hann
áttí Ásdfsi, dðttnr ólafs frá Haaka^, þeirra son var Hallfreðr
M vandneðaskáld , en dóttir faans faét Valgerðr oflátí mikili ok væn
at sjá.
Nii Ifða svá standir fram. Ingimnndr gerðist nokknt alðraðr 17
' ta M6gilí/í^í <iw Bdi. jtt; vgl. Landnfenia. in,"3.
DigitizeclbyGOOgle
VATNSDÆI^SAOA 29
ok bélt bium áTalt búrísun bíbdí ; eigi er hér getið þingdðilda bans
st banii Ktti etórmálnm at ekipta Tið menn, {iTÍat bann rarð
samboga Tið flesta menn ok liágangBamr. Gott rar þá mannral
TÍða þar náliegt þótt hann Tæri með meBtri TÍrðin^, ok hélt til
þesa góðgimd bans, stórlœti ok Yitsmnnir. Synir haas vóxn npp 5
ok TÍrn allir gerfiligir með þvf móti sem fyrr aegir.^þess er getið p
eitt snmar, at skip kom i HúnaTatnsiis, er norrænir menn itta;
stýrimaðr hét Rafh, bann var fálátr f akaplyndi, stórr ok údæll ok
mikill.af Bjálftam sér, rerit lengi í vfkinga ok bjóst mjðk at vápn-
nm ok klœðnm. Ingimnadr var vanr fyrstr manna til akips at koma, 10
ok taka af Tarningi sllkt er bonnm aýndist, ok eun gerði bann btí,
bitti stýrimann at mili, ok lét bonnm beimila TÍst með sér ef hann
Tildi. Ea& kvað ok eigi annat aýnna ok fór hann heim með
Ingimnndi ok hélt hann háttum sfnnm, Tar mjðk einn nm sitt.
Fleiri bOfðn þar Terit með Ingimnndi at honam hafði betr við Ifkat, i&
þviat Rafíl Tar honnm eigi fylgjasamr, en mjök lilfkr. Jafnan
baíði bann f bendi gott Bverð; opt rendi Ingimnndr angnm til
aTerðsins ok eitt' sinn beiddist hann at sjá. Kafn sagði þess
mnnðn kost. Ingimundr tók TÍð ok brá; eigi þótli honnm þá
minna nm vert, ok spnrði ef hann Tildi selja. Ra& kvaðst eigi nt
ivá féþnrfi at hann seldi vipn or hendi sér, en sagði at hóndi
skyldi BJá stað forgiptar sinnar af sér, ok kTaðst þar Terit hafa, er
hann þariíi Tápna við, ok kvað enn mega svá vera. Ingimnndr
reiddist mjök, ok þótti hann ranTÍrða sik, ok leitaði sér ráðs.
Ok ainn tima er hann gékk til hofs afns, stilti 'hann svá til, at w
anstmaðrinn fór með bonnm. Ingimnndr talar þá til bans hngar-
Utliga þat er hann fann er honnm var bezt at skapi, hann rildi
jafíian rnða nm vjking sfna ok herferðir. Ingimnndr gékk' iiin (
bofit fyrir, ok eigi finnr hann fyrr en Rafn hleypr inn i hofit með
STerðit. Ingimnndr snérist rið honum ok m»lti: eigi er þat siðr so
at bera vápn i hofit, ok mnntu rerða ÍTrir goðareiði ok er sllkt
dfært nema bætr komi fram. Rafn svarar: hér befir þú len^ nm
setíð ok rið til Bett, ok ef ek befir misgert f ICgnm yðmm þá ætla
ek þat ráð at þú gerir nm, þrfat þú ert kallaðr sannsýnn maðr.
DigitizeclLyGOOgle
30 VATNSDÆI^AGA
iDKÍmnndr kvað þat vænligt til bóta ef hani) sæmdi goðin, en lét
þat helzt at dnga, at bann gerði eigi at BJálfvilja Bfniim, ok því
mnn eigi jafhmikiila fyrir ván hefndanna, ok kvað þat sannlig^
aet, at hnnn gæfi averðit f vald lians, þvfat bann létzt* eiga ok
b þvl at Btjóma, ok mýkja svá reiði goðanna. Rafn kvað bann
mikit fé annat af sér hafa gert at eigi þætti honnm þat betra, ok
mon þér annat stórmsnnligar fara. Hann fór á brott ttm snmarít,
ok er or þesei söga. f>etta sverð áttu þeir feðgar meðan þeir lifðn,
ok köllaðu Ættartanga. Kyvindr hét maðr, ok var kallaðr sörkvir,
10 hann kom út með Ingimandi, ok fór ntan eitt snmar ok þeir
þórormr; þeir vóm vinir. Ingimnndr léði þeim Stfganda, ok kvaðst
forvitni á at vita, þótt hann fseri eigi BJálfr, hvirt hann kynni
akrfða. Vingöðr maðr var Ingimnndr við alla g6ða menn. f>eir
kvómn út annat samar f BlðndaárÓBÍ ok knnnn þat In^mundi segja
is at skip mátti eigi friðara vera. þeir hðfðn haft allgóðs kanpferð.
Byvindr bjé f Blðndudal en Oantr f Gaatsdal.
Hrolleifr bét maðr ok var kallaðr enn mikli, haan kom út f 18
Hvftá ok mdðir hans er Ljót h4t; Iftt var hon lofnt at sfcaplyndi,
ok ein var hon sér f lýðskn, ok var þat Ifkligt, þvf faon vai" fám
20 góðum mönnnm Ifk; son hennarvarheani mjðk Ifkrf skapsmtmnm.
Hrolleifr var bróðurson Sæmnndar, fóstbrððar Ingimandar. |>aa
fórn á fnnd hans til Skagafjarðar, ok sðgðn honum deili á sér,
ok sðgðu bann frænda sinn. Sæmnndr sv&rar, ok kvaðst eigi
mega dylja frændsenii við Hrolleif, en þat er mitt hngboð, at verr
K eé þér fengít móðnr en fððnr, ok mjðk em ek hræddr um «t þ(i
sér meirr f hennar ætt en fððurfrænda. Hrolleifr kvað sér annat
hallkvœmra en illar getur. Sæmnndr kvaðst mundn veita þeim
Tetrvist. Hrolleifr var allra manna sterkaatr ok fór iUa með
afli sfnu; við sér mínni menn var bann glettinn ok ágangssamr,
30 ok lannaði iUn gott með riði móðnr sinnar. Hann var illa við
Oeirmnnd son Sæmundar, bæði í leikum ok f ððrum hlntnm, ok
gerðist fœð á með þeim trændum. Eitt sinn mœtti Geirmnadr
' ^at/aji eu AM. 138.
DigitizeclbyGOOgle
VATNSDÆLASAIÍA 31
til fððiir bIiib: þessí frændi okkarr leggr fiain vistarlano þan aem
hann iniin nægst til hafa, en Öðrum aé úbaldkTæm, þat er beitan
ok harðyrði með dþyrmilignm meðferðum, hafa sumír hlotið«f
honum Leinbrot eðr ðnniir meiðsi, ok engum hlýðir nm at tala.
Sœmundr kvað hann víst verr launa vistina en Btofnat var, ok má a
eigi um þat hrœfa lengr. Hrollcifr kvað þat skamsamligt at krikta
um emá hluti en rækja eigi ættmenn sina; nenni ek vlst eigi at
öhnnsur Bparki i andlit mér. Sæmundr mælti : svá muntu kalla,
en meirr hefir þú skapsmuni Ljótar móður þínDar, sem mik grun-
aði, en vár frænda. Nú hefír ek hngat þér landakosti ok bÚBtað lo
út á HöfÖaströnd fyrir utan Höfða lit frá Unadal; væri þat mitt
ráð at þii vægðir við þ4 er þar biía næstir þér, {•órð bónda í Hðfða
ok Una í Unadal eðr aðra bygðarmeuD, ok bið þér bygðarleyfia.
Hann kvsðst ætla at hann mundi eigi Bkríða nudir skegg þeim.
Hrolleifr f<ðr lit í dalinn ok móðir hans ok bjuggu þar; síðan er þar 15
kallaðr Erolleifsdalr. |>an vinguðust lítt við menn, kómu þar
fram hót eðr beitan , ok sýudu biinm BÍnum úþokkasvip f öllum
biÍsiQum. Brátt tdku menn at hatast í móti, ok þótti Sœmundr
hafa sent þeim illt rekald. þeim þótti f fyrstu úgott < at mæla i
móti, er hann var frændi Sæmundar. En nú er mönnum tðk at 20
kynnast þeirra Bkaplyndi, vildu menn færa þan 1 brottu, flk aldri
hefði þan komit. Uni var auðigr maðr, ok átti þan^son er Oddr
hét, hann var vel frumvasta; dóttir haoB bét Hrððný, hon var
fríð kona ok vinQugóð. Hroilcífr fór brott á fund Una ok kvað
eigi vera mega kátt eðr glatt i dalverpi því, þótt menn hefði þat 25
tíl skemtanar sem mætti; nú kalla ek vel Bama, sagði hann, at
vit festim mágsemd með okkr, ok eiga ek dóttur þína, má vera at
þá batní bÚBÍfjar várar. Uui kvað hann eigi mundu skaplyndi til
þess eiga at fá góðrar kona , ok ei^ sýnir þú þat af þér, en dóttir
mín er eigi úgiptusamlig kona, ok mun ek synja þér ráðsins. so
Hrollelfr kvað hann þá þat upp taka, sem úriðligra var, ok skal
hon þá vera frilla mín, ok er henni þó fullkosta. Slðan vandi
' AM. 138 ; igote Sdi.
DigitizeclLyGOOgle
82 VATNSDÆLASAGA
Hrolleifr þangxt ^ngur sfaar ok settÍBt á rKðar Tið Hróðnýjn;
fór þvf fram um hi-fð at ÚTÍIja frænda hesnar. '\ f>at rar eitt sinn
M Erolleifr bjöst heim at fara, at Uni mœltí við Odd son siiin:
eigi eýnist mér meðalatferðarleysi f, er rér hðfam eigi at nm
s kvámnr þesea manns, ok hættnm vér oss meirr á unga aldri, þá
er ek bðrðnmBt TÍð Kolbein, ok hafda ek hinn hærra hlnt, ofc er
hann höfðingi ofc mikils riðandi, en ejá gengr einn til at vinna obb
úaæmd. Oddr kvað eigi hógligt við heljarmann ])ann en við
^ölkf ngi máðar hanB; segja menn at hann hati kyrtil þann, er ei^
10 bfta vápn á; nrf mun eb hitta Hrolieif fyrst, ok svá gerði hann.
þeir fnndnst appi á Qallina millí éalanna. Oddr mælti; þat er
þér tfðaet at ganga jafnan þessa Btigu, en obb þætti betr at þd
færír eigi evá npp. > Hrolleifr STarar: eiðan ek var IX vetra heÖr
efc jafnan BJálfráði verit ferða minna, ok evá mnn enn ; skal ek þÍD
ifi orð einkÍB virða hér am, ok þikki mér sem efcki torfæri sé & leið
minni þóttú tafir í stfgam. Oddr kvað Bvara mega betr. Hrolleifír
fcomheimokBagðimóðarsinni, athannmandinú takaþcslVverki,
ok fari hann með mér húsgðngur, þvfat þeir taka nœsta at amast
við mik. Ljót BVarar ok kvað þcaf eigi mega þarfsra vinna en
K fylgja honnm, ofc hirta eigi um lætí þeirra fcotkarla, ok far i
fcyrtil þinn þegar þú Tilt, ofc TÍt hTersu dngir. Sfðan fann Oddr
fððnr Binn, ofc sagði, at hana tíII finna Sæmnnd, ok segja honitm
til málsing. Uni kvað aér illa líka ðlt frestin þan aem á yrði.
Oddr Í6t i fund &æmandar ok mælti: itl sending hefir fcpmit til
M vAr af þfnu tilstilli þar aem er HroUeifr frændi þinn, ok gítjum vér
hoBum marga svÍTÍrðii^, ofc gðngum því eigi frefct at, at hann er
þinn frændi. Sæmandr kvað sér þat eigi á úvart koma, ok væri
eigi ilta þótt slfkir mena Tœri af ráðoir. Oddr kvaðat ætla at
honnm mo&di eigi btí þikfcja ef þat yrði gert, en þar er þð sá maðr
so er við alla vill iUt eiga, ok virða menn þifc til at eigi er at gert
Oddr fór[heim]. Uni mœfti: svá þifcfci mérsem Hrolleif^ láti eigi
af sfnum ferðnm ofc þætti mér til þfn koma, Oddr f^æntU, þvfat þd
' opp Edt. [opt?]
DigitizeclbyGOOJík'
TATN8DÆLASA0A 33
ert nit maðr nngr ok til ills fœiT en ek em örvaBÍ fyrir aldrs sakir.
Nú þótt haHD sé barðr msðr, en móðir hans margkuniiig, fiá má
\)é eigi BTá búit vera. Oddr Bvarar ok kvaðst manu f lefta
nokknrs. Eitt kveld bjóst Oddr við V. mann ( ffrirsát við
Hrolleíf, enþeir fóm II samau ok spratt Oddr upp ok mœlti: nd s
má vera at stöðvÍBt ferð [þfn] at Binsi, Hrolleifr; mætti ok verða,
at nú settist ilska þln, ok vefist þér um fætr. Hrolteifr kvað enn ,
dsýnt hverr mest mætti fagna at þeirra skilnaði, þótt þér Bét
Qölmennarí en ek; ætla ek nii [eigi} illa þótt einhverjum blffiði.
Sfðan hlnpnst þeir at ok bðröust. HroIIeifr var harðr maðr ok lo
afrendr^ at afli; hann hafði ok kyrtil þann er möðir hans hafði
gert honum, ok eigi feati járn á. Kd er frá þvf at segja at Oddr
vá Ljöt, fylgðarmann Hrolleifb, en gékk sfðan mót HroUeifi, ok
mælti : illa blta þik vápnin, Hrolleiii-, ok allskonar erþér illa farít,
bæði fjölknnnigr ok þó at ððru illa siðaðr. Sfðan slæmdi Oddr á i&
(6t Hrolleifi, ok beit þar er kyrtillinn tdk eigi. f>á mtelti Oddr:
eigi hlfföi þér nú gjðrningaBtakkrínn. Hrolleifr hjó þá ti) Odds ok
veitti honnm banasár, ok annan manD*til drap [hann], en UI kómu
á flótta. f>at var sfð nm kveld npp frá bæ Una. Hrolleifr kom
heim ok sagði móður sinni at þeim hefði illa vegnat, er 1 mót vóru. m
Hon lét vel yfir þvf, at eigi réði bðkarlar, eðr sjmir þeirra, ferðnm
faans, þeir er sætti illyrðum við hann. Hrolleifr kvaðst nti hafa
lannat Oddi þat er hann hrakti mik mest, ok kvafl mik at Ölln dsam-
jafnan dngandi mðnnnm, en ek Bpáða honum þat sem aú er fram
komit, at vaxa mnndi hans avlvirðing af okkrum fundi, sem nú u
20g&fst bonnm. Uni fór á fnnd HðfSa- þórðar ok sagði honura BÍn
vandræði um vfg Odds sonar sfns, ok vilda ek bafa þitt liðsinnl at ,
rétta mitt mál ; liggr þar ok mjðk við þfn sæmd, at líeirðarmenn „ ., ■
hefist eigi hér f heraði. f>6rðr kvað hann satt segja, ok mikill
vandi er oss at hendi kominn, en þó er Sæmundi- akyldaatr at m
leysa áhsefn frænda sfns ok færa or heraði. Sfðan fóru þeir d
fiuid Semundar, ok báðu hann rétta málit ok sðgðu honuin eigi
DigitizeclLyGOOgle
34 VAlNSDÆLASAOA
eam« &iinat. Sœmnndr kvað svá rera Bkyldu. Var þÁ tekin
upp bygð Hrolleifa ok fór hann til Sæmtindar ok móðir hana en
menn tilfengnir bdsina. En á Bættarfundi nm várit lukuBt upp
málin, at Uni tók land Hrolleifg at Bakabótum en Hrolleifr gerr
fi heraðsaekr Bvá vfða sem vðtn félin til SkagaQarðar. Snmondr
mintist nú á fornt vinfengi þeirra In^imnndar; ok er þeir trmdust
mætti Sæmnndr: avá er með vexti, fóstbróðir, at maðr ai er kom-
inn til miii, er eigi þikkir dæll i Bkaplyndi, en hann er þó friendi
mtnn ok heitir HroUeifr. Nd vilda ek, at þú tækir rið honum ok
id við fflðður hans, ok ftir þeim þar ráðstafa hjá þér. Ingimnndr
Bvarar: eigi hafa þau gðða orðheill ok em ek úfúsB at taka við
þeim, en Bynsemi mnn þér i þikkja ok eigi störmannligt ef ek
Bynja, en meðallagi er osa til fallit þvíat ek á sonn snma ' eigi
mjök skaphœga. Sæmnndr avarar ok kvað hann hamingjudrjúgan
la vera mnndu ok fleBta farstelast af honnra. IngimDndr lét þat þá
reynt ef hér tækiat vel. Siðan fór Brolleifr til Ingimnndar ok
móðir hauB Ljót með litlnm orðstir.
Nú vóm þau Hrotleifr með Ingimnndi H vetr eðr III; þan 21
skiptn eigi skapsmnnnm BÍnnm svá við sonn Ingimnndar Bem við
M aðra menn, en þeir þoldn þat illa, ok einna vest J6knll, þviat þeir
áttn svá harða ok marga leika at við meiðingar Btóð, ok kvað
Jðknll illa vera eendingina Sæmnndar, ok sætir þó hófi, segir
hann, ef eigí verðr meira at, ok kvað aldri þann mannQánda yfir
þá skyldn ganga. Engi var mnnr þeirra á vöxt ok afl, þviat
w hvirrtveggi yar ærit sterkr. Ingimnndr mælti: illa gerir þú, Hrol-
leifr, er þú atillir eigi akap þitt, ok lannar eigi góðu gott; nú eér
ek at eigi má sviL biiit hiýða, ok mun ek fA þér bústað hér yfir
i Asi. Hrolieifr kvað sér þat ok eigi úvinveittra, en vera Itér við
ÍlUyndi sona'þinna. Leitt er mér at segja þik afhendan, kvað
M Ingimnndr, þviat þat hefir ek aldri gert, ef ek hefir við manni tekit.
I>orateinn kvaðst ætla at BÍðarr mundi verra. Ingimnndi bygiM
þeira Hrolleifi, ok fékk móðnr hans bæinn i Asi ok bjnggu þan þar
DigitizeclbyGOOgle
VATNSDÆLA8A0A 35
lengi, ok faélt Hrolleifr sik f ðllQ til Jafns við Bona In^miindar,
f þenna tfma' kómn út bræðr 11, hét annanr Hallomr en annarr
{>órormr ok v6nx auð|ir menn; Jeir yóru með Ingimundi nm vetr-
inn. HaOormr hefr nppi orð sfn olí biðr þórdíaar dóttnr Ingi-
mandar; bonnm var vel svarat; l^að Ingiinnnðr at bonnm mikínn t
styrk sakir rfkdömg ok yar faon honnm gefin. Fylgði henni
heiman Eame^land'; þeirra son var f>orgrfmr, en f»<irorinr bjó f
Tungu inni neöri f VfMdal; þar var eíöan köllnð f<i^ormBtunga. ffiZ/J.'^
2 þesB er getið át veiðr mikil var í VatnsiialBá, bæði laia ok
annarra fiaka; þeir akiptn með sér verkum brEeðr synir Ingimiindar, lo
þvfat þat var giðr góðra manna bama f þann tfma, at hafa nokkura
. iðn fyrjr hendi. At þeasu vóm þeir IIII bræðr, þorsteinn, Jðkull,
í>ÓTÍr ok HögnÍ, en Smiðr hafðiat annat at. f>eir bræðr fara í Ana
ok féngu mikit af. Hrolleifr hafði venju gfna; vöru þat illar bú-
siQar tið alla þá, er f nánd vóm ; hafði þat ok eigi verit vina ráð, is
at Ingimundr tók nokknrn tfma við bonnm. Synir Ingimundar
tókn þvf stórilla er Hrolleifr aat f kostum þeirra en miðlaði illt
eina f mót, ok köllnðu þat mjðk hafa vorðlt á fyrir fílður sfnnm at
liann tók hann til sfn. |>eir áttu veiði altir saman Hofsmenn ok
HroIIeifr; eu Bvávar mælt, at Hrolleilr skyldi hafa veiði ef eigi m
kæmi Ingimnndar aynir til eðr þeirra menn; en at þvf gaf bann
engan ganm, þvfat faann virði meira vilja Binn ok ranglæti en hvat
skilit var. Ok eitt einn, er húakarlar Ingimundar kvómu til ár-
innar, mæltn þeir til Hrolleifb at hann akyldi rýma netlögin fyrir
þeim. Hrolleifr kvaðst mDndn gefa at þvf eiigan gaum hvat sem a
þrætar Begdi. J>eir evöruðn , ok BÖgðii honnm þat betr sama, at
fadda etgi til kapps við þá Hofamenn, ok kvóða honnm þat ei^
endaat munu, þótt bann kæmi þvf fVam [við] aðr[a]. HroIIeiir bað
þá dragast á brott vánda þræla ok faæta^ sér eigi mðnnum. Hann
keyrði þá f brant brakliga ok dmaklíga. |>eir sögðu: illa gerir þú so
þat, Bvá mikile góða sem Ingimnndr er maklígr frá þér, þá er [bann]
■ DigitizeclbyGOOgle
36 VATNSDÆLASAGA
tók Tið þér, ok gaf þér bæði bá ok veiðiiui ok mart annat gott,
þar er áðr þóttir þd hvergi htefr meðr dngaadi mðDDam. Hrolleifr
kvað sik eigi skyldan at ganga or inní fyrír ilskDþrsloiD, ok Itetr
▼aða eteÍD til eina þf^irra svá at sá liggr í Bvima, ok lét þeim eigi
fi skyltlii hlýða at vera allfjölorðir. þeir kvömn heim er menn sítu
yfir borðnm. {>eir fóru llaumdsa. Ingimnndr gpyrr hví þeir
fars avá hrap&lliga. þeir kvóðnst reknir brant ör ánni með meið-
ingn ok illnm orðam af Hrolleifi. Jökull svarar: hann mun vilja
geraat Vatnsdælagoði, ok vilja búa við oss sem aðra fyn, en þat
10 akal aldrí verða, at sá manndjöfiill kúgi obs. |>orsteinn kvað
ofmikit bragð at vera, en þó vœnst at gæta til með &tillingn, ok
var úgynjn nokknm tima tekit við HroUeifi- Mikit er til þess haft,
kvað Ingimundr, en þö gerit þér svi vel, at þér eættist á, þvíat
þér eigit lijöfnam til at verja, hann er heljarmaðr, ok ván at illt
it hljótist af. Jðknll kvaðst reyns skyldn, bvárt hann gengi or ánni,
ok hljóp fram undan borðinn ok út. Ingimiindr mælti: ]>orateinn
frœniU, ^ér treysti ek bezt til nm alla stilling, ok far þú með
bræðnun þfnnm. þorsteinn lézt eigi vita, hversn hægt vera mundi
at faalda Jðkli, en ek mon eigi standa hjá, ef hano berst við
»D Hrolleif. Ok er þuir kómn at ánni, þi sá þeir at Hrolleifir vari
Anni ok veiddi. f>á mælti Jöknit: dragatn ór inni, fjándinn, ok
dirf þik eigi at þreyta við oss, ok sknlnm vér nú elligar reyna
með 0B8 til fulla. Hrolleifr mnlti: eigi at BÍðr, þótt þér Bé[t] UI
eðr Ull mnn ek balda minni sýsln fyrír blóti þfnn. Jðknll mæltí:
M þitt illmenni treystir trolÍBkap móðnr þinnar, ef þú œtlar at verja
osB veiðina einn Ollnm. Jökull [réðst þá i ána at honnm, en
HroUeifr fór eigi bnrt '.] |>oi-Bteino mælti : lát af þrályndi þinni,
Hrolleifr, [ok þat mun þér at ílln verða^j, ef vér nám eigi réttu
-af þér þi má vera at fieiri gjaldt; dngir ok eigi at þú gangir yfir
M menn með rangindnm. Jöknll mœlti þá: drepum mannQáuda
þeiisa. f>á lét Hrolleifr hefjaat at landi þar sem grjdt var fyrir
ok grýtti at þeim ok þeir í móti nm ána þvera, en sumir akutn, ok
' u, ' «0 AU. i38 ; ofmer fíati >» Bdt.
DigitizeclLyGOOgle
VATNSDÆI,ASAGA 37
varð Hrolleífi eigi skeinusamt. Jöknll vill ráðaBt &t Íionum &nnarB
Btað&r ylir áoa, ok kvað eigi meðalBkíSmm 1 vera, ef þeir bera
eigi af honmn. f^orBteins mælti : hitt er mitt ráð, at Tfkjast aptr
hingat, ok eiga heldr [nndir] oas en ganga f greipr fieim mæðg-
ínnm, þyiat ek hygg bana akamt frá heQast, ok er Bem menn reyoi s
8ik ei^ við dugandi menn ftótt vér eigim við gemingar þeirra,
Jðknfl kvaðet aldri þat hirða, ok Jeitar at fara, ea bræðr hanB
grýta ok skjóta á Hrolleif. Nd kom maðr heim til Hofs hlanpandi,
ok sagði Ingimnndi, at í liefni var komit, ok þeir bðrðnat nm ána
þvera, ok er búi þinn fæstam líkr. Ingimnodr mœlti: búit hest lo
minn, ok vil ek til rlða; hann var þÁ gamall ok nær blindr, hafði
hann ok þi af höndnm látið ðll 0árforrád ok svá bd. Sveinn var
honnm fenginn til fylgðar. Ingimnndr var f blárri káptu Sveinn-
inn leiddi heBtinn undir honum; ok er þeir kómu á árbakkann, þá
sjá Bynir hans bann. ^orsteinn mælti: kominn er faðir várr, ok u
látnm hefjast nndan, ok mun hann ætla at vér mTnim gera vilja
hans , en hræddr em ek nm kvómu hans , ok bað ni Jðknl hepta
BÍk. Ingimnndr reið á ána ok maelti: gakk 6t ánni, Hrolleifi", ok
hygg at favat þér hæfir. Ok er Hrolleifr eá hann, ekaut hana til
hans spjóti, ok kom á hann miðjan. Ok er haun fékk lagit, refö m
hann aptr at bakkaiinm ok mœlti: þú Bveinn, fylg mér heim.
Hann hitti eigi Bonn BÍna; ok er þeir kvðmn heim var mjðk liðit á
^iaptaninn. Ok er Ingim^ndr skyldi af bakt fara, þá mælti hann:
stírðr em ek nii, ok verðnm vér lausfr á fítum enir gömlu meno-
inir. Ok er sveinninn tók við houum, þá þaut f sárinu. 8á »
sveinninn þá at spjótið stóð 1 gegnum hann. Ingimundr mielti:
fiii hefir mér lengi tnir verit, gerr nii sem ek býÖT þér; meiri ván,
at ek kreQa þik fás héðan af. Far þú nú ok seg HrolleiG, at áðr
morgin kemr, get ek at Byntr mfnir þikklst eiga þangat at sjá eptir
ftkinrhefndnm eem bann er, ok gæti hann svá Bfns ráðs, at bann w
farí f braut áðr dagr komi; mfn er eigi at betr hefnt þótt hann
deyi, en mór Bamir at s^óta Bkjóli yfir þann, er ek hefir áðr á
hendr tekizt, meðan ek má mœla, bversn sem sfðarr ferr. Hann
brant apji^tið af skapti, ok gékk inu með fiilltingi Bveinsina, ok
DigitizeclbyGOOgle
38 VATNSDÆLASAOA
aettist { ðndTegi sitt, ok bað hann ei^ Ijóa gera áðr Bjnir hamlueiiii
heim. Sveinninn kom til árinnKr ok Bá þar laxa marga, er Hrolleií'r
baCði veitt. STeiunÍnn mælti: þat er uuinmælt, at þú ert mesti
mannfaundr, {id befir þat gert, at vér mannm alðri bætr biða, veitt
E Ingimnndi txinda bana, ok bað bann mik svá segja þér, at þd
skyldir eigi morginB heima bfða, ok kvaðst þat ætla, at eynir bana
mnttdi til þin eiga eptir fjtðurhefndnm at leita, ok gerða ek þetta
meirr at bæn hang, en hitt at |iú vœrir mér svá Bparr oadir ðxi
þeirra bræðra. Hrolleifr svarar: ek trúi þTí er þú segir, en eigi
10 Bkyldir þú héðan heill fara, ef þú hefðir eigi þessi tfðindi Bagt:
Nú er þat at segja frá Ingimandar sonum, at þeir fóm héim 23
um kveldit, ok ræddu með sér at HroUeifr væri endemiamaðr.
Iwrsteinn mælti: enn vitum vér eigi gerla hversu iUt vér munom
sf honnin hlotið hafa, ok segir mér eigi létt hugr um ferð fööar
u várB. f>eir kvómn heim, ok gékk þorsteinn f eldaskálann, ok
stakk niðr headinni, er hann brataði, ok mœiti: hvi er vátt, búa-
freyiaP Hon svarar: þat ætla ek at runnit moni hafa or klæðum
Ingimundar bönda. þorsteinn Bvarar: þetta er hált eem bióð, ok
kveykit IjiÍB skjótt, ok Bvá var gert, 8at þá Ingimandr í öndvegi
30 BÍnu ok var dauðr; stóð þar spjótið f ^egnnm hann. Jöknll
mœltí : allillt er slíkt at vita nm avá gðfgan mann, at elíkt illmenni
skalbafa homim at bana orðit, ok fSrum þegar ok drepum hann.
{•orateinn mælti: eigi kantu g<}ðgimd ftíðnr várs ef hann befir
tonnm eigi nndsQ skotið, eðr hvar er aveinn sá er honnm fylgði?
»5 Ní BÍBt hann eigi. |>orsteinnmælti: eigi get ekn^Hrolleifsbeima
at vænta, ok mnnum vér með ráðum verða hanB at leita en eigi
með áhlanpum, en við þat megnm vér hnggast at mikill manna
munr er vorðinn með þeim Hrolleifi, ok njótá mun faðir minn þesB
frájþeim er sólina hefir Bkapt ok allan heiminn, hverr sem sá er.
Eo En þat má vita, at þat mun nokkurr gert hafa. JðkuU var evÁ
óðr at varla féngu þeir stillt hann. I þvf bili kom inn sveinninn
ok sagði BÍtt erindi. JCkulI kvað þat liþurft. |>orsteinn mælti:
eigí er hann um at kunna, því hahn gerð! Bem faðir várr vildi.
Ingimnndr var lagiðr í bátinn Irá skipinu Stíganda ok búit um
DigíizeclLyGOOgre
... ^./fr^:...^
>^ ^rf., >/..,
VATNSDÆLA8AGA 39
Tirðulig'a sem þA rar eiðr ntn tigna menn. |>etta spurðist nú
TÍða, ol( þótti, sem var, mikil tiðindi ok ill. fiorðteinn mælti víð
bræðr sfna: þat sýniet mér ráð, at vér BetimBt eigi [ snti iítður
rárg, hvárki heima né f maniiboðtim, meðan hans er lihefnt, ok evá
gerðu þeir, ok sóttu tftt til leika eðr muiufnudi. £n er Eyrindr s
sðrkvir frá þetta, þá mselti liann við fóstrson Binn: far þú ok seg
Ganti TÍB mínnm hvat ek tek til, ok slikt þætti mér honum til lig^a.
Sfðan brá hann sasi undan akikkju sinni, ok lét fallaat á ofan, ok
dð avá, Ok, er Gautr spyrr þetta, mælti hann: eraí vinum Ufl
Ingimundar,^ ok ekal neyta góðs bragðs Ejvindar vinar mins, ok lo
brÍ sasi fyrír brjóstaér, ok drap sik. Hermundr hét son hana
Eyrindar ok Hrðmundr hinn haltí, er afðarr verðr getið.
4 Látum þar nú fyrst Ifða um en segjnm nokkut frá Hrolfeifi,
hann hittdr móður BÍna, ok aegir henní tíðindin; hon kvað engan
komast yfir skapadægr sitt, kvað Ingimund baf^ lengi aldra notið; li
er þat mitt ráð, Begirhon, at þii farir á brott tyrat, þvfat blðð-
nntr eru bráðaetar, vitja þá bingað er mér þætti vænst, at nokkut
yrði af framkvæmd um mína ráðagerð, en eigi sé ek þar á milli,
bvárt drjdgaia verðr, vitBmunir þorsteiuB ok gipta, eðr brðgð mfu.
Sfðan fór Hrolleifr norðr til Skagafjarðar ok kom f Sæmundar- 30
hlíð, ok var Sæmondr þá andaðr, en Geirmundr réð þá fyrir eignnm,
' bróðir' hans faét Arnaldr. G«irmundr spyrr tiðinda. Hrolleifr
kvaðst HCgja Ifflát Ingimundar bðnda frá Hofi. Geirmundr svarar:
þar fór nýtr maðr, eðr hvat varð honum at bana? Brolleifr sagði:
hann var hafðr at skotspæni, ok sagði elðan allan atburðinn. k
Geinnnndr Bvarar: þat sé ek, at þá ert hinn verati dhappamaðr,
ok far Á brottu hin vánda mannfýla, ok kem bér aldrí. Hann
kvaðst hvergi fara mundu, ok akal ek hér drepin& þér til evfvirð-
ingar, ok man ek þat enn, at faðir minn féll f liðí fðður jifna ok
Ingimnndar, ok hefir þat af þér hlotizt ok þfnum mOnnum. Geir- m
mundr kvað þat dugandi menn henda at falla f baivldgiim, ok firam
mon ek þik selja þegar er Ingimundarsynir koma. Honam kvaðst
> So AH. 188; búi Hdt. vgl. Luidn. lU, 6,
40 VATXSDÆLASAOA
þ«Ba at ván eðr annarB verra. Hann var J>ar á Uud f gjðrfibiiri *
Ingimundarsynir vóm heima om Tetrinn, ok sáta á hinn úeðra
bekk ok t'óra til en^a leíka eðr þings, ok vórn ffljök úkátir. Ok
er skamt var til snmars, þá heimti |>or8teinii bræðr sina á mál ok
6 melti: ðllmn OBS ætla ek {tat einn vtg gefit, at inál mnndi þikkjs
at leits um föðnrhefnd, en eigi er þat atlanðsóttligt; Býniat mér
fiat ráð, at sá er ráðleitni hefir til eptir at leita, at eá ekal kjóas
einn kostgríp af eign várrí. |>eir kvöðnst þat Tiljs, ok ertu bezt
til failinn af obb sakir vitsmnoa.
10 Einn morgin var f>orsteinn Bnemma á tótam ok mæltí tU2ö
brieðra Binna: nd Bkultim vér búast norðr til heraða, hvat sem
fyrir Btarf kemr. f>eir vóni saman V bræðr, ok eigi fleiri menn.
f>eír kTÓmn at kreldi eins dags til Geirmundar, ok tók huin allTel
Tið þeim, ok TÓru þar um nóttina f góðum beinleika, en nm morg-
la ininn mælti ftorsteinn víð bræðr sina: nú sknlu þér, bræðr, Tera
at tafli í dag, en ek skal taia við Geirmund. f>eir gerðu Bvá.
f>orBteinn mælti til Geirianndar: þTÍ eru vér bræðr hér komnir, at
Tér leitum eptir HroUeifi, er Tér hyggjum hér rera með þér, erta
ok mjðk skyldrtil at veita osa, þar aem þér sendut feðr Timm
to þann mansfóla, er avá miktt itlt hefir af htotizt, þótt þat eé eigi at
yðrnm vilja, á hann ok enga giiða frændr, nema þik einn. Geir-
mnndravarar: allt erslfkteatt, ok erTÍtrligaeptirleitað, en eigier .
HroUeifr hér aúK |>orsteinn mælti: hitt ætla ek sannara, at
hann siti f útibdri þfnu; tak aú hér C eilfrB ok lát hann i brott,
íi ok skal ek svá til atilla, at hann sé eigi hér tekinn á þínnm vam-
aði, í^Tá at þér sé þat lagit til ámælÍB, en vér mnnnm þó eptir honnm
leita, þó at föðnr TÍrs sé eigi at hefndra; seg honum at þú þikkiat
eigi trauBt til hafa at balda haon tyrir oss, ok sitja fyrir flándskap
TÍrnm, en ella hafa vináttu [Tára]. Qeirmundr sTarar: nú akal
M ok við ganga at hann er hér; ok virði nii hverr sem vitt; mnn ek
Bvá gera, Bem þú leggr ráð til, ok Begja hODUm at fara á burt, ok
leitið þér þá eptir honum, er hann [er] eigi bjá mér. Svá skal
vera segir þorsteinn. Geinnundr hitti nú Hrolleif ok mælti: nd
> A)AH. 138, BTafbnH ^. * AM. 138; me)) HA.
DigitizeclbyGOOJík'
TA1N8DÆLASAGA 41
era hér komnir Ingimiiodarsytiir, ok leita eptir þér; man ui eigi
verða viat ffn lengr hér meö mér, þvfat ek vil eigi leggja mik í
hættu íyrir |>ik eðr fé mitt, við málaeíhi þín ill, en þeir bræðr em
bæði ráðagir ok atgðngnmiklir. HroUeifr svarar: þees var vin,
at þér mundi kliekiliga verða, ok hafön alla úþökk f;frir þ{na lið- s
veizln, ok verð á brottu skjótt. Geirmnndr mœlti: þat mmi ek
gera. Sfðan hittí hann f>orsteini [ok segir:] þat þykki mér bezt
til mfn gert, at þér hrapit at engn, ok sitið hér i dag. Hann kvað
8vá vera skyldn. Bjuggust síðan annan dag, ok fór[(]] vestr j&t
akðrðin, en þeyr hafði á verit, ok eá manns aporin í snjónum. {>á lo
mælti |>orsteinn: nú aknln vér niðr setjast ok mun ek segja yðr
viðtal okkar Geirmnndar; ek varð varr at Hrolieifr vkr íjar.
Jðknll mœlti: þú ert kynligr maðr, vildir Bitja kyrr, en fítðnrbani
þinn sat hjá þér, ef ek hefða vitað þat, þá mnndi eigi kyrt með
ðtln verit hafa. þorsteinn kvað þat eigi ðrvænt, en þat aamir betr, is
«t gera Qeirmnnd eigi beran at þessu; nri sknlum vérfara fnllnm
dagleíðnm, ok vita ef vér kæmim eigi síðarr veBtr en hann, þvfat
heim mnnu liggja apor hans, ok nd mnn Ljót, móðir hans, blóta
( mót Eumrí, sem hon er vön at þeirra sið, en þá mnn eigi fram
koma hefndin, ef áðr er framií blótið. Jöknll mœlti: Bkyndnm so
þá; hann var þá ^emstr á etignm af ðUnm þeim. f>á leit hann
aptr ok mœlti: ilit er þeioi mðnnum, er ðlmusnr eru at vexti ok
írileik, sem er f>orsteinn, brððir minQ, ok mnn nú draga or hönd-
um hefndina, ervérkomumsthvergi. þorsteinn svarar: eigi er enn
aýnf at minDa megi tillög mín ok ráÖagerðir, en áhlanp þfn iivit[r]- u
lig. Sfð um aptaninn kómn þeir ofan at bænum at Hofi , ok aátu
\6 menn undir borðum. þorateinn hitti úti Bmalamann BÍnn ok mœlti :
far þú 1 Ás ok drep á dyrr, ok hygg at hversu skjðtt er til hnrðar
gengít, ok kveð meðan vfsn, gef þér þat til erendis at apyrja at
sauðnm, ok spnrðr mnntu vera hvárt vér sém heim komnir, en þú so
skalt segja at vér sém eigi faeim komnir. Sauðamaðr fór ok kom
t As ok drap á dyrr, ok var eigi fyrr tíl gengit en hann bafði
kveðit XII vÍBur. ^&kom hdakarl út ok Bpnrði tfðinda, eðr hvárt
þeir bræðr væri faeim komnir; hann kvað þá eigi heim konma, ok
DigitizeclbyGOOgle
42 VATiVSDÆLASAGA
spnrði at eanðnm Bfnnm. Hann kvað þá eigi þar komna. Stnða-
maðr fór aptr ok aagð) {>orsteini hve margar vfsur hton hafði
kveðit. iKirsteinn kvað b&nn útí hafa Btaðit f)á stnnd, at mart
mAtti atbafaat tnni á meðan; eðr komtu ookknt inn? Hann kvaðat
s ganga inn ok Bky^Dast nm. {>or8teinn Bpnrði : var bjartr eidr i
ami' eðr eigi? Hann svarar: avá nokkat aem iyrír litln beíBi
verít kveyktr. þorsteinn mælti: eitta nokkra nýlundu í hiisinn?
Hann kvaðst eét hafa Jirúgu eina mikla, okkoma nndan tram rautt
* /klíBði. þorBteinn mæiti; þar muntn aét hafa Hrolteif ok blótklwði
ið hauB; nii mun þangat eptir at leita; búumat nú akjótt, ok hættum
á hvat gerír. I>eir fiiru, ok kYÓmu f As, ok var ekki manna ^ti.
|>eir aá blaðit skfðum á bdaveggínn tveim megin mænis. |>eir sá
búa standa Iftið fyrir dynim, ok blið f milli ok heimadyranua.
f>orsteinn mœllj: þetta mun vera blótbiis, ok mun Hrolleifi hingat
ifi stlat, þá hon hefir fnllgert sitt efiii ok allan Búm ^ándskap, es
mér er minna um þat; oú gangitþér f krökinn hjá bdaíuu, en ek
mun sitja yfir dyrum uppi ok bafa kefli f hendi; en ef Hrolleifr
gengr út, þá mun ek kaBta keflinu til yðar, ok blaupit þér þá til
mín. Jökull mælti: auðsét er þat, bróðir, at þú vilt virðing af
m þesBU hafa, sem öllu ððru, en ek vtl eigi þat, ok mun ek aitja við
keflit. ]>orBteinn mælti: þú mnnt ráða vilja, þó eigi sé svá betr,
þvfat mér þikki þú ráðinn til nokkurra alysa. Jðkall aettist i
Bkfðahlaðann, ok vánu bráðara kom út maðr ok kagaði hjá dyrum,
ok sá eigi mennina, er komnir TÓra. |>á kom út maðr aJinarr ok
tb binn þríði, ok var þat Hrolleifr. Jöknll kendi hann gerla, ok vazt
við bart ok féll skfðahlaðinn, ok þð gat hann kaatað keflinu tíl
bræðra BÍnna, ok hljóp ofan af húainu ok gat þrifit HroIIeif, svA
at honnm gafet eigi undanrásin. Engi var þeirra aflamunr, ok
ultu báðir ofan fyrir brekkuna, ok lága ýmBÍr undir; ok er þeir
30 bræðr kvómu at, mælti Hðgni: hvat fjinda ferr hér at osa, er ek
vejt eigi bvat er? þorsteinn avarar: þar ferr Ljót kerling ok hefir
breytiliga um búit; bon hafði rekitíiðtii^ fram yfir hðfut Bér, ok
I «anii Sdi., diniibt faiich* Sehriibart ín lUgrBmU itr. 2.
DigitizeclLyGOOgle
VATNSDÆLABAGA 43
íói öfag, ok rétti hCfuðit aptr milli fátanna; úfagrltgt rar hennar
aagnabragð hversn hoQ gat þeim trðll8lig& skotið. þorBteinii mslti
til Jðkuls: dreptu nii Hrolleif, þeas hefir {id lengi fdes verit,
Jökull Bvarar: þess em ek nú albúinn; hjó h&nn þá &f honum
híífaðit, okbað hann aldri þríííiat. Já! jál sagðiLjót, nú lagði all- 5^^ tfi/t^i
nær, at ek munda vel geta hefnt Hrolleifa Bonar mlnB, ok eru þeir Ut'\*^/**
IngimnndarBynir giptnmenn nnklir. |>orsteinn avarar: hvat er nú
helzt til marks um þat. Hon kvaðat hsfa aetlat at snúa þar um -<
landal^gi ðlln, en þér ærðist allir ok yrðit at gjalti eptir Á vegum ti
úti með viUudýram, ok avá ninndi ok gengit hafa, ef þér hefðit mík lo
eigi fyrr sét en ek yðr. þorsteinn kvað þeaa ván at hamingja
skipli með þeim. ■ Síðan dó Ljóí herling í mðð afnum ok trölldómi, ' }
ok eru þan or þeBSÍ sðgu. '
17 Eptir dráp þeirra HroUeÍfs ok Ljtitar fóru þeir hræðr heim,
ok nrðu menn þeim fegnir. Nokkuru afðarr mælti |>orBteinn við is
bræðr sfna: nú þikkjumat ek kominn til at hjóaa kostgrip einhvem
af eigu várri, |>eir játtuðn þvf, j>i kýs ek bœinn at Hofl ok
landit með biiinu. |»eir kv4ðu þat varla einn grip vera ok þótti
freklíga áhotfagt. þorsteinn kvað allt aaman eiga at fara land ok
bú; en þðtt yðr þykki þetta Qokknt frekliga horfa , þá er á hitt at to
Ifta, at vár virðiug mun þá meat, at vér sém sem sáttastir, ok hitt
annat, at ek sjái sem helzt fyrir; eru hér ok fleirí kostgripir ok
ann ek [yðr] þeirra allvel. Var þá lagit til skiptJa ; hlaut HögDÍ
akipit Stfganda, þvf hann var farmaðr. "þóni ha&sþjð hlaut
goðorðit, en Jökull Ættartanga; hafði hann sverðit á leikmótum ok »
hestaþingum, eu þorateinn bar hann á leiðum ok lögmðtum i, þvf at
Jökull vildi at Bvá væri. f>ðrir mselti ok slfkum orðnm, þðtt hann
ætti goðorðit, at hann nnni þorBteini bezt aUra virðinga af mála-
ferlum. þorsteinn mælti: þat er mér auðaœtt at þér bræðr mfuir
Tilit mér f öllu Bæmdar leita, en þótt ek hafa koBÍt mér bústað, þá w
ann ek yðr þó Qár fyrir; ná þikki mér ráð at vér færim aeas ■•(•v .-
várn f ðndvegi fðður vára, ok avá gerðu þeír. þoreteinn gerðiat
' laii|nii6tiiiii /úr lauKiu^tuiii S:d>.
D,j,i,i.aL,Google
44 VATN8DÆLASAGA ■ , /^
hðfSingi yfir Vstnsdsliim ok VeBtrhépi, ok ðllnin þeini STeitnni
sem IngimQndr faðir hana bafTli haft. þorateÍDn itti þá konn, er
[{>nriðr gyðja * faét ok var Sðlmnndardóttir Gnðmnndarsonar, hann
var faðir Viga-Barða. þötti þá YtrðingarTænligt at teBgjaBt TÍð
t Vatnadæla. JðknU bjó f Tnngn, en Smiðr á Smiðsstððum, Inirir
. / haA-sþjd at Nantabdí, þat heitír nú at Undnnfelli *.
A Nú skal segjs frá þeim manni, er fyrr var nefndr er hét2f
f^röl^ Bleggja, faann gerðist hinn mesti dspektarmaðr , bæði var
hann þjðfr, ok þó nm annat störilla fallínn; þðtti mðnnnm með
10 etórmeinum hans bygð ok einkia illa ðrrfent fyrir honam; ok
þótt hann hefðí eígí fjöimenni hjá sér þá átti hann þá hlnti, er
hann vænti tranats at, þat TÓrn XX kettir; þeir vóm ákaðiga SiAúr,
ok allir svai'tír ok mjðk tryldir. Fóra menn nú tíl f»orsteins, ok
sCgðn honnm efn vandrœði, ok létn til hans koma nm alla heraös-
16 stjóro, sðgðn þórðlf fr)l mörgnm stolit hafa, ok gj5rt þó* mart
Amannligt annat. |>oreteinn kvað þá satt segja, en eigi er allhngt
við heljarmanninn at etga, ok við kðttu hans, ok þar tll sparí ek
alla mfna menn. f>eir Bögðn bann varla mega halda aœmd Binni,
ef eígi Tttrí at gert. Eptir þetta Bafnaði |>or8teinn mOnnnm, ok
'w vildi nndir eér eiga fyrír mannQölda sakir. Heð honnm vðm
bræðr hans allir ok aostmaðr hans. f>eir fórn k SleggJQBtaðl.
þórólfr gaf sér eigi at; aldrí mátti hann góða menn með sér hafa;
Hann gékk inn, er bann sá mannareiðina, okmæltí: nii er vjð
gestnm at taka, ok etla ek þar til kðtto mfna, ok mnn ek setja
u þá alla f dyTr dt, ok mun seint riíðaBt inngangan, ef þeir verja
dymar, Síðan magnaði hann þá mjðk, ok vðm þeir þá Btórnm
illiligir með emjun ok augnaskotum. Jðknll mnltí við |>orstein:
nú bSktu gott ráð, at þii lézt eígi sitja mannQánda þenna lengr
kyrran. f>eir vóru XVIII menn. {>órðlÍT mœtti: nii skal eld gert,
30 ok fairðí ek eigi þótt reykr fylgi, þvfat kváma Vatnsdæla mun
ei^ vera friðsamlig. Hann lét ketil yfir eld ok bar nndlr ull ok
hverBkonar harka, ok var fnllt hÚHÍt af reyk. þoreteina. kom at
' Bo LuidD. ; [ GyBa Sdt., AM 138 • Sa ffii»., AM. 138 uxd Ludn.
> AU. 138; s^kHdi.
DigitizeclLyGoOgle
VATN8ÐÆLA8AQA 45
dfrnm ok mieltii útgSngu beiðtua vér þik, fxirólfr. HannkVaðat
œtla at þat eitt mnndi erindi þeirra, at eigi væri vingjamligt.
f>á tóku kettirnir þegar at amra ok illa láta. f>orsteinn mælti:
þetta er ill sveit. Jökall svarar: göagnm inn at þeim, ok hirðnm
eigi nm köttn þessa. þorsteinn kvað þat eigi Bkyldii , þviat meiri s
ván er, at vér haldim eigi liði váni heilu með ölla saman, kðtt^
nnnm ok vápnnm |>órólfa, þvlat hann er garpr mikill, ok þætti
mér betra, at hann gæfi sik npp sjálfr ok géngi dt, þviat meira
efni hefir hann til eldiQgar en honnm megi vel eira inni at vera.
þórólfr reiddi ketilinn af eldinom, en feldi á nllarhlaðann, ok lagði lo
dt renimiina, svá at þeir |>orsteinn mittn eigi vera allnær dyrun-
nm. Hann mælti þá: varist þér kðttana, at þeir hremsi jðr eigi,
ok fleygjnm eldinum upp at bÚBanum. Jðknll þreif eian eldibrand
mikinn, ok fieygði upp at dyrnnum, en kettirnir hörfuðu uudan,
ok féll hnrðin við þat aptr. Veðrit stóð á hdsin, en bálit tók at is
vaxa. f>orBteinu mtelti: fltöndnm lit viðgarðinn þar er reykrinn
er mestr ok sjám þá hvat hann taki til, þvfat meira efni hefir hann
tU um eldsgerð en þat megi honam lengi dngaj varð þorsteinn
þeas ok nærgætr; hljóp f>órólfr þá út með kistur II fiillar af silfri,
ok f6r meö reyluiQm, ok þá er hann kom út, var þar fyrir austmaðr- m
innokmœlti: hér ferr nú fjándinn, ok er nii illsligr. Austmaðr-
inn hljóp eptir honum ofas til VatDsdalsár. f>órðl(r kom þar at,
er v^ru augn djúp eðr fen. |>órólfr snérist þá i mdt bonnm, ok
greip til hans ok brá bonnm nndir hönd sér ok mælti: til ráaar
koatar þú nú, ok förnm at þyf báðtr saman, ok hljóp 1 fenit, ok u
snkkn svá at hvárrgi kom upp. f>orateinn mælti: Btðrilla heðr
nú tekizt, er austmaðr minn hefiritýnzt, en þat man bóta, at endast
mun fé I>ðr6IfB at bæta hann/ ok svá var gert. þar heita síðan
Sleggjustaðir, er ]>órólfr hafði búit, ok sást jafnan kettir, ok illt
þótti þar optliga E^ðan, 8já bær-er ofan frá Helgavatni. M
9 Már Jðrandarson færði bú sitt af Grund á MárataiS; góð var
frændBemi með þeim Ingimusdarsounm. f>at var til tfðinda eitt
hanst,'at Háf^iJ hurfa aanðir nokknrir, ok var viða leitað ok flind-
ust eigi. f>orgrfmrbét maðr, ok var kallaðr akisnhúfa, hann bjó
DigitizeclLyGOOgle
4ti VATNSDÆLA8AGA
á Ujallalandi, haDD var Q&lknnDÍgr mjðk ok þ6 tt ððm Tlla. Var
nú oi^rteða mikil nm Banðahvflrfin ok þóttí dalrínn vfðast vcl
Bkipaðr. Eítt kveld er sanðamaðr kom heim, »parði Hár tfðinda;
hann Bagði at sauðir haDS vóm faiidnir, ok hafði engi illr atvorðit,
i m' þ6 fylgir annat meira: land hefir ek fandit i Bkógnm ok er
ágæta jðrð góð ok hafa saaðírnir þar verit, ok era allret holdir.
Hár Bpnrði: hvárt er þat 1 mfna landi eðr annarra; bann kvaðst
ætla at honam mnndi beraBt, en þó liggja við Iðnd Ingimundar-
sona; má ok or fifna landi at eins f ganga. Hár eá landskostinn^
10 ok þótti góðr, ok dgnaði eér. f>orgrímr kvaðat ætla, at þeir
mnndi haldit fá Undinn fyrir Ingimandarsonum. þorRteinn spyrr
þetta ok mælti: mjOk þikkí mér Hár frændi mtnn bera sinn Bann á
þetta ok nnna osa varla laga. Litln eptir þat hitti Jðknll {>or-
Btein bróður sinn, ok varð þeim talat mart, ok eagði Jðkall þat
is mikil fym, ef menn ekyldt ræna þá þar f lialnnm, ok dregst bú
tnann^la mjðk úþarfi til hann þorgrfmr skinnhúfa, at reita oss,
ok Tæri hæfiligt at hann tæki gjðld fyrir. |>orsteinD kvað hann
eigi Bpamaðarmann, en eigi veit ek hvárt hann er svá þegxr app
næmdri. iKireteinn bað at þeír fœri á fund f>orgrfmB. Jðkall
so kvaðet þeBB albáinn; ok er fKirgrfmr varð Jretis varr, fór hann ok
hitti Uá^; þeir kvðddast vel. þorgrfrar léEt kominn af Maupi, ok
mnnn Ingimnndarsynir hér koma. Uár Bpnrði hvat hann vissi til
þesa. þorgrfmr svarar : þeir ern ná á ferð komnir lii bæjar ralns,
ok vilja drepa mik, ok man þat jafnan sýnast, at ek veit fleira en
» aðrír menn. Ok er þeir kvðmu á bæiun, mælti þoreteinD: hér
eigum vér við hrekkvfsan nm, er þorgrfmr er, þvfat hann mun
eigi heima vera. Jökull mælti: gðmm hér þó nokkat illt.
þorsteinn kvaðst þat eigi vilja; nenni ek eigi at þat sé mælt, at
vér takim npp íé hans en fáim eígí veitt hann sjálfan, ok fórn
10 heim við svá búit. Eitt sinn mœlti þorBteinn enn til brœðra einua:
forvitni væri mér á at freista, at vér gætim fundit f>orgrfm. N*
em ek ok albúinn, eagði J&knll. Enn fór þorgrimr at hitta Má,
< 8b Bát. iind AH. 138 ' M&r Kd».
DigitizeclbyGOOgle I
vatnsdælasaga 47
ák mœlti : enn ern þeir eígi afhuga viö mik iQgimnDdarsyDÍr, vilda
ek, at þú færir nii heim með mér, ok skalu þeir {lat eanntt, at ek
þori at bfða þeirra faeima. Már fór þangat. f>á ríða ok at garði
Ingimnndaraynir, ok fnndnst þeir í túni. |>orsteinn mcelti: eigi
ferr þannveg friendeemi v4r, Már, aem akyldij vilda ek at hvárir b
vffigði til við aðra, en þú Bettir ei^ niðr vandræðamenn þá er
bægjaBt vilja við oas. Már kvaö þá eýna af sór livingjarnlígar
beimsóknir, ok lézt eigi mnndo láta sinn falut fyrir þeim. Jðknll
kvað ok einsætt, at þeir reyndi þá með aér. f>oreteinn kvaðst
tregr tiJ vandrœða við frændr afna, en þó er ei^ örvænt at þar lo
komi, ef vér náim eigi réttíndnm. þeir fórn á brott, þvf þeir
mátta eigi ná |>orgrfmi fyrir fjðlkyngi hans en mótgangi Hás, ok
var aunattveggja, at þorgrfmr favarf af bæ sfnam eðr Már sat
þar við Qöhnenni, ok atóð þetta mál svá nokkura hifð. t þenna
tfma kom út Högni Ingimnndaraon með skip eitt Stfganda ok var la
með þoreteini um vetrínn, ok sagði ítá ferðum sfnum merkiliga
meðán faann hattti ntan veritj «rá ok þat, at hann hafði eigi akip
reynt jafngott Stfganda. Mikill orðrómr gjörðist á nm. heraðtt nm
niálaferli þeirra iA^ænda. Jökull hitti opt Iwrsteía bróðnr ainn, ok
kvað hann enn nndan vilja [láta] viö JAi. þorstelnn svarar: avá ao
hefir verit tiU þessa, en þó munu vér nú sitjanm f>orgrfm, ok ae^r
mér þó f meðallagi hngr nm. f>eir bjngguet heiman bræðr einn
dag, ok vöm faálfr þriði tugr manua, vórn þeir bræðr V. |>á
mæltí |>oi^rfmr: nú eru ills efní f, þeir munu hér koma brátt
Ingimnndarsynir; faann hljóp út ok tók klæði afn áðr. Hann faitti u
Má ok eagði at þá væri Ingimundaraynir á ferð, ok mnna ose ætla
með grimmum hng at fá, ok er nú ráð at búast við, ok leiða þeim
hlaup þeirra. Már aafnaði mðnnum. Hrómnndr son Eyvindar
eðrkvis kappi mikill, hanii átti dóttnr Uáa, hann var þar á búi;
hann kvað einaœtt at þeir reyndi þá með sér. f>eír urðu alls XI s«
maniia., ok nmfram II systorsynir Más, ongir menii ok vænliglr.
fK>rgrfmr nuelti: þat er ráð at fara f mót lagimundarsonum, ok svá
var gert. |>oreteinn sá þat ok mselti: nú mun osa gefa til at reyna
088, ok þykki mér aú ráð, at hverr gefiet eptir efhnm. Jðkull brá
agitizeclLyGOOgle
48 VATNSDÆLASAGA
þá Ættartanga, ok fcvaðst allgott tii hyggja, at reyna hann f hálgani
manna Más. þeir fondnst i EarnsneBÍ \ f>orgrírar Begir iíiR
at hann mnndi felast ok má f>ó vera, at ek ai eigi liþarfari en þótt
ek standa hjá yðr, en ek trúi mér eigi til framgðngu. Már svarsr
a engu. Tékst sfðan bardagi, ok er hann hafðí gengit um hrfð,
mætti Jðknll: eig^ hælí ek bitinu hans Ættartanga. |>&rBteinn
Bvarar: Blfk dœmi em með osb, ok verðr nú várnm mOnnnm skeini-
eamt, Jðknll var fremstr af öllnm ok hjó til beggja handa. Haðr-
inn var afrendr^ at afli en hinn meeti follhngi; hann hjó svá at
10 UmdÍBt fyrir en eigi beit Jðknll mælti : ertu nú heillnm horfinn,
Ættartangi, eðr hvat? þorsteinn svarar: ok svá sýnist mér sem
|>eir Btandi npp, er efc hefir hð^it, eðr sjái þér nökkut þorgrfm?
{>eir kvóðuBt eigi hann Bjil. f^orsteinn bað Jðkul þá vfkja IVá
orroBtnnni, ok vita hvárt þeir sæi hann eigi, en þú, Högni frændí,
iB halt upp meðan bardaganum. Hann kvaðst svá gera mnndn.
Sfðan leituðu þeir hans. JðknU mælti: ek aé favar fjándinn kemr
npp. f>orsteinn mælti: þar liggr nú grenekoUinn, ok f þvf koglaði
hann til þeirra þaðan sem hann lá; þat var við ána. Jðkull hljóp
eptir honnm ok báðir þeir bræðr. þorgrfmr hjjóp undan til árinn-
«0 ar. Jðkull komst svá nær, at sverðit tók til hans, ok af þat er
nam, en þat vóru þjónapparnir báðir alJt við bakblut. þar heitir
sfðan Húfnfaylr er hann hljóp á kaf. Jðkull mælti : beit nú Ættar-
tangi. þorateinn Bvarar: svi get ek at héðan af sé. — {•esa verðr
nd at geta efðan hvat tfðinda varð f bardagannm: HrómDndr
u gékk faat fram 1 mót Hðgna, ok áttnst þcir hart hðggvaekipti við^;
lauk Bvá þeirra ekiptí, at Hðgni féll fyrir Hrómundi, ok f þvf kom
JðkuII at, ok tók þá f annat einn æaing sinn inn míkla; aótti þá at
Hrómundi með ákafa; skorti þá eigi at sverðit beit, bteði hauB ok
annarra. Hann hjó á fðt Hrómundj, ok veitti honum svá mikil
M eár «t hann var alla æS sfðan ðrknmlaðr, ok hét Hrómnndr haltí.
f>ar félln systnrsynir Más. Ok nú er fivá er komit bardaganum,
þá Bá menn af bœjum fnnd þeirra, ok fðm til at akilja þá ; var þar
> So BHi.undATÍ. 138. > a&eyiiilr Wdi. vgl. S 8.
DigitizeclbyGOOgle
VATNSDÆLASAGA 49
fyrstr {>oi^rímr at Rarneá, ok aðrir bændr, haDn var frændi
IngLmundaraona; Tðrii þeir þá fikildir, ok vai' eárt nt.trt, en allir
mæddir. {•orgrímr mælti: Jní, Már, hefir sýnt þrályndi mikla við
þá bræðr f miltgangi, en þeir eni eigi |>fnir Ifkar við at eiga; er
þat nú mitt ráð, at þiS vægir til við þsl, ok aelir {lorsteini sjálfdæmi. s
Hann kvað þetla heilræði, ok Bættaet at þeasu. þorsteinn kvaðst
eigi mnndu gerð npp lúka fyrr en á nokkiirn lögþingi. Fóm menn
nú hcim af þeseiim'fandi. Ok er þat þing kom, er |>or8teinn vildi
gerð npp lúka, fjölmentn þeir mjök Hofverjar. {lorsteinn mælti
þá: þat er flestnm mðnnum kunnigt hér um sveitir, hversu f<^r nm la
fnnd várn Mis frænda várs, ok s\á hitt, at þat mál er undlr mik
komit- Er þ»t nú gerð mfn, at jafnt skal vfg Hðgna brðður mfns
ok ákvámur þaer, er féngu menn Más, amár ok stórar. Hrómnndr
skal sekr vera milli Hnitafjarðarár ok Jðkulsár f Skagafirði fyrir
vfg Hðgna, en Iiafa ekki fyrir örkuml sín. Már skal eiga Hjalla- is
land, þviat or hans landi at eins má npp ganga, eo gjalda oss
bræðrura C ailfra. þorgrímr skinnbiífa skal eigi hafa fyrir sfna r"
ákvámu, ok er hann þó verra verðr. Sfðan fóru menn beim, ok
Tórn sáttir at þessu. Skinnhiifa fór f brott or beraði, ok kom niðr
norðr á Melrakkasléttu ok var þar til danðadags. þorsteinn átti ío
11 Bonu, hét annarr Ing<}lfr, hann var manna vænstr, annarr hét
Guðbrandr, hann var ok frfðr maðr. Jóninni dóttur Ingimnndar
áttí Asgeirr æðikollr, faðir Eálfs ok Href^n, er átti Kjartau Ólafason,
ok j»orbjargar, er kðlluð var bæjarbót ',
Frá Inírólfi heljarskinn er þat at segja, at hann bjó fyrst l es
Forsælndal, ok var illa kendr af mönnum. f>orsteinn frá Hofi kom
til bans, ok kvaðst eigi vilja bygð haníi þar, nema þú takir annan
bátt, en þú befir áðr, ella munu vér eigi láta kyrt vera. |>6rólfr
kvað þat vœnst at þorsteinn réði því hvárt hann byggi þar eðr
eigi, en sjálft mun ek ráða báttnm mfnura. Sfðan færði bann bú so
8itt, ok gerði sér virki suðr við Friðmundará. þórólfr lagðist at
fé manna, ok gerðist binn mesti þjiSft, hann átti ok blótgrafir,
' Bekltjarbót. Ldn. ni, 1.
DigittzedbyGOOgle
50 VATNSUÆLA8A0A
þvíat 1 menn hngðn al baiiD bltitAðí bnði mítiuiiiin ok fé. Illt raið
hODUm tíl eptirgðngn ma&na þ^irra er góðir vórn, en þó v&ra
þeir IX Bamttn þá er þeir vóra flestíi, allir hana jaftaingjar eðr
verri. Ok er þeir spurðu at |>or8telim ætl&ði at gera til þeirra,
í flýða 8nmir or virkinn, ok vildn eigi bfða. Heraðetnenn Mttn
|>orstein, ok báðu hann þenna mann af taka, er svá var illr f
hygðarlagi, at menn máttn eigi nm ttela eðr við bda. Uann kvað
þá satt mœla; sendi efðan eptir bræðmm sfniim Jðkli ok f»óri.
Á f>órí kom Btondnm beraerkBgangT, þótti þat þá með ettímm
lu meinom nm þvilfkan mann, þviat bonnm rarð þat at engnm írama.
Jðkull mælti til þorateittB: vel gerír þú þat, at þú Isetr hér f daln-
nm engi illmenni fá nokkura nppreÍBÍ Siðan fórn þeir XIX
Bainaii, ok er þeir sá virkí f^irólfB, mælti þorsteinn: eigi veit ek,
hversG vér fim at BÓtt virkinn fyrir árgljúfriim þeBBvm. Jöknll
is avarar: þetta er engi torveldi, ok mun ek gefa hér ráð tíl. ]*ú,
þorsteinn, ok menn með þér skoUt akjiita at þeim ok glettast við
þá, en ek mnn fara npp með ánni við fá menn, ok vita, ef ek mætta
komsBt á bak þeim f virkit, ok ætti þeir þá við hvámmtveggjum
at ejá. f>orateinn krað þat hættoferð mikla. JðkuU fór þá npp
w með ánni við fá menn. f>eir f>óróUr si eigi þat, ok bað þá sina
raenn vel gefast, en þó hafaþeir bræðr rammar fylgjor; leitn vér
þá til leyna rárra ef at osb ekr. Jöknll komst yfir ána fyrir
ofan virkit, batm hafði f hendi öxi mikla, er hann átti; sfðau komst
hann at rirkinu, ok gat krækt Öxinni upp á virkit, ok las sik sfðan
iB eptir Bkaptinu, ok komst Bvá f virkít; hann fór snyðjandi at leita
þórólfs, ok varð hann eigi fyrír augum. Jiikutl gat þá at Ifta hvar
þórólfr kom upp or blótgrðf sinni, ok h^óp or virkinu, en JökuU
eptir honum. Meon Jöknls leita at fömnantum þórólfs, ok eru þar
eltingar miklar. f>á var |>ðrólfr kominn á mýrí nokknra opp með
30 áiiní, en Jöknll sótti eptir. En er }>órólfr aá at hann mundi eigi
komaat undan, þá settÍBt hami niðr f mýrinni ok grét. f>ar heitir
BÍðau Grátsmýrr. Jökull kom þá at bonum, ok kvað faann vera
' at þri AH. 138.
DigitizeclbyGOOgle
VATH8DÆLASA0A 51
mikla mannfýln ok illmenni, en þó engan þróttinn {. Jðknll 1^6
bann þá banahð^. |>orsteinn sótti at virkinn, þvíat þeir illvirkj-
amir vórn þá aptrkomnir. Jðkull ekopart at Bkeið, ok komst
f virkit, ok erþeir sjá þat, er í virkinn vóm, óttnðDat þeir, ok
faljdpu nndan honnm n f ne^angann, ok drap hann þá báða. 5
Hinn þriði hljóp fyrir bamra ofan. Eigi þótti rðskvari ferð farin
hafa verit, en 6Ú, er Jðknll fór þá. f>eir f<^m heioi bræðr eptir
þetta, ok hðiðu nnnit mikla heraðsbiít í drápi þóriilfa heljar-
gkinns.
1 þorsteinn frá Hofi var stórlátr af búi sfnn við beraðsmenn; u
þar var ðllnm mðnnnm matr heimitl ok hestaskipti ok allr annarr
farai^eiði, ok skflt þótti þat ðllnm ntanheraðamönnnra, at hitta
ftorstein fyrstan, ok segja homim, tfðindi or Bveitnm, ok þat er til
nýlnnðu varð. Eyjarengi heitir þat, er bezt er með Hofslandi,
þar áttn verkmenn |>orBteiiis tjald á anmmm. þau sá einn dag is
at X menn áðu f enginn, ok var kona eitt, þeir vórn allir í litklæð-
um. Vesl hafði einn yfir aér ok sljeður af góðu klœði; þan bí hvat
þeasi maðr gerði; hanu brá averði, ok sneið af neðan þat er saur-
agt haíði vorðit f reiðinni , ok kastaði á brott; þat^ var apannar-
breitt, ok mœlti svá at þau heyrðn, at hann kvaðst eigi vilja reiða le
eptir sér sanr. Eigi bittu þan mennina, en illa þótti þeim gert,
at æja f engjnm manna. Griðkona tók þat er hann hafði af Bkorit,
ok kvað þenna mann mega heita enn mesta ofláta. þorsteinn
spnrði þan tfðinda um kveldit, en þan kvóðnat engin segja knima,
ok þó nýlnndu litla. Sfðan sðgðu þan þat aem þau höfðn sét ok »
heyri: til manna þessa, ok sýndn þat sem bann hafði skorit af
slæðnnum. {Kirsteinn kvað þetta bragð tveggja hvárt, at Bpilla
gripum slnnm, þótt stykki á, ok sfðan at æja f engjum manna:
nokknrs heimskB manna ok úráðvanda ella mildlB manns ok ofláta.
f>eBBÍr menn hafa ok eigi mik hitt, sem siðr er til langferðamanna. so
Kd mnn ek geta til, at þar mnn hafa verit Bergr binn rakki, er
út hefir komit f sumar, systnrson Finnboga hinn ramma frá Borg
' Sa AM. 188, flkapar Sdi. » þar Ed».
DigitizeclLyGoOgle
(^ VATMSDÆI,A8AOA
or Vfðidal; haiui er ramr st aði, ok hinn mesti ofrkappsmsðr. Vsr
þetta Bem annat, fiat er f>ori)teinn leiddi getnm nm, at hann varð
naargietr. Bergr kom tU Borgar, ok tók Finnbogi Við honnm
atlvel, ok Bpnrði hann tfðinda, en hann aagði slik er hanu tísbí.
& Finnbogi spuiði hvárt hann hefði nokknt hitt ]>orste)n Ingimnndar-
Bon. Bergr kvaðst eigi hann hitt bafa, ok Tiðit fyrír neðau garð.
Finnbogi lét hitt þó venjnligra, at hitta hann fyrst, ok segja
honnm tfðindi. Bergr kvaðst eigi vilja lægja sik svá, at finna
hann, þvfat erindi mitt var eigi til hans. — f>orgrímr hét maðr, er 32
10 bjd at Borg hinni minni f Yfðidal; hann festi eév konn þá er
þorbjörg hét ok var Sklðadðttir. |>orgrfmr banð þeim Finnboga
■ ok Bergi til boðsins, þeir hétn ferðinni. Brúðhlanpit skyldi vera
at vetrnáttum at Skfða, Hann hitti þá IngiroDndarsonn , ok banð
þeim til boðsina, þvfat mér þykkir þetta eigi með fullnm EÓma nema
is þér komit f>eir hétn at fara. Veðrátta var eigi allgóð, ok illt
yfir Vatnsdalsá, ok fórst þeim Vfðdielnm heldr dgreitt; létn þeir
Finnbogi eptir heslana at bónda þe^s, er bjó við ána. Áin var
Opin nm mitt, en lágu at fram höfuðlsar. Bergr mælti: ek mnn
bera yfir fólk, ok svá gerði hann, sótti knáliga; frost var á mikit,
10 ok frans um hann klæðin. Skfði gékk i mðt boðsmdnnum ok fyrir-
boðsmenu hans, þorsteinn ok þeir brseðr. Slðau vðm eldar gervir,
ok þfdd klteði manna. þorBteinn bóndi gékk mjök, at viuna
mðnnnm beinleika ok taka við klæðum manna, þvfat hann var
hverjnm manui Iftilátarí. Fiunbogi gékk fyrstr, ok skyltU sitja
K f ðndvegi gegnt þorateini, þá Bergr, hann var í slæðnm ok skinn-
ólpu; stóð þetta lit af honum, er hann var allfrosinn, ok þnrfli
hann rúm mikit, ok færðiet at eldinum, ok vildi þfða aik. Hann
gékk þar hjá, sem þorsteinn var ok mælti: gef mér rúm, maðr.
Haun gékk svá suúðigt at þorateinn hrataði fyrír, ok við því búit,
ao at hauu mundi falla á eldinn. Jöknll sá þetta ok varð reiðr mjðk;
hann hélt á Ættartauga, spratt npp ok hljóp at houum, lanst mllli
herðanna Ber^ með hjöltnnum, avá at hanu félt við áfram, ok
mælti: bvat vill skelmir þiun; viltn eigi hlffa ^9^ vámm Vatus-
. dœla? Bergr spratt npp, ok varð ákafliga reiðr, ok tók tíl vápna;
DigitizeclbyGOOgle
VATNSDÆLASAGA 5Í
BtAðn þá meiui f milli þeii'ra, ok hélt þi5 við, at þeir mundi it berjaet,
þvlat Beigi eirði it versta ; nrðH þeir þó ek^ldir. ^rBteinn mœlti : i
illa liefir nd enn tekizt fyrir bráðræði Jðkula bróður mfns, vii ek
bjóða fébætr Bvá at Bergr sé ve) sæmdr af. Bergr kvað Bik eigi
fé skorta, ok kvaðBt BJálfr hefna akyldu. Jökull kvað hanu » þvf
vesalla verða skyjdu, Bem þcir ættist fleira við. Skfði bað at þeir
Finnbogi fieri á brott, ok ættist menn eigi við. f>orateinn kvað
þat eigi hæfa at ráðahag þeasiim væri brngðit, ok Bkulnm vér rfða
33 br»ðr með vánun mðnnum á Mársstaði, ok svá var. Bergr lýsti
hðgginu til HdnavatnsþfngB, ok bjó þangat til máliL Síðan kvómu i
menn til þings ok leituðu nm eættir. Bergr kvaðst eigi mundu
fébætr taka, ok þvt at eins sœttast, at Jökull gangi undirlin
jarðarmen, sem þar var siðr eptir stórar afgerðir, ok sýna svá
lltilæti við mik. Jðknll kvað lyrr mundn bann tiðll taka en hann
lyti honum svá. þorsteinn kvað þetta vera dlita mál , ok mun ek :
ganga undir jarðarmenit. Bet^r kvað þá goldit. Hít fyreta
jarðannen tók f ðxt, annat f bróklinda, þriðja f mitt lær. þá gékk
þorateinn undir hit fyrsta. Bergr mœlti þá: avlnbeygða ek nú
þann, sem œztr var af Vatnsdœlum. þorsteinn svarar: þetta
þnrflir þú eigi at mœla, en þat mun fyrst f mót koma þessum orð- s
nm, at ek mnn eigi ganga undir fleiri. Finnbogi mælti: þetta er
vfet eigi vel mælt, en þ<5 kemr eigi mikit fyrir vansa Bergs, er
faann fékk af Jðkli, ef hér skal staðar nema, ok þikkir yðr allt
lágt hjá yðr Vatnsdælum, ok vil ek ekora á þik, þorsteinn, til hólm-
göngu A viknfresti viö stakkgarð þann, er stendr f eyjnnni tyrir >
neðan bæ mínn at Borg. Bei^r mælti þá: slfkt it sama víl ek mæla
Tið þik, Jðkull, at ek býð þér hólmgðngn at ákveðnnm tfma Finn-
boga, ok akulu þér þá lútir fara Hofverjar, Jökull avarar: heyr
hvat mannf^lan mælir, at þú dirfir þik at þvf at jnfnaat við ons,
eðr bjóða mér hólmgöngu, þviat mér þikkir mér eigi ofœtlað þótt »
ek berimBt við ykkr Finnboga báða; skal ok þat vern, ok vil ek
leyea undan þoretein br(Mnr minn, þvíat þat er skaði, at honnm
' fiifi 1« AM. 1
DigitizeclbyGOOgle
54 VATNSDÆLASACIA
verði nokknt tii meins, en þat er þó eigi ðrvænt ef þeir Pínnbogí
berjaat þvíat hann er hinu mesti ofrhngi, en hér er hváriga at
■para aem vér erum; fór Bergr þá lútari bikkjan, er ek eló hann,
8vi at hann féll við, enda kom þú nú til hólmstefuunHar ef þú
t hefir heldr manna hng en merar; en ef nokknrir koma eigi, þá skal
þeim reisa nfð með þeim formála, at hann skal vera hvera manns
nlðingr ok vera hvergi f samlagi göðra manna, hafa goða gr^i
ok griðnfðings nafn. Skilja þeir sfðan við avá búit, ök fór hverr
heim til sfns heimilÍB. Var þetta nú gert at tfðindasttgn nm sveitir.
10 þat bar Bsmao, hólmstetniir þeaaar, ok |>or6teJnn hafði Tinaboð at
Hofi, þvlat evá gerði hann hvert haaet. Helga hét kona, hon kom
út með Bei^i ok var frílla hans, hon var mikil kona ok Bkömlig,
framsýn ok forspá, ok margknnnig nm flesta hlnti ; hon mielti til
Bergs: úvitrliga heSr ykkr friendnm vorðit, at þit ætlið at þreyta
u hamtngju víð bodh Isginiiindar , þat ferr eigi gj^, þvfat þoreteinn
'^' ^v^ er reyndr bæðí at vití ok gæfu, en þat er eannmælt til Jðknls, at
engi [er] bereerkr slíkr f ðllnm Korðlendingafjórðungí sem hann,
ok erto eigi hane jafningi, þóttu eér mikill fyrir þér, ok svá mikla
sneypu eem þii heiir áðr farit fyiir honum, þá ferr þú nú aðra hálTn
w meiri, ef þit eigiet 'nokkut við. Bergr Bvarar: mikit hefir Jöknll
nm mælt, BtA at mér er þat eigi þolanda. Helga svarar: þóttu
sér svá, heimskr, at þii knnnir eigi iyrir þér at ejá, þá skal ekþat
at gera, at ejÁ hólmgauga ekal engi verða. Hnntn eigi ráða?
sagði Bergr. Eígt viasi FÍDnbogi þesBÍ ráð.
K Svá er sagt, at þann sama morgin at fara ekyldi tíl hólm- 34
göngu þesearar, var kontit i evá mikit kafaQúk með frosti at
[einga vetta > var út komanda. þann sama morgin snemma var
barít á dyrr at Hofi. þorsteinn gékk til dyra ok heileaði Jðkli
bróðnr Bfnnm. Bann mælti: ertn búinn, ^rsteinn, til húlmstefn-
M nnnar? Hann svarar: þikki þér einsœtt at fara, þviat þetta er
iUviðri? Jöknll mælti: þ^t þikki mér vfst. |>orsteinn svarar:
gakk inn fysrt, bróðir, ok bfðum ef veðr batnar. Jðknll kvaðst
* Ctny'ecíar [einn leira ^,; «uuu TEettu AU. 138.
DigitizeclLyGOOgle
VATNSDÆLA8AGA 55
KÍgÍ inn vi^a ok |iiða & sér Baj6, ok þóttn vilir hvergi f&ra, þá Bkal
ek þó f&ra. f>orBteÍDn mælti: aldri skal b& mnnr iireysti ukkarrar,
at ek Bitja eptir en þú færír, ok bíð mln. þorsteinn gékk inn ok
bjóst ok mælti við boðBmenn stna, at þeir skyldn þar si^a, ok
eigi þaðan fara fyrr en algott vœri; bað hdBfreyjn ok Bonu BÍna s
vinna miinniim beinleika. f>eir fðm báðir bræðr saman. |>á
mælti þorsteinu: hver er nd ráðagerð þfn? Jðknll svarar: þetta
veit ek þik eigi fyrr gert hafa at leita ráÖa undir mik, mun bér
ok til litils at sjá, ef þeirra þarf við, en þó rerðr mér eigi til þesBa
ráðfátt; við sknlnm fara til Undnnfells <, ok skal þdrir fara með lo
okkr, bróðir okkar. |»eir gjörðu svá, fórn þaðan, ok kómu at
kveldi til Faxa-Brands, bann var vinr JökulB, vóru þar um nóttina.
d Brandr átti hest fösóttan, er kallaðr var Freysfaxi ; hann var virkr
at hestinum ok þi^ttt góðr, var hann ok ðmggr til alls, bæði Wgs
ok annars; hðiðu flestir þat íyrir satt, at Braudr hefði átrúnað á is
Faxa. Um morgininn eptir var hin sama hrfð , nema meiri vœri.
f>eír vildu fara bræðr þótt eigi bstnaði. Brandr hafði tjaldat sleða
með húðum, ok beitt fyrír Faxa, ok kvað þá mundn hitta l'iið báða
saman. Jökull mælti : f>orsteinn ok fxSrir skulu setjast f sleða en
Tit Faxa-Brandr skulum ganga fyrír. þeir koma Buemma dags ^
sndir stakkgarðinn, ok var ekki komit 'OVm morgininn mælti ^
Fúmbogi til Berga: ætlar þú eigi Jðkul konúnn vera til hólmstcfn-
nnnar? Eigi tetla ek, segir hann, þviat þat er einkis manns at
fiu'a í þvílfku veðrí. Annarr maðr er Jöknll þá en ek ætla, se^r
Finnbogi, ef bann er eigi kominn , ok betTli betr verit, at ganga ^
eigi jafalangt fram við bann, ok þola nú eigi hverja skfimm á aðra
ofan. f>at hafi þit ofslð sét, segir Helga, ok svá iUt Bem nii e^ ítá
~> at taka, þá mun þó efðarr verra. Ætlar þú Jðkul kominn, segir ,
Bergr. Kigi mun ek nm ætla, segir bon, en hitt ætla ek, sem
gangast mnn, at hann er eigi yðvarr maðr. Fellr þetta þar niðr, ^
en þeir fara hvergí. |>eir brœðr biðu til nðns, ok er svá var komit,
þá f<Am þeir Jðkull ok Faxa-Braudr til sanðahúss Finnboga, er
' Sð Eds, AM. 138 ; vgt. C 27.
DigitizeclLyGoOgle
y
66 VATS8UÆLA8AGA
þar rar hjá g&rði&am, ok tóka búIu eiaa, ok bira uadir g&rðina;
þar vóm ok hrosa, er þaogat höfðu farit til Bkjóla 1 hFÍðiaDÍ,
Jökall Bkar karlahöfuð á BÚlnendanam , ok reist á rúnar, með
ðllDin þeim formála sem fyrr var sagðr, Síðaa drap Jðknll meri
s eiaa, ok opnuðu hana hjá brjóstina, ok færðu á súlaaa, ok létn
horfa heim á Borg; fóru BÍðaa heimleiðis ok vóru at Faxa-Brands
am nóttina; vóru nú kátir mjðk nm kveldit. Jðkall mœlti: þaanig
er DÚ, |>orBtetan fræudí, at þá ert maðr miklu^vinsælli en ek, ok
átt vini fleiri, en þó er nd avá komit, at rinir mínir duga aú eigi
10 verr en þfnir; þikki mér sem Fas[a] - Braadr hafi vel dugat. Vel
hefir Brandr gefizt, aegir {>orBteinn. Brandr mælti: gott er sliknm
manni at dnga við Bem Jðkull er, þviat hann er fárra liki. f>eir
Faxa-Brandr ok Jökull kvóðn þetta gemingaveðr verit hafa, ok
kenda þat Uelgn frá Borg. f>eir kvðmn heim bræðr, ok urðu
iis allir menn þeim fegnir; aparðiet þetta nú um allar aveitir, hveran
mikla sneypn Borgarmenn höfðu ena farit fyrir Jieim Lræðrum.
Einhvern tíma akamt frá þeesu heimti Finnhogi ok þeir Bergr 35
menn aaman nm Vfðidal ok urðu saman XXX. Helga Bpnrði hvat
þeir fetlaði. Finabogi kvaðst eiga ferð til Vatnsdala. Já, sagði
to Eelga, nd munu þit ætla ykkar at hefua á þeim bræðmm, en ek
œtla at þit farit þvf fleiri dfarar, [aem] þér eigiat fleira við. Á
þat skal nú hætta, aegir Finnbogi. Uelga svarar: farí þér, eigi
mun yðr úannara heim en heimaa. f>etta spnrðiat aú brátt víða,
ok kom til Hofs til þorBteina; hann Bendi orð bræðmm sfnnm ok
» kvðmu þeir til hans, aegir hann þeim slfkt er bann hafði apurt;
gera nii þat ráð, at þeir aafna möannm, ok þann dag er þeirra
Finnboga var utan váa, kómn aaman at Hofi IX manna. f>ar var
Már af Mársstöðum frændi þeirra, ok Eyjólfr or Kamsnesi^ ok
aðrir vinir þeirra; var þi ok aén reiÖ þeirra Finnboga. þorateinn
M mælti: nú sknlu vér atfga á. beata vára, ok rfða í mót þeim, þvfat
ek vil ei^ spark þeirra á b» mlnum. þeir gera Bvá. Jðknll
mælti: rfðum at vel, ok hlaupnm i þá, Bvá at þeir verði eigi
viðbúnir. þorateinn svarar: eigi akuln vér óðliga líta, ok skal
> Se Edi. uttd AM. 138.
DigitizeclbyGOOgle
VATNSDÆLASAGA 67
ek hafa orð fyrir oss, ok vita hvat þeir vilja, ok má vera, at Iftile
þurfi Tið, en veit ek, friendi, at þú ert báinn til allra atgerða.
Jökall avarar: ván var þese, at þú muDdir eígi vilja, at lengi etæði
mfnar ráðagerðir yfir. Vel dugði þá, frændi, eagði |K>r3teinn , er
þín ráð vúru höfð, en nA mun lítils við þurfa. Finnbogi mælti tíl a
ainna manna: menn ríða frá Hofí eigi alii^ir, ok er þat sannast at
segja, at f>or8teini kemr fátt á úvart; eni nú II kostir fyrir hðnd-
nm ok hvárrgi göðr, ríða undan ok heim við svá biiit, ok er þat þó
hin meeta Bneypa, eðr at hætta á fimdi viö þá, ok er þat þó nokkat
hættu[efni] við liðsmun þann, sem mér sýnist at sé. Mun nú eigi lo
Terða at hætta á eitthvat, aegir Bergr, ok skulum vér vist finnast.
Pinnbogi mæiti; stfgum af baki, ok bindum hesta vára, ok hðldum
osa Baman vel hvat sem f gerist. þetta ejá þeir f>orateÍDn, ok stigu
af baki, ok bnnda sfna hesta. |>á mælti |>or8teinn : nú akala vér
ganga til mótð við þá, en ek skal hafa orð fyrir oss. pÁ mæltí f>or- u
steinn: hven- er foringi þessamauna, aem hér ern komnir? Finnbogi
segir tilBÍn. f>orsteinn mælti: hverernerindihigat f dalinn? Opteru
amá erindi um Bveitir, segir Fiiinbogi. þorsteinn mælti: þat get ek,
at ná sé vorðit þat erindi, sem ætlað var, þá er [þér] fórut heiman,
þótt annan veg hafi at borit en bugsat var, at finna oss bneðr. »
^ifEf Bvá er, þá hefir nú vel til borit; skal sil gera þér II kosti
Finnbogi; eigi fyrir því II, at eigi vœri hitt makligra, at þú hefðir
einn: Far iielm til Borgar við svá bdit, ok sit 1 búi þinn. Hinn er
annarr kostr, at nú skulu vér þreyta hólmgöngur várar, ok þó með
þvf móti, at nú muuu hvárir [tveggju] njóta sfns brantargengis, ok as
mnntu þá vita hvat þri Tiunr á, þótt þú sár bæði stórr ok sterkr.
f>at skal þessu fyigja, at þú skalt fara brott or Vlðidal at vári,
ok vera eigi vistum milli Jðkulsár f Skagafirði uk Hinitafjarðarár,
ok ætla þér aldri sfðau at deila kappi við oss bræðr. En þú, Bergr,
befir mjðk dregíst tii lÍTÍssu TÍð oss bræðr; þú gerðir mér ok ao
Iftið úspektarbragð, fyrst er þú komt f herað, þá áðir þú beBtum
þlnum f engjum mfnum, ok ætlaðirmikþatlftilmenni, at ek mnnda
hirða hvar bestar þlnir bitu gras ; en þar er Jðknll bróðir minn
laost þik hðgg, þat skaltu hafa bðtalauet, þvfat þd af nfttir, þá er
DigitizeclLyGOOgle
^/
58 VATNSDÆUBAOA
þér vórn boðnar, þú akalt ok eigi rerft { þessu takmarki, er Finn'
boga er bannat, ok bafi þit þá Dokknrar núnjar várra viðskipta;
takit nd ekjótt annxn bvárn. Jðknll stóð t^á þorsteini með Ættar-
tanga, ok var búinn at bregða. Finnbogi qk þeir Bergr ganga
í til heeta sinna ok stfga á bak, ríða á brott, ok létta eigi íyrr en
þeir komá lieim til Borgar. Belga stóð Ati, ok spyrr tíðÍDda;
þeir kvóðnst engin segja kunna. Vera má, at ykkr þikki svá,
en eigi mnn þat ððmm þikkja, þar gera þjt erut gerfir heraðs-
sekir sem illrœðismenii, ok hefir nú ySt tekit um j'kkrar dfarar.
10 f>oreteÍDn ok þeir bræðr ríðn heim til Hofs ok hverr til BÍne heim-
ilis; þakkaði þorsteinn þeim vel f^lgðina; Isat hann nd enn [{\
virðingu um þetta raál sem ðll ðnnur. Um várít seldi Finnbogi
landit at Borg, ok réöst norðr á Standir í Trékyllisvík ok bjó þar.
Bergr fór ok á brot, ok er þat ei^sagt f þessi sðgn hvat hann
iit tagði helzt fyrir Bik, ok lýkr þar skiptnm þeiira Ingimnitdarsona.
Frá því er sagt eitt snmar, at ekip kom í HrdtaQðrð, þar36
vóru á syBtr tvær, þórey ok Gróa; þær fóm hdðar til vistar til
Hofs, ok vóru þar nm vetrínu með |>orBteini, en sðttu hann at nm
várít at hann skyldi fá þeim staðfsBtn nokkura. f>drey keypti
»> land at ráði þorgteinB, ok bjó þar, en (Jiró fékk hann bdstað aærr
sér. fiorsteinn hafði beðit ámæli af kona sinni þnríði, at hann
legði hug á öró lyrir sakir fjðlkyn^ bennar. Gróa keypti malt ok
bjó til veizln, ok banÖ IngimundarBonum þangat. Eigi þdtlu þær
ByBtr Bvá h'tilB báttar vera; hon banð ok Máfi af Mársstöðum ok
15 mðrgnm heraðsmönnum ; ok ena þriðju nótt áðr þorsteinn skyldi
beiraan rfða, dreymdi bann, at kona sd, er fylgt bafði þeim frœnd-
um, kom at honom, ok bað hann hvergi fara; hann kvaðst faeitið
hafa. Hon mælti: þat Ifzt mér úvitligra, ok þú mnnt ok iUt af
hljdta, ok gvá fór [UI nætri at hon kom, ok ávftaðihann, dkkvað
iw honum eigi hlýða raundu, ok tÓí á angnm hang. þat var aiðvenja
þeirra þegar f>orsteinn skyldi nokknr[!] heiman fara, at allir
kvómii þann dag til Hofs, er ríða skyldn. Kómu þeir Jðkall ok
' AX. 138; ifm <« dír Eát.
DigitizeclbyGOOgle
VATNBDÆLASAGA 59
f>órir, MAr, ok þeir menn aðrír, er fara skylda. þorsteinn bað
þá heim fara; haan kvaðet véra sjíkr. f>eir gera Bvá. þann
aptan þÁ er sól var undir gengin, sá aanðamaðr Gró at hon gékk
út^ ok gékk andBælÍB nm hús eín ok mtelti erfitt mun rerða at
Btanda ( mót giptn Ingimnndarsona. Hon horfði app 1 fjallit, &
ok veiíði gizka eðr dúki, þeim er hon hafðt knýtt 1 gnll mikit, er
hon átti, ok mœltí: fari nú hvat aem búit er. Sfðan gékk hon inn,
ok lauk aptr hnrðn. |>á hljðp anrekríða á bæinn, ok dó allir menn.
Ok erþetta apnrðiet, þá rákn þeir bræðr á bnrt fM^reyju syetur
hennar or gveit. f>ar þóttí reimt jafhan aíðan, er bygð Qré hafði lo
verit, ok vildn menn þar eigi búa frá þvf upp.
37 þorgrfrar at Kameá gat barn við friilo sinni er Nereiðr* hét,
ok af orðnm konu hane var barnit út bortt. Astúðigt var með
þeim bræðrnm IngimundarsoDam, ok opt fundoBt þeir. Eitt sinn
hitti þorsteinn brœðr sfna; leiddi fx^rir hann á götn. þoreteiun ig
spyrr þá t>óri hverr honum þætti fyrir þeim bræönm, f>órir kvað
þat eigi getnmái, at þii ert fyrir oea nm allar ráðagerðir-ok vits-
muni. þorateinn evarar : Jðknll er brjóet fyrir ose um ðll harðrœði.
fxirir kvaðst minstháttar af þnim fyrir þat, at á mik kemr ber-
serksgangr jafhan þá ek vilda sfzt, ok vilda ek, bróðir, at þú 20
h^^''> .gerðir at. (^f>v( em ek hér kominn, at ek hefir spnrt, at ^rgrfmr
frœndi várr hefir látið bera út bam sitt af orðnm kona sinnar, ok
- • - *■ er þat iUa gertjjíþikki mér ok með etórum meinnm|, at þú ert ei^
f ððli þínu aem aðrir menn. f>órir kvaðst hvatvetna ^ mnudo til
vinna at þetta byrG af honum. f>Ðrateinn kvaðst ok viija ráð til ts
leggja, eðr hvat mnntn vilja til rinna? f>árír avarar: þat eem þá
vilt. f>or8teinn mœlti: einn er eá hlutr er ek beiðumet, en þat er
goðorð til handa sonnm mfnnm. fxirir kvað þat vera akyldn.
fwrateinn mælti: nú vil ek heíta á þann, er aðlina hefir skapat, .•
þvfat ek trúi h&nn máttkastan, at sjá litfmi hverfi af þér; vil ek þat so ^-
gera f. staðinn fyrír hans sakír, at hjálpa við baminu, ok fteða
7^^ <■' '^-' <■
' 8» emtndÍTl; pgl. cap. 43; Sds. und AM. 138 lutben hier ViereiDr,
DigitizeclLyGOOgle
60 VATSSDÆLASAGA
opp tíl þesB at Bá er sk&pat hefir manninii iD«tti honnm til gfn Bniia
BÍðan, þviat ek get honum þesB anöit rerða. Siðan stígn þeír Á
hesta alna, ok fóru þan^at til, er þeir vísbii at bamit var fölgit,
ok þrœll þórís haföi fundit við KamBÍ, ok sá þeir, at b reitt hafði
& verit yfir andlitið ok kraflaði fyrir nðflnnum, ok var þá komit at
bana. þeirtókn bamit, ok flnttu hdm til þóris, ok hann fæddi upp
Bveininn, ok var kallaðr f>orkell krafla, en berserksgangr kom
aldri sfÖan i iþóri ; komst svá þoreteinn at goðorðinn. — Ólafr
bj6 at Hankagili en Öttarr 1 GrfmBtungnm, hann átti ÁBdísi dóttnr
w Olafs, ok i lögfnndum áttu þeir eina búð. Synir iþorateina vóxu
upp ok vóru gerviligir menn. Ouðbrandr var mikill maðr ok
sterkr. Ingólfr var manna friðaBtr ok þó mikill; hann haf5i ok
atgervi yfir ílesta menu. Ok á einn haus^ingi kómn þar margir
menn Baman, ok var leikr stofnaðr. Ingólf^ var I leiknnm, ok
16 aýndi þá enn atgervi sina, ok eitt sinn er faann sótti eptir knettá
Binum, bar evá til, at hann fló til Valgerðar Óttaradóttur; bon sviptj
at mötli BÍnum, ok tCluðnst þau við um hrið. Honnm sýndÍBt
konan foiknnnliga frið, ok hvern dag þann er eptir var þÍngsinB
kom hann til talB við bana. Eptir þat gerir hann þangatkvtimnr
10 sínar jafnan. óttari var þetta 1 móti akapi, ok kom á rœðu við
Ingólf, ok bað hann eigi þat gera, er báðnm þeim var til ústemdar,
ok kvaðst beldr vilja gefa honum konuna með sæmd en hann fifldi
hana með vanvirðn. Ingólir kvaðst gera mundn um kvómur sem
honum sýudÍBt, ok krað honum enga dsnmd at þvf. óttarr hitti -
u nú f>orBtein, ok bað hann eiga hlut f með Ingólfi, at hann gerði at.
Hann kvað svá vera akyldn. fKirBteínn mælti til Ingólfs: hví
verðr þér þat fyrír at gera Óttari sneypn eðr svfvirða dóttnrhans;
hefir þii illt ráð npp tekit, ok mun okkr verða at snndi^ykki ef
þú gerir eigi at. Lét Ingólfr þá af kvómum, en orli manBðngs-
M visnr nokkurar nm Valgerði ok kvað sfðan. Öttarr fór enn á fond
f>orBteina, ok kvaðst illa nna við kveðskapinn Ingólfs; þikki mér
þú akyldr til at leggja nokkut ráð á. f>or8teinn kvað eigi at ainn
skapi gert, ok befir ek om talat ok tjdar mér eigi. Öttarr mœtti:
faœta máttu fé fyrir Ing<ilf, eðr leggja leyfi til, at vér sfekim hann
DigitizeclLyGOOgle
VATNSDÆLASAGA 61
til laga. Fýsa vil ek þik, kvað f>orateÍDn, at þú gefir at engsD ^
gaum, ok máttu at líjgnm gera þat, Óttarr fór stefnuför tU Hofs ''■■■'■'
ok stefndi Iugi5Ifí til Húnavatnsþings, ok bjé mál til sóknar; ok er
Jöknll spyrr þetta, gerði hann sik óðan um, ok kyað-slíkt mikil
endemi i ef þeir frœndr skyldí þar sekir gerrir í áttbaga sfaum, ok s
kvað þorstein mjök eldast, ok þótt vér sém eigi Iðgmenn, þá mnna
vér eyða málit með öxarhömrum. Ok er várþing kom, bað Ingótfr
|>or8teÍD leggja ráÖ til um milit, ella kvaðst hann mnndn færa ðsí
f hSfuð óttari. þorsteinn mælti : nú vil ek at þú ueytir goðorðains,
ok takir við; ok svá var gert. Ok er I dóm kom málit, géngu lo
þeir Ingólfr ok Jöknll at dómum ok hleyptn npp með hðggum, ok
féll DÍðr málit. Litln eptir þingjt s^r/i^ttarr ólafi mági sfanm, at
'n- haoD mnndi eigi við vénty ok ,seljá lá^nd sitt Hann,gerði avá, ' ' .;
38 fserði bú sítt suðr nm heiði. En eígi langan tíma npp frá þessu
tók þorsteinn sótt ok andaðist, ok þó at fyrr segi Ifflát þorsteÍDS, it
þá lézt Jökull fyrstr þeirra bræöra, en {•órir lifði lengst {>orkel]
krafia var þá þrévetr, er ^órir andaðist fóstri bans. f>á fór
|>orkeIl tfl þórorms ok var þar uppfiistraðr. Eigi œtlaðu mena at
fá maiidn iðgjðld þorsteins ok brœðra hans, en þó þótti mðrgnm
Bynir hans vel stfga f spor bonum. Ingölfr þðtti konnDum vienstr, »
svi sem kveðit var:
AUar vildu meyjar
með Ingólfi ganga
þær er vaxnar vóm;
vesöl kvaðst hon æ til Iftil. ^
þeir brœðr Bkiptu arfi með sér. Ingólfr bjó at Hofi en Gnðbrandr'*
at GnðbrandBStÖðam. Ingólfr átti Halldísi dóttnr ólafs frá Hauka-
gili, hon var yngri en AsdJs er óttarr átti, er móðir var Valgerðar
ok Hallfreðar vandræðaskálds. Ingólfr kom at finna Valgerði sa
jsfnan er hann fór tíl þings eðr frá. |>at Hkaðí Öttari illaj hon
gerði hoDum ok klæði öU þan er mest skyldi vanda.
■ endæmi BOt ■ V^l. Hallft. i. oap. 2.
DigitizeclbyGOOgk'
62 VATNSDÆLASAGA
Nokknnim vetram eptír líflát þorBteina In^'miiiTdarsonar 3
fanu óttarr, er hann reið af þingi á Bláskðgaheiði, mann sekjan,
«r þórír nefbdíet, kominn at anstan or Fjörðam, ok kvaðst )iafa
selu' rorðit nm konnmil, ok bað hann Öttar Tiðtðkn. óttarr kraðst
B mundn gera á þesan kost, ef þú ferr aendiferð mina. Hann Bpyrr
hver aú Tæri. öttarr avarar: ek [mnn] aenda þik norðr í Vatnsdal
til Ingólfa, at þd aitír om Itf hans, eðr annara hvárs þeirra bræðra,
þvfat eigi er úlikligt, ef at iikindnm ferr, at þeir verði eigi giptn-
drjrigir. Nú éf þd ferr, mnn ek veita þér ánjA. Hann kvaðat til
10 þeaa vel færr, þvfat eigi breab" mik áræði. Hann fór heim með
Óttari, ok keyptn þessn eaman, at hann akyldi drepa Ingólf eðr
Onðbrand, ef hann nieði honnm heldr; en óttarr Bkyldi koma hon-
nm ntan. Hann fór norðr tíl Vatnsdals, ok kom tít Hofs ; var þar
nm nótt, ok bað Ingólf áajá, kvaðat vera sekr majh-. Ingúlfr
15 kraðat eigi þurfa ntaDheraðemanna, ok krað sér elika anðfengna,
bað hann á brottn verða akjótt, ok kvaðat illa á hann Iftast. þðrir
fór i brott ok kom tíl Onðbrande; hann tók rið honum, ok rar
bann þar rnn hríð; ok einn moi^n bað Gaðbrandr hann taka aér
hest ok gékk út, en ffórír eptír; ok er Gaðbrandr kom á þreaköld-
M inn', þá laut hann rið, en þóiir veittí honum þá tilneði, ok er
hann heyrði at öxin þant, reik hann aér hjá dyrunum, en ^xSrir
hjó f áainn, er fram t^k or rjndakeiðuaam, ok atóð öxin þar föat,
en fHSrir hljóp á brott or garði en Guðbrandr epíir. þórir hljóp yfir
árgljúiHn þegar er haun kom at, ok lá fallinn. Guðbrandr akaut
iB eptir honnm ererði, ok kom á hann miðjan. Haun hafði knýtt
beilelinu * um aik, ok kom ererðit á beilehringinn ', Guðbrandr hljóp
ýfir ána, ok at fx^ri ok var hann þá danðr; kasaði hann hann þar.
Skörð vóru fallin f sreröinu, ok eitt þat er leggja máttí f fingrar
góm. Brýnt rar at afðan, ok var it bezta vápn. Guðbrandr f<^r
30 at finna bróður ainn, ok aagði honum þeaei tiðisdi, ok krað þetta
vera ráð Óttara, ok lét þá við slfku mnndn búast eiga. Ingólfr
kvað alfk mikil fim, ok riðu þegar auör til Borgargarðar ok bárn
' þrepskaalldiii ^t. * a.' So die Hd*.
DigitizeclbyGOOgle
VATNSDÆLASAGA 63
þetta Ht Óttari, en hann mælti inóti, þvfat þnr var fiá fjulment, ok
náðii þeir honum eigi; var |iá leitað nm eættir, ok sættost at þvi,
at Óttarr galt C Bilfrs en ínírir skyldi úgildr. í>at fylgði ok þesu
sætt, at In^ólfr skyldi libeilagr falla, ef hann kæmi at íinna Val-
gerði eváat GQðbrandrfylgðihoniuneigi. ^ámæltilngólfr: ti) þeBB &
máttu ætla, Óttarr, ef fleiri farar verða dvÍBgjaniligar til vár en sjá,
at þá moii eigi fébótam viðkoma, ok þér mun þi at verðuga goldin
Bvikræðin. Hann kvað þat marga mœla mtindn, at væri s&kir til
áðr þetta var gert. Síðan skildn þeir.
Svartr hét maðr, er skipi BÍna kom i Minþakseyri < , hann lo
var snðreyBkr at tettemi, maðr mikill ok Bterkr, úvinsæll ok litt
við alþýðnekap; hann kom af brotnn skipi; ok er mennvÍBBU hverfl
háttar maðr hann var, þá urðu engir til at taka við honum, ok fiÍF
hann nm aveitir nnz hann kom til öttara, ok bað bann viðtðkn ok
ásji. Hann Bvarar: úmakliga sýnÍBt mér til þin gert, at veita eigi is
alfkum manni sem þú ert, ok vil ek við þ«^r taka, þvíat þú ert
maðr eigi litilmótligr, ok hygg ek at mér aé traust at þér mikit;
hann kvað hann þesa makligan. Sv&rtr átti notckut fé; var haan
nii með óttari, ok eigi lengí áðr hann mælti til Svarts: ek vil
senda þik norðr til Vatnsdals til Hofa. S^ maðr býr þar, er k
Ingólfr heitir, hami er aakadólgr minn, ok beflr gert mér margs-
konar ekammir, ok fæ ek eigi rétt af honum, en hann er þó mikil-
hæfr maðr, en ek bygg þik mnnn gæfu til bera með mínn tllBtilU
at hefiia, þvfat mér lizt vel á þik. Svartr kvaðst verit bafa þar,
er eigi þótti ÖUnm einn veg; kvað þat ok Hkligra at hann féugi ^^
erindit, eagðist verít hafa ( vikiogu, ok opt einn á brott komizt.
Skip stóð nppi f Hvftá, ok með þeim hætti keyptu þeir saman, at
haun skyldi hðggva hðnd eðr fót af Ingólfi, eðr drepa Guðbrand,
ef hann nœði eigi Ingólfi, en óttarr skyldi fá honum vetrvist ok
koma honnm utan. Svartr ekyldi leita fyrir sér, ef hann kæmi ^o
eigi fram verkinu, en ella fara til vÍBtar sinnar. óttarr fákk eér
vaming frá skipi, ok fékk hann Svarti til meðferðar, ok fékk
> Coitj'teUir; diint«l"ejfi ^w ^'f'- »»* AM. 138.
DigitizeclLyGOOgle
64 VATNSDÆLASAGA
honnni ok niann til fylgðar, ok hesta II, Bagði lionum til bygða
eðr hvei^jar leiðir honnm var hezt at fara norðr eðr noi-ðan. Svartr
fðr þar til er hann kom f Hranndali; tók þar af hestnm sfnnm ok
bjó nm TamÍDg^ 8inn eu hestar géngn á bit. Svartr kom gangandi
s til Hofe gnemma dage ok var Ingólfr úti ok skepti spjói Svartr
kvaddt Ingólf, ok kvað sér eigi greitt farizt hafa, kvað eér horfna
á beiðimii hesta II, en vaming sinn liggja þar, kistn ok húðfat, ok
bað Ingólf fá til menn at leita með sér, eðr flytja fiíng BÍn til
bygða, kvaðst vilja Sytjast norðr til Eyjafjarðar, ok kvað BÍk
10 verit hafa at Hrafnagili fyrir nokknmni vetrum. Ingólfr kvað nú
fátt manna á bænnm, en ek vil hver^ fara, ok verð i brottu í Btað.
(>á mnntn vilja fylgja mér & gðtu, ok vfsa mér til annars bæjar,
ok Bvá var. Hann fór með honnm á gðtuna, ok varaðist Ingólir
hann þó af faugboði Hlnn, þvfat Svartr vildi ávalt afðarr fara; hann
is var gyrðr averði en hafði spjót í hendi mjök mikit, þat var fjaðr-
Bpjót langskept, ok vafitjámi Bkaptið. Svartr beiddiat viðtðkn,
en Ingólfr hefði af vamingi Blfkt er hann vildi; ertu víðfríBgr maðr,
ok samir þér vél at taka útlenda menn, allra helzt ef eigi akortir
fé til forgiptar. Eigi em ek þvf vanr, kvað Ingólfr, at taka ú-
M knnna menn til mfii'^ gefaBt þeir margir Ílla, ok erto eigí i4l þess
lilfkligr, þvfat þú hefir illsligt bragð á þér, ok vfsaði honum
skjótt af höndnm, ok kvaðst engu vilja við hann kanpa, ok hvarf
aptrw fSvartr fór, ok kom til Guðbrands, ok aagði honnm ena
eðrou Bðgu. Gnðbnindr mœlti: eigi gefist þér vel enir úkunnn
S5 menn, en >8ækja má ek láta varníng þinn, en gerum sfðan aem
sýnÍBt nm vÍBtafar. |>eir fóm ok fundu vaminginn, en ætluðu
hestana mundu hafa f brott hlanpit. |>eir fundn þá fljótt. Giuð-
brandr hafði heim til afn allt saman, ok tók við Svarti. Ok er þat
spyrr Ingólfr, hitti hann bróðiir 3inn, ok þótti úvarlig hans tilt«kja,
so ok vil ek at hann farí i brott. Gnðbrandr kvaðst ætla, at eigi
mnndi sjá maðr honum til akaða œtlaðr, ok kvað bann aik eigi
Ifkligan hafa til gert afðan hann kom. Ingólfr Bvarar: þá Ifzt
' faroing ffi&.
DigitizeclbyGOOgle
VATNSDÆLASAGA 65
okkr eigi þat einn veg, þvfat mér lízt raaðrínn flngnraanaligr, ok
illa mun hann reynast, ok vil [ek] eigi, at haon aé hjá þér, þTÍat
mér Be^r ills hngr nm hann, en mér þikkir betrí [fyrírvaríno ',
en þat varð þó eigi, ok var [hann} þar um vetrínn. En nm várít
þá er anmra tðk, fierði Gnðbrandr lið aitt 1 sel, ok var evá til 5
akipat, at húafreyja reið ein aaman, en Grnðbrandr ok Svartr
einmn hesti báðir, ok reið Svartr at baki. En er þau kómn á
mýrar þær er nú heita Svartsfellamýrar , þá li^^ 1 hestrinn
nndir þeim, ok bað Gnðbrandr Svart skreiðast aptr af^ hestÍDum,
ok avi gerír hann; ok nd sem Svartr aér at Gnðbrandr varaat 10
h^nn eigi, þá anýr hann epjótinu. f<et(a bít hiisfreyja, ok mielti:
varaatn hnndinn, er vill svfkjs þik ok drepa. Ok i þvf lagði
Svartr Guðbrand með spjótinu undir höndina, ok þegar á hol.
Oliðbrandr fékk brngðit sverðinu, ok sliemir eptir honnm ok f
anndr f miðjn. Húsfreyja kom til aela, ok aagði llflát þeirra beg^a, is
ok þóttu þetta ill tfðindi. Ingólfr spyrr þetta, ok kvað farít hafa
eptir afnu hagboði, ok bjó þegar mál til á hendr Óttarí til alþiiigie
nm Qörráð við aik ok bróður Binn. Ok er menn kiimn til þings var
leitað um asettir, ok var þat rajök toraótt við Ingólf. En eakir
þesa at margir góðgjarnir áttu blat f, ok hitt annat, at Ingólfr 10
hafði eigi haldit saett efna við Óttar nra fundi við Valgerði, þá tók
hann sættir, ok kómu fyrír fjðrráð við Qnðbrand CCC eilfre, skyldi
þá ok niðr falla BKttarof við Óttar nm Valgerðarmiil ; skiljast nú
við þetta, ok vórn aáttir. Ingólfr átti II aonn við ki>nu ainni ok
hétn þeir Snrtr ok Hí^i. f>eir vóru báðir gjörfiligir menn. a
Ingólfr þótti mikill hðfðingi, ok etfga vel f apor BÍnnm feðr lun
mai^a hlnti. ólafi- at Haukagili t6k. þá at eldaat n^ðk.
] Útilegiunenn ok ránsmenn vóm nijðk í þenna tfma bieði suðr
ok norðr, svá at náliga mátti engi á e(nu halda. A eínni nátt
rienta þeir at Haukagili mat miklum, þvfat þar vðm gnóttir hvers- to
vetna. Ólafr fðr ok hitti Ingólf, ok sagði hoDum. Ingólfr bjóst
heíman við XV. mann. Ólafr bað hann vera varfæran, ok kvað < '
' Cet^tetur ; [inn fjKÍ vanng Bdi, und AH. 1
D,j,i,i.aL,Google
66 VATNSDÆLASAGA
sér meira varða, at hanii kíemi heill heim, en faitt, hvar matr hana
færi. |>eir riða snðr á heiði, ok rœddu um ránit ólafe. þjófarnir
höfðu rænt til XV hundraða. þeir Ing<iirr k<imn á aporin þeirra,
ok rölitu þau þar til er þeir viltnst am, þvfat sporin lágu þá á tvá
B Tðga. pÁ Bkiptu þeir ok liði sfnu, fóru VIII Í Öði-nm etað en fll ^K
- 1 ððrum,\ok leita Bvá lengi.| |>ar vúm sel akamt frá þtím ok fóru
þeir þangat. {>ar eá þeir SVllI hrosB hjá selinu, ok ræddu um,
at þar mnndn vera komnir þjöfai-nir, ok króda þá ráðligast at
leita eptir föruuautnm sfnum. Ingólfr kvað þat fyrir anmt úráö-
lu ligra, þvfat þeir megu þá nií til hellÍBÍnB, þvfat hann er Bkamt frá
þeim, ok ern þeir þá hóljmir, ef þeir fá hann, ok er þá vár f^
í sljáUg, en eigi vfBt hvar várir menn eru. Ingólfr Bpratt af baki,
J ok hlji^p f gil nokknt, er hjá honum var, ok þrffr upp hellnr 11,
lætr aðra koma fyrír brjóst aér en aðia milli herða, ok gyrði at
li ntan. Uann hafði f bendi sverðit Ættartanga, ok gékk Bfðan at
aelÍBU. }>at var tvfdyrt. |>at segja menn, at Ingólfr væri þar þá
eigi fjðlmennari en við annan mann. f<á mælti förunantr Ingólfs
at þeir musdn gera BÍna menn við vara. Ingólfr kvaöst verja
mundn Beldyrnar, en hanit fieri eptir milnnum þeirra. Hann
io kvaðet nú eigi mundu á brott fara; þikki mér þínir eigi ofmargir.
Ingólfr vildi þegar inn ráða at þeim, ok bað hann fyigja Bér
drengiligft. |>Jófarnir lífgðu þegar at honum, er hann kom Ínn ok
honum hlífðu hellur þær, er hann hafði, ok svðddn' Iðgin af hon-
nm; sðttu þcir þá at Ingúlfí ðUnm megin, en haun varðist vel ok
i& dreugiliga. f>á reiddi hann upp Ættartanga, ok kom sverðit f
hOfuð þeim er stóö at baki honam, avá at aá fékk bana, en hjó þann
banahögg, er fyrir stóð, ok drap Ingólfr þá báða f einu hðg^.
|>cir áttn snarpan bardaga, ok lauk svá, at Ingólfr drap V menn,
cnda var þá fallinn fylgðarmaðr hans; vóru þeir þá komnir út ðr
so selinn, en Ingölfr var sárr mjðk. Kómu þá at menn hans.
þjófarnir stukku þá f brott, en þeir tókn ránit ok boudu á hesta
anoiáa/iir suoddu Ifdi,
D,j,i,i.aL,Google
VATNSDÆI^SAGA 67
Bfna, oi rákn norðr aptr. Ingólfr 1á i sárnm vetr fienna ok gréri
yfir at kalla. En om várit er smuarhita tók, ríl^Dðn npp aptr
ðlt, svá &t þat leiddi hann til bana. Ok áðr Ingólfr andaðist, bað
hann eik grafa í öðru holti en þeir rórn grafnir frændr hans, ok
kvað þá hagkvæmra Vaf nadaUmeyjnm, ef hann væri svá nær götn. 5
Sfðan andaðiat hann. þar heitir Ingðlfsholt sem haim var jarðaðr.
Alþýða manna harmaði mjök svá fall IngólfB. XII vetr lífði hann
eptir andlát föðnr dns með mikilli virðingn. Ófarr gipti Valgerði
döttnr afna stafhylzknro manni. En er Ii^lfr var andaðr, var
faðfðingjalanst f Vatnsdal, þvfat synir Ingólfs vórn eigi tilfærír 10
sakir aldrs at varðveita goðorðit Var nú nm leitað hversn fara
skytdi. En þat vóru Iðg f þann tfma meðan eriingjar vóm f úmegð,
at sá Bkyldi af þingmðnnum varðveita goðorðit, sem bezt þætti tii
fallinn.
2 þorfcell krafla f>orgrfms6on var maðr bæði míkiU ok sterkr, 15
hann var þá XII vetra, er þetta var tfðinda. þorgrfmr gékk eigi
við faðemi hans, en hann varþó miklu fræknligrí en sklrgetnir
synir hana. fKirki'U silfri frá Helgavatni var hamramr mjðk ok
þó margkvmnigr, hann var vellauðigr at fé, eigi vinBæll, ok úþokka-
8iell af fleBtnm mönnnm, en þó verðr mikils. |>enna sama dag, »1
erfundrínnvar stefndr at KaruBá um goðorðsmálit, mælti kona
fforkels ailfra: hvat letlar jiú f dag at gera? |>orkeIi svarar: fara
til fundarinB, ok vera f kveld goðorðsmaðr, er ek kem heim.
Eigi vilda ek at þú færir, aegir hou, til þesa at þú ætlaðir þér at
verða yfirmaðr VatuRdæla, þvfat þér mnn þat eigi lagit verða, %
enda ertn eígi til þcBB feldr. Hann Bvarar: f Öðm sknln þfn ráð
atandast en eigi hér um. Til þ^ssa fundar ætladi ok Klakka-
Ormr ok þorgrímr frá KaraBá dóttnrson Ingímundar. f>orgrfmr
þótti bezt tilfallinn fyrír frændsemi við Vatnsdœli, en þó skyldi
þat til hlntfalls leggja, þvfat margir þóttnat vel til fallnir. ao
f>es8Í fnndr var lagiðr at einmánaði f Forsælndat at Ktakka-
Orms. |>orkel silfra dreymdi ena næstu nött áðr fundrínn var,
ok aagði Signýjn konu sinni, at hann þóttist rfða ofan eptir
Vatnadal hesti rauðum, ok þótti honum trantt viö jðrðina koma,
DigitizeclLyGOOgle
68 TATN8DÆLASAGA
ok víl ek svá ráða, «t raatt niBii fyrir br«nna <, ok til virðingsr
snda. Signý kvaðet annan veg ætU, aynist mér þetta illr dranmr,
ok kvað hflst mar heita, en mar er mannsfyl^a, ok kvað rauða
aýnast ef blóðug yrði, ok má vera at þú gér veginn i fu&dinnm, ef
s þú ætlar þér goöorðit, þvfat nógir mnnu þér þeas ^rírrouna.
þorkelt lét eero bann beyrði eigi, ok bjóst vet heiman at klœðnm
ok vápnnm, þvlat hann var skartamaðr enn mcsti ok koiii i sfðasta
lagi. ^urgrlmr kom Bnemma dags, ok sat f Öndvegi hjá Ormi,
hann gékk aldri við faðcroi |>orkelí< krðfln. Hann lék sér þá enn
10 & gölfi með öðrum bSrnnm, ok var bieði mikill ok aterkr, ok manna
Mðagtr. Hann nam staðar fyrír þorgrfmi, ok horfði á hann mjök
lengi, ok á taparðxi, er hann hélt á. þorgrímr apnrði hvf amb-
áttarBon ajá styrði' svá á liann. þorkell kvað etgi ofmikit sitt
gamaa þó hann horfi á haon. þorgrfmr Bpnrði: hvat viltn til
li vinna, krafla, at ek gefa þér ðxina, þvfat ek sér at þér Ifzt vel á
hana, ok hitt, at ek ganga við frændBBmi þinni. þorkell bað hann
ákveða. þorgrfmr mœlti: þú skalt f»ra öxina f hðfnð Silfra, svá
at hann fái aldri goðorðit VatnsdæU; þikki mér þú þá sjálfr færa
þik f Vatnsdælakyn. |>oi-kell kvaðst þetta gjðra mnndu. þor-
D) grfmr leggr nú ráð til, at hann láti aem verst með ððmm sveinnm.
SilfH eat Bvá jafnan, at bann setti hönd nndir kinn, en lagði fót á
kné sér. |>ork6ll skyldi blanpa f aanr en aðra stnnd inn, ok koma
við klæði Silfra, ok vita ef hann reiddist. Nd ræöa þeir «m
goðorðlt, ok verða eigi isáttir, vildi hverr aiun hlnt fram draga.
» þá leggja þeir liluti f skant, ok kom jafhan upp hlntr Silfra, þvfat
bann var margkyndngr. f>orgrímr gékk þá fram ok mættí f^or-
katli kröfln f dyrum bjá sveinum. fK)rgrímr mælti þá: nú vil ek
at þú greiðir ftxarverðit. }>orkeU mælti þá: ðsar em ek aUfúss,
ok mí ek nú vel greiða verðit, þött eigi sé aú þann veg vara til
so sem þú vildlr. |>orgrímr avarar: fleira mun nú tekit en vara ein.
f>orkeU mælti : vilta nú at ek drepa Silfra? Já, kvað þorgrímr.
{>á var komit goðorðit f hlnt SiItVa. fK>rkell krafla kom inn f
> renna AU. 138. * Btiríli AH. 138.
DigitizeclLyGOOgle
VATN8DÆLASAGA 69
stofli ok gékk bjá Silfra ok kom við fót honnm, en huin hratt
honnra frá aér, ok kallaði hann ambAttarsoD. þorkell hljóp npp
i sætið hjá ok keyrði tapaTÍtxina f hðfuð honum, ok v&r þorkell
silft-i þegar dauðr, ok kvaðBt eígi of mikit vinna til öxarínnar.
{•oi^mr kvað sveinino hafa verit illa beiddan, enda hefir hanD f^
eigi vel staðizt; hefir piltr þesai nd uæsta sagt gik f VatQsdffilakyn,
ok mun ek ganga við faðerni þinu. Sfðan tók f'oi'grímr goðorðít,
ok var kallaðr Kamsárgoði. Sæzt var á vlg Silfra, þvfat syDÍr
hans vórn ungir. þorkell fór heim til Earnsár með f<)ðnr sinum,
ok beiddÍBt at fara utan, ok vita hve til tækist, ef hann hitti Signrö lo
jarl HlððvesRon fræDda ainn. ftorgrfmr kvað hann hafa ekyldu
þat er hann vildi.
3 Bjöm hét auetmaðr, er skip átti búit til hafs, með hoDum fór
|>orkell krafla ntan; þeir kv<imn við Orkneyjar. þá var Signrðr
jart f eyjuDum. Björn var jarií kannigr, ok leitaði at hano tæki i$
við þeim þorkatli ok kvað hann góðra manna ok mikils verðan ok
mjðk fyrir fslenzkum mönnum; jarl kvaðst mundu taka við þeim,
ok Bpurði at ætt ftorkels, en hann sagði til hver var, en hann
hngleiddi þat Iftt. Sfðan t<5k jarl víð þeim. Kinlyndr þótti þeim
jarismðnnum þorkell vera; aldri gékk hann or rúmi sfnu nema 30
jarl géngi, ok bonura var hann mjök fylgjnsami'. Eitt ainn um
várít fór hirðin tJI leiks or hðlliuDÍ, eD jarl sat eptir með fá menn
ok mælti: þú ert statfaetarí en flestir menn aðrír, f>orke)l, at þú
ferr eigi til leike, eðr hvat eagðir þii mér af œtterni {nini. ^rkell
taldí þá ætt Bina ok vaknaði jarl við ok Bvarar: þú mnnt vera a
Hkyldr mér, ok ertn seínn mjðk f Blfknm sögnnm. Jarl jók þá
virðing hanB, ok nm snmarit eptir fór jarl f hernað, ok spnrði
f>orkel bvárt hann vildi fara með honum. Hann kvaðst fara viMn,
ef jarl vildi. f>eir berjuðu vfða nm snmarit. Ok eitt einn, er þeir
gjðrðu upprás f Skotlandi ok kv<imu aptr til skipa, spurði jarl, 30
hversu mai^ra manna vant væri. Var þá at hugat, ok var |>orkel8
eina sahnat. Hanu hafði verit á Bkipi jarls. |>eír kvððu engan
skaða vera um svá t<imlátan mann. Jarl bað fara f atað ok leita
hana; ok svá var. {>eir fnndu {>oi'kel i skógarrjóðri við eik eina;
DigitizeclLyGOOgle
70 VATNSDÆLASAGA
II metui sAttn at hoDnm, en IIII lágn danÖir lijá honam. A brott
blnpu atsóknarmenn ^orkels þegar jarlBmenn kv<5mn. Jarl spurði
hvat dvalit hefði. þorkell mœlti : þat he&r ek heyrt yðt mæta,
at renna skyldi frá skipnm ok á land npp, en aldri þat at
b renna tii skipa svá at hverr hlypi frá Öðmm. Jarl Bvarar: þú
segir Batt, frændi, akal ok svá vera héðan af ; en bá skal engi hlnt-
skipti taks, er þat gjCrír, at reDua frá merki af landi ofan. Jarl
spnrðihvárt þat vteri landsmenn, er danðír lágn hjá honnm, eðr
hans menn. þorkell kvað -þat landemenn. Hann kvsðet farít
lu bafa hjá kastala einam, ok þar sem ek gékk, hrðpnðn or stein-
vegginam gteinar nokkarir, ok þar 1 fann ek fé eigi svá Iftið; ok
þctta eá kastalamenn, ok eótta eptir mér, ok varð þá fúndr várr
slfkr sem Bjá mátti. Jarl tjáði þá fyrír þeim freknleik bane.
Siðan spnrði jarl, hve mikit fé þat værí. Uann kvað vera XX
lí merkr Bili^e. Jarl kvað hann eiga þann fjárhlnt ok engan annan.
þorkell krað jarl eiga, ok allt sitt blatekipti. Jarl kvað þá
báða eiga skyldn, ok eigi kom þat fé 1 skipti. Jart iagði mikla
virðing á {•orkel fyrir þeeea íbr; hann var með jarli II vetr, þá
fýstipt þorkell til lelands ok sagði þat jai'li, bann evarar: þess
so væntir mik, at frændnm þfnnm verði eæmd at þér. Hann gjðrðist
handgenginn jarli, ok haun gaf honum Ösi gullrekna ok góð ktæði,
ok kvaðst vera skyldu vinr bans. Jart gaf bonum kanpskip með
farmi þeim sem bann kjðrí. Gnllbring sendi hann f>oi^rími til
frelsÍB Nereiði<, er vá tiálfa mðrk. Nereiði' sendi hann altan
u kvcunbdnað góðan fyrir írændsemi. Sfð&n tét þorkell f baf ok fórst
honum vel. Uann kom skipi síuu í Húnavatneóe. þorgrimr
Kameárgoði reið tit skips, ok fagnaði vel eyni sinnm, ok bauð
hoQum til sfn, ok þat þá hann. þorgrfmr gaf Nereiðii frelsi svá
sem jarl hafði orð til sent Litln eptir þetta tók þorgHmr s6tt ok
30 andaðist, en eynir bans Bkfrgetnir tóku arf atlan sem ICg stóðn
til. þórormr var bróðir Klakka-Orms, fðður þorgrims, f^nr liorkets.
|>órormr för á fiind |>orket8 ok bauð bonum til sln, ok þat þá bann.
þorkell var bliðr maðr ok tyndisgóðr.
' «0 Bdi. und AM. 138.
DigitizeclLyGOOgle
VATNSDÆLASAGA 71
4 f>oi^lB hét maðr er bjó at SvÍDavatni, hann átti sér liús-
freyjn ok með henni IUI aouu, ok eru II neiiidir, þorvaldr ok Ormr.
Glæðir hét bröíturson |>orgile, en hann [varj syBtui son Ouðmundar
ens rfka á MöðruvöUum. Glæðir var áburðarmaðr mikill, málugr
ok úvitr ok hinn mesti gapusi. ffeir feðgar fKir^ls ok þorvaldr
fóru til Klakka-Orms at hiðja ðigriðar dðttur hans; var þvj vel
Bvarat, ok ákveðin brdðhlaupa Btefna at vetmóttnm í ForeæludaL
|>ar var fáuent heima, en starf mikit fyrir höndum , bæði at sækja
á fjall sauði ok Bvfn, ok mart annat at gjðra. þorkell bauðst til
at fara með verkmðnnnm á fjall. Ormr kvaððt þat vilja. f>eir i
fóni FÍðan, ok BÓttist þeim seint, þWat féit var stygt ; EÓtti enginn
knáligar en f>orkell. f>at þótti toraóttligaBt at eiga við svinút.
þorkell var lihlítinn ok bauðat jafnan til þess, er iiðrum þófti verr
at gera. Ok er þeir skyldu biia Bér vistir, mælti f>orkell: mnn
eigi vel fallit at taka oss grfðinn nokkurn til matar. f>orkelI tók i
einn, ok bjó til borðB. Allir urðu á þat sáttir, at f>orkeII var fyrir
þeim um alla liðsemd. f>eir kvómu heim. Avaldi hét maðr er
var með Klakka-Ormi, hanu var IngjaldBBon; bann var umsýBln-
maðr, en Hildr kona bans fyrir innan stokk, {hon var dóttir
Eyvindar Bdrkvis'. Litlu áðr en brildhlaupit ekyldi vera, kom !
Glæðir auBtan ór Fjðrðum ok frétti nú þoBBÍ tfðindi ok ráðastofnan.
Glæðir kvaðst hafa ok Bpurt önnur tíðindi, en þat er fjallferð
f>orkel8krððu, athannvarvaliðr tilsvfnagæzln;kvaðh&Dn |^at] ok
makligast um ambáttar Boninn, ok kvað haun drepit hafa grísinn
þann er.drnkkit bafði spenann um nóttina áðr, ok legit hjá galta, i
þvfat hann kól sem aðra hnndtfk. f>orgilB mælti: þetta er heimsk-
ligt gaman, er þii heílr, ok er svá sagt, at ^orkell hafi svá farit
st þannig sami bezt, bæði þar ok annarBstaðar. Auvirðliga þykki
mér bonum tekizt hafa, segir Glæðir. Nd koma menn til brdð-
hlaups, þá mælti f>orkel tit Orms fóstra efns : ek mun vinna mðnn- ^
■ Sa aueh HaUftetKrE. eap. 2 tmriehtíj fUr Hermunilardáttir E^indar Bonar
sörkvis ; vgi, Landn. III, 5.
D,j,i,i.aL,Google
72 VATNSDÆLASAGA
am beÍDx, ok vera fyrir starfi ok til ætlanar. Onnr kvaðBt þat
gjarna vilja þiggja. þorkel) veitti vel ok stónDannli^a. f>eir
Onnr eátn í öndvegi ennm úœðra megin ok hana menn. |>orkell
gékk mjðk um beina, ok var Utilátr i sinni þjónuBtn. þeir or
fi Svfnadal blógn at honnm mjðk, ok kvöön ærít Btóran vera amb-
áttar Boninn. f>orkell kvað meiri knrteisi at li^ gleði ok gaman-
ræður koma i mdt beinleika, en Bkanp eðr atyrði. GUeðÍr krað
faann mSrg stArvírki nnnit hafa, ok máttn af þér stÓTÍiga láta,
þat nú íyrÍT skemstu, er þii drapt grfsinn, þann er eina nótt hiJðÍ
10 drukkit epenann, er þat ok þ(n iðn. fiorkell svarar: fá ero mfn
stórvirki, Glæðir, en þö mnnu þau fleiri en þfn, ok er þér dskylt
nm þetta at tala. Olæðir bló at þorkatli fyrir þorv^di, ok kvað
hann fimastan við matreiðuna. þorvaldr kvað Olæði úvitrliga
mæla. Ok nm kveldit fóru menn at sofa. Um morginiun gékk
ifi fiorkell f útibúr ok livatti Ösina jarluiant, ok gékk afðan f anddyri,
þá var Olæðir þar ok tók langar. f>á géngu menn bjá honnm
með sUtrtrog. Olæðir mættt til f>orkel8 : nær mnntn verit bafa bú-
verknnum f morgin, ok munu vér skuln nú njóta hanB galta, ok
lát þat feitast, er fyrir osa kumpána kemr, þat bæfir vel ambáttar-
ao syni. Mnn eigi vel fallit at brytja fyrst hðfuðit, kvað þorkell, ok
velja stykkin fyrir þik, ok aldri veit ek at þú aér nú 8vá fVekr, at
torsótt sé at fyUa þik. f>anD dag skyldi frá boðinn rfða. þorgild
eparði bvárt biiinn vteri dagverðr. þorkell kvað búinn þegar soðit
var, ok kvað skamt til þess, ok gékk &t verkmanna dyrr ok inn
15 aðrar dyrr, ok tók Öxi afna ok Btðð hjá dyrnm. Ok er Glœðír
gékk át, gékk orkeli eptir honum, ok lyð til hans f hðfaðit, ok
bafði Glæðir þegar bana. þorkell hljóp til norðrdyra, þviat þeir
vóni fyrir snðrdyram. Matr stðð nm allt búsit. þor^le var
fjðlmennr, ok blnpn menn hans um húsít, ok byggja þorkel eigi
M skula út komast, ok œtla at hafabeiidr á honnm. þorkell hljóp
um Bætin. Skot vðru nm húsit ok lokhvflnr, ok or einni lokbvfln
mátti blaupa f skotið. Hann leitar þangat sem konnr eátn ok
fðlduðn sér, bann hljóp þar at er Hildr var fyrir. Hon spnrði hvf
hann fœri evi bart þorkell Begir sem var. Hon bað hann fara
DigitizeclLyGOOgle
TATNSDÆLASA6A 73
i skotið I^á sér ok fHir komat faana út. f>or^ls mælti: sniinm þar
at er kounntar em, JiTÍat niér þ^tti maðrÍDO þangat hlaapa. Hiidr
tök ðxi f hðnd sér, ok kTað eigi ekyldu einn þeirra af aér taka.
f>or^lB fayggr |>orkel þar nú vera munn, ok biðr bera Uæði at
þeim, ok Bvá var gert, ok fanst þorkell eigi. f>orgils sá nú at &
þetta var eigi ntan prettr ok dvðl, ok fórn t^t eíðan, ok er þeir
kTómn út, þóttnet þeir sjá STÍp manDS niðr við ána. f>orgila bað
leita þangat, ok avi var gert, ok fanat hann eigi. þorkell tíbbí,
at þar var bellir við ána, er nú heitir Erðflnhellir, ok þar var
haim. |>eir þórormr ok Elakka-Ormr leitaða nm sættir. Eigi lo
vildi þorgils bœtr taka, en bragðn eigi rdðahag þessnm, ok kTÓðii
msnnhefndir skyldn fyrir koma vlg Glaeðia. þórormr leiddi brúð-
menn or garði ok leitaði jafhan nm ^ættir ok fékk eígi, ok ekjlda
at þvi. f>orkeU var ýmÍBt þann vetr Á Earnsá með brœðmm
slnum eðr með ððmm frændiun sfnom, þvfat allir vilda honnm 15
veita nokknra ásjá, ok hngðu gott til, at nokkurr þroski yrði hans
1 þeirri Bveit, SVii at eigi Bettist þar atanheraðsmenn yíir þá. f>eit
fóra Vatnsdœlir at leita honnm tranBta til f-órdfsar epákonn, er
bjö at SpákonQfelli ; bon var mikils verð ok margs knnnandi, ok
báðu hana ásjá ok fultings am mál þorkels, ok kvóðu-þar allmikit so
undir þykkja, at [hón] iegði til nokkot ráð. Hon kvað ok svá
vera skyldn. {>orgilB fðr at hitta Guðmnnd rfka, ok kvað faonum
BkyldaBt vera, at mæla eptir &ænda sinn, en ek mnn at fylgja.
Gnðmandr mælti: eigi þikki mér málit svá hægt, þvfat ek bygg at
iKtrkell verði mikilmenDÍ, en margr frændi tit atstoðar, en mér fae£r ^
svá tit Bpnrzt, at eigi [sé] fyrir Bakleysi tiltekt þorkels. Nii bú þú til
málit, en ek mnn við taka f Bnmar á þÍDgi. Um várit bjó [fKirgilð
málitUiI alþingis. VatnBdælirQðlmeDtDmjðk, ok avá hvárirtveggjn.
f>orgilB reið til þings með mikta sveit manna. f>orkell reið ok til þings
með frændam BÍDum. þar reiðmeðþeimf>i5rdfBspákona, ok átti ein 30
sér báð ok hennarmenn; tókþáGnðmundrviðmálinn. f>eir Vatne-
dælir baða sættir, en þeir Gaðmnndr vildn eigi utan sektir. f>órormr
> l mUit ^orgiJs Hdt.
DigitizeclLyGOOgle
74 VATN8DÆLA8AGA
hitti ftói^^'si ok neðst nm Tið hsna, þvfat hoQ var foryitra ok framsýn,
okrartekin tilþeBBatgeranm Btórmál. Honmæltiþá: fari|>orkell
hingat til biiðar mÍDnar, ok BJám hvat í gerÍBt. Svá gerffi {>orkelt.
|>órdÍ8 mælti Tið f>óronn: far þú, ok bjóð Gnðmnncli sættir, en ek
6 gera um málit. þorkell gaf þórdÍBÍ CC ailfrs. þórormr bauð dóm
|>órdíaar á málinn, en Gnðmandr nJtti, ok kvaðst eigi vilja taka
fébœtr. f>órdÍB mælti: ek setla raér ok engan vanda við Guðmnnd.
Sfðan mælti hon við þorkel: far þú nú i knfl minn en svarta, ok
tak stafBprotann 1 bðnd þér er Hðgnnðr-heitir, eðr mnntu þora at
10 ganga í ilokk Gnðmnndar við svá búit. Hann kvaðst þora mundn
með bennar ráði. Hon avarar: hættnm nú til þeasa, Nú skaltu
gsnga til Ouðmtfndar, ok drepa sprotannm þrysvar BÍnnnm á ena
vinBtrí kinn bonum, ok eigi sýntst mér þd bráðfeigligr, ok vænti
ek at du^. Hann kom f flokkinn Gnðmundar, ok sá engi maðr
is til hans. Hann kom a( Gnðmundi, ok gat á leið komit þvi sem
V'Af^>iv'~ honnm boðit var. Nú frestaðist framsðkn Bakarinnar ok dvelst
'■'■C' )v '"^'^- t^i'EÍls nitelti: livf gengr eigi tram málit. Guðmundr kvað
J brátt greiðast mnndu, en þat varð eigi, ok dvaldist atnndin, svá at
únýtt varð málit til'sóknar. f>órdfs hitti Vatnsdæli, ok bað þá
10 ganga at ddmum, ok bjóða nii fé fjrir manninn, ok má vera, at
nú taki þeir, ok Idkiet Bvá málit. þeir gerðu Bvá, géngn til dóma
ok bitlu Gnðmnnd, ok bnðn aættir ok fébætr. Guðmundr svarar:
ek veit eigi bvat þér vilit bjóða, en mikils vil ek þat virða f
málinn, at eá er veginn var, bafði mælt scr til úhelgi. f>eir kvóðnst
i!5 vel vitja bjóða fjrir hans sakir, ok báðu hann nm mæla. Ok er
bann Bkyldi [i] hvert efni komit var málinn, ok eigí mátti sækja til
laga, þá tók hann sjálfdæmi af }>[}rormi, at gera fé slikt sem hann
vildi, at nndanskildum ntanferðum, ok beraðssektnm; var þá
handsalat niðr&ll at Böknm. f>á sendi f>órdís f>orkel f annat sinn
ao til Gnðmnndar, at láta koma stafBprotann við hægri kinu honum,
ok Bvá gerði hann. f>á ti3k Gnðmnndr minnit, ok þótti kynligt at.
þat hafði frá honnm horfit. Gnðmnndr gerði C silfrs fyrir víg
GlæðiB, ok félln þí niðr gagnsakir, ok guldn þan f>ðrormr ok
ffirdfs allt féit ok skiIdnBt sáttir. þorkell fðr til Spákonufells með
DigitizeclLyGOOgle
VATNSDÆLA8AGA 75
f>úrdÍBÍ heim. þorgilB mæiti til GDðmnadar: hTÍ Bkipaðist svá
Bkjótt hugr þinn nm málin f dag? Guðmundr svarar: þviat ek
kuuna eigi arð at mæla frá mDuni, ok þvi var ek tregr, ok má
vera, at við ramao væri reip at draga. Fóru nú heim af þingi.
t5 VatuBdælar efldu {>orkel krðfiu mjök til virðiugar nm alia 5
hlnti. f>eir báðu honu til handa honnm, ok goðorðit lagðiat til
hauB, því at þeir Surtr^ ok Uögni Ingölfesynir vórn þá XI vetra
en annarr XV, ok náðu þeir eigi staðfeBtum sínnm af ftorkatli,
ok var Hofsiand keypt tit handa honnm, ok gerðist fiorkoll ná
höfðingi yfir VatnBdælum. Lið OttarB dreifðÍBt norðr til Bvcita, 10
ok var eigi at því gaumr geiinn. Hatlfreðr ok Gallti Byuir Óttars
fóm norðr ok enn fleira barna hans. Opt kom Hallfreðr til Skegg-
Avalda, ok talaði við dóttnr bans, er Kolfinua hét. þeirrar konn
fékk GrÍBB SæmingBBon, en þó lék et Bama orð á með þeim Hall-
freði sem segir i sögu hans. Ok eitt Binn er bann kom út, þvfat is
hann var farmaðr, en GrfSB var á þingi, þá kom Hallfreðr þar Bem
Eolflnna var í seli, ok U þar bjá henni. Ok er [Grfss] vissi
þetta, Ifkar hounm stórilla: en Hallfreðr fór utan þegar sam-
Bumars. Á leiðmóti f VatHdal var fjðlmenni mikit ok tjölduðu
menn biiðir, þvíat vera akyldi tveggja nátta leið. j»orkeII ítti »
búð mesta ok fjöimennasta. Skegg-Avaldi^ átti búð saman ok
Hermundr^ son h&na, ok er Galti óttarsson var genginn erinda
BÍnoa, msetti haan Hermuudi, on hann mintist á sakir þær er Hall.
freðr hafði gert við þá, ok hljóp at Galta, ók drap hann ok fðr
sfðan f búð til föður BÍns. Ok er þorkell spyrr vigit, spratt hann 15
upp með Bveit BÍna, ok vill hefna. Hildr stóð i dyrnm, móðir Her-
roundar, ok mælti: hitt er nú, þorkell, betra ráð, at hlanpa eigi
svá skjótt, ok var þér þat f hug eitt sinn þá er vit fnndumst, at
þú mundir eigi drepa Bon minu fyrir aognm mér. |>orkell [mæltij:
nú er fleira f komit, en þá vissum vér váu; gakk nú út ór búðinni, 30
^vað I>orkeII, þvfat þá mnntu eigi sjá Bon þinn högginn fyrir aug-
' Svartr AM. 138. ' Bkeggjavaldi ffA. " In HalIfreBar aaga «nrf
Landn. in, ð. uiird «r Brandr genannt.
DigitizeclLyGoOgle
76 VATSSDÆLASAGA
lun þér, ef fiá gerir Bvá. Hon skildi þó rannar hvat hana mæltí
til hjálpar manniauni, ok þöttí bæði akjótt ok sköruligt hans úr-
ræði, ok tók hon afðan búnsðinn af hðfði sér, ok bj6 haim með,
en aettiat f rdm baDs, at eigi gengi flfiirí konnr út en ván var.
5 þorkell hað þœr skfnda, ok þröngðÍBt at þeim, ok mælti: Btandít
þér eigi svá, þviat ærin er þó rann konnnnar, at hon sjái eigi
manDÍna högginn, eðr heyra til. f>eirvildn þ^gar inn hlaupa, ok
drepa Hermund. {nirkell fór þá í búðar dymar, ok mælti : BJám
hvat oBB btefir, at drepa eigi heraðsmenn vára sjálft'a ok þing-
10 menn, ok sættumet heldr; var þá leitað nm sættir milii þeirra, ok
var Bvá tii þuklat, at hvArirtveggju andn vel við, ok gervar bætr
Bvá miklar, at þeir vóm vel BSBmdir, er taka áttn. Leysti þorkell
svá þetta mál eér af hendi með drengBkap, ok allir nndn vel við.
Öllum málnm var til hans skotið um heraðit, þvfat hann þóttí
u mestrar náttúru f Vatnsdæla kyni, anoarr en f>orBteína Ingi-
mnndarson.
Nærri þesenm tíma kom út Friðrekr biskup ok þorvaldr ^6
KoðranBBon, er kallaðr var enn vfðfSrli. lieSBli næst kom lit annat
skip, ok vórn þar á beraerkir II ok bét Haukr hvárrtveggi; þeir
20 nrðn úvinBælir af mönnnm, þvfat þeir bnðu mönnnm nauðung til
kvenna eðr Qár, ella buðu þeir hólmgöngn. f>eir grenjnðu aem
hundar, ok bitu f skjaldarrendr, ok Adn eld brennanda bernm
fðtnm. |>eir bisknp ok {>orvaldr fóru með nýjan fiið, at bjóða
mönnum aðra trú, en sd er hér var áðr. þeir vóm at Giljá hinn
2á fyrsta vetr. LaQdsmeon stygðust viö nýgervingum þessnm, er
þeir bÍBkup fóru með. Koðran tók trú ok skírn ! fyrBta lagi, ok
kona hans. Ólafr at Haukagtli var svá gamall, at hann lá í
rekkju, ok drakk born. Um haustið at vetmðttum banð Óiafr til
sfu vinum Binnm, einknm fK>rkatli mági sfnum. f>eir bisknp ok
30 íiorvaldr vórn þar. Vel at eins tók {■orkell þeim, ok lét þá vera
eina saman f búsi, þvíat þeir bðfðu annan sið. Enn fyrsta aptan
veizlnnnar var sén ferð beraerkjanna, ok kvfddn menn mjök við
þeim. þorkell spnröi biekup, ef hann vildi ráð til leg^a, at ber-
serkir þesBÍr f^ngi bana. Bískup bað þá taka við trd, ok láta
DigitizeclLyGOOgle
vathsdælasaga 77
skírast, en hann kraðst munda af ráHa illmenni þeBSÍ, með yðrnm
atgangi. |>orkeII mælti: allt er þá nœrr, ef þér sýnit mðnnum
jarteinir. Biakup mælti: látið gera elda III i gá\S i skálHnnm, ok
8vá rar gert. Sfðan vígði bieknp eldana, ok mælti: aú akal akipa
bekkina af mðnnnm þeim er beztir ern áræðie með etóra Inrka, 5
þvfat þá bita eigi jám, ok skal avá berjj'Ja þá til bana. Siðan
géngn þeir naihar inn, er þeir kvóron, ok óðu eldinn fyreta ok
Bvá annan, ok bmnnn þá n^ðk, ok nrðn nú furðuliga hrœddir af
eldahitannm, ok rildn þegar at bekkjannm. Síðan vóm þeir lamdir
til bana, ok vóru færðir npp með gili þvi, er siðan beitír Haukagil. lu
Biakup þóttist nú komiun dl kanps við þorkel, at hann tæki við
tnt, ok léti skfraet. J>orkeli kvaðst eigi vilja aðra trit hafa en þeir
fiorsteiun Ingimnndaraon höfðu ok t^óní fóetri minn, þeir trdðn Á
þann, er sðlina hefir skapat, ok öllum hlutnm ræðr. Bisknp
svarar: þá sömu trú boða ek raeð þeirri grein, at triia á einu gnð, 15
fitðnr, son ok heilagan anda, ok láta ekfrast f vatni i hans nafni.
f>at þótti f>orkatIi mest af bregða er i vatni ekyldiþvóet, ok kvaðst
eigi nenna enn um eiun at hafa þessa breytni, en kvaðst þó byggja,
at sjá mnndi góð; ok þessi skipan mnn bér ok við gangast. Ólatr
bóndi, mágr minn, er gamall, hann skal taka við þeesi trii ok allir so
aðrir þeir er vilja, en ek mnn enn bfða nm tfma. Sfðan var
ólafr skfrðr, ok andaðist f hvftaváðnm, ok enn vóm akfrðir fl^ri
menn at þeirri veizlu. þorkell var skirðr |)á er kristDÍ var Iðg~
tekin á íslandi, ok allir Vatnedælar. f>orkelI var mikill hðfíling!
bann lét kirkjn gera á bœ eínnm, ok hélt vel trá sfna. it
7 Bræðr II bjnggu i Engihlfð f Langadal, Fostólfr ok þróttólfr,
þeir vórn miklir lyrir eér. |>eir tðku við manni til áajá, ok vildu
hann hafa f leynum meðau þeir færi til þings á Kili fram* frá
ReykjavöUum, en þeir myndi lúka málnm hans. Aðrir 11 bræðr
bjnggn at Móbergi f Langadal ok hétu Húnrððr ok Úlfbéðinn, ao
eynir VelTe[y}ðar Ævarssonar^ ens gamla. Úlfbéðinu var vin-
■ AM. 138; ikamt Edt. > Einanionu' AM. 138 und HHi. unriehiig,
vgl. Landn. m, 5.
DigitizeclbyGOOgle
78 VATNSDÆLASAGA
sœlli þeirra bræðra. þórólfr faét maiSr, er kallaðr var leikgoði,
hann var með þeim bræðmm. Úlfhéðinu var mikiU vinr Hólm-
gðnga-Starra, ok þat segja menn, þá er {>órarínn illi ekoraði á liann
til hólmgöngu, at Úlfhéðiim fór með houum til hólmBtefíitinnar, ok
s 1 Jieirri ferð gerði at þeim veðr iUt, ok ætlnðu Jieir vera geminga
veðr. Bárðr bét maðr, ok var kallaðr B^rfinn, hann fór með þeim.
^ þeir báðu hann aptra veðrit, þvlat faann var margkunnigr. Hann
bað þá baiidkrækjaBt ok gera hríng; afðan gékk hann andsælis
þryBvar ok mœlti irBkn; bann bað þá já við kveða. |>eir gerðn
iu svá. Siðan veifði hann gizka til QallB, ok tók þd af veðrit þeir
þróttólfr ok FoBtólfr fórn til þings, Bem fyrr Begir, en maðrinn
var meðan í |>jófadal, ok vænti, at þá mundi minna fé goldit, ef
hann færí eigt ejálfr. |>eir riðu ok til þingB Hiinrððr ok |>óról&
leikgoði. HrosB hlnpu frá þeim skamt frá Reykjav&llmn ok leit-
is uðn vfða, ok fundu eigi. f>eir eá mann ekamt frá sér, ok hugða
vera illmenni, ok hann mnndi tekdt hafa hroaB þeirra, þeirfréttuBt
ok eigi fyrir, ok hlnpu þegar at honnm ok drápu hann, riðu sfðan
til þings ok Bögðu þeim bræðrnm þróttólfi ok Fostólfi; þeim líkaði
stónlla, ok beiddn bótafyrir, ok kvóðUBt sæztbafa við frændr bins
20 vegna ok grið tekit, ok Eiðan goldit fé fyrír hann. Húnrððr kvaðst
ætla, at vera muni Önnur fégjöld til Bkyldrí, ok riðu við þat af
þinginu. þeir bræðr keyptn land á Eólkuraýrnm er í Holti hcitir-
þoríínnr hét maðr, ok bjó á Breiðabólstað f VatnBdal, frændi þeirra,
hnan átti ferð lit á Skagastrðnd, ok svá bar til at Úlfliéðinn fór út
25 þangat, ok þðrólfr leikgoði með honnm, ok erþeir kvómu til Breiða-
vaðB íl' Blöudu, riðu þcir J>orfinnr ok bræðrnir, Foatólfr ok
þróttðlfr Beinna nokkut. f>eir Fostólfr kv6ðu vel á komit at finna
Úlfhéðin, þvi'at þeir bræðr drápn mann okkam í Bumar, ok skai
riða eptir þeim, Eigi mnn ek eptir riða, kvað f>orfinnr, ok Bvá
30 var. Siðan ríða þeir brœðr eptir f ákefð. þetta sér {>órólír leik-
goði. [|>á] mælti hann: ríönm undan hart, hér fara þeir bræðr
eptir okkr, Nei, kvað Úlfbéðinn, þat gerir ek eigi, þviat þeir
DigitizeclLyGoOgle
VATNSDÆLASAOA 79
kalla mik þá renna. þórólfr hleypti ót ;i ána, en þeir bræðr nnnn
á Úlfhéðni, ok lá liann þar eptir. SíÖan riðu þair bræðr aptr, ok
sögðn þorfiaDÍ ttðindin. Hann kvað úmakliga í;ert við góðan dreng,
ok fór hann heim f Vatusdal. Úlfhéðinn var særör til íilfia. Hiín-
röðr fór eptir honnm, brððir hans, ok flutti hann heim, ok bað ^
hann HiSnröð bróður einn sættaBt á mál þesBÍ eptir eik, ok kvaö
eigi hefnda mundn auðit verða, því at ek minnnmat nii á ferðina
hina fyrri, ok veit ok þann engan aóttdauðan vorðit hafa, er f
þeirri ferð vóru. Sfðan andaðist Úifhéðinn, en Hdnrððr lét úlfkliga
við sættinni , ok bjó málit til alþingis. f>orfinnr bauð aætt ok fé- lo
bætr, en Hdnröðr kvaðst eigi vilja, neraa aektir þeirra, ok evá varö,
ok reið við þat af þingi. {<eir bræðr gerða virki mikit i Holti A
Kólknmýrum, ok varð Hrinröði torfellt at sækja þá. Skömr bét
lausingi einn, bann hafði aflat fjár, ok orðinn anðigr. Húnrððr
eyddi fyrír honum, ok fór hann ntan, ok kom til Noregs, ok fór is
norðr f firándbeim. Hann fékk þar atðrfé ok dvaldist þar; kom
auðigr f annan tfma. Hdnröðr eyddi Öllum penningiim sínnm, ok
svá þeim er Skdmr hafði átt, svá at hann varð náliga^ félauss.
Hann fór á fnnd f>orkels Vatnsdælaguða ok sagði bonum sfn
vandræði. þorkell mælti: iUt ráð hefir þú upp tekit, at taka eigi so
bætr eptir bróður þinn, þsr sem hann aagði þér svá ffrir, at þér
mundi eigi annat hlýöa, ok hcfír þú nú hvártki (é ué hefodir; en
fyrir þvf, er þfi hefir aótt mik heim at ráðum, þá mnn ek fara til
með þér, ok leita nm sættir. Síðan hitti |>urkell þá bræðr, ok
sporðu bvárt þeir vildu sættaat við Húnrðð ef kostr væri ; þeir létu S5
seinliga við, ok kvóðu honum nd eigi betra at sættast, ea þá er
bounm var boðit. f^orkell mælti: nd sknln þit gera annathvárt,
&t fara utan sem mælt var, ella mun ek engin ráð leggja til með
yðr. f>eir kvóöaat hana orð mikila skyldn viröa, ok viljum vit þik
8Ízt f móti okkr hafa, þeir fóru nú utan, ok kvómu i þrándheim, so
þá mælti firóttólfr: eigi skiptir þat högum til, at Hdnröðr, gððr
drengr, skal vera félanaB vorðinn, ok hlotið þat mest af okkr, en
■ ualigt Sdt,
D,j,i,i.aL,G00glc
gO TATNSDÆLASAOA
þræll hans Skdmr Bkal vorðÍDn aoðigr sem Njðrflr. > SÍðaii fórn
Jieir ok drápn hann, en tókn fé hang allt ok eeiida Húsröði. Litlu
sfðarr kom {róttólfr út, ok fór á fund þorkek kritfln, ok bað hann
fylgja at Bætt þeiira Húnrððar. þorkell kvað svá rera skyldu.
5 Hann ferr eiðan á fund Hdnrððar, ok með vitrleika sinum ok
góðom vilja, þi Bffittí hann þá heilnm sáttnm, bví at hvárirtveggjn
nndn vel við bans nmmæli. — þorkell vavð ^mall maðr, ok f>á
er hann lá í banaaótt sinni, stefndi banit til sfn vinnm sinum,
frændnm ok þingmðnnam. f>orkell mæltí þá: ek vil yðr kunnigt
10 gera, at ek hetir fengit sjúkdóm nokkam, ok þikki mér ilkligt, at
hann mnni skilja várar sam vietur, ok hafi þér vel hlitt minni for-
8Já, ok verit mér blýðnir ok eptirlátir. SíÖan bað hann virkta
ðllom sínnm frændnm ok virktavinnm; bjóst þorkell mjök kristiliga
við sfnnm dauða, eptir því Bem honum samdi, þvf at bann var vel
iB krÍBtínn maðr, ok ræktaði vel trú sína. Eptir þat andaðist bann,
ok var mj^Ik harmdanði þingmðnnum BÍnum ok Öllum heraðs-
mOnnum, þvfat faann þótti sem var, ennmoBtÍ beraðsliöfðingi ok
mikill giptumaðr, ok enn líkasti enum fyrrnm Vatnsdælum, svá sem
þorBteini ok Ingimundi, ok bar þorkell þat fyrir, at baDU var rétt
'. so trúaðr maðr, ok elskaðf aem Bi, er framaat elskaði sannan gað. Ok
gerum vér þar enda á VatnsdælaBðga.
' So die attderm Eiln. ; inEdt.UteineLiickt; }J&A^githttaí£T,imríehtig.
DigitizeclbyGOOJík'
HALLFREÐAR SAGA
' D,j,i,i.aL,Google
D,j,i,i.aL,Google
HAIXFREBAB SAGA
[PorTKldr hét maðr ok va.T kallaðr skiljandi, hann bjó f eynni Ylfi
á Hálogalandi, hann átti kona |ii er |>orgeTðr hét ok var Hall-
freðardóttir, Galti hét bTÓÖir hennar, hann Tar rfkr maðr ok bjó
f Sogni. Öynir ftorralds vórn þeir Óttarr ok |>orkelI ailfri ok var
ftorkell lanngetinn. Ingjaldr hét maðr, er þar bjó enn f eynni, s
hans Bon hét Ávaldi. öttarr var með Ingjaldi. Sokki hét Tfkingr
einn mikill ok illr Tiðreignar, hann fór vfða meðr hemaði ok var
TÍBr Gonnhlldarsona þvíat þeir TÓm j^á ytir Noregi, hann kom om
nótt Á bæ þorralds ok segir mðnnnm sínnm at þar mnni gott fang
f hendr bera er anðigr maðr bjó fyrír, ok sknln vér bera eld at lo
bnnnm, ok stí gera þeir. {•orTaldr gékk tíl dyra ok spyrr hverr
fyrír eldinnm réði. Sokki sagði til sín. HTers gjðldom Tér at,
aegir {>orvaIdr, ek man eigi mótgerðir mfnar Tið þik. Sokki
segir; ekki fðrnm vér vfkingar at þTf, viljnm vér hafa Iff þitt ok
fé. A því mnnn þér nú Tald eíga at ainni, segir I»orTaldr. is
Nú sækja vfkingar at bænnm með eldi ok vápnnm ok lýkr svá at
þorTaldr brann þar inní við XY. mann ', en nokknrir kómnst brott
ór eldinnm. Vfkingar tiSkn fé þat allt er þeir máttn með komast.
Snmt Jið Sokka fór til bæjar Ingjalds o^ Iðgðn þar eld í hds, hann
gékk til dyra ok beiddi mQnnum útgðngn, en þess Tar engi kostr. sb
DigitizeclbyGOOgle
^4 HATXFREÐAR saca
f>á gékk Ingjaldr at BveinnDnm óttarí ok Avalda ok inftltí: þnt
er líkaat at liðÍD sé mfn ðrlffg, en gjarna viida ek koma ykkr ór
eldínnm ok mætti þið njóta lengri forlaga, skal ek ekjóta ykkr dt
om lauDdyrr ok \»n ykkr nóg cfni til seld at hefna þesea ef þit
i fengit nokknra nppreiat. þeir evara at vera mnndi viliiin til,
en eigi sjám við efni okknr til þeBS at svá búan. Sfðan var þeím
Bkotið út nm laundyrr einar ok kómust þeir með reyk í'broft, ok
hlanpa út á eyna, en fyrir gný ok eldsgangi, ok þat er þeir vóm
eigi fcigir, þá komaet þeir undau ok til eins hónda er þar hjó f
10 eynni. óttarr mælti þá: vilta flytja okkr til lands ? bóndi kendi
þá ok flatti þá til lands. |>ar kómn þeír er EÍIdferja var ok meon
á norðau or Vágnm, þeir Bðgðnst vera fátækir Bveinar , ok kóma
aér þar f þjónoBtn. |>eir fara þar til er þeír koma Buðr am Sognsœ,
þá Begja sveinarnir at þeir vilja þar inn f Qörðn, eign vit hér
^ is frœndr fyrír. Stýrímaðr mælti: þ&t skal uá sem þit vilit, eða
7 >'L/ ^ munn þit hér eigi verrkomnir en þar aem vér tóknm ykkr, hafi þit
vel þjónat ok munn þit brált brugðnir við meira. Síðau skilda
þeir. Sfð dags kómu þcir til Galta móðurbróðnr Óttara ok settUBt
'- ■■ ntai'Iig^; Galti gékk at þeim ok spurði hverír þeir vœri. óttarr
10 sagði aatt til þeirra. |>á er skaplig kváma ykkar segir, Galtí,
ok gangit til BœtÍH. f>ar vóru þeir í góðu yfiriæti VII vetr eða
YUI ok gerðust gerviligir menn. |>á var orrostai á Fitjnm er
Hikon konnngr féll en Gnnnhildaraynir tóka rfki. J-at var einn
dag er Oalti mælti: Bvá virði ek, Óttarrl sem þá Bér fyrír ykkr
is fóstbræðrum, ok vænti ek at þú vcrðir framkvæmdarmaðr, en nú
er BÚ öld í Noregi at ek treyBtumst eigi at halda ykkr hér með mér.
Nú vil ek fá ykkr kanpeyri ok Bknlu þit Bigla vestr tíl EnglandB
ok vita hvern veg þat vill takast. óttarr kvaðst h&nB ráðnm
hlfta vilja. 8elt hafði Galti Jarðir þeirra, ok tekit fyrir l&usafé.
so Nú fara þeir ór landi fóstbmðr, Óttarr ok Ávaldi, veatr til Eng-
lands ok afla Bér fjár; III vetr eðr IIII vóru þðir f Biglingum til
KnglandB ok áttu þá stórfé. f>eir fóru þ4 til Orkneyja ok vórn
DigitizeclLyGOOgle
H.ÍLLFREDAR SAGA 85
þar vel metnir af góðnm mönnnm. Öttarr mælti þá til Ávalda:
þat leikr mér í Bkapi at kaupa íslandsfar ok ráðast þangat, en
þó vilda ek at vit hefndim áðr feðra okkarra en Tit loanaðim brott
með öHn. Ávaldi bað hann fyrir sjá. Síðan keyptn þeir aér
ekip gott ok réðu þar menn til, ok aigla nú til Noregs, ok kómn f j
Sogn til Oalta, ok sOgðii honnm Rlna ætlan. Galti aegir: þat
berr vel til, Sokki liggr héðan skamt í brott á einn ekipi, ok aefr á
landi um nætr í einn lopti; skal ek fá ykkr mann þann er allt er
knnnigt fyrir, ok Sokki mnn alzt varaet.
CAPITULUM
Nii fóm þetr fri skípi sínn, Óttarr ok ÁTaldi ok sá maðr
með þeim, er Steinn hét; þeir kómn slð nm kveld at bæ þeim, er
Sokki svaf at nm nætr ok Sóti, bróðir hans; Steinn fór einn til
bæjar ok kom sér brátt i tal við þá Sóta ok drakk með þeim nm u
kveldit; ok er þeir géngn tíl sveíbs ok npp í loptið, þá gerði
ateiim þeim óttari vfsbendÍDg. f>eir Söti vóm VII saman f gönga
ok kiímn f loptið ok ætluð-.i at afklæðast; þá koma þeir öttarr at,
ok leggr bann þegar með sverði til Sokka neðan nndir brynjnna
ok Bvá npp f smAþarmana, ok fékk Súkkt þegar bana. Avaldi io
hjó með sverði til Sóta ok af faoniim báða þjónappana. Sfðan
hljópn þeir it allir ok létu myrkrit gæta afn. þeir kómu til skips
sfns ok héldn þegar i baf ok féngu giiðan byr, ok þótti þeirra ferð
allskðmlig orðit hafa. Onnnhildr spyrr þetta, ok kvað þat meia
at bon bafði eigi þá menn angnm leitt, er vinihennar hðfðn drepit w
ok skammat, en ek veitþó, segir hon, hverir gert bafa. |>eir
Óttarr kómu f Blönduós fyrir norðan lasd, ok vótq þá nnmin Iðnd
ðli. öttarr keyptí land f Qrfrastangum f Vatnsdal at þeim manni
er Einarr hét, ok gaf honnm við kanpskipit. öttarr gerði hú.
Avaldi var með Öttari binn fyrsta vet^. Um várit keypti bann so
land at Enjúki í Vatnsdal; hann fékk þeirrar konn er Hildr hét
dóttlr Eyvindar sörkvÍB ; dóttir þeirra bét Eolfinna, hon var væn
kona ok ofláti mikill. Ölafr bét maðr er bji^ at Hankagíli, bann
var anðígr maðr ok átti þá konn er |>iSrballa hét ok var dóttir
DigitizeclLyGOOgle
Ætsts euB gaiola. Aldíg hét dóttir þeirra ok var skðrulíg kona,
hennar bað Öttarr ok fékk með mikla fé ; Bon þeirra hét Hailfreðr
en asnarr Galti, dóttir þeirra hét Valgerðr ok var allra kvenna
friðiiBt Ólafr at Hankagili fÓBtraði Hallfreð, ok var hann ret
5 hsldinn þar. Hann var snemma mikill ok Bt«rkr, karlmannligr ok
Bkolbránn nokknt ok heldr nefljðtr, jarpr á hár ok fór vel, ekáid
var hann gott ok heldr nfðskárr ok margbrey tinn , ekki var hann
TÍnBnll. f>orsteinn IngimnndarBoii var þi hðfðingi f VatnBdal, hann
bjó at Hofi ok þótti mestr maðr þar i sveitnm, hann var vinsæll
10 ok mannheÍUamaðr mikill. Ingólft ok Onðbrandr vórn Bynir
hans.' Ingólfr var væustr maðr norðanlands; nm hann var
þetta kveðit:
Allar vildn mey jar
með Ingólfi ganga
lí þser er vaxnsr v6ru,
veBÖl er ek æ tii Iftil.
Ek ekal ok, kvað kerling,
með Ingólfi ganga
meðan mér tvær of tolla
so tennr f efra gómi.
Hanstboð var e&at í GrfmBtnngnm ok knattleikar. Ingólfr kom
til leiks ok mart manna með honnm neðan ór dalniun, veðr'var
gott ok sátn konnr úti ok horfðn á leikinn. Valgerðr Óttaradóttir
sat upp f brekkuna frá ok konur hjá henni. Ingólfr var at leikn-
% nm ok Q6 knðttrinn npp þangat. Valgerðr tók knðtiinn ok lét
koma nndir skikkjn sína ok bað þann sœkja er kastað hafði.
logólfr hafði þá kastað; hann bað þá leika, en hann eettist niðr hjá
Valgerði ok talaði við hana allan þann dag.
ÁF INGÖLFI. CAPITULUM
7 . Nú var slitið leiknnm ok fónt menn heim þeír er ei^ vóm f :
boði. Sfðan vandi Ingólfr kvámnr sfnar f Grfmstungur til tals
við Valgerði. Óttarr kom at máli við Ingólf ok mieUi: eigí gezt
mér at kvámum þfnnm, ok spnrt mnntn þat hafa at vér hðfum eigi
DigitizeclLyGOOgle
HALLFEEDAR SAGA g7
setið nDi Bkapraniur eða skammir, mimtii komaat at ráðahitg við
hana ef þii vill. HauD kvaðst mnndu ver[a] Bjálfráði ferða
sinna hvat sem Óttarr segði, kvað svá at einB Bkip&ðan dalinn, at
hann kvaðst eingia manns nanðarmaðr vera sknla. diðan hitti
Óttarr þoretein ok bað hann halda evá eon sinn at hann féngi i
enga daæmd «f honnm, þvíat íiii ert vitr maðr ok gððgjam.
|>or8teinn segir: víst gerir hann sllkt 1 móti minnm vflja, ok heita
vil ek þér mfnn nmtali, ok skilja þeir við þat. f^orateinn mælti til
Ingöl&: annau hátt hafi þér en vér höfðnm ánnga aldrí, gerit yðr
at ginnnngum, er hðfðingja efní emt; lát &f tali við dóttOT óttars lo
bðnda. Ingðlfr kvað við hana umtat batna skyldn ok lét þá af
kvámam fyrat f atað. Sfðaa orti Ingólfr maDSÖngsdrápD nm Valgerði.
óttarr reiddist því mjök, ferr enn at hitta |>or8tein, ok kvað aér
nd leitað mikillar skapraunar. Nd bið ek &t þú lofir mér atstefna
syni þfnnm, þvfat ek nenni eigi at kyrt sé. þorsteinn segir: la
raeðallagi er þat ráðligt, en eigi vil ek banna þér. þá mælti
Jökuli bróðir þoTBteins, þvi at hann var þar hjá : heyr á endimi,
þú mnndir stefna oss A'œudnm hér Í sveit, skaltu fá úfagnat.
Jðkull bjó uppi i Tnngn i Vatnsdal. f>oreteiiin sýndi enn góðvild
sína ok setti menn tiLmeð þeim á Húnavatnsþingi en banð handsöl lo /?■■ /VY^ ,- ,
fyrir son sinn. |>oraleinn bað þess at óttarr yndi þvi at hann
dæmdi um drápumálit ok þat er niilli þeirravar; þessa fj^stamenn
óttar, ok varð þat at sættum at |>orsteinn skyldi einn gera. Slðan
mœlti þorsteinn: skjót eru hér mfn nmmnlí, mun ek sjá fyrir
hvámmtveggjum hversn sem ykkr Ifkar; ek geri hálft G Bilfi^ ^^
handa til öttari, en hann skal selja jarðir sinar ok ráðast f brott
ór þessi sveit. óttarr kvaðat eigi vara at honnm mundi slfkr újafn-
aðr gerr vera. f>or8teinn kvaðet ei^ sfðr fyrír hana blut sét hafa
við skaplyndi hvárratve^n, ok eptir þat réðst öttarr snðr f
Norðrárdal ok bjó fytst á Óttarsstððum. |>á var Hallfreðr son w
hans nœrr XX manni , hann lagði hug i Kolfinnn ÁvaldadiSttur en
Ávalda var Iftið nm þat ok vitdi ^pta honum dóttnr efna, en Hall-
fireðr vildi eigi kvœnast. Avaldi ferr at hitta Mi vin sinn er bjó
á Hásstððum ofc sagði hoitum til vandræða sinna; hann eegir: hér
DigitizeclLyGOOgle
gg HALLFBEDAB 8AGA
man fást ráð til, ek Bksl fá maim til at biðj& hennaF. Maðr heitir
OrlaB ok er SiBmingHson, hann er TÍnr minn ok býr at Geitaskarði
í Langadal, hafði hann verit út allt f Mikiagarð ok fengit þar
miklar sæmdir, hann er anðígr maðr ok Tinsœll.
GIPT KOLFINNA
Nú Bendi Hár orð Orlai ok kemr hann á Miaataði. Már
mœlti: ráð hefi ek hagat fyrír þér, þii skalt biðja Koifinnn dóttur
ÁTalða, þar akortír eigi fé ok er hon koatr góðr, en mér er aagt
10 at Hallfreðr ÓttarBBon ei^ tal Tið hana jafnan. þetta var áðr
en óttarr fór norðan. Ná koma þeir Már ok OrfsB til ÁTalda ok
vórn VII aaman, þeir aettn dti spjðt BÍn. Orfas átti gnllrekit apjðt;
uú sátu þeir at málnnnm ok iylgði Már fyrir bðnd Grlsa. ÁTatdi
kvað Más forsjá á akylda vera ef yðr Hzt sTá ok mun yðr eigi
is tr& TÍBat, ok i þat mnnd kðmn þeir Hallfreðr ok fðrnnantar banB
ok sá Bpjótin. Hallfreðr melti: komnir mann hér menn nokknrir
nm langan Teg, ok gætta hesta okkarra, en ek mnn fara til dyngja
Kolfiiina, ok STá gerír hana; hann settiat hjá henni, ok spnrði
bTat komit Tœri, en eingi þekt mnn mér á þeim vera, þvfat þeir
M mnnu biðja þln, ok trdi ek, at þat man eigi vel verða. Eolfinna
segir: láttu þá fyrir þvf sjá er ráða eign. Hann aegir: finn
ek at þér þikkir nd þegar biðill þinn betri en ek. Hallfreðr aettí
hana i kné sér út hjá dyogjnTegginDm ok talaði BTá við hana at
allir eá þeir er lit géngu^ hann aveígir hana at sér ok verða þá
í5 einataka kossar. Sú koma þeir OrfsB út; hann mælti: hverir em
þesBÍr menn, er hér sitja á dyngjuveg^nnm ok látast STá knnnliga
við? Gríss var heldr dakygn ok súreygr. Ávaldi aegir: Hall-
freðr er þar ok Eolfinna dóttir mfn. Orías melti: er þettarandi
þeirra? Opt herr svá til, kvað ÁTaldi, en þd TCrðr nú þetta
w Tandræði af at ráða er hon er þín festarkona. Grfsa segir:
anðsíBtt er þat at við mik tíU hann nii illt eiga, ok er slfkt tfl
brtesni gert. Sú ganga þeir Gríss til hesta ainna. |>á, m»lti
Halltreðr: Tita skaltn þat, Orfss, at þii skalt Qándakap minn hafa
ef þd œtlar Þ^'' þenna ráðahag. Már mælti: engía munu þln
hallfbeðar saga 8Í
orð metin, Hallfreðr, nm þetta tniíl, ok maa Ava]di eiga ráð ddttnr
fiinnar. fi kvað Hallfreðr TÍan:
Svá nðkkvi verðr Bðkkvis
sannargs troga margra
ægilig fyrir i angnm
allbeiðiiis mér reiði,
sem dlítill liti ~ .'
alla ' meBt við fiír gesta,
/Stæri ek b ra gVy rir bij^i^
DSrfaundr gamall elnri.
/ti^r'
Ok hirði ek [eigi], Blót-Hár, segir HaHlreðr, favat er þú leggr
til. Már Bagðiefhannfiimtaðiliann,athann skyldi hart f móti taka.
HalUreðr kvaðet ráða mundn orðnm BÍnnm. Hann kvað þá vfsn:
Ráða rækimeiðar
randaliðs at biðja, is
6ttí, eingadóttnr
Ávalds, er þat Bkáldi;
fifð mnn snrts nm beiða, >
Bvá g»ts menn til bennar,
kvánar [byrr af kyrri * so
Kolfionn mér renna.
Hallfreðr reið þá i brott ok var reiðr. Uár mnlti þá: Hðum
eptir þeim, ok Bvá gera þeir, ok vóni IX Baman, fékk Avaldi þeim
II meno. ölaf fðatra Hallfreðar grnnaði nm ferð þeirra Grfss ok
MÍB, bann aendir þegar eptir öttarí, ok er þeir finnast, aegir Ölafr ai
bonnm at Hallfreðr mnn manna þnrfa. Nd er at Begja frá Hall-
freði, at þeir riða II nndan en IX eptir. Hallfreðr sér eptirreiðina
ok mælti: rennnm eigi lengra nndan. þeir vóru þá koinnir hjá
holti einn; bjnggnat þeir þar við ok bmtn npp grjót. Nú koma
þeir OrfsB at ok siekja at þeim, en þeir verjast alldrengiliga , en k
þó kom þar sem mselt er, at ekki má við margnnm, ok verða þeir
' Rtttb.; íieM Bdi. ' Flatb.j ills, Hdt. ' Cimjtelur; bi5« Edi.
und Flatb. ^ FUtb. [kyra at keyri Sdi.
DigitizeclLyGOOgle
90 HALLFREÐA& SAOA
HitlUVeðr li&ndteknir ok boudnir biðir. |>i mælti Oriss: menn
ríðs hér at oes ok eru eigi færi en XXX , ok má vers at sigrÍDB
Tcrði skammsr. f>eir Qrías enéni aptr, ok riðn þá nndan bart ok
yfir ána, ok Tarþar gðtnakarð í bakka ok Wgi gott, þar aema þeir
5 staðar. |>á koma þeir Óttarr at ánni. GHsb kvaddi Óttar ok
apnrði, hvat hann vildi. Öttarr maalti: hrar er HallA:eðr frændi
minn? GrÍBS eegir: hann er bnndinn en eigi drepínn bjá holti
þvl er vér fondnmBt. öttarr segir: úvirðnliga hafi þér við hann
búit, eða viltn unna mér eindiemis fyrir þetta? Griss kvaðst hans
10 orð mikils virða skyldn, ' ok at þvi sættnst þeir ok skildu við svá
biiit, óttarr riðr nú aptr á veg, ok finnr Halífreð ok leyair þá
félag&. Óttarr mælti: eigi er ferð þessi virðnlig orðin, fræudi.
Hallfreðr kvað eigi lofa mega, ok eigi hiiði ek, faðir, hversn þú
gerir gerð þesea, ef Grfss á eigi Eolfinnn. Óttarr segir: GrísB
ifi gkal konn eiga, slts hann trúir mér til, en þú, friendi, akalt fara
ntan ok leita þér meiri siemðar. Hallfreðr segir: hverf mon
mér þá trúr ef faðirinn bregðst. Nú akal þat fýrri at hendi beraat
at ek bjóða Grísi b6lnigðngu þegar ek sé hann. Nú ríðr Óttarr
keim en Halltreflr til Hankagila. ölafi þótti illa orðit faafa, ok þótti
M Hallfreðr útrúligr at halda sseitir, ok sendi orð Óttari at honnm
leitzt vandrœðalíkligt. |>á kömn orð til Hallfreðar at faðir hans
rieri BJúkr ok kvaðst vilja finna hanu ok gera skipan sfna. Hall-
freðr kom, ok þegar lét óttarr taka bann ok fjðtra, eru nú U
kostir, annathrári at sitja i Qötmm, eða láta mik einn ráða fyrir
16 þfna hðnd. Hallfreðr segir: eigi hefir þú þó l tvcim höndum við
mik, en heldr muntu ráða en ek sitja hér f fjötmm. J'á var
Qðtrinn af Haltfreði látinn. Hár hafði ínni boð þeirra Griss ok
Kolfinnn, ok íór hon til bús með Grísi dt til Geitaskarðs; ekki vi^ra
miklar ástir af hennar hendi riö Gris- ölafr at Hankagili fýsti
M mjðk Hallfreð frænda ginn ntan at faraj skal ek fá þér fé svá at
þú megir vel fsra með gtíðnm mðnnam. Faðir bans fýsti faann
mjðk utan at fara. óttarr lank upp gerð með þeim Grís ok gerði
C eilfrs Hallfreði til handa. Hall&eðr vildi þat eigi hafa ok mælti
Bvá: sé ek elsku þfna rið mik, faðir, mnno þér þessu ráða, en
DigitizeclLyGOOgle
HALLFBEÐAR SAGA 91
8vA 8^r mér hngr nm at vár vandrœði verði Iðng. þá fór Óttarr
einam vetri siðarr enðr til NórðrárdaU.
CAPIT0LUM
þetta snotar ferr Hallfreðr snðr til Hvftár, ok er hann kom 5
til skips kvað hann víbu:
FásB em ek enn þótt ossa
áföll drepi stáli,
mjök skýtr mörnar vakri,
minDaBt við Kolflnnu, ">
þvíat ' álgmndar eadist
áttgiiðrar mér tróða,
betr nnnnm nd nytja^
nærr [en heitið * vœri.
Hallfreðr fór ntan ok til Norega, bann BÓttÍ í fnnd Hákonar jarls is
ens rfka er þá réð Noregi, gékk fyrir hann ok kvaddi hann. Jarl
Bpnrði hverr hann vœri, hann kveÖBt vera fslenzkr maðr, ea erindi
[mitt] er þat, herra, at ek hefi kvnði ort nm yðr, ok vilda ek
hljóð fi. Jarl segir: líkligr ertn til at vera hðfðingjadjarfr
maðr, þann veg ertn f bragði, ok skaltn vfst hljóð fá. Hallf^ðr M
kvað kvæðit, ok var þat drápa, ok flntti vel ok skðmliga. Jarl
þakkaði honnm ok gaf honom exi mikla silfVrekaa ok g6ð klnði,
ok bauð honum með sér at vera um vetrínn, ok þá Hallfreðr þat.
yUm snmarit ferr Hallfreðr til íslands, ok kemr fyrír Bsnnan land ok
hafði þá mikít fé ; sfðan var hann f fSmm nðkknra vetr ok var es
aldri fyrir norðan land. Ok eitt enmar er hann kom af íslandi, þá
lágn þeir við Agð&nes, þar hitta þeir menn at máli ok spnrðn
tfðiada; þeim var sagt at faÖfðingjaBkiptÍ var orðit 1 Nore^, var
Hákon Jarl daaðr en Ölafr Tryggvason kominn f Btaðinu með
n^am eið ok boðorðom. þá nrðu skiparar á þat sáttir, at slá f 30
heit, ok Bkyldi gefa Frey Íi mifeit ef þeim gæfi ttl Svfþjóðar, en
{>dr eða öðni ef tíl íelande knmi, en ef þeim gœfi eigi í brott þá
> Þöat Flatb. ' D^, FUtb. ■ Bem hntín, Flatb.
DigitizeclLyGoOgle
92 HALLFBEÐAE SAGA
skyldi koimn^ ráða. |>eim gaf aldri { brott ok nrðn at sigla ídd
til þrándheims, ok kómn rið hQfn þá er á Flagða hét, þar lágn fyrír
mðrg langskip. Veðr gerði mikit um nóttina af hafi Bvá at eigi
hrifu akkerin við; þá mælti eisii af langskipainöniinm : þesair
, menn em illa Btaddir á kaupskipinQ ok mun Jieim eigi dnga, er
veðrit Btendr þar á sem þejr liggja, ok sknlu vér róa til þeirra.
I>eir géngu á skip XXX manua ok sat elnn ( stafni, ok er þeir
ki^mu til kanpBkipsins, mielti aá er í Btafniuum sat: þér enit iUa
komnir, ok er hér úbreint fyrír, ok sknln vér greiða ferð yðra.
) 8já var mikill veiti. Ilallfreðr mælti: hvat heitir þd? hann
segir: ek heiti Akkerísfrakki. — Ok er þeir tðluðust þetta við
þá gékk í Bundr akkeríastrengrinn, en eá er f stafninnm sat kastaði
sér þegar fyrír borð ok kafaði eptir strengnum í storminnm ok
náði þegar; var þá upp dregit akkerít. |>á kvað HaUA'eðr
I stökn þesBa:
Fæmm festar várar,
ferr ejóroka at knerrí,
Bvðrð tekr heldr at herða,
hvar er AkkerÍB&akki P
) Ölpnmaðr Begir:
Enn f ólpn grænni
ek fæ dreng til Btrengjar
þann er huakkmiða hnykkir,
hér er Akkeriafrakki.
i |>eir rém fyrir skipinn f gott lægi. Ekki víbsu kanpmenn hverr
þar hafði verit, en afðarr var þeim sagt, at koaungrínn Bjálfr hafói
hjálpat þeim. Eptir þat lögðn þeir inn til Elaða, þar var ólafr
konungr fyrir, ok var faonum sagt at þessir menn muudu vera
heiönir ok nýkomnir af íslandi ; hann stefnir þeim á sinn fund, ok
I er þeir kómn þar, taldi konungr trú fyrir þeiin, ok bað þá kasta
forueBkju ok illum átrúnaði, en triia á sannan guð shapara himinB
ok jarðar. Hallfreðr svarar máli konnngB: eigi mun þat kanp-
laust, konnngr, at ek taka þann sið er þú boðar. Eonungr
mælti: hvat er til mœlt? Hallfreðr segir: þú skalt mik aldrí
DigitizeclbyGOOgle
HALLFREÐAR SAGA 93
láta þér »í höndnm hvat illt eem tnik hendir. Koniingr segir:
þann veg værir þú í bragði, at fás mnndir þú svífast ok mart
láta þér eóma. þá gékk Hallfreðr í brott ok TÍIdÍ síðarr við
konnng tala, Konnngr spyrr þá hvar Íalendingr væri ok bað
ganga eptir honum. Nú kom Hallfreðr til konungs annan tfma. s
f>á mætti konnngr: tak nú skfm, ok skal [lat nú til Tinna er þá
beiðist, eðr hvat heitir þú? Hann kvaðet Hallfreör heita. —
|>)í ert einarðlígr maðr ok Bkömligr, ok þjóna eigi lengr fjánd-
annm. Hallfreðr segir : sú er bœn mín önnnr, faerra, at þú haldii'
mér nndir skírn. Konnngr segir: þú beiðist svá margs at eigi lo
má við þik fást. f>á mæltibisknp: ger þetta sem bann beiðiet,
því meira gerir gnð lyrir þina ekyld, sem þú gerir fleira til eflingar
kristni guðs. Eptir þetta heldr konnngr Hallfreði til akfrnar, ok
fær hann siðan f hendr þorkatli nefju bróður efnum ok Jóateiiii, ok
lét þá kenna honum heilug freeði. þetta sannar Hallfreðr f kvæði is
því einn, er hann orti nm Ólaf konung:
Hlant ek þann er æztr var einna,
ek sanna þat, manna
nndir niðbyrði ' Norðra
norðr guðfBður orðinn. M
CAPITDLUM
Nú var Hallfreðr með konungi nm hrfð ok orti nm hann flokk ^
ok hað sér hljóðs. Konungr kvaðst eigi hlýða vilja. Hallfreðr «5
segir: þú mnnt því ráða, en týna mun ek þá þeim træðum er þit
lézt mér kenna, ef þú vil! eigi hlýða kvseðinu, ok em þaa fræði
fikki Bkáldligri, er þú lézt mik nema, en kvieðit er, þat er ek heti
am þik ort. ólafr konnngr mælti: saniiliga máttu heita vand-
ræðaskáld ok ekal heyra kvæðit. Hallfreðr flnttí BkíSruliga w
kvæðit ok var þat drápa, uk er lokit var mælti konnngr: þetta
er gott kvæði ok þigg af mér sverð búit, en vandgætt raun þér til
UÍSbjtttm Bda. utij-ichtig. ' So Rda., ater drkpa Zeíie 3\. .
DigitizeclLyGOOgle
)4 HALLFaEÐAE SAOA
þeas, þvfat eingi fylgir am^erðín, ok h8f svá III ðaga ok III nætr,
at eDgnm verði mein at. þá kvaft Hallfreðr vfsu:
Veit ek [&tj vfsn ekreyti
vfðlendr koniuigr^ aendi
nOktan hjðr við nðkkra
DÚflanstr borar Anstra,
verða hjölt fyrir herði,
hðfto gram[r] kera framdan,
ekelkvin[g] þá ek of akjálga,
) gkrantlig^ konvngsniiittí.
Vel gat HalUreðr varðveltt sverðit ok alli^jðk lofaði hann
goðin, ok kvað mðnnnm þat iUa takaet er menn Iðstnðn þaB.
Hann kvað þetta Bvá at konnngr heyrði einn tima:
Hitt var fyrr at harra
> Hliðskjálfar gat ek sjálfan,
skipt er á gnmna giptn,
geðskjótan vei blðta.
Eonnngr mælti : allill vísa, ok bæt yfir. Hallfreðr kvað eun :
öllhefirætt»tilhyUi
' Öðins skipat ijððnm, *
algildar man ek aldar
iðjnr várra niðja,
en trauðr, þvfat vel Viðris
vald hngnaðiat skaldi,
> legg ek á fmmver * Friggjar
Qón þvfat KrÍBti þjðnnm.
þá mælti konui^r: allmikinn fang leggr þú á goðin, ok er þat illa
virðanda íyrir þét. þá kvað Hallfreðr vfan;
Hðf[n]am hðlda reifnir*
' brafnblðtB^ goða-nafni
' Flatb,; mér B*. Zeileö — 7: af nökkTÍ nú fik S jrar mey dýra [itiéer].
* Flatb, ; skrwitUgr, Sd>. ■ ort Hd>. * hlioðnm ílát. ' lof ffd:
* reibr Bá>. ' bloHi Sdt.
DigitizeclbyGOOgle
HALLFEEÐAR 8AQA 95
þess er ól við lof lýða
lóm, or ' heiðnnm dóini.
Konnngr segir: ekld batn&r nin ok kveð vfsn ti) yfirbóta. Hall-
freðr krað vf bh :
Mér akylí Froyr ok Freyja, 5
fjarðlKt ek aðnl Njarðar,
Ifknist ^ðm við Orfmni,
gramr ok |>órr enn rammi.
Krist TÍl ek allrsr áetar,
emmk leíð sonar reíði, lo
rald á frœgt am > foldar,
feður einn ok guð kveðja.
j>i mælti konnngr: slíkt er vel kveðit ok betra en eigi ok yrk
enn. Hallfreðr kvað vfsn:
Sáí' með Sygna ræsi li
siðr at blót em kviðjut,
verðnm fleat at.forðast
fombaldin gköp norna;
láta allir ýtar
öðíns œtt * f^rir róða, m
nú em ek neyddr fri Njarðar'
niðjum'Eríst at biðja.
óttarr hét maðr opplenzkr, Káifr hét bróðir bans, þeir v6m hirð-
menn konnngs, ok vaskligir menn ok vel metnir af konongi. {>eir
ðfundnðn Hallfreð, ok þótti þeim hann hafa ofmikinn gang af ^
konungi ; ok eitt kreld er þeir dmkkn, sló^ þeir f deiln mikla, ok
var konnngr hjá, ok bar konungr viðtal þeirra f hag óttarí, þvf-
at hann sá, at honnm endist eigi þrtetan við Hallftvð, ok gékk brot
sfðan, ok eptir þat bIÓ i kappmæli með þelm, en svá lank með þeim,
at Hallfteðr faljóp npp ok fajó öttar banahðgg með exínni Hákonar- sd
nant. Kálfr þreif Hallfreð, ok menn með faonum, ok settu i Qðtnr;
en þat vóm lög, at þann mann akyldi drepa, er maun vægi f kon-
' So Hd*. * imd, Bdi. mi-iehtig. ' 8& or Bia, * So Fornm.,
ot)), Edt. ' Freyiu Hdt.
DigitizeclLyGoOgle
96 HALLFREDAE SAGA
nngs herbergt. Síðnn ftinda þeir koniing, ok kvitðti þá sýnast
hrat inanna Hallfreðr var, ok sOgðn hanu bleðja mundn ætla hirð-
ina, ok rægða hanu nú Bem mest mittn þeir, til þess at konungr
bað láta drepa hann ain morgininn eptír. Kálfr varð við þetta
G glaðr; ok nm daginn eptir leiddn þeir faann út ok tíl dráps. Hall-
freðr mælti: hvar er konungr? |>eir svara: hvat mnndi þik þat
Bkipta, dæmdr ertn nú til d&nða. f>á mæltí Halifi^ðr: er aá danðr
er ek vann á? |>eir kváðn 8vá vera. HallfTeðr mælti: ef Bá er
nokknrr hér við staddr, er ek hefir vel til gert, þá lanni þat svá, at
10 leiðí mik þar i nánd sem konnngr er, ok vil ek þakka hérvÍBt
mfna. þá kom þat fraiq sem mælt er, at hverr á sér vin með
úvinnm, ok vóm þeir þar, at við þat kendnst, at faann haffli vel tíi.
gert, okleidduhannþar fajá er konnng? var okbiskup; okerHall-
freðr kom gegnt þeim þá mælti faann: minnist þesa, faerra, er þér
is faétnð, at Hegja mik yðr aldii afhendan ok verðit eigi heitrofa við
mik. 8á annarr blntr at þú ert guðfaðir minn. Signrðr bisknp
mælti við konnng: lát faann njóta slíkra hluta. Svá skal vera,
se^r konungr, ok bað þá þegar leysa faann. Nú var svá gert, ok
Ifkaði Kálfi allþnngt. Nú var Hallfreðr eon með fairðinni, ok kom
30 sér brátt vel, en þó var konungr færri við hann en áðr, ok bœtti
þó vfg þetta fyrir faann. f»at var einn dag at Hallfreðr gélck fyrir
konnng ok féti til fóta bonnm, konungr aá at hann feldi tár, ok
spnrði favat honum þötti svá mikit. Hann segir: Nærr fellr mér
reiði þfn ok lieuni vilda ek af mér koma. Konungr segir : svá
^ skal vera, þd skalt fara sendiför mfna eptir jól, ok Bknln við þá
sáttir, ef þá kemr ferðinni ÍVam, eðr favirt átta averð þat er ek
gaf þér? Á ek vfat, faerra, ok aldri faefir þat komit f nmgerð.
Konnngr mælti: þat samir vel, at vandræðaskáldit eigi vandræða-
gripinn, eða muntu kunna at nefna sverö f faverjn vfsnorði?
10 Hallfreðr segir : við mau ek leita ef þér vllit, ok allt muii ek til
vínua at koms af mér yðvarri reiði. Konungr mœlti: kveð nii
þá. Hallfreðr kvað þá vfsn:
Eitt er averð þat er averða
Bverðauðgan mik gerði
DigitizeclbyGOOgle
HALLFHEÐAE SAGA 97
fyrir avipnjðrðtim Bverða
sverðótt man nú verða,
mnna Tansverðat verða,
verðr em ek þriggja sverða,
jarðarmens at yrði 5
nmgerð at Jiv{ averði.
Konnngr þakkaðí honnm ok kvað honum mikla iþri^tt f skáldakap
sfnnm, ok gaf honnm nmgerð mjðk vandaða, ok þóat svá beri
til, segir konnngr, at þik hendi þat vftí, at þú komir eigi nndír
borð eðr til kirkjn, þá skal þér framarr opp gefa en 6ðram. 10
Hallfi'eðr þakkaði konnngi. Eitt sinn yar þat at konungr spnrði
hvar Hallfreðr væri. Kálfr segir: hann mnn enn hafa vanda
sinn at blóta á lann, ok hefir hann Ifl^neski |>ór8 f pungi sínnm
af tönn gert;, ok ertn of mjðk dnlinn at honnm, herra, ok fær hann
eigi sannreyndan. Konungr bað Hallfreð þangat kalU ok evara a
fyrir BÍk. BallA-eðr keœr þar, Konnngr mælti: ertu sannr at
þvf er þér er kent at þii blótir? Eigi er þat satt, herra, aegir
Hallfreðr, skal ni rannsaka pnng minn, hefi ek hér ekki undan-
bragð mátt hafa þó at ek vilda. Nú fanst engi sá hlntr f hans
vatdi er til þesB væri. |>etta er danðaróg, segir Hallfreðr, ok io
mun Kálfi at itln verða ef ek nái svá til hans; hann kom mér enn
fyrri tjl danða. KonnDgr mælti: eigi er jkkr saman vært, ok
skal Rálfr fara til bda sinna, en þii, Hallfreðr, skalt fara sendifítr
mína til Upplanda til f>orIeifs hins spaka, hann vill ei^ viðkrístni
taka ok skaltn drepa hann eða blinda elJa, hann er dóttnrson íb
þorleifs Hörða-Kárasonar, skal ek til leggja mfna giptu, ok haf
menn svá marga sem þú vill. Hall&eðr kvað ferðina úrífliga,
en allt at einn skal fara sem þér vilit, en Jösteinn móðurbröðir
yðvarr vil ek at farí með mér ok bekkjnnantar minir þeir aem ek
kýs til Bvá at vér sém aaman HH ok XX. Ger sem þér Ifkar, sa
seg^r konungr, en sent befi ek fyrri menn til þorleifs ok hafa þeir
engn tíl leiðar komit þvf er ek vílda at væri. Sfðan riðn þeir
Hallfreðr brott frá konungi ok til þess er þeir kómu í skóg þann
er skamt var frA bæ þorleifs. f>á stigu þeir af hestum sfnum f
DigitizeclbyGOOJík'
)8 HALLFREDAK SAOA
rjóðrí etnn. H mœlti Hallfreðr: hér sknla þér bfðA mfn til
hÍnDar þríðjit rólar, en fara þi aptr ef ek kem eigi hér. JÖBteinn
bauð at fara með honam; hann TÍIdí þat eigi. Ualifreðr tók þá
atafkarlB-gervi; hana lét leggja lit f angn sér ok Bnéri am á sér
hrOrmanani ok gerði míkla breytni á Tfirlitum slnum; langan
bagga hafði hann á baki ok var þar i srerð hans konnngsnantr.
Hann gékk nd at bie f>orIeifs ok at haagi þeim er hann sat á ok
var þat snemma dags. þorleifr heilaaði honnm ok spnrði hverr
hann rari. Ek er fábekr maðr etnn, segir hann, kom ek til
I konangs, ok TÍIdi bann mik til trúar brjóta, en ek hljiíp á brott
teyniliga ok drap ek áðr einn kounngamann. Nú vUda ek biðja
þik nokknrrar áajá. ^Kirleifr srarar fá nm þat, es Bpyrr hann
margs nm iðnd eða hafnir. Haun leysti ór ðllu fróðliga, þorleifr
mielti: var nokkurr sá maðr með kosongi er Hallfreðr heitir?
I Hanu BTarar: heyrða ek hans getið, ok sjaldan at góðu. f>Ðrleifi:
mælti: sá maðr dreymir mik jafnan, eu þð er þat úmerkiligt, en
koma mnnu konnngsmenn hingat britt, en hann Hallfreðr er
Bvá manna, at ek skil sfzt hvat manna at er, at friÍBÖgn manna, ok
horfin-heilla er mér hvat sem eptir kemr. f>á grunar þorleif
I hverF maðrínn var ok vildi upp Btanda, en Hallfreðr þreif til hana
ok rak hann nndir sik er bann var mikln sterkari. f>eir ultn ofan
lyrir hauginn ok varð Hallfreðr efrí, hanu setti hiel i angat |>or-
leifi ok hleypti or honnm anganu. f>orleifir mælti þi: konungfl
gipta fylgir þér, en vtð þik hefi ek lengi áhagsfuUr verit, en nú er
• þat fram komit, en veit ek at þú gerír konnngs boðskap at blinda
mik eða drepa, en nú vil ek biðja þik at þú gefir mér annat auga,
en ek vil gefa þér knff ok belti ok er hvái-tveggja gððr gripr •, ok
koma þér þó at liði ef avá berr til, ok ertu ekki úlfkligr at þarfa
þess við, Hallfreðr kvaðst eigi vilja svá brjðta konnnga boð-
) Bkap at þiggja af honum góðgrípi til þeas, kvaðst hetdr vilja taka
þat á sik at gefa honum annat angat. fHirleif^ þakkaði bonnm,
ok skildu þeir at þvf, ferr Hallfreðr til sinna manua ok varð þar
' ^r H4i.
DigitizeclLyGOOgle
HALLFREÐAJt SA6A ' 99
f&gnafnndr. f>or]eifr gékk heim til hæju! ok 8&giK engnm maniu
áverkanti fyrr en þeir vórn Ungt á brottu. {>eir Haltfredr ríðu leið
BÍnn þar til er þeir kómu til Eálfa nm fArinn veg. {>á mælti Hall-
freðr: drepa skal þBnoa enn illa mann. Jósteinn mælti: ger
ei|^ þat, blðndnm eigi giptn við úgiptu. Hallfreðr segir: ei^ 5
hefir hér at hðgnm verit til ekipt, gððr drengr er meiddr en mann-
fýlan lifir, ok þreif hann höndum ok atakk ór faODnm augat. Kálfr
varð hryggr við, Hallfreðr mœlti: uii Býnir þd enn greyskapinn.
Síðan fóm þeir tirott, ok kðma til konnngB ok sat hann at tafii,
þeir kvöddn hann. Eonungr spurði tfðinda; Hallfreðr aegir alla 10
Bðgn konuugi. Konnngr mœltá: vel hefir þú gert ok sýn mér
augat. Slðan tók Hallfreðr augat EálfB. Eonnngr mnlti: hvar
féktu slfkt auga? |«etta er þorleifs auga. — Nei, segir kon-
ungr, fleira muntu nnnit h&fa en ek bauð þér. Siðan sýndi
hann anga þorleifs; þá mselíi konnngr: þetta er hans anga, ok is
er enn ekki betr en hálfgert. Hallfreðr mœlti: ud galt ek
Eilfi er hasn stangaði mik spjðtBOddinum þá er hann leiddi mik
til bana, ok aegir nd allt sem farit hafði. KoBungr mœlti : viltu
nú fara til f>orleifs f öðru stnni? Hallfreðr segir: eigi vil ek
þangat fara, en fara vil ek til Kálfa ok stinga or honum annat m
angaL Konongr kvað þar standa skyldu; tók Uallfreðr þá
sœmdir með konungi.
AV HALLFREDI. CAPITCLUM
7 f>at vsr eitt siuui er Hallfreðr var fyrí konungi, at hann w
mKltt : leyfi vílda ek hafa f aumar at sigla auatr til Eyrar kaup-
ferð. Konnngr segir: eigi skal þat banna þ4r, en btí segir
mér hugr um aí eigi sé þér úannara aptr til mlu en þér er f brott
ok mart mnn yfir þík Ifða. Hallfreðr segir: til þesa verðr uú
st hietta. Sfðan fiSr Hallfreðr á brott; hann spnrði at Sigvaldi so
jarl var hðfðingi raikill. Hallfreðr kemr á f^nd hans ok kveðst
hafa ort kvæði nm haun. Jarl spyrr: hverr erto? hann segir
[nafn sitt. Jarl segir]: ertn skáld óla& konnngs? Svá er,
segir HalIfreÖi', ok vilda ek hljóð fá. Jarl mielti: livf mun mér
DigitizeclLyGOOgle
100 HáIJ.FBEÐiJt SAOA
ftat eigi rel samm er ólafi konnn^ Ifkar vel. Hallfreðr kvað
kvieðit ok var þat flokkr. Jarl þakkaöi faonnm kvæðit ok gaf
hoDDm gnllhrÍDg þaDD er vá hálfa mOrk, ok banð hoDDm þar at
vera með Hér. Hallfreðr þakkaði honnm boð, en til Svfþjóðar
!• skal vi íjet fara. Jarl bað haDn ráða. þat sama haDSt fAr
Hallfreðr 1 Vfk aDstr ok bmtn þar skipit auBtanfjarðar ok týndn
mtklu (é. f>aðan fór Hallfreðr til KonnDgahello ok dvaldÍHt þar
nm hríð. Ok eÍDn dag er Hallfreðr gékk úti at kaupatefnn þá
gékk maðr i móti hoDDm; þeir kvðddnst ok Bpnrði Hallfreðr hverr
10 hann vsarí. HaDD kvaðst AnðgÍBl beita ok kominn veetan af
Englandi, ok skortir mik eígi fé, eðr er þetta Hallfreðr vandrœða-
Bkáld? HaDD kvað Bvá vera. Ek hefi frétt, kvað Anðgisl, at
þú hefir hitt 1 Qártjón, eða viltn slá kanpi við mik at fara anstr til
Oantlands með mér til vetrvietar, eo ek akal gefa þér X merkr
iG silfrs til fylgðar, þvtat mér er sagt at þfn fylgð sé fé kanpandi.
Hallfreðr kvaðBt þat vilja. VegrÍDn var úhreÍDD ok hnrfu mai^r
aptr. ^ir Hallfreðr höfdu V klyQahesta ok einD at riða; fðru
DÚ auBtr á markimar; ok einn dag aá þeir at maðr fór mðtí þeim.
f>eir sparðu hverr hann værí, bann kvaðst Önundr heita; hann var
so mikiU vextí ok kvaðst vildn fara með þeim ef þeir gæfi honnm leign
DOkkura, era mér bér vegir allir knnni^r. Anðgisli kvaðat
Iftið um hann, lézt eigi vita hverr þegn haDO væri. Hallfreðr var
eggjandi at viðbonnm væri tekit, ok þat varð, ok skyldi hann hafa
XII aura bíIítb. Hallfreðr var þá aem gildastr en Anðgisl var við
15 aldr. Nú fóm þeir aem leið lá; Önundr fór fyrir um dagÍDD ok
kómu at fiielnhdsi nm kveldit; þá mætti Hallfreðr: oú mnnn vér
eiga þrenn verk, ok skaltn, Önnndr, viða heim, þú hefir exi mikla;
Auðgisl skal eld gera, en ek akal vatn Bœkja. f>á mœlti
Önundr: þat er þá beit at viða litæpiliga tíl hdsa, þvfat margir
30 þnrfa eldiviðinn, þeir er hér koma. Halifreðr kvað þat vel sagit.
þá mælti Auðgisl: fúsari væra ek at taka vatnit eD þú gerðir
eld, Hallfreðr. Látnm þá svá vera, aegir hann. Sfðan kveykti
bann eldÍDD, en önundr fór með byrði ok gerði þat hverr er boðit
var. Hallfreði þótti þeim seint verða. Hann gidfði at eldinum
DigitizeclLyGOOgle
UALLFBZÐAR BAGA 101
ok hafði kastað belti sina & háls eér ok var þar knitv mikill ei'
laðnDiiii] var þil títt at hafa, ok var knffrínn á bak lioiium. Nú
kemr öuuDdr ion [með] byrði; haun hteypr fieg&r &t hoimm Hall-
freði ok hj6 tii iinns tveim hðndum með eiÍDUi ok kom i tygil-
knifinn, en Hallfreðr greip til fóta honum ok hét á gnð ok mælti; b
du^ fiú mér, Hvfta-Eriatr, ef þú ert svá máttugr sem ÓUfr kon-
nngr segir, lát eigi þenna mann stfga yfir mik. Síðau i-éitíst
Hallfreðr upp undir honum með f^Dtingí guðs ok giptu ólafa
konuDgs; tók hanu þá önond upp ok rak Diðr svá mikit fall at
hann var { úviti ok hraut estu or hendi honnm. BallfVeðr hafði lo
eaz eitt lltið ok brá þvf, ok þá vitkaðiat Önundr. Hallfreðr apyrr:
hefir þú drepit Auðgisl? hann kvað Bvá vera. f>i lagði Hall-
tceÖT saxÍDU f gegnum hann ok dró hann út or skílanum en bjrgði
sfðan fast. Ok nm nóttina brau[zt] Önundr á hurðiaa eu Hallft-eðr
stóð við innan, ok gékk þvi til dags. Um morgininn fann Hall- i»
freðr Auðgisl danðan við lækinn ok tók af honum knff ok beltí
ok haföi með eér; hann bjé um Anðgisl epUr siðvenju. 8á hann
nú at önnndr mnndi verit hafa itlvirki ok drepit menn tii fjár sér,
ok þat liér var auðigt at fé ok vamjngi. Hall&eðr kvað þá vf bu :
Öl ek þar er aldri véla «o
auðgiidanda vildag
hyrjar njót á bvfts
hrafbvfns fé mínuij
vann ek tíl gdðs við grenm
gnnnmás sem ek knnna, 3h
en furskerðir fterði
fjðrtil at mér hjðrfa.
Sfðan reið bann auBtr á Qallit ok hitti illa leiíKr.
fjörrAd VIÐ HALLFEEÐ gg
7 At kveldi eins dags heyrði hann við feldan ok reið þagat
eptír, þá varð rjóðr fyrír honum ok var þar maðr ok hjó við, hann
var búandligr ok raaðskeggjaðr, Bkolbrúnn ok heldr illmannligr.
DigitizeclLyGOOgle
102 HALLFEEDAB SAGA
8já iD&Jtr heilsar lionDm. Hallfreðr spyrr hverr haDn Tœri; hami
kvaðBt BJðm heita, ok for með mér til giBtiugar. Hann þiggr
þat. Bjftrn var allbeinn vtð hann. BÓDdÍ lá 1 lokhvfln en Hall-
fteðr f annarrí; hann grnnar Bjðrn ok stóð upp undir tjaldit með
i bTHgSit [sverðit] konnngBnaut, ok i þvf lagiH Bjðrn í rúmit, en
Hallfreðr hjó liana banahðgg. Húefreyja bað menn npp standa
ok taka þenna glœpamann. Menn báru klieði á vápn Hallfreðar
ok var hann handtekinn ok bundÍDn. Sfðan vórn Bead orð þeim
manni er Ubbi hét, hann Atti eér bróðnr ei t>ónr bét, hanB var þar
10 hfiföingi; hann átti ddttnr er Ingibjðrg hét, faana hafði átt AnðgÍBl
ok var hinn mesti kvennBkömngr. Nd koma menn til fbndar
þessa at dæma Hallfreð. þar kom |>órir ok Ubbi ok Ingibjðr^,
ok kom þat ásamt með þeim at hafa Hallfreð til blóta. Hasn
gékk at Ingibjðrgu ok kvaddi bana ok kvaðst hafa þar gripi er
ifi Auðgisl faafði sent henni, hon avarar: kenni ek gripina. Hann
aegir henni alla sSgnna ok kvað bann vfan:
Svá hefk hermila harma^
haigbaldr^ Í gný skjalda,
baugs ernm svipt^ at Bveigi,
M sárlinnB rekit mínna:
at * lofhnugginn liggja
lét ek batdr roðina skjaldar,
ek befnda srá okkar,
Auðgisli hjá dauðan.
u Ingibjð^ spurði vandliga at um atburði:
Bk brá elda skrökkvi*
ölnaakeiðs af reiði,
Itgða ek hendr at huiidi
bnnds glœvara mnndar,
M Btendr et[gij sá sendir
sfðaa hlakkar aklða,
DigitizeclLyGOOgle
H.ÍLLFBEBAH SAGA 105
bál rauð ek yggjav jela,
jels við þjóö á 1 Télnm.
Ingibjörg mælti : sé ek at þá munt með eðnntt fara ok ekaltu fara
faeim með mér. . Fór Hallfreðr heim með henni ok var þá stirðr
af bðndum ok lét bon næra hann. þan f>órir ok Ingibjörg sendn -,
menn á Qallít ok fnndu þar þau merki ðl), er Hallfreðr bafði eagt,
vsr þat allmikit fé er þaðan var flutt; var þat allra Bamþykki
landsmanna at Hallfreðr tæki fé þat er önundr bafði átt, ok béldn
þeir mikit tal af honnm. Hallfreðr lagði ling á Ingibjörgu ok
bað bennar. Hon eegir: eigi mun þá vel fyrír ölln aét er þú ert lo
kristinn ok hér dtlendr, eu þú skalt finna fðður ininn ef þá vill.
Hann gerír svá ok tjár þetta fyrir pÓTi ok verða þeir vel á Báttir.
Gékk svá til, atHall&eðr fékk Ingibjargar ok dsqí mikit; þar stóð
saman auðr mikiH ok hafði Hallfreðr þar virðingar miklar. f>at
;:bafði faannbelzt til trúar, at bann btés { kroes yfir drykk sínum i^
I áðr hann drakk, en fátt BÖng hanu. Eitt Binn talaði bann fyrir
Ingibjðrgn: Ek ætia mér at fara á fund Ölafs Sviakonunga ok
fnra honum kvœði, er ek hefir ort nm hannj hon kvaz eella at
hann mundi beyra vilja lofit.
M
CAPITOLUM
9 f>at snmar féi Hallfreðr til Svlþjóðar ok koro á ftind konnnga
ok kvaddi hami. Konnngr spyrr hverr hann væri. Hann aegir
til sfn. Eonnngr mælti: viða ertn nefndr ok akáld gðfngra
manna. [Hallfreðr segir:] kvæði befi ek ort nm yðr ok vílda ek n
hljóð li. Eonnngr Játti þvi. Síðan flatti hann kvæðit. Eon-
nngr banð faonnm með sér at vera ok gaf bonnm góðar gjafir.
Hallfreðr kvaðst eiga bú ok konu i hane Bkattlandi, ok vil ek
þaugat vi^a. Eonnngr bað hann vel fara. Hallfreðr kom aptr
til konu ainnar; þar var bsnu II vetr, ok á hinum þriðja vetri m
var þat eina nðtt at bonum þótti ólaSr konungr koma til aín ok
var reiðuligr ok kvað bann mjðk kasta lcristni Binni ; far á fnnd
DigitizeclbyGoOgle
104 HALLFKEDAR SAOA
mÍDD ok lið þitt. Uallfreðr andvarpaði mjðk er bimn vaknaði.
Ingibjðrg Bpyrr bvat bano heftti driíymt Hann segir benni, eðr
bversu mnn þ4r nm gefit, vilta nokknt fara með mér? á ek þér
mikit gott at laona, ok þá fénga ek þér helzt ðmbunat ef þú tækir
5 við trú. Hon svarar : þeas er ván at þik mnni þangat langa,
ok Bkii ek at sá mnn vera siðr míklu betrí ok mun ek með þér
fara, Auðgisl hét son þeirra ok var hann þá tvæTetr. þan
fara á fuiid ólafs konnngs ok tók haon vel víð Hallfreði, ok ávít-
aði haun þó mjök ok bað prest skripta honnm. Ingibjörg fæddi
10 þá sveiubarn ok hét sA Bveinn Hallfreðr ok gaf faðir hana bonnm
nafn Bitt. Var þá Ingibjðrg akirð ok synír hennar báðir. öiafr
konnngr mslti þá við Hallireð: nú Bkaltn bRÍa yfir við gnð er þú
befir lengi verit með beiðnum mönunm ok geugit mjðk [af] trdnni.
Hauu kvaðst þat gjarna vilja ok orti UppreiBtar-dripn gottkvæði.
iB fiann vetr andaðist Ingibjðrg ok þótti HalIfreJU þat allmikill skaði.
Um várit sagði lianu konungi at bann lysti at sjá íalaud. Kon-
tingr aagði at þat skyldi sem hann vildi, hefi ek þik reynt at
góðum dreng, en koma mnn þar at þd mnndir beldr vilja með mér
vera at þvf Bkaptyndi, sem þú hefir, en þessa gripi skaltu þiggja
w af mér, pellsskikkju, bríug ok bjálm, þviat dvfst er um fnudi
okkra; lóga eigi grípunnm, segir konungr, þvfat [þeir sknln með
þér 1 tíl kirkjn fara, en f kistu leggja hjá þér ef þú andast i bafi.
Hríngrínn atiíð III anra. Hallfreði þótti mikit fyrír skilnaði við
kouung. Anðgisl son Hallfreðar fðr anstr til þóríB móðnrfððnr
M síub; Hallfreði Byni sfnnm fékk hann fóstr gott. Ballfíreðr lét f
haf, hann kom skipi sfnn f KolbeiuBárós eptir þiug. Hann mælti
til skipara Biuna: ferð liggr fyrir mér snðr nm beiði at fiuna f^nr
minn ok sknlu vit ríða XII Baman. Nú var skip npp sett en þeir
ríða á brott XU saman ok Buém vestr til Langadals. þeir vðm
so allir Í litklæðnm ok stefndu til selja GHbb. Kolfinua var þar ok
konur nokkurar hjá henni. |>ar vórn fleirí Bel ok sU^ðu selin i
Lasárdal milii Langadala ok Skagafjarðar. Sauðamaðr Kolfinnu
[með m' ikula Hdi.
D,j,i,i.aL,Google
HALLFaEÐAE 6AGA 105
Bsgði at XU meDn riða at selina, ok vórn allir ( litklæðum, Uon
se^r: þeir mnnn ei^ knnna leiðina. Hann eegir: kunnliga
ríða [þeir] þó. Nit koma þeir tíl seyaDna. Kolfinna fagnar toI
Uallfreði ok fréttí tfðinda. Uaon aegir : tfðindi ern fá, en ( tómi
munn sðgð vera, ok viljnm vér hér ( nótt vera. Uon svarar: b
þat Tilda ek at þú riðir til Tetrhúsa ok mnn ek fá þér leiðBðgn-
mann. Uann kvaðst þar vera Tilja. Gefa mnnn vér yðr mat,
sagði hOD, ef þ4r vilit þetta eitt Nd st(ga þeir af heatnm
sinnm, ok nm kveldit er þeir vórn mettír, Bagði Uallfreðr: þat
ntla ek mér at iiggja hjd Eolfinnn, en ek lofa félngum mfnnm at lo
breyta eem þeir vilja. f>ar vóra fleiri sel ok er avá eagt at
hverr þeirra féngi &ér konn om nóttina. En er þan kómu 1 eæng
Hallfreðr ok Kolfinna spyrr hann hverBU mart væri um áetir þeirra
Grles. Hon kvað vel vera. Uallíreðr segir: Tera má at svá
aé , en annat þikki mér fínnaet á v(aum þeim er þú hefir kveðit til ib
QrisB. Uon kvaðst engar kveðit hafa. Uann segir: ek hefi
litla stnnd hér verit ok hefi ek heyrt v(snrnar. Lát mik heyra
segir Kolfinna, hvernin verki sá er, at mér er kendr:
Leggr at lýsibrekks
leggjar(s{B] af Grísi, lo
kTðl þolir hlín bjá faánnm,
heitr ofremdar STeiti:
en dreypilig dráplr
dýnnrán hjá hánnm,
leyfi > ek Ijóera vifa m
Innd, sem álft á snndi.
Ekki er slikt bót annars, ok roikit nndr at hranstr maðr vill
slfkt gera. HallA'eðr se^r: enn hefi ek heyrt aðra:
f>rammar sTá sem STimmi
ailafnllr tíl hviln an
f^skerðandi ^ fjarðar
fUmár á tm bárn:
■ leift Mdi. ■ furekitwndi Hili.
DigitizeclLyGOOgle
106 HALLFKEÐAR SA6A
áðr eD orbutrfðir
dlWðr þorir skrfða,
haDn «ra blaðs rið gunni
hTliubrttðr, und váðir.
í Kolflnna eegir: elcki niDn QrfsB yrkja nm þik ok Bemdi þér betr
at ÚTingaet eigi Bvá Tið bann, fiTlat eigi Teit bTar mamti mœCir!
Hallfreðr kvíö vfau :
Lft[tj mnn faalr enn bWti
bjálmgrand * fyrír búr skálmaBk *
1« hann muna aura eyrar *
án, ok Strútr enn gráni,
þótt orfþægÍF eigi
úfHðr Btððnl Tfðan,
bfrðandi nýb* hjarðar
i& bjðrfangB, ok kTf langa.
Eolfinna stygðÍBt þá við. Hallfreðr kTað Tfau:
Kolfinna tézk kenna,
kTeð ek nm hlnt þeuna,
hTat kTeða Titru vifi
■0 TaldaPfdltafskáldi,
en af ungnm BTanna
aiiðbiiykkjand& þykkír,
óð em ek gjarn at greiða,
ganga dýrligr angi
es Bmalamaðr reið brott um nóttina ok sagði Grfa hTat komit Tar,
en bann reið heiman við XX menn. Snemma nm morgininn búast
þeir Hallfreðr, ok áðr hann steig á heBt kvað hann Tfsu:
Lftt hirða ek, lantar
lundr hefir híett tjl Bpmnda
M ^Sgs, þótt Terða|l[] hðgginn
Tarr f hðndnm BTarra :
■ hialmgrandt Æift. ■ So die Hdi. " Bo H* Hdi. fur nnx.
DigitizeclbyGOOgle
HALLFREÐAfi SAGA lO'i
ef ek Dieða úf etíeðu
aofa^ karma meðal arma,
mákkat ek láBS^ nm Ijósa
lind of Uega bindast
Slðan bljóp bann á bak ok brostí. KoItJniia mœlti : hvl broair
þ& aú? Hann kvað yíbii:
Ve[i]tkað ek hitt hvat Terða
verglóðar akal triiða,
renn[i[m] ást til itnnar
nnnardags, á munni: i
ef Qðlgegnir fregna
fagnendr jðtuiis sagna,
fló ek af galtar-Grfsi
geitbelg, hvat mik t«itir.
Hallfreðr Tildi gefa Kolfijina skikkjnna kOBiuigsnant, en hon vildi i
«igi þi^&i ok iðr þeÍF riðu brott krað faann rfsn:
Heim koma liirðinaiimiir,
hams er giiðr á fljóðnm,
aœfarbills frá seynm
sléttfjallaðar allar; s
nú sel ek af þótt ýfist
ðlbekkjar syn nekkvat, ^
hverr taki seggr við avarra
sfnnm, ábyrgð mína.
Eptír þat rfða þeir á brott. i
AP HALLFREÐI OK OHÍS
Nú kemr Grlss til seljanna- Kolfinnn var skapþungt. Griss
sá þat. Haon kvað vísn: >
Nú þykkir mér nokkorr
námakorð vera orðinn,
■ loma ffdt ' (0 FUtb. Iíobs Silt. ' nakkTat Hát.
DigitizeclLyGoOgle
108 HALLFEEDiÍt SAGA
lit ek á Bnmt nm sveitir,.
BTeimr meðan ek var heiman;
hér hafa gestir gjQrfa,
gengr út kona þrátin,
it þerrir sjáligr svarri,
Blaug þanglig&, auga.
þar var með Grfsi Einarr aon þóris J'rándarsonar. Griss
vill eptir ríða, en Eolfinna latti ok krað eigi vist hvárt bans
hlutr batnaði við. Giisa vill þó eptir rfða. {>eir riðu fram hji
10 Auðólfsstððum til Blöndu. f>á vórn þeir Hallfreðr komnir á miðja
ána. |>á ekant Gríss spjóti til Hallfreðar, en hann tók á lopti ok
skaut aptr til Griss, en Einarr brá við exí ; spjótið kom fyrir brjóst
Einari ok fékk hamt bana. Oríss kvað Hallfreð renna; hann kvaðst
eigi mnndu fara lengra en af ánni ok bað þá at sækja, en Griss
16 reið eigi at. {>á Iðgðu menn þ&t til, at H&llfreðr akyldi bæta
Grísi fyrir ðsóma þann allan, er hann hafði gert honnm. Hallfreðr
spyrr bvers hann beiddist. Gríss svarar: þvi mnnða ek nna, ef
ek heföa hringa báða, jarlsnant ok konnngsnaut. Hallfreðr
segir: tyn mnn annat at berast, oh skildu við þat. Haltfreðr
10 reið snðr til brððnr sfns, en þá var faðir hsDS andaðr, ok var þar
nm vetrínn ; ok nm várit er hann fór norðr þá rak á fyrir þeim
hríð; Hallfreðr kvað þat vera gemingaveðr. þeir riðu ofan
eptír Vatnsdal, þar til at fyrir þeim varð einn garðr ok sprultn
þar upp XX menn. f>ar var kominn Hár af Hásatöðum, hann
aa hleypr íyrir Hallfreð en Hallfreðr hðggr þegar til bans, en Hár
brá við bióttrygli ok varð hann ekki sárr. Hallfreðr reið
þá 6t garðshliðinu. Hár kallaði: sækjnm at þeim. Hallfreðr
krað rfsn:
A^ðk tegast sveima t sðkkvir,
30 anót verð ek þegns fyrir hðtum,
vér munnm dag bvem dýrra,
dnlrækinn mik sækja;
■ Se dic Hdi.; Beima?
DigitizeclLyGOOgle
HALLFEEÐAE 8AQA 109
helldr mnii hælibaldri
hrævÍDa fyrir því miana,
ván erumk slík, at sleikja
BÍnn blóttrygil iniiaii.
Skildn þeir við Bvá búit. — Hiinröðr hét maðr, er bjó at M<3bergi, s
Gríss var þtngmaðr hana. f>orkeH krafla bjó þá at Hofi en Ing-
ölfr var danðr. {>enna vetr orti Hallfreðr vÍBur nm Grfs, ok er
Grías írá þat, fór hann til móts við Hiinröð ok bað hann ráðagerðar,
{iviat Hallireðr berðir at eina fjándskiip víð mik. Húnrððr mælti: .
þesB fýsi ek þik at þú búir mál til ok atefnir Hallfreði tíl Húna- lo
vatnsþings. GríBS gerði avá, reið snðr nm vitrít til Hreðnvatns,
þviat þeir Galti ok Hallfreðr bjnggu þar þá. Gríaa eteindi Hall-
freði nm víg Einara tíl HúnavatQBþings; ok er þeir vóm brottu,
mælti Oalti við Hallfreð: hver er tilætlan þin um mál þetta?
HalUteðr Bvarar: ek ætla at sækja tranat þorkels mágs míns. is
|>eir ríðu snnnan nm várít ok vöru saman XXX; þeir gistn at Hofi.
Hallfreðr Bpurði J>orkel, hveri: transt hann skyldi þar eiga.
þorkell kvaðat mundn veita at málum ef boðin værí nokkur sœmd.
Nú koma menn til þinga, ok á þinginu géngu þetr HalJfreðr ok
Galti til búðar þorkels ok f^éttu hvar koma skyldi. Hann Begir: to
ek mun bjððaat til gerðar, ef þér vilit þat hvárírtveggju, ok mun
ek þá leita nm aættir. Ganga þeir nii lit ðr bdðinni, en Brandr
Avaldsaon, bróðir Kolfinnu, lá á biiðarveggnum; hann hjó Galta
banahðgg ( þvf er hann gékk lit. Hallfreðr sagði |>orkatti víg^t.
|>orkell gékk með honnm til bilðar Gríss ok bað bann fiam a
selja manninn, ella munn vér brjóta upp búðina. f>á hljóp
IJildr með Brandi f dymar, ok apyrr hvat J>orkeli vildi; hann
segir eyríndit. Hildr mælti : eigi mundi þér þat f hug at drepa
Bon minn, þá er ek ekant þér nndan akikkjnakauti minu ok firða
þik bana eptir vfg Glœðis, þá er þeir þorgils ok fiorvaldr vildu so
drepa þik. f>orkell mælti: liðit er nd þat; gangi konnr lit 6t bdð-
inni ok viljam vér leita mannsins. Brandr var faldinn, ok komst
hann Bvá lit, ok hittiat bann eigi. þorkell kvað hann farinn mundu
til búðar Húnröðar. Hnllfreðr mælti þá: grunr er mér ná á nm
DigitizeclLyGOOgle
110 HALLKREÐAR SAOA
liðTeizliina, ok býö ek dú QHbí hólmgðngu. Críes kvað hana
þat boðit bafa fyrr [nem bann átti at beiða}. f>á kvað Ualirreðr rfsn:
f>á miiii reyndr at ráðna ^
róghnykkjnndnm ' þykt^a
B mfnB * at málma Bennn
minn hngr vlð Kollinnu:
ef 8vi at [órr á ejfri •
nppaátra l>oði máta,
vel byggjnm þat, vigg}ar
,0 víaar mér at grisi.
Grfsa hafði í hendi averðit þat er Qarðekonungr haflK gefit
bonnm. Hallfreðr sá einn da^ bvar Kolfinna gékk. Hann
kvað vísn :
|>ykki mér er ek þekki
« þunnfsunga ganni
aem fleybrantar íljóti
fley meðal tveggja eyja,
en þá er aér á ságu
sauma f kTenna fianmi
K) sem Bkrantbúin skrfð,
akeið með gyldum reiða.
|>at var am nótttna áðr þeir skylda berjaat, at Haltí^eðr avaf í sæng
ainni ; húnnm þótti Óiafr konnngr koma at eér, ok þdttist bann
verða feginn ok þó hrœddr. Konangr mælti: Bvefns er þér, en
<!• þó mun þér aem þú vakir, þd ætlast dgott ráð fyrir, at berjast við
GrÍB við ill málaefÍQÍ, en hann hefir avá fyrir mælt ok beðit guð,
at BÍ ykkarr skyldi sigr fá, er betrí málaefni hefði; haf rÁÖ mitt,
tak með þðkkum at engi hólmganga verði, ok bæt fé. £n á utorgin
er þd ert klæddr, gakk út i holt þat, er fajá þingstaðnnm er þar
w Bem götnr mætast; menn manta ajá ríða ok baf við þi tal, ok kann
vera at þérþikki þá annat meira vert en hólmganga Grfse, ok hirð
DigitizeclbyGOOJík'
HALLFKEÐ4H 8AQA ' H 1
eigi {lótt hoDnm þikki sem þú hræðist. Hallfreðr vaknar, ok
fbogar hvat fyrir hann hefír borit ok segir þeim matmi er hjá hon-
Qm var. 8í Bvarar: hræðigt þú nd grlsinn ok væri betra at hafa
tekit fyrr gott ráö þá er hann mœlti vel til , en nú mun virt af
dvinnm iþínum sem þ& þoiir eigi at berjast Hallfreðr mælti: b
yirHi þat hverr sem vill, hafa skal ek ráð Ölafs konnngB, þan munn
m^r bazt gefaet. Um morginino gékk hann út á holtið ok sá
menn rlða í litklæðam at B^r ; hann spnrðí þá tfðinda, en þeir sðgðu
fall Ölafs konungs. Hallfreör varð svá við aem hann vieri steini
loBtinn, ok gékk þegar heim til bððar með miklum harmi ok lagðist lo
þegar niðr f rdm sitt. f>á mæltu GrÍBa menn, at honnm yrði litil-
mannliga. Grfss Bvarar: þat er ekki á þá leið: minnft BÖma
hafða ek af Garðskonungi, ok þóttu mér þau mest tfðindi, er ek
mÍBta bðfðingja mfns, er heit lánardrottínB-ást, ok er gott, er ek
akal ei^ berjast við konm^s-giptuna; vil ek enn at f>orkell deemi i&
aem ætlat var. f>orkell mælti: ek mnn nd taka máli fyrir Hallí^ð
ok sætta ykkr. f^essu játti Hallfreðr. f>at er gerð mfn, segir
þorkell, at vig Einars komi ^r vfg Galta ok þar með heimBÓkn
við Kollinnu fyrir manna [mun], en fyrir Grfss-vfsur skal Hallfrei^
gefa Grísi grip einn góðan. f>á kvað Hallfreðr víau: 20
Auðs hefek illrar tfðar
alldrengiliga fengit,
mik hefir gjðllu ' gulli
graror ok jarl of^ framdan:
ef glapskyldir gjalda, 15
gjálfrteigs ok hefeg eigi
mt^k, fyrir minstan verka
matvfiíum skal ek Grísi.
|>orke(l bað bann hætta verkanum, ok Ut fram gríp nokkum þótt
eigi sé af konuugsnautum. f>á lét Hatlfreðr frara hringinn Sig- w
Taidsnant, ok skildu at þvf.
' ^ddan Sd4. tmriehtig. ' ok Bdi.
D,j,i,i.aL,Google
112 ' HALLFRKÐAS 8A0A
AF HAIJ.FREDI. CAPITULUM
Slðan fór HallfVeðr snðr did heiði ok fékk búit 1 hendr Val- ll
gerði Bj'stur ainni, eii hann fór otui i Kolbeinsárósí ok kom við
Orkneyjarj þaðan fór hann til Norega ok kom á Sognsæ nm retr-
b DÍtta skeið, ok spDrði þá at nm fall Ólafs koannKS. Hann ortí '
þá Ólafbdrápii ok er þetta stef í ;
Norðr 1 eru ðU um orðin
- auð lönd at gram danðan,
allr lemsk friðr af falli
10 flugBtyggs sonar Tryggva.
HoDum þótti stA mikit nm fall óiafs konnngs at hann nndi enga
ok ætlaði snðr til Danmerkr eða anstr til Sv^jóðar. þeir Iðgðn
i einn leynivág. f>at spnrði Hallfreðr at Eirekr jarl var þaðan
eigi langt á brott á land upp. þat gerði hann sér i hug at drepa
ib jarl þótt þegar værí hann drepisn; ok nm nóttina dreymdi hann
at ólafr konungr kæmi at honnm ok mwlti: þetta er úaýtt ráð er
þú ætlast fyrír, yrk heldr drápu um jarl. Um morgininn eptir
gékk Hallfreðr á bæ þann er jarl var, ok at stofu þeirri er jarl
drakk inni. Hailfreðr var kendr; hann var tekinn ok færðr jarli,
ío jarl vUdi láta drepa bann fyrir þat er hann meiddi þorleif spaka,
ok bað fjötra hann, en er fjöturinn var borinn at honum, þá þreif
hann til ok hnykti af þeim er á hann skyldi leggja, ok taust í
höfuðit avá at aá hafði þegar bana. Jarl bað þegar drepa hann
at hann gerði eigi fleira illt. Gamall maðr reis upp ntar á bekk-
í5 inn ok gákk fyrir jarl ok bað hann gefa Hallfreði Hf, ok var þnt
þorleifr enn spaki. þá mœlti jarl: þat er úmakligast at þú biðir
honDm griða, eðr mantu eigi at hann meiddi þik? |>orIeÍfr svarsr:
þat Til ek, herra, at Halll^ðr hafi gríð. Jarl kvað svá vera skyldn
sem faann vildi. |>orleifr tok Hallfreð ! sveit slna; haon mælti
M rið Hallfreð: viltn at ek dæma með jarli ok þér? Ilallfreðr kvaðst
þat gjama vilja. |>á skaltu yrkja kvæði um jarl, ok haf gert innan
' Nú mi.; vgl. tiSrekB s. af Bem (1853) ». 2; (ílafs,*. Ttyjrer. Odds
múnks (1863) ». 61.
DigitizeclbyGOOgle
HALLFREDAR SAGA 113
þríggja náttA. Ok er III nætr vóru liðnar, þá fKrði Hallfreðr
kvæðit, ok erþetta nppliaf á:
Bærr er hróðr at heyra
hjaldrörr tim þik gjörvan.
Jarl lannaði honnm vel kvæðlt, en ekki vil ek þik með niér hafa í
aakir ólafs Try^gvasonar. fiorleifr baiið Hallfreði til sfn, ok
þangat fór bann. J>orIeifr reyndÍBt honnm hinn bczti drengr; ok at
Rumri fór Hallfreðr út til ísIandB ok kom Bkipi sfnn { Leiruvág fyrír
sunnan land. þá bjó Önnndr at Hosfelli. Hallfreðr átti at [gjalda] >
hálfa mðrk BÍIfrs húskarli Önundar ok avaraði heldr harðliga. Kom lo
hÚBkarlinn heim ok sagði sfn vandræði. Hrafn kvað alfks ván at
hann mandi lægra hlnt bera í þeirra skiptum. Ok nm morguninn
eptir reið Hrafn til akips ok ættaði at böggva strengina ok stöðva
brottferð þeirra Hallfreðar. Sfðan áttn menn biut 1 at sætta þá,
ok var goldit bálfn meira en bÓBkarl átti, ok skildn at því. Annat ib .
aumar eptir áttu þeir HalliVeðr ok Gnnnlaugr ormstnngafeið Baman
ok kómu á Melrakkasléttn, en þá hafði Hrafta fengit Heign. Hall-
freðr aagði Guniilaugí, hrersu vel houum hafði vegnat ok Hrafni.
Hallfreðr var lengstum f ferðnm, ok undi sér engu eptir fall Ólafs
konunga. Hann fór til Svfþjóðar, at vitja Auðgils Bonar í'fns ok lo
fjÍT sfns, hann ætlaði þar at feslasdþá var Hallfreðr nær fertugum ^: , .
manni, er hann ætlaði lil íslands át sækja fé sitt; Hallfreðr son
hans var þá með honnm ; þeir höfðu dtiviat harða. Hallfreðr jós
at sfnum hlnt ok var þó sjúkr mjðk. Ok einn dag er bann gékk
frá anatri, settist bann niðr á ásinn, ok f þvf tanst áfall bann niðr is
f akipit ok ásinn ofan á bann. þá mælti f>orvaldr: er þér, bróðir,
erbift við orðit? Hallfreðr kvað vfsu:
Hnauð við hjarta ok sfðn
hereggbláflnnm mér ási,
flvá hefir yðr at öðrn so
áfall tekit varla;
marr^ hnanð mínum knerrí,
mjðk em ek vátr of látinn,
1 fSgl hirau Flatb. < ineirT Hd>.
DigitizeclLyGoOgle
114 HALLFREDAR 3AGA
mnDK úi^regtn < eira
aldao síon Bkaldi.
t>eir þóltust sjá sótt á hoDnm ok leiddn hann aptr epttr Bkipino,
ok bjugjrn Dm hann, ok spnrðn hrerBn honnm segði hngr am aik.
i Hann kvað vkn:
Bind ' mnn hvítri hendi
hðrdúks nm brá mjúka,
fljóö gat fremdar œði *,
fjðlerrín mjðk þerra,
10 ef dauðan mik meiðar
morðveggs sknla le^'a,
áðr rar ek lingn fljóði,
út nm borð, at sútnm.
|>á sÁ þeir konu ganga eptir skipinn, bon var mikil ok f brynjn;
15 bon gékk á bjlgjnm sem á landi. Hall&eðr leit til ok aá at
þar var fylgjukona hans. Hallfreðr mælti: f anndr segi ek
ðllu við þik. Hon mælti: viitu, {^orvaldr, taka við mér? Hann
kvoðst eigi vilja. {>á mælti Hallfreðr ungi: ek vil taka við
þér. Sfðan bvarf hon. f>á mælti Hallfreðr: þér, sen minn, vil
iro ek gefa srerðit konnngsnant, en aðra grípi skal lcggja í kistn
bjá mér, ef ek ðndnmst [hér á skipinn. |>á kvað hann vísn þessa:
Ek munda nú andast,
nngr var ek barðr í tnngn,
senn ^f sáln minni,
» '' soi'glanst, vissa ek borgit;
veit ek at vætki of sýtig,
valdi gað hvar aidri,
danðr verðr hrerr, nema hræðumk,
helvfti, aka) sUta. ^
M Litln síðarr andaðist hann, ok var f kistn lagðr ok gripir bans með
bonum, skikkja, hjálmr, ok bríngr ok Bkotið sfðan i^rir borð ðllu
saman. Kiatan kom f Eyna helgu f Snðreyjnm ok fundn sveiuar
' tiœgíii ffifo. ' Spmnd Hdt. » oríii ffrfj. * avi Fma UI, 27-28.
DigitizeclbyGOOgle
J
HALLFREÐAR SAQA llf
ábóta. þeir brntn upp kistona ok stáln féinn en aðkta Ifkinn f feo
mikit. Ábóta drefntdi þegar nm náttina at Ólafr konnngr knmi
at honnm, hann var reiðnligr ok kvað hann illa Bveina eiga, hafa
þeir brotíð skip skálds mfns ok Btolit fé bans eu bnndit Btein við
hábi honnm; nii haf þú eannar Bðg^r af þeim, ella mnnn yðr
benda bver nndr. [Sfðan] vóru sveinar teknir ok géngu jjeir
við ok var þeim gefít frelsi. Lfk Eallfreðar var flntt til kirkju
ok rar grafit virðnliga; kalekr var gerr af hringinom, en altariB-
klœði af Bkiklg'nnni, en kertaBtiknr or hjáiminum. þeir |>or-
valdr tókn land ok {Ám á óttaraataði ok vóm þar nm vetrinn. i
fxtrvaldr fór ntan nm snmarít, en Hallfreðr gerði bú á óttara-
Btððnm; hann var kallaðr vandræðaskáld, hann vsr míkilmenni
ok gæfnmaðr; er mart maona fri honnm komit. Lýkr þar at
segja frá Hallfreðí.
ANHANO Z(J HAU.FKEÐAB SAGA AU8 HEIU8EBINOLA
ÖLAFS SAGA TRYGQVaSONAR k^. 9a 113
90. ólafr konungr gékk einn dag úti á stræti, en menn
nokknrir géngn f móti bonnm, ok sá er fyrstr gékk fagnaði kon-
iingi. Konnngr spnrði þann mann at naftii; sá nefhdíst Hallfreðr.
|>á mælti konnngr: ertn skáldit? Hann sagði: kann ek yrkja. f>á
mælti konnngr: þú mant vilja taka kríBtni ok geraet sfðan minn ts
maðr. Hann segir: kostr skal á þvf vera, at ek man skírast láta,
ef þú, konnngr, veitir mér ajálir gnðsiQar; af engom manni ððmm
vll ek þat þiggja. Konungr svarar: ek vil þat gera. VarþáHall-
írtiör Bkfrðr, ok hélt konnngr honum nndir Bk!m. Síðan spnrði
konnngr Hallfreð: viltn nii gerast minn maðr? Halltreðr sagði: ek so
var fyrr birðmaðr Hákonar jarls; nú vil ek eigí gerast þér haud-
genginn ok engum ððmm hðfðingjum, nema þú heitir mér þvi, at
mik hendi enga þá hlnti, er þú rekir mik frá þér. Svá at einn er
mér sagt, segir konnngr, at þii er eigi svá vitr eða spakr, at mér
DigitizeclLyGOOgle
llO HALLFREÐAR SAGA
er ðrrænt, at þú gerír þá hluti, er ek Til fyrír engan mnn viðsæna.
Dreptu mik þá, aegir Hailfreðr. Konangr mælti : þú ert vandrœða-
skáld, en minn maðr skaltn nú vera. HalltreðrsTarar: hrat gefr
þú, konnngr, mér at nafnfesti ef ek skal lieita vandræðaakáld?
i Konitngr gaf honnm sverð ok fylgði engi nmgerð. Konnngr mælti :
yrk nd vian um everðit, ok lát Bverð vera f hverju vlsnorÖi. Hall-
freðr kvað :
Eitt er Bverö þat er averða . . . {sieke Seite 96.)
f>á fékk konnngr honum umgerð ok mælti: eigi er averð í hverju
) vfsuorði. Hallfreðr gvarar: tveir eru ok f einu. Svá er þat, Begir
konungr. — Af Halifreðar kvæðam töknm vér belzt vfaindi ok sann-
indi þat er aagt er frá Ólafi konungi Tryggvasyni.
113 Hallfreðr vandræðaskáld hafði komit nm snmarit
[im Jahr 999} anstan af Gautlandi, hafði hann verit með Rögnvaldi
!> jarli Úlfseyni er þá var kominn til ríkis 1 Vestra-Gautlandi. Úlfr
faðir Eögnvalds var bróðir Sigríðar hinuar stórráðu; vóm þeír
systkynasynir, ólafr konnngr aænski ok Rugnvaldr jarl. Segir
Ballfreðr Ölafi konungi mart af jarli, sagði at hann var hraustr
hðfðingi ok stjðrnsamr, ðrr af penningnm, drenglyndr ok vinhollr;
sagði Hallfreðr þat ok með, at jarl vildi hallast til vináttu við Olaf
konnng, okhafðiþattalat, at hannvildi btdjalngibjargarTryggva-
dóttnr. A þeim vetri kómn austan af Gautlandi sendimenn Rögn-
valds jarls, ok fundn Ólaf konung norðr f NfðarÓBÍ ; bárn þar fram
erindi jarls fyrir konung, ðll slík aem Hallfreðr haföi áði' oröi á
s komit, at jarl vildi vera fuUkomÍnn vin Ólafs konongs, ok þar
með mœlti jarl til mægða víð konung, ok vildt fá Ingibjargar,
syatur hans
DigitizeclbyGOOgle
FLOAMANNA SAGA
D,j,i,i.aL,Google
\
Mk,ih^
7^.,.KÍ
l
D,j,i,i.ab,Gooj;le
f
1
(li-, f^tt^i^'i
)
/S'í.MÍFLOAMANNA SAGA
Uaraldr konungr gullskeggr réð fyrir Sogni, hann átti Sólvðrn ^ /!;(, l
dóttnr Hnndólfs jarls, systnr Atla jarls mjófa, fieirra dætr vóru
þær þóra, er átti Hálfdan konungr avarti Upplendingakonnngr, ok
J>nríðr, er átti Ketill hellnflagi. Haraldr konnngr ungi var son
þeirra Hálfdanar ok f>óru, honum gaf Haraldr konnngr gullskeggr s
nafn 8Ítt. Haraldr konungr gullekeggr andaðist lyrst þeirra en
þá |><ira, þá Haraldr ungi slðast, ok bar svá rfkit nndir Hálfdan
svarta, en hann setti þar yfir Atla jarl hinn mjófa. Síðan fékk
Hálfdan konungr Ragnhildar döttur Sigurðar koantigB hjaitar.
Aslang var mððir Signrðar hjartar, dóttir Sigurðar orms 1 auga, lo
Ragnarssonar loðbiókar. Móðír Sigurðar orms t auga var Aslaug
dóttir Sigurðar Fáfniabana, SigmnndBrsonar, Vðlsungasonar, Rers-
sonar, ðigarssonar, Öðinseonar er réð fyrir Ásgarði. Móðir
Áslaugar var Brynhildr Buðladóttir. ' Son Hálfdanar avarta ok '^''j "*' ""' "
Ragnhildar var Haraldr,:.er fyrst var kalladr Dofrafðstri en þá i5
Haraldr lúfa en sfðaat Haraldr enn hárfagnj |>á er Haraldr enn
hárfagri gékk til ríkia f Noregi, þá mægðist hann við Hákon jarl
Orjótgarðason ok fékk hann þá Sygnafylki Hákoni mági sfnum,
en Haraldr konungr fór f Vfk austr, en Atli jarl vildi eigi laust
láta rfkit fyrr en Iiann f^ndi Harald konung. Jarlamir þreyttu so
þetta með kappi evá at hvárrtveggi dró lið saman. f>eir fundust
á FjOlnm f Stafanesvági, ok fékk Hákon jarl sigr en Atli jarl varð
^, ^í /■itfl/f, irj --.- ■ .
120 FLÓAMAXNASACA
gárr ok vftr flnttr i Atlaey ofc dó þar ór Bárnm. Atli jarl átti eptir
þrjá sonn: bét eino Hallsteínn hann var ellztr ok vitraatr þeirra
bræðra, þá Hergteion ok Hóbnateinn. Hallsteinn ^ átti {>úni
Ölvisdóttnr. |>eíi' bræðr Idgu f hemaði.
|. a Björnólfr liét maðr en annarr Hróaldr; þeir vóru %ætir 2
2f' menn, þeir vóru aynir Urómnndar Grtpssonar, þeir fóm af J>ela-
mðrk fyrir vígasakir ok Btaðfeatnet í Ðalsfirði á Fjðlnm. Son
BjönuSlfB bét örn, er réð fyrir Firðafylki; faans Bon var Ingólfr eu
dóttir Helga; bæðt v6m þan frfð at ejá; en aon HróaldB var Ur6i-
u» raaiT* faðir LeifB. þeir Ingölfr ok Leifr vóra frændr ok fóstbræðr.
Móðir Leifa var Hróðný dótlir Ketilfl bifni Hörða-KáraBonar. H
var Ingólfr XX vetra er þetfa var, en Leifr XVHI vetra. Ingólfr
gékk fyrir fíiður Binn ok aegir bonnm at haon viU balda í bemað,
ok b&ð hana afla nokkurs. Leiir gékk ok fyrir Binn fílður biðjandí
15 bann slfkB hins sama, ok vóru þeim gefin mðrg langskip. Biðja
nú sfðau Bamtage við soun Atla jarls ; þeir vóm fúsir þessa við
Ingólf, en þat v6rn lög f þann tfma, at eigí skyldi yngri maðr vera
f herfSmm en XX vetra, en elligar vildn þeir gjarna Leif f lög taka.
Leifr Bvarar: ef vér komnm f Dokknra raun, sjám þá ef ek stond at
w baki ððrnm, gef umst ek ok eigi verr en aðrir, þá á ek ekki at gjalds
œsfcu minnar. Ingólfr sagði þá báða fara skyldu ella hvárigan;
verðr þat af kjðrnm at þeir fara allir samt ok leggjaat f bemað,
ok er svá sagt, at Leifr var bvatr ok rðskr f ðllDm mannrannnm.
Ingólfr var vitr maðr ok.ágœtr f öllum álögum ok ailri karlmenskn.
■s f>eim varð gott til f^ár nm Bnmarít ok kviimn beim nm hanstið.
Hróðmarr^ var þá andaðr faðir Leifs. Nú mæla þeir mót með sér
ancat somar, ofc béldu þá enn f bernað allir saman, ok féngu þA
mikln meíra herfang enn it fyrra Bumarit ; ok sem þeir kvómu heim
nm hanBtið vsr Öm faðir Ingólfs andaðr. Hallsteinn býðr þeim
30 fóstbræðmm Ingólfi ok Leifi heim til veizlu, ok þat þágu þeir; ok
at skilnaöi gaf baun þeim góðar gjafir. Sfðan baðu þeir föstbræðr
iLndll. I, 3; Hrónmndr Hds. ^ llr6m-
DigitizeclbyGOOJík'
FLIÍAMANNASAGA 121
þeim jarlssoiinm til veizln; þeir bjóða ok at sér mikln fjðlmeuni,
ok viljit eiga nndir [séi] meira ef nokkat kaiin í at akeraet. Nú
koma þeir bræðr til veizlunnar, ok er mönnnm skipat f sæti.
Helga baríil atveizlnnni; hon var allra kvenna vœnst ok kurteis-
ust. Svá er sagt at Hcrsteinu lítr opt til heiinar bliðliga, ok at s
þeesarri veizlu strengði hann þesa beit, at annatbTÍrt skyldi
hann Helgn eiga, eðr enga konu ella; kvaðst hann nd fyrstr hafit
hafa þenna leik, ok áttu nú Ingólfr, segir hann. Ingólfr avarar:
Hallsteinn skal nd fyrst um mæla, því hann er vár vitrastr ok várr
formaðr at Öllu. Hallsteinn mælti þá: þess strengi ek heit: þó at la
mér sé vandi á við menn, at ek skal eigi halla réttnm dómi, ef
mér er trúat til dygðar um. Hersteinn mælti : eigi er þessi heit-
strenging þfn þeim mun skýrligvi eem þú ert reiknaðr vitrarí en
vér, eðr hversu muntu gera ef þú itt við vini þína nm eðr úvini?
HallsteÍDn svarar: þar ætla ek mér sjálfum fyrir at sjá. |^bs is
Btrengi ek heit, segir Ingólfr, at skipta við engan mann erfð nema
við Leif. Eigi Bkiljum vér þetta, aegir Hersteinn. Hallateinn
kvaðat gerla kunna þetta at sjá. Leifí vill hann gipta Helgn
systur sína. Leifr atrengði þesB heit at vera eigi Terrfeðrungr,
Hallsteinn svarar: eigi mun mikitfyrír þvf, þvf faðir þinn fór fyrir to
iUvirkja sakir af |>elamörk ok hingat. Nd þrýtr veízluna ok er
ekki til samfara mælt af Hersteins hendi. Fóru jarlBsynír heim
frá veizlnnni ok aátu í bdum sfnum um vetrínn ok svá þeir fÓBt-
bræðr, ok er nd alJt kyrt.
3 Um várit vill Leifr f hernað en Ingólfr latti þesB ok sagöi ss
þeim vera mál at aetjaet um kyrt at búnm sfnnm, ok muntn mana
heitetrengingar þær or fram fóru. Leifr svarar: þú ræðr fóst-
bróðir þfnum ferðum, en fara mnn ek; held ek sl^ött undaJJ ef
dfriðligt er. Ingólfr kvað hann alfkn mnndn ráða. Skilja peir
nii við þetta; ferr Leífr f hernað, ok fundnst þeir jarUaynir so
Hersteinn ok Hólmsteinn við Hísat^afl, < þeir leggja at Leifi þegar
ok alær þar þegar f bardaga ; hai^i Leifr III skip en þeir hræðr
■ St> Lndn. I, 4; RjaaarpkB Hdi.
DigitizeclLyGoOgle
122 FLÓAMANNASAGA ',
VI skip; vinna þeir aú akjótt Bkip af Leifi. Af stnnda sjá þeir at
sígla at þeim V sklp, stendr maðr á meata skipína við Bigln, mikill
ok Mðr, ( grœnnm kyrtli ok hafði gyldan hjálm & hOfði, ok mælti:
TÍð mikinn liðsmnn áttn nú at etja, friendi, ok mnn þat dreng^-
s Ilgra at veita þér lið, Leifr frændi. {•ar var kominn ölmóör enn
gamli Hðrða-Káraeon. Hann berst þá með Leili ok verða þsn
orrnatnlok at Hersteinn fellr en HólmBteinii verðr eárr ok flýr.
ölmóðr mfelti þá: far þú heim með mér eptiratórvirki þessi. Leifr
mielti: skamt er heim ( Pjðrðu, ok helir þú mikit liö ok gott mér
10 veitt, frændi, vilda ek gjarna þú færir heim með mér, Eptir þetta
skildu þeir, ok heldr Leifr til móts við Ingólf ok eagði honum allt
hversn farit hafði. Ingólfr segir raikit vera at vorðit, ok biðr þá
báða saman vera, ok evá gerðn þeir, ok béldn Qölment nm yetrínn.
þann sama vetr f<Ar Hólmsteinn at þeim Ingólfi ok Leili, ok vild!
1.1 bann drepa þá, en þeir féngn njósnír af ferð bans ok fóm ( móti
faonum ok varð þá enn orrosta mikil, féll þar Hólmeteinn. Eptir
þat dreif lið at þeim féetbrœðrum, vinir þeirra ok irændr 6t Firða-
fylki; vóm þá eendir menn til HaUeteins, ok bjóða sœttir, með þv{
móti, at þeir vilja leggja undir dóm Hallsteína, eagðÍBt Ingólfr
eo bonnm vel tnia til réttdæmie ok bað bann muna heitstrenging
sina. Hallsteinn kvað nú míkít at vorðit ok er nú mikill vandi f
at dæma þetta mál, ok befr svá s(na ræðn: Hersteinn bróðir minn
Kzt mér sem unnii hafi til úhelgi sér, ok vil ek eigi fé íJTÍr hann
dæma né mannsektir, en HÓImsteinn fór til hefnda eptir bróöur
íi sinn, ok þvf dœmi ek fyrir dráp hane fallnar eignir ykkrar ok
báða ykkr bnrta héðan ór Firðafylki áðr þr(r vetr em liðnir, ella
falli þit ihelgir. Slíks var at ván, sagði Ingdlfr. SfÖan bjuggnst
' þei^bræðr út til ÍelaudB sem segir f Landnámabi^k. Við Ingðlf
or kendr Ingólfshðfði snnnanlands, ok lýkr þar nti þeirra við-
30 ekiptum.
Eptir fall Atla jarls mjófa safnaði liði Sigurðr jarl son4
Hákonar gamla með ráði Haralds konunge ens bárfagra ok vildi
drepa HallBtein. Við þetta etðkk Hallsteinn undan, ok út til
Íslanðs, fyrir þesBum ú&iði, aem þá gerðu margir gildir menn, at
DigitizeclLyGOOgle
FLíÍAMANNASAGA 123
þeir flýðu óðul Bin fyrír ofVíki Haralds koniiBga ok nnnu áðr stór-
yirki nokknr. HallBteimi skant Betstokkum fyrir borð í hafi til
beilla eér eptir fomnm aið. ^im sveif á land þar aem síðan heitir
Stokkseyrr, en ekipit kom f HalIsteinBsnnd fyrir anstan Stokks-
eyri ok brant fiar. [SetBtokkamir kómu fyrir dyrr á StálQðm s
fram tri Stokkeeyri. > Vlða höfðu menn þá land nnmit. Hallsteinn
nam iand milll Rauðár ok Ölfnsár' npp allt til FúIaJækjar^
Breiðamýrí alla upp at Holtum ok bjó at Stjörnusteinum. Hall-
steinn átti þóra Ölvisdóttnr; Atíi ok Ölvir vóra aynir þe'irra.
Hallsteinssnnd er iyrir anstan Stokkseyri þar scm braut skip Hall- v>
steins.^ ÖllDm möiinnm þótti mikils vert um Hallatein, sagðiBt
bann skyldn hér f lendaat; var mönnnm mikil ÖfuBa á þvf þeim er
f nánd honum vóm, ok þótti mikill hðfntbnrðr at honnm sakir œttar
hans, varð HatlBteÍnn mikilmenni ok andaðÍBt hann f elli sÍQUi; ok
eptir andlát hans skiptn þeir bræðr með sér erfðnm, bjó Ölvir at is
Stjðmusteinum, þat heita nú ölvistóptir; hafði Atli í móti allt
landnám milli Rauðár ok Ölvnsár, Traðarholt ok BaugaBtaði. Ölvir
uidaðist ungr;tók Atli þáallan arf eptir hannokgerðist mikilbæfr
maðr. þræll bans hét Brattr, bann var honum hollr f Býeln
sinoi; honum gaf Atli ftelsi, bann bjó f Brattsholti; alfkt sama w
gerði hann við annan er Leiðólfr hét, hann bjó i LeiðólfBBtöðum.
f>eir vórn mikilbœfír menn ok vel vingaðir ok hoUir mjök Atla.
5 Hall8teini| hét maðr, bann fór 6t ðogni til Íslands, h&nn var ; \ "/.
mágr Hallsteins Atlaeonar, bonnm gaf bann enn ytra blut Eyrar-
bakka, hann bjð á Franmesi, hans son var f>orsteinn er veginn a
var at fauekagreptri*, bans son var f>orbjöm er bjó á Framnesi.
í þenna tfma kom út Loptr aon Orms Fróðasonar. — Nú er at segja
frá Atla at baun var ríkr maðr ok blutdeilinn ok Ifkr f mörgu lagi
frœndum afnum. — Loptr í6t af Gaulnm til ÍBlands ungr at aldri ok Y ,'&
nam land á milli f>jóreár ok Ranðár npp til Skiif^lœkjar , Breiða- so '^
■ [/Mt m AH. 51ð. ■ Fyllarlækjiir Lndn. V, 9. " en setotofckar bsits
kóma k StsUQöiu, ok TÓni bafVir Fynr dyribranda 6. Stokksejri, /agt lu
AM. 515. ' S/> LndD. V, 9; fUkiiKreptri Sds. unrií/Hig.
DigitizeflbyGOOJíle
124 PLÓAMAXNASAGA
mýri upp til Súluholta, ok h}& i GaolveijabK ok Oddný móðir
htLHB dóttir þorbjarnar ens gaalveiska. Loptr f<Ar utftu et þríðja
hvert snmar fyrir hönd þeirra Flosa be^gja móðnrbróðnr sfns, at
hlóta &t faofi þvf er f>orbjdm möðurfaðir hanB hafði varðveitt at
!■ Gauliim. Frá Lopti er mart stórmenai komit. þá kom út þor-
viðr ' bróðir faans af Vöra. Loptr gaf honnm land á Breiðamýri
ok bjð iiann f Ossabffi. Hans bðrn vðrn þan Hrafn ok HsIIveig-
{>essir menn vórn nú allir samtfða.
«• r . FloBÍ fKirbjarnarson móðiirbröðir Eyrar - Lopta drap þrjá6
í 'io aýslumenn fyrír Hsrsldi konnngi bárfagra ok fðr eptir þat tíl
Islands; faano nam land fyrir austan f>jóreá, Rangirvðlla alla ena
eystri anstr frá Rangá, bans dóttir var Áený, > máðir |>nrfðftr, er
áttí Valla-Brandr ; son þeirra var [Flosi, faðir Eolbeins, foðar Qnð-
rúnar', miiðnr Lopts presta, fððnr Jóns, fTfðnr Sæmundar, fðður
-; /^ .is Hargrétar, miSður Brands, föður Kilfs. — öznrr hét maðr binn
~ 'í"*- hviti 8on fK)rleifB or Sogni. özurr vá vfg f véum á Upplðndiim
þá er bann var f brúðferð raeð Sigurði brísa; fyrir þat varð hann
landÚótti ti! Íslands, ok nam lyrst ðU HoItalOnd á milli þjórsir ok
Hraanslækjar; þá var hann XV vetra, er bann vá vfgit; hann
*» fékk Hallveigar dóttur þórviðar; þeirra eon var f<orgrlmr kampi,
haan var faðir özarar, föðnr þorbjamar, fCtður |>6raríns, fððnr
Orims JðrnBonar*. Ozurr bjó i Kampholti, haun andaðist þá er
f'orgrfmr var ungr, þá tók við Qárvarðveizlu Rafn móðurbróJHr
hane. Bððvarr bét maðr, hann rar leysingi Öznrar, hann bjó á
■a Böðvai'satöðum við Vfðiskóg; bonum gaf öznrr blat nokknrn f
skóginnm, mælti svá fyrir, at hann skíldi sér skóginn ef misdanði
þeirra yrði ok ætti Böðvarr ðngan erfin^a eptir, Örn hét maðr,
hann bjó i Vælugerði, hann átti þorgerði Bai^sdðttnr systur
Sle[í]na snjalla f Snjallabðfða. Erni varð vant um banstið LX
H geldinga, ok hefir ei{p góðan rðm á Bððvarí, ok berr á brýn
» «0 Lndn. V, 8 ; vgl. cap. tí. I>oiiii6Ar Hdt. * So Lndn V, 7 ; í>6ru
' emendirt nach Lndn. V, 7; [Kolbemn faSit {lórunaar, Sda.
»Qma, Lndn. V, 10.
DigitizeclLyGOOgle
FLIÍAMANNASAGA 125
honttni, nt faann mtmi tekit hiifa. Btiðvarr dnldi þesa ok nnDÍ
faonnm ðngra bóta fyrír, þóttist ai^a f tranBtÍ rfkra manua, er
Rafn var þorviðarBon, frændi Eyrar-Lopte. Um várit stefnir Örn
Böðvari nra stuld; þikkist Böðvarr eór nú eigi einhíftr nm vamir
málsins, ok sækir at Atla HallsteinBson, þvfat hann var faonnm ^
nærr en R&fn, ok tjár honum málit. AtlÍ segir at eigi sé örvænt
at menn finni gagnaakir f máli Amar. Eptir þat bSk Atli við ífiln
fé Böðvars með handsðlnm; stendr nú Bvá til þings. A þingí er
mál búit tit sóknar á hendr Böðvari, ok kom málit f dóm. f>á gékk
st dómnm Atli með Qölmenni ok bað Öm fella niðr málit, etlig&r 10
mnn ek únýta þat fyrir þér. Öm kvaðst ætla at eigi mnndi únýtt
verða nema með ofrfkí; má vera, aegir Öm, at torsótt verði at eiga
viðjarlboraa menn aem þd ert, Atli; hygg ek meirr eyðir þri
málit fyrír fégimi þfna en réttindi, aem frsendr þfnir hafa gert.
Við þesBÍ orð varð Atli reiðr mjök, ok eyðir milit fyrir Bmi, ok 15
hrekr hann aem mest af málinn.
7 Litln afðarr andast Bððvarr. Eptir andlát hans kallaði Rafn
til VfðiskiigsinB tyrÍT hönd þorgrfma kampa, ok bannar Atla af-
neyzln BkógarinB, ok sagði honiim máldaga þeirra Oznrar ok
Böðvars ok leiddi vitni nm. Atli kvaðst ætla at láta eigi aitt fyrir w
Rathi, kvað hann Iftt minnaBt á þat er faðir hans gaf hoiinm Bitt
land. Rafn kvað þat fyrir löngu aptr bætt, ok kvaðst viija hafa
Bitt Atli vamaðí honnm skAgarinB, ok Bkildn at þvf. Einhvera
dag bjr Atli ferð sfna til VíðÍBkógar; Leiðólfr leyaingi hanB var
f ferð með honnm ok bdskarlar tveir ; þeir hjnggn Bkóginn, |>at a
ersagt at sanðamaðr Rafns bafði gengit at fé nm dsginn, hann
getr at Ifta bvar þeir era Í akóginnm; hann hleypr heim aem
Bkjðtaat, ok segir Rafhi at Atli mnn nd hafa nytjar af skóginnm
Blfkar sem bonnm aýnist, hðggva þeír þar BOm beztr er skógrinn,
ok er þat at vánnm, at ekki haíir þd þrek við jarlbornum mðnnnm. 30
Bath varð mjök reiðr við þesan aðgn, ok býr ferð sfna þegar ok
ferr við enn átta mann þartiler þeirkvómn f dal þann er sfðan er
kxUaðr Orrastudalr, ok þar finnast þeir Atli. f>á mælU Atli: við
II TÍItn nd etja, Rab. þat akal fyrirfurða nm bnrðamnni,
DigitizeclLyGOOgle
126 FHÍAMANNASAGA
aegir Rafn. |«gar alier f bardaga með þeim, ok sæfcjast ^ir Atli
ok Rafn , ok verða þeirra TÍðBkipti liarðfeng, LeJdólfr veret ok
Tel, ok Tjll nú lanna frelsisgjðfina ^, ok nm afðir tíU hann flýja ok
t^:'i ri.'y íé\i haiin þá ok hafði þó mann fyrir aik. Átli drap einn húakarl
s Rafha ok adttt Ra&i hann þó; treir félln meon Rafns en [Atli] Tar
þá særðr til úlffia.
önundr* bddr hét maðr ok rar landnámsmaðr, hann namð
* 1.'^ land fyrir anstan Hróaralœk ok bjó f ðniindarholti , hann átti
' /'^,t f>orgerði áóttnr Sigmnndar SighTate Bonar ranða. Sigmundr Tar
■0 faðir Marðar gigjn. önnndr^ kom nú &t Ekilja þá Atla ok
Rafn, ok fjlgði Atla heim ok bað hann til afn fara, ok skal ek veita
þér öli hægindi. Atli kvað þat vel boðit, en heim kvaðst hann
Tilja { Traðarholt, ok lét eigi ðrvtent, at þat fylgði nafni, at bann
V' I "^ 'Z-.Hdæi af aámm aem Atli jarl föðurfaðir hans. |>órðr bét soa Atla,
is hann var IX Tetra er þetta var tfðinda. Atli heímti hann til sfn,
ok kvaðst ætla, at hanu mnndi af eárum deyja; áttn, segir hann,
allt fé eptir mik, ok ef þd ert þf nnm frændnm líkr, þá muntn hefna
fSðnr þfns, ok avá segir mér hngr um at þú munir verða mikilt
fyrir þér ok þfnir lettmenn. Eptir þat andaðiat Atli beima i Traðar-
20 holti, ok Tar bann heygðr sem þá Tar siðvenja til. þórðr tók tmJ
fé ölln ok ritðum eptir fðður sinn; hann tst frfðr sýnnm, bráð-
þroakaðr ok mikill fyrir aér. ölvir hét soii Atla annarr ok kall-
aðr Ölvir mjófl. þeir bmðr vóm liskapiikir. þórðr varðveitti
bú í Traðarholtí, en Ölvir réðst f kaupferðir þegar á unga aldri
i^ ok Tar áburðannaðr mikill; afðan réðst hann f hernað, ok var hinn
mesti vlkingr. At lyktum settist liann at búnm f Sogni ok kom
aldri til íslands. þá réð fyrir Noregi Eirekr blðððs.
f>á var þórðr XV vetra gamall er bann hngaar nm fððnr- 9
hefiidir. Rafn var garpr mikill en {lórðr þdttiat nngr. ÖTá er
30 sagt eÍtthTert ainn, at þérðr frétti at Rafn Tar riðinn út í Einars-
bðfn tíl skips, ok var einn f reið ok ætlaði heim nm kveldit. Rafit
' ,Xím6r. lifgjSQna sed pravt,' Árni Ha^úsBon am Sande.
irai HE^púsBon am Satidt.
D,j,i,i.aL,Gooj;le
FI4AMANNA3AGA 127
var f blárrí kápn ok gyrðr STerði ok hafði apj<it mikit í hendi ok
gnllrekinn á fab-iun. J«ir feðgar hðfðu átt spjót þat; hann hafifi
eigi við bardaga bifizt. ^órðr silr fyrir Eafni {hjá Hangavaði <
ofan M Traðarholti einn aamt; hann hafði spjót f hendi, ok Till
nú annathrárt hefna fðður sfns eðr fá bana. Ok nm kveldit er n
Rafn rfðr heim, hljóp þórðr at honum dTðrum ok lagði á honnm
spjótinu. RaGa féU af baki, ok skildi f>órðr við hann danðan, ok
er þar haugr hans íyrír auetan götnna , en fyrir vestan er Atla
hangr ok Ölvishangr ok Hallsteinshaugr. f>i5rðr ferr nú heim ok
þikkir hann vaxit hafa af þessu verki. Sfðan er leitað am sættir jo
Tið párö af mágum Rafns ok frændnm. [>órðr kvaðst þat mundn
Býna, at hann er eingi lijafnaðarmaðr, eu kvað aik nauðsyn til reka
at he&a fSðnr sfns, kvaÖ þat skyldn aína aætt, at f faðma féllist
allt þat er f hafði gerzt. J>e8si sætt játtuðn frændr Ra&s, þvi
þeim þötti þetta eingi újafnaðr, ok sættust heilum sáttum. f>órðr is
gerðist ágætr maðr; hasD fékk f>ðmnnar dóttnr Asgeírs anst-
mannaskelfis; var hann af þvf svá kallaðr, at hann drap Bkipshöfn
í tirfmsárosi, fyrir þat er hann var áðr rœntr af þeim. Aageirr
VAi hit mesta mikilmenni. pórunn var ok skörungr mikiU. þórðr
eignaðist skðg þann er þeir hðfðn deilt nm. f>á er f>órðr haf<)i II w
vetr ok XX, þá keypti hann skip f Knarrarsundi, ok vildi utan
fara ok heimta erföir slnar þær er frændr hans höfðn átt f Sogni,
ok konnngr hélt, ok kvað |>örnnni fara skyldu, en faon kvaðst vilja
eptir vera ok kvað þat ráðligra. þórðr reiddist við þeasi orð ok
tók mikit fé er hann átti ok fal i jörðu. |>úrunn mælti þá: þat ss
máttu gera at fela féit, en svá aegir mér hugr um, at litlar nytjar
munir þd hafa Qár þess, er þii átt Í Noregi ok svá hér. Siðan
tók hon við ðllum eignum þeirra.
.0 þorgils hét son þeirra, hann var tvœvetr er j>órðr fór ntan.
|>at skip hvarf ok spurðist ekki til sfðan, ok vetri sfðarr kom út so
f>orgrfmr ðrrabeinn f Knarrarsnndi, ' hann var ftormóðaraon ; hans
' 80 Lndn. V, 10; [i Haeftr6gi ÆS». tmriohtig. ' Sa Lodn. V^ 10;
BjarnarBundi Bdi {lieh Zeile 21)
DigitizeclLyGOOgle
128 PI^AMANNASAGA
mi^ir var þnrfðr Ketilbjarnardóttir at Hosfelli. |>orgFÍnir var
hrauatmeDDÍ inikit; hann var f Traðarhojti nm vetrinn með f>ór-
nnni, ok var henni hit mesta Iranst at hotinm, ok líkaði henni vel
við hann ok bað hann með sér dvcljast ok ráða sjálfan kaapi ; hann
E kvaðst þat vilja ok mæltí til samfara við hana, kvaðst elligar eigi
þar vera mnndn hjá henni uema hon giptist honum; hon hngsar
I»etta með ráðí vina Binna ok frienda; þat var'þrem vetmmsfðarr,
ftvfat hon vildi reynast hug^m við hann ok skap sitt. f>á er III
vetr vórn liðnir fékk hann fxiraiuutr, ok vórn samfarar góðar
10 þeirra f milli. f>orgrfmr þótti enn meati garpr ok heldr ádæll,
hafSi hann verit vfkingr, ok vfða af þvf ðrróttr, ok af þvf varhann
kallaðr ðrrabeinn, en f>orgilB stjdpson hans var kaltaðr örrabeins-
stjúpr. f>orgrfmr var góðr forstjóri heraðsins, hann var vel til
fximonar ok sonar hennar þorgils. f>ar stóð mikit fé Baman er þan
15 áttu öll. — f>at er sagt eitt enmar, er menn kvómn tjl mannamóts
f Qörbaugsgarð til Lúns. < f>á var f>orgils fimm vetra er hann fðr
þaugat, ok vildi vera at Bveinaleik; markar sér vðll ok kvaðst
vilja at vera. Sveinar BÖgðnat hafa sammælzt á, at sá einn skyldi
at leiknnm vera, er Dokkm kvikindi heföi at bana vorðit; réðst
ao f>orgilB þá frá leikinnm, ok þótti þó illa, er hann var fráekila gerr.
Um kreldit fara menn beim. f>orgrímr var at ölln fé aiiðigr, bann
átti mart kvikfé, hæði eauði ok uaut. £iun hestr hét Itlingr, er
hann átti, þat var klárr ákostigr; ok er menn vðru so&aðir nm
nðttina, þá vakir f>orgils, ok fhugar sitt mát, ok vttdi eigi optarr
sí or leikínnm gerr vera; hann stóð upp ok tekr eér beits^ ok gékk
dt sfðan ok sá hross hjá garði ; hann snýst þangat til ok tekr
hestiun llling ok leiðir til hÚBS nökkuTB, sfðan tekr hann spjót f
hönd Bér ok gengr at hestínura ok rekr spjótið f kviðinn ok fellr
hann dauðr niðr. {>orgíls legst uiðr sfðan. Um morgnninn er
so mðnnnm var til verks skipat, bað f>orgrfmr heim reka Hling, en
' Hier icluinett einige WbtUt au»gefaUm lu tein. ' So kat íj ehnt
'Zweifei atieh ín der Metndrane geiíanden; viele ttm den Abiekriften haien diet
f/íUehlieh in lönt ederlmktí imgtdndert. ' So hat in der Metabrane gt'
ttanden ; eieh Seite 62
D,j,i,i.aL,G00glc
fi,íSamannasaga 129
hann fanst eigi; var {>orgr(mi sagt þetta, hann krað hestinn þar
Terít hafa nm kveldit ok bað enn leita; fara fteir ok finna dauöan
heatiim, segja {>orgrfmi, hann kvaðst eigi sjá mann til þess at
girnaBt at eíga illt við hann. |>or^ls svarar: ek veldr þvf at
heatrinn er danðr. þorgrímr epnrði hví hann gerði þat {>orgil8 sagði b
hver atik til var. Ekki mnnnm vit eiga akap Haman, segir f>orgrimr;
far þó ná til LoptB vinar þíne, því[at] eigí verönm vit samlyndir.
1 Eptir þat fór þorgils í brott enn sama dag ok til Lopts ok
tók hann við honnm ágæta vel. Svá er sagt at {>orgit8 var íríðr
maðr sýnnm ok drengtligr f viðbragði ok skýrligr, hii á vðxt ok lo
réttvaxinn, sterkr at aflí, harðgerr ok skjðtráðr, gegn ok ðmggr,
örðigr ok allra manna bezt vfgr, ok enn hranstasti t öllnm mann-
rannnm þegar honnm dr<5gst aldr, sem frá mnn verða sagt; hann
var stórlyndr ok þó atððngr, hjartaprflðr ok bugetórr, stóðat vel
margar mannrannir er hann hlant at bera. |>at er sagt [at] þá is
er þorgils var IX vetra gamall, beiddÍBt hann at róa á ajó með
húskðrlum Lopta ok var þat eptir honnm látið sem mart annat.
þorgils kaataði færi aÍDU fyrir borð ok dró einn mikinn flatan fisk,
en engi annarr veiddi nm daginn; ok er hreggit tók at vaxa,
reyndiat {lat at þot^ilB hafði nnmit at róa þótt hann væri ungr; !o
slðan li^n þeir at landi. Loptr kvað f Blfkn marka mega hverr
hann mnndi verða; ganga nú heim ok ðré þorgils eptir gcr fískinn.
Er hann gékk eptir gðtnnni, þit loanaði moldtn þar er hann dró
fiBkinn, ok kendi, er varð fyrir nokknt hart; Iftr hann þá til OHsér ;
at þar liggr silftbangr. Kú fara þeir heim ok selr þorgils Lopti æ
banginn fóstra sfnum til varðveizln.
2 Vetri afðarr varð sá atbnrðr at þrtelar nokkurír bmtn hang
til Qár aér, en þorgils kom at þeim, ok kvað þat ekki vera þeirra
fé, ok tók af þeim III merkr ok hrakti þá sjálfa; hann fékk Lopti
fé þetta ok Bvá allt annat þat er hann aflaði; varð hann nú frœgr w
mjök þótt hann vœri nngr. þá er þorgfla var XV ' vetra, fýatist
' 5o hat in der Mfmbr. geiíattden; nicht XX, loie fshchiiek in vitlen Ab-
tchrifíen.
DigitizeclLyGOOgle
130 FLÖAMANNASAGA
hann otin «t fara, var hann vel þroakaðr bníH «t viti ok aði ; hann
beiddist QárakíptÍB af þorgrími e^iipféðr BÍBiim. Loptr bað hanii
dTeljast bji aét em nm Tetrinn ok kraj) hann mnndn slðarr at
Slln meira fram koma. Hann gerði avá, ok er hann rar XVI vetra
B bdddiat hann enn QárskiptÍB. jwrgrfmr kTafl þeBB enn eigí
koBt, ftTÍ dSTÍnni llzt mér þín QárrarðTeizia en iDÍn. þorgiis kvaðat
nd hafa vilja féit, en ef ek fœr nd eigi þá mnn ek fá f þriðja sinn,
er ek heimti, ok ferr síðsn ok segir Lopti. Loptr kvað þat hng
Binn , at þorgrfmr mundi eígi fyrir Btanda þá er |>orgUs heimti
1« næst, fékk Loptr honnm þá fé til utanferðar. þorgils kvaðst litið
fé hafa TÍIJa at sinni; ok er hana er búinn til ferðar, kaliaði hann
ti] afn leikBTeina ok kvaðet rilja lanna þeim gleði ok góða fylgð;
Bknln þér hér taka m merkr silfrs, er ek t6k af þrœlnnum, es
Loptr fÓBtri minn akal bafa banginn ok rlngan mina. Bptir þat
i& fór þorgils utan f Enarraranndi með Iftið fí ok kom til Noregs nm
hanatíð ok raT með þeUn manni nm retrinn er ólafr hét, hann bjó
i HSrðalandi, hann rar rfkr maðr ok rel ritr. í þenna tfma réð
Haraldr grdfeldr Noregi með ððrum bræðmm sfnnm ok GnnnMldr
konoDgamóðir; þan fóni at reizlnm nm retrinn sem þá rar Biðr
1« til. Olafr bjð Teizlu f mtiti konnngi ok móðnr hsns með mikilli
regsemd; ok er þan böfða at Teiziunni rerit nm hrfð, þá spnrðn
þaa hverr ai T«ri enn mikli maðr ok enn ungligi er þar rar.
ólafr srarar: hann er fsleazkr. Konnngr sagði at bann mundi rera
mikillar ættar, þvf bann hefír þesBháttar yfirbragð. þorgils var
u f leíknm með konnngí, ok þóttí honnm mikit gaman at honam, ok
géngn þorgilsi allir leikar vel. þá mœltí konnngr: þik mon ek
k^a f>oi^l8 kappa minn. f>orgiIs sagði þi konongi at hann
[kvaðst] eiga stórar erfítir i Sogni eptír gðfga frœndr sfna. Eon-
tmgr Bvarar: móðir mfn hefir nú bd i Jðrðnm þeim ok hon hefir á
3» þeim allt forrœði, þrí hylsto hana at ok mon þér þá rel dnga.
{>orgi]s kemr nú i þetta mál rið Onnnhildi; hon srarar þesaa rel
ok banð bonnm hirðTÍst með konnngi. þorgila kraðst Iftt riðlitinn
at rera með konangahirð, ok krað nei rið þvf. Drottning varð
reið ok apyrndi fœti sfnom tíl hans ok hratt honum frá hástetinn
DigitizeclLyGOOgle
FI.ÓAMANNASAGA 131
ok rainaðí honnm þá Qárins, ok sagði hann eigi knnna at þiggja
BÓma sinn. Konnngr rar rel til hans ok gaf honum ailfr á lann
Bvá at þat r&r góðr kanpeyrir; má hér af græðast, segir konnngr,
ef gæfa viU til, ok ritja mfn knnnliga ok altra helzt ef móðir m(n
er eigi nær. Sfðan fór konungr frá reizlnnni. 6
3 Um rárit segir þorgils ólafi at hann viU fara kanpferð nm
snmarit, ok leita srá nndan djafnaði Gnnnhildar. Ölafr lét rel
yfir þvf ; rar |>orgils ná f kanpferð nm snmarit ok tókst þat rel,
en um hanstið kom hann f Vestr-Vfkina ok ferr til konu einnar er
Gyða bét, hon rar ekkja. ðon itti bon er Anðnnn hét; þan veittn lo
honnm hæði af enni meeta dygð. Oyða rar mai^knanandi á
fyniBk[a] ok fróðleik. Auðnnn rar rel til f<ot^ls ok mœltt til
Tináttn er hann för f brott. Eptir þat téi þorgils til eina rfks
manns, er Bjðm hét ok var þar rel haldinn. þar vóru góð hfbýti
ok beldr snemma háttað. þoi^lB spurði brerjn þat gegndi; honum is
var sagt, at faðir Bjamar hafði fyrír lítln andazt, ok þat með, at
bann géngi aptr; róru menn ok hræddtr við hann. f>orgilB gerðist
ramr at afli. |>at rar opt nm vetrinn, at f>oi^ils heyrði lamit ðti
nm þe^nna; ok eina nótí var þat at hann stóð upp, tók öxi i bðnd
sér ok gékk út; bann sá draug f^r dymm standa mikinn ok »>
illiligan. |>urgilB færir Qpp ðsina, enþeBsisnýrundan ok til haugs-
ins, ok Bemþeírkoma þar, snýr draugrinn á mðti, takast þeir
fangbrðgðum, þvíat f»orgiU bafSi slept Öxinni; rar þeirra atgangr
bnði barðr ok grimmligr srá npp gékk jðrðin nndir fótum þeim;
en at lyktum rarð bvA, með því at f>oi^ilBÍ var lengra Iff ætlað, as
at draugrinn fellr á bak aptr, en f>orgilB ofan á bann; tekr hann
þar þá bvfld, ok nátr sfðan ðxi Binni, hðggr f>orgils þá af bonum
hðfnð, ok mieUr sfðan yfir bonnm, at bann Bknli engum maairi at
metni verða; varð ok aldri^ vart við bann afðan. Bjðm virði
|>orgilB mikils, er hann faaíði gert þar srá mikla bfbýlabót. Eina m
nótt bar þat til, at lostið var högg á dyrr; gengr f>orgilB lit; er
þar komitm Anðnnn Gyðason rinr hans; f>orgilB heilsar bonum
vel ok Bpyrr bvat hann vill. Auðuan kvaðst þnrfa hans liðsinnis,
eagði móður sfna Gyðu andaða, ok nokknt vorðit hafa kynliga
DigitizeclLyGOOgle
132 FLl^MANNASAOA
nm heuDar daaða. StDkkn ok allir meDD á brotta, þvf&t ei^
þorðn við at vera; nd vilda efc fara með hana til greptrar ofc fylgðir
þú mér. ^at skal vera, kvað |>orgÍl8. Sfðan ferr hann með
AaðnDBÍ at úvitanda Birni ; fcoma þeir til bæjar Auðnnnar; finna
£ þar hiisfreyJD danða, búa dú um Ifkit; skalta, {>ot^is, segir Anð-
HDD, gera fcistn at móður minni ok undan ' fcnafcka, reka síðan á
kÍBtnna sterfcar benfcr, þWat þarfa mnn þess atls við ef hlýða skal.
Er nd þetta allt samaD gert. AnðDDn sagðist dú mnndu gera ráð
íyra kÍBtnnni; sfcnlum vit nú draga hana f brottn, færa niðr f jörð,
10 ok bera á ofan aem mestan þnnga. Fara nd slðan, ofc sem þeir
hafafaritnm hrfð, tefcr at brafca mjðk f kistnnni, ok þvf Dœst
bresta af hftnkarDÍr, ok kemst Gyða úr kistnDni. þá fara þeir til
báðir, ofc tókn hana ofc þurfitii þó alls við, ok v<íru þeir báðir
eterkir menn. f>at taka þeír bragða, at þeir dytja hana til báis
15 er Auðnnn hafði búit, sfðan fcaeta þeir henni á bálit, ok vóru hjá
meðan hon brann. þá mtelti Anðunn: mikla vÍDgan hefir þú mér
DÚ sýnt, |K>rgil8, ok góða fcarlmensku, sem þú mant f ðlium stðð-
am. Sverð ok kyrtil vil efc gefa þór, en ef avá verðr at efc fcalla
BÍðarr tíl Bverðsins, þá vilda ek at þú létír lauBt, en efc mun fá þér
so annat vápn þat er gott er. Nii afcilja þeir við avá biiit; ferr þorgilB
aptr til Bjarnar. Nú er þar til at taka, at Bjðm saknar fKtrgilg;
f»r hann af þesau mikla úgleði ok fcveðat þar mist bafa góðs manns,
ofc er þat iila, at tröll eðr úvættir hafa tekit hann; sknlnm vér
þat [ló gera f heiðr við hann, at drefcfca ei-fi hana, ofc nggir mik,
^ at eigi megi fagnaðarðl heita, þvfat vér bafim^ nú leitað baas
marga daga. £n am veízlu þesaa kom f>orgils heim ok verör
Bjðrn honnm harðla feginn, ok eykr þá af nýju* veizlona, ok eptir
bana fóra menn heim. —
Iþenna tfma tófc Háfcon Hlaðajarl rfld f Norogi, þá Bagðil4
30 l>orgilB Bimi, at hann vildi leita eptir eiganm sfnam f Sogni.
Bjðm svarar : réttligt væri þat, en nggír mik, at Hikon jarl kalli
> andi Aaí in der Xemir, gtitondm. * ^ y r fti JSifa. ' So tUU m
d*r MtBtbr. gtttandm. ' Conjietur; TÍna Hdt.
D,j,i,i.aL,Gooj;le
FLÖAMANNASAGA 133
sér bieði þat ok annat, ])tí hann er mjðk fégjarn, ok er úvænligt
um at hann Tili til iáta við þik, «n flytja tU ek þitt mál þá er hann
kemr h4r til min. Nú kemr jarl at ákveðnn til veizlaim&r, ok
flytr Bjöm fyrir honnm mái þorgils, ok sagði mikit frá Taskleik
hans ok atgerfi. Hákoo jarl kvað þat nú vera efna eign , en s
kvaðBt þó Tilja sjá manninn; ok er f>orgil8 kom fyrir jarl, mælti
Hákon ti] hans: mikill maðr ertn ok Bterkligr, frlðr eýnnm ok
iildigr til giptn, ok TÍl ek bjóða þér til mfn; iÍtDm slðan á þitt
mál. f>orgilB kraðet þat þiggja vilja.
5 þorsteion hét maðr ok Tar kallaðr enn hTÍtí, hann Tar lendr lo
maðr Hákonar jarls, bann var vinsæll ok átti eignir nær jðrðnm
{►orgils; þeir Iðgðu mikla vingan saman ok vóru með jarli báðir.
{>orgíls gaf |>orateiiu kyrtilinn Auðnnamant, hann Tar af nýju
ekarlati. f>á Tar ok með Hákoní jarlí Ejrekr ranðr fslenzkr maðr,
er afðan fann ok bygði Qrœnland, hann Tar nngr maðr ok knrteies a
ok enn meeti TÍn |>orgil8. |>at var enn einn dag at þorgits vekr
TÍð jarl sitt mál nm jarðirnar. Hákon jarl STarar: Tel gezt mér
at framferð þinni, en eigi em [ekj viss f at vita hverr framkvnmdar-
msðr þú mnnt verða, mnn ek ok þessar eignir eigi npp gefa atan
þú sýnir mér nokknm frama f gerðnm þlnnm, ok skaltu beimta lo
sfcatta nifna af Snðreyjnm, er ek heSr mist nm þrjá vetr. |>orgiIs
biðr hann fá hðfSingía tíl ferðarinnar, en ek mun tyigja honnm
sem manndómr minn er til. |>ú akalt formaðr vera, segir jarl,
fyrtr ferð þessi, þvf þú reynir þeim mnn meirr þfna dáð ok karl-
mensku. |>orgila mœlti: lát fant með mér f>orstein hvfta. Hann a
skal þvf ráða, sagði jarl. ]>orateinn kraðat fara mnndu ef
|>orgils Tildi. Nú búast þeir ok hðfðn tvan akip ok ekki mjök
skipuð. En er þeir koma til Eyjanna b^ða þeir skatta ok
féngn Iftið af. Um haustið héldn þeir til Eataness, ok brutn ekip
sfn en týndn Qárhlut; menn héldufit aUir. ölafr hét jarl er réð so
fyrír rfki þvf ; hann frétti til manna Hákonar jarls ok bað þá til
8Ín fara; þat þiggja þeir ok vórn þar um vetrinn. — 8v[a]rtr
járahanes hét ma<b', rfkingr mikill ok enn meeti iUgerðamaðr,
hsirn lá úti Iðngnm um VeBtrlönd. f>at var einn háttr hans, ef
DigitizeclLyGOOgle
134 FLÓÁHANNABAOA
koDur vórn fWðsr ok vel at sér, at huin tók ftier at sér am hriðar
sakir, en tuenn frarða eigi 1 móti honnm at atanda. SyBtir Ölsfs
jarlB hét Onðrún, hon var frfð kona aýnnm ok vel at kveimiignm
liitom búin. Svartr jámhansa finnr ólaf þenna vetr ok vi]| fá
t afBtur hans til friUa ella til eigínorðs. ólaA- avarar: þat v»ri
mér Iftill Btyrkr, þó at þú gerðir Bem bezt mættír þú, en þá allra
sízt ef þú ert ráðinn til ílla at gera, ok mnn ek nita þesaa gjaforði.
Vikingrinn nuelti þá: gakk á hólm við mik, ella berst við líð mitt
ok safha liði f móti. Jarl nuelti: betra er at deyja virðnliga en
■0 lifa ekammsamliga. [Svartr svarar :] þann kost kýsa þú nú, er þér
gegnir verr ok þér mna minnisamr verða, ok ver nfðingr ef þii
kemr eigi, At vtaa skal ek koma, eegir jarl, f mðti þér, tát
annarr maðr ella; ok skildn við svá búit. Eptir þat kvaddi jarl
þings ok aagðí þar fyrir hverjn áfelli hann var vorðinn; vil ek
1» þeim manni gipta Onðrúnn systiir mfna, er Svarti verðr at bana,
þviat ek veit at sá eínn man til þesa ráðast at mér man eogi
lisnmd f þvf verða. £ngir arðu til at avara jarli þótt ráðit þætti
^siligt, þvf mönnnm þótti ilts ván af Svarti jámbaoa. þeir
f>orgila ok ftorsteinn neddnst við, ok þótti |>orsteini i^siligt en
*) |K>rgiIsí fanst fátt nm. |>OFateinn mnlti: viltn þenna kost, vinr?
fKirgilH Bvarar íá nm. Sfðan sagði þorBteinn jarli at hsnii mandi
til ráða. Jarl tekr þvf vel. Um nóttina eptir dreymdi |>orgil8, at
Aaðunn vin bans kæmi at honnm ok mieltí: þú eefr, en jafnt man
vera aem þú vakir, þú skalt á hólm ganga við berserk þenna, þvf
le þér annam vér sfemdar, en Svartr þeasi er bróðtr minn ok er hann
m^r þö ekki þarfr, er hann ok et meata illmenní. ^efls spyrr hann
jafhan þá er faann heðr hátt hóImgCngnr, þann er bann akal berjast
við, hvárt hann hafi sverðit Blaðni, en ek gaf þér þat, en þd skalt
fela þat I sandi, ok seg honnm, at þú vitir eigi hjölt þesa averða
M fyrir ofan jðrð. Eptlr þat hvarf Anðonn f brot. |>o^^b vaknar
ok sagði f>orateini vin afnam dranminn.
Um moi^ninn fóm þeir f>orgils ok fKirsteinn með jarlil6
til hóhnstefiia ok er þorgila bdinn til faólmgðngn. VfkingrínD
spnrði nm averðit Blaðni. I>orgils kvaðet eigi vita bans hjðlt
DigitizeclLyGOOgle
FLíÍAMANNASAOA 135
fyrir ofan mold. ^rgils Aré nú syerðit app ör eandinam ok bðrð-
DBt sfðan, ok er þeir hofa barizt nm stnnd, hOggr f>orgÍls sporðinn
af skildi Svarta ok nndan btínnm fótinn; en ])at riSra þá Iðg, at
menn vógn til arfe þees er féll i hólmi. Epttr þat hjð fKirgite
hðfnð af STarti, tók síðan öU skip hans ok fé, ok fékk sfðan Gnð- t
rdnar systiir ölsfs jarig; skorti f>orgilB nú eigi menn ok pennings.
Um Tirit segja þsir jarli at þeir Tili herja nm snmarit. Nú halda
þeir at Snðreyjum, ok gera þeim koBt, hTárt þeir Tilja þola hemað
ok manndráp eðr gjalda skatt Hákoni jarli; en þeir kjðru at
gjalda slfkt sem á var lagít. Sfðan rar allt Inkt. Eptir þat fðm lo
þeir anstr tíl Noregs ok hitta Hákon jarl, fagnar hann þeim Tel.
|>eir greiða honum féit ok gefa bonnm þó at auki sœmiligar gjafir.
Jarl játtir þoi^ilBÍ nú ðllnm eignnm sfnnm, yðru þeir með jarli nm
Tetrinn f göðn y£rlœti. Át snmri vilja þeir i hernað en ætla til
jarls at Tetri. Eina nðtt kom Auðnnn at f>orgilBÍ ok heimti at ih
honnm STerðit Blaðni, en ek mnn tt þér lyrst ðxí en innan litils
tfma goít sverð. |>orgils kTað hann vfst hafa skyldn STerðit.
Anðnnn bað hann hafa þökk fyrír ok gaf faonnm ðngrgull ; en er
f>orgilB Taknaði Tar STerðÍt brottn, ok þóttl honnm sTÍpr at.
Siðan herja þeir nm snmarit. Gyrðr h4t Wkingr er þeir fnndn m
nm Bumarit nndir ey einni Um morgnninn f<ðr akdta frá sktp-
um Gyrðs til þeirra ftorgils ok kTaðst Oyrðr Tilja gera félag
Tið þá. þetta fór fram, ok skal Oyrðr hafa jafnmðrg skíp ok
at helmingi allt hlntakipti; herja nú nm sumarit ok Tarð þeim
gott til Qár, eyddu nyffk illþýði ok hemaðarmðnniim en létn tt
bœndr ok kanpmenn fara f friði. f>eir kTÓmn til írlands nm
Bamarít, Tar þar skógr fyrír, er þeir kTðmn at, géngu BÍðsn npp f
skðginn, ok f einum stað aá þeír fallit lanf af tré. f>eir kippa upp
eikinni ok finna þar jarðhiis nndh*. f^ir sji menn með Típnnm
Diðrí f húsinu. f>orgil8 gerír afnom mðnmun koet, at sá skal eignaet m
UI koBtgrípi, er f^rstr gengr f húsit, en allir játta þTÍ neraa Gyrðr.
Eptír þat hljiip þoigila f hÚBÍt ok varð þar engin mótataða; þar
lá kiœði blátt ok í tTeir gnllhríngar ok sverð gott. f^u* vóro ok
tvær konnr, var ðnnnr ung ok irið ea ðnnnr gðmnt ok þó frfð.
DigitizeclLyGOOgle
136 FLÓAUANNASAGA
þorgilB gékk nm búsit ok var TÍðfi berg nndir; liaDn hafði i hendi
eina rðtakylfn ok barði henni á báðar bendr, ok atökk íieflt nndau.
fK>r8teinD f<Ar með honnm, ok er þeir géngn ór jarðhÚBÍnn, tókn
þeir konu þá ena yngri ok flnttn með sév til ekipa ok svá ena ellri.
5 Nú sœkir liðit fast eptir þeim, en þeir |>orgils komast til skipa ok
láta þegar frá landi. Nil gékk maðr ór Ijðinn þvi er eptir eótti
ok mælti langt erendi. ^eir akildn eigi bane mál. |>á mælti
kvinnan> á norrænn ok sagði þeim at hann vildi npp gefa þat er
þeir böfðn fengit af fénn, ef þér látið okkr lansar. þesBÍ maðr er
10 jart ok son minn, en ek em víkverBk nt möðurkyni, mnnn þér þá
ok bezt njóta gripanna er svá er gert, þvtat þungi fylgir averðinn.
Son minn beitir Hngi, bann býðr þér, {>orgils, fé beldr en þér t&kit
mik brottn; er yðr ok ekki bapp 1 okkr brott at taka. |>orgils
blýðir þeirra ráðnm ok flytr þær til lands. Hngi jarl gékk með
u fagnaði á móti f>orgilBÍ ok gaf honum hríng einn, anuan mððir
hans, mærin enn þríðja, ok mæltu sfðan vel fyrir bonnm.
Eptir þetta vilja þeir |>orgil8 ok þorsteinn hætta hernaðinnm 17
ok skipta Qárblnt. Gyrðr kallaði til grípanna. f>oi^ls kvað þar
m&rga vitnismenn til vera hvat skilit var nm. Gyrðr kvaðat aldri
H játtað bafa, ok tUI beldr berjast en missa gripauna. f»orgils
kvað ráðligra atleggja eigi allt Uð f hættu, ok reynum heldr tveir.
jþvf játtar Gyrðr. Síðan berjast þeir, hafði f>orgils sverðit Jarð-
'biÍBBnant ok höggr til Gyrðs ok undan bonum fótinn fyrir neðan
Ökla, Bkilda við Bvá búit; lifði Gyrðr eíðau, ok var kallaðr Gyrðr
K enn baltL £ptír þat fóru þeir til NoregB ok vóru með Hákoni
jarli nm vetrinn. Gnðrún kona |>orgíla fæddi þá sveinbarn, hann
var þorlelfr nefndr. En er várar víll þorgils út ti] ÍBlanda til eigna
BÍnna; gaf Hákon jarl þorgilsi sptr allar eignir sínar þær er hann
átti f Sogni ok skildu þeir jarl með Tináttn; aat hanu nú at búum
yg BÍnnm um anmarit ok svá nm vetrino. þorgils aagði |>orsteini, at
hann tíU vitja eigna sinna i fslandi, þvf þeir varðveita er mér er
ekki nm, befi ek nú látið skip biia ok flutt þangat til mikit fé, en
' So ij'nniuk /iaí ín tUr Jíeinir. geslandm.
D,j,i,i.aL,Gooj;le
FLÓAMANNASAGA 137
jarðir þeBsu er ek á hér skaltu vaiðveita til banda fKirleifl syni
mfuuni; befi ek þik reynt góðan dreug, mnn ek nú ok lanna {lér
me<f eÍDDÍ gjöf; akal ek gefa þér Gnðrúnu kona mlna, þvf þat befir
ek f^dit at pú befir tagt ástarþokka til hennar þótt þi hafir vel
með þvl farit. þorsteÍDD þakkaði þorgilai gjöfina ok þóttí mðDDUin s y- /ii^
mikils nm þetta rert. þoi^ils fór kanpferð eÍDa á Upplðnd ok
Svfþjóð ok var um vetrinn hjá biinda þeim er þrándr hét, hann
var anðigr maðr ok átli dóttur þá er SigHðr hét, hana vildi eiga
sá maðr er Randviðr hét, hann var illmenni ok kappi mikiU.
f>rándr synjaði honnm ráðsins, þá bauð Randviðr f>rándi bðlmgöngn lo
þá er kðllnt er kerganga; skal þar berjast i keri ok byrgja yfir
ofan ok bafa kefii f hendi. þrándr vildi heldr berjast en gipts
dtSttnr sfna svá illnm manni. þor^a mælti þá til þrándar: vel
hefir þú mér vist veitt, ok akal ek þat góðu launa ok mun ek
berjast við Randvið fyrír þik. þrándr kvaðíit þat þiggja munda. i»
f>oi^Is haföi sverðit Jarðhússnaut, Randviðr liaföi álnarkefli ok
digrt mjök. Var byrgt yfir kerit. Randviðr bað þorgila leggja
fjrst, þvtat á hann var akorat ; liann gerði svá, ok kemr i keftit ofc
sprakk þat f anndr, ok hljóp sverðit f kviðinn á Randvið. Hann
inælti þá' fá þú mér nií svi;iðit, en þú haf kefiit ok muD ek leggja ki
til þfn með sverðinn. Mér þikkir ná, aegir þorgils, þetta vera spænir
en eigi kefii. Litlu afðarr dó Kandviðr, baföi hann treyat fjel-
kyngí sinni, þvfat bann hafði margan mann felt með þesai bólm-
gOngu. f>orgils drap tvá aðra vfkinga, Snækoil ok Snæbjðm.
þrándr launaði f>orgÍlEÍ vel, fékk hann virðing milda af þesan verki; 25
haun bjóst síðan dt til Islasds um eumarit eptir.
8 Ólafr tvennumbrúni hét maðr, hann kom tíl íslands, ok nam — \.'--~' rt ,
öll akeið á milli þjðrsár ok SandlKkjar, hann var hamramr mjðk. *\í It,-} si
ólafr bjó á Ölafsvðllum; haun liggr i Brúnahaugi nndir Vðrðn- "
felli. ölafr átti Áshildi ok vðru synir þeirra Helgi ok |>órðr faðir so
þorkels' gullkárs, fððnr Orms, fðður Helgu, móður Odds Hall-
varðsBonar. f>orgrfmr ðrrabeinn lagði hug á Ásbildi þá er ölafr
var dauðr, en Helgi trausti sun hennar randaði nm, ok fór fri
1 Sa Lndn. V, lO^ ÍBbur Jíift Sdt. tu.
DigitizeclLyGoOgle
138 FLÖAMAKNASAQA
bdi afnn til hennar uk kTxðet ei^ vilj* fíAÍngu hennar, ok kvað
ÚTÍrðing i vera bnði henni ok frnndnm hennar. Hon bað haim
dk eigi reiðan gera, krað eigi han« fnrí at keppa við ^rgrim.
Hann evarar; auðeætt er þat, at maðrínn hngnar þér vel, en ék
i> mnn eigi at Biðr ekki aitja honnm slfka svfvirðing. Skilja þan
nd tal sitt. |>orgrimr gÍBtir á ÖlafsTðllnm. Aabildr gerði hoDnm
g6ðan beina ok fóm mjðk eaman hngir þeirra. fion sagði |>or-
grimi bvárt tal þeirra Helga hafðí rerít. Helgi reðir ok mn
kTámnr f>orgrlins, kvaðst iUa við nna, bað hann af láta. þorgrínu'
10 kvaðBt eigi hirða am hans þokka eðr h(it, ef hennar vili vnri tíl.
Ni leiðir hon þorgrim á gðtn, ok gaf honnm mikit fingrgall áðr
þan akildu. ABhildi kvaðst grnnr á, at þau mundi eigi optarr
ajást. ftorgdmr kTaðst «tla at finna hana brátt; hon kvað vet ef
avá vœrí; skilja víð svá búit. I>orgrimr reifl nú leið eína fyrír
u neðan Ashildarmýrí. Helgi Bat fyrir bonnm bjá gatnamóti, ok er
þeir fnnduet bað Helgi hann af láta kvámnm ok gera sér ei^
akaprann i þessu. f>orgrímr kvaðBt eígi hafa barnaHkap, kvaðst
búinn at reyna alla hlnti við hann. Helgi kvaðBt ætla, at at
málefiium mundi ganga, ok er Tel atvit reynim okkr. Siðan bðrðnst
Ki þeir enarpliga ok lengi. þorgrfmr Tar þá á enum efra aldrí ok
mœddÍBt skjótt ok varð sárr mjðk. Helgi Bækir at fast er hann
Bér at |K)rgrimi latar, ok lýkr evi með þeim, at þorgrimr fellr fyrir
Hetga. Um kveldit kom Helgi beim, epnrði ABbildr hann tíðinda;
bann sagði alik Bem vóm. Hon Bvarar: mikit hefir þd at gert,
xfi ok vaxit mnntu þikkjast hafa af þessu verki, en ek katm eegja þér,
at þetta er þÍBn hðfnðbani. Helgi tók sér farí ( Einarabðði ok
ætlar utan. t>eBBÍ tíðindi spyrjast nú. Hœringr Bon þorgrims
var þá XVU vetra. Hann reið f Höföa til TeiU Ketílbjamar-
Bonar' fVænda sfns við þriðja mann. ^eir Teitr ríða þá XV saman
10 dt á Eyrar f EinarBhðAi ok banna Helga farít; eptir þat riða þeir
f brottn. Litln siðarr f^dust þeir á fðmum vegi upp frá Mðrk
við He^ahvál. |>eir Helgi vóm þrfr eaman komnir af Eymm
' So Aot in der Mtmir. gtitandtn, Kolbiamar Sát., QiniTar bou Lndn.
D,j,i,i.aL,Google
FLÖAHANNASAGA 1S9
Bnniiaii. Ok er þeir Helgi ejá reið þeirra, hlaaps fteir i hóliiin ok
TðrðUBt drengiliga; áttn þeir harðs hrfð; en fyrír Qðlmennig sakir
félt Helgi ok inaðr með hounm , ok einn maðr af hiiina liði. Var
Biðan sœzt á milit ok féllast vígin f faðma. fK>rgils kom lit á
Eymm. Loptr fÓBtri hanB sat f biti BfnD. Msrgt hafði tf^da vorðít s
meðan f>orgil8 var ntan. |>öruiiii mdðir hans var ðndað. |>orgiLe
fór heim f Traðarholt, tók bróðir hang rel vjð honnm, ok búa þeir
brœðr nú báðir saman þessi miaaeri. / |>ðre7 Lét kona, hon var Q
|KirTarðBdðttir. þorfinna h4t móðir faennar, hon bjó 1 Odda.
f>orTarðr var andaðr. \ þórey var at fi^strl á þeim bæ er heitir f lo .
Kálfholti meðþeim manni er Jósteion hét, gildr bóndi. Jðsteinn
itti 8yBtar> }>orvarðar f Odda er ]>orgerðr hét; þan vóm bðm
fxSrðar Freysgoða; Eolr ok Starkaðr vóra fÓBtbreðr þórej'jar.
Guðrdn hét syatir þeirra ok var hon fÓ8t{r]8y8tir fxireyjar. þor^e
bað f>óreyjar ok var bon honum gipt, vóru þeirra samiarar góðar.^is
9 Sðrlihét maðr, hann bjó ekamt f brott írá KálHiolti, faann
venr kvámnr BÍnar til Ouðrúnar Byetur þeirra Starkaðar ok Eols.
Eínn tfma ferr Eolr á leið Sðrla, ok bað faann af láta kvámum til
systnr sinnar. Sðrli kvaðst þat mandu gera eptir fan^^okka BÍnum
en hirða ekki om orð hans. þú mant ráða, eegir Kolr. Annait lo
dag kom Sörli ok sat á tali við Ouðrúnu ; ok am kveldit ferr hana
seint heim; ok er hann kemr skamt frá bsnum, sprettr Eolr Upp
fyrir honnm; verðr ekki af kveðjum; hðggr Eolr Sðrla banahðgg,
ok fór heim ok sagði Ouðninu, at Btöðvaðar vi^ru kvámnr Sðrta.
Hon kvaðst eigi þat lasta mnndo, en kvað eigi svi búit blýða ss
mnndu, þyfat faana var þiugmaðr Aggrims Elliða-Orfmssonar; far
nd ok hitt f>orgils, þvfat hann þikki mér likligaatr til at veita þér
nokkut skjól. Eolr kemr f Traðarfaolt; þat var sfð um kveld;
menn vóm at mat. þórey gékk fram til dyra ok bauð fóstra
sfnnm þar at vera; hann sagði henni tfðindi. þú skalt, ^ se^ so
{>órey, vita við f>or^Is, hvArt faann vili nokknt traast veita þói
' dottur ijstuT Sd4, ; d. SehrMar dttr Xtmbr,, naekdtm <r dm riehHge Bjstoi
gnehrUhen, vergm dtifaiicht dottur aamuírtÍBheH. ' ^atjilgt Sdi. tu.
DigitizeclLyGoOgle
140 FL(>AUANNA8A0A
eðr ekki ok láttn iújótt nm {lik. Hon leiddi faaDD 1 skoteitt; siðaD
gékk hoa til BtofD. {lorf^ia mætti: hv{ skolD menn srá lengí bfðft
matar { kveld, enda hefir þú feDgit raDðan tit. ^órey svarar: aatt
er hit fornkveðna, at ,spakir menn henda á mörga mið', raia htjóp
s áÖaD á kÍDD mér, en mér er hoD harðla liþekk. Svá má vera,
segir ^oi'gila ; eo er þaii kTÓma ( rekkju nm kveldit, kvaðst þorgilg
vilja vjta, hvat f framgðDguDDÍ bafði verít nm kveldit. Hod sagði
bouDm allan atbDrðinu ok kvaðst ásji vilja voita Kol, ok mnDtii
ok 8vá gera fyrir mtna skyld. |K)rgil8 kvaðst svá geni mnndu.
■0 Um morgininn fór |>org^lB tíl bÚB Kols, ok lét fara á brott fé allt
með sér ok Qnðrúnn, eD lét eptir limegð aðra. En er Jieir vóni
brott faroir, kom Aagrlmr; ættar hanii at taka upp lyrir Eol fé
allt ok hafði hann ekki. Kolr aitr hjá f>orgilsi um vetrínn. Ok
nm várit býr Asgrfmr Diál til i heDdr Kol, lœtr |>orgil8 eigi sem
is^hann vití, verðr Solr aekr Bkógarmaðr. {>orgils Hðr sem áðr nm
heraðit ok Kolr með honnm, sækja mannamót, ok verðr nú úþokki
mikill manna á milti. Hðfðingjum þikkir mein á þessn, ok leita
nm sœttir. þorgits býðr eigi Bættir. Eitt ainn riðr hann til faeBta-
þÍDge ok Svartr verkstjóri baas með bosum ; var þá g66 gleði um
20 da^nn. ÁBgrfmr talar mart við Svart nm daginn, ok st kveldi
riðr þorgits heim. Svartr reíð nær þoi^lsi. f>orgils fauD at
hann vildi líða seioDa, grDnar banD haim pá ok gefr bonam fieri
á aér; ok er þoi^ils varir minst, hOggr Svartr til haos. þorgUa
kaatar sér 6r sððtinum ok klaof Svartr eððDlinn. f>orgtlB þrffir
i& Svart, ok apyrr faverju gegnir. HanD segír hoDUm at Asgrímr
banð hoDnm þetta. Ed þá er faann Bvipti honnm Svarti, fétl fásjóðr
undau yfírhðfD bans; aegir hann þá, at Asgrfmr hafi gefit bonum
féit til höfnða þorgilsi. Hann drepr Svart þegar f stað. Eptir
þat ríðr þorgila fram ok aegir afnum mðnnum hversn farít hafði;
iv en bvárt ainD er hann kemr á mannamót, sýnir bann þar ajóðÍDD ;
vóru þar f þrjár merkr ailfra, ok gékk eu^nn við at ætti.
Nú kom kríBtDÍ á ísIaDd, ok tók |>orgÍlB Í fyrra lagi við trú. 20
Hann dreymdí dDa DÓtt, at fHSir kœoii at houum með illu yfir-
bragði ok kvað faann aér bmgðizt faafa, faefir þú illa Ai baft við
DigitizeclLyGOOgle
FLCÍASÍANNASAOA 141
mik, segir hftim, valít mér þat er þú áttir verBt til, en kastað sil&i
þvf f fúla tjörn er ek átta, ok skal ek þér 1 móti koma. Gað mnn
mér hjálpa, segir f>orgils, ok em ek þeBS sæll er okkat félag
sleit. Ok er þorgilB vaknar, sá bann at töðngöltr kanB var dauðr.
Hann tét grafa hann hjá tóptnm nokknmm ok lét ekki af nýta. Enn s
barst f>órr f dranma Jiorgilsi ok sagði at honnm væri eigi meira
íyrír at taka fyrir nasar hontm en galta h&as. |>argila kvað gnð
mnndn þvf ráða. þórr heitaðÍBt at gera honnm fjárskaða. |>orgilB
kvaðBt eígí hirða um þat. Aðra nótt eptir dó uxi gamall fyrir
fiorgilsi; þá sat bann ajálfr hjá nantnm um náttina eptir, en um ii>
moi^uninn er hanu kom heim var hanu víða blár. Hafa menn þat
fyrír s&tt at þeir þórr mnni þá fundizt bafa. Eptir þat tók af
fallit. tí'orgilB var hit meBta mikilmQnni; hounm kvómu orÖBend- -^
ingar af Grænlandi, at Eirekr rauði býðr bonum til sÍd, ok at hafa
þá kosti, er bezta hefir bann tit. f>orgilB ithlýddÍBt Iftt við þat; is
hann hafði þá verit hér XIU vetr. Skip kom af hafi, var þar á
|)orieifr son hane ok hafði góða gripi at færa honum. þorleifr
var þá tvítugr. f>orgils talar við konu sína, ef bon vildi fara til
GrænlandB; hon kvað vsnbreytt nm. Hann sagði [atj Eirekr
baf9i sent sér orð um, má ok at þú sér eptir ef þú vill þat. MÍB- so
ráðit mun, sagði hon, at þangat Bé farít, en þó skal ek fara ef þú
ferr. Hæríngr tók við góznm j>orgil8. þómý hét dóttir þeirra
þorgils ok {>óreyjar, hon var VHI vetra. {•orleifr skal fara með
þeim, Kolr, ok bróðir hauB Starkaðr ok [Guörún] Bystir þeirra,
SaækoUr ok Özurr þrælar bans, ok X aðrir þrælar, ok ráðsmaðr 25
hans fióraríDn, þvíat f>orgilB ætlaði bæ at reiaa þá er [hann]
kæmi til Grænlands. Jóateinn ór Kálfholti réðst tit ferðar með
j>oigil8Í við XII menn, f>orgerðr kona hana, ok aonr. f>orgila
kaupir nú ekip f Leimvági. f>órólfr hét maðr er f>orgils fékk
bú f hendr, en Hæringi fékk hanu LX hnudraða mórent VI álna »»
aura, annat en staðfeatnr. |>orgilB gisti at f>ðrodds at Hjalla,
með honnm var f ferð f>órný dóttir h^s ; þar tók hon sótt ok beið
f>orgilB þar III nætr; Bagði haun at þat Btæði ekki fyrír ferð bans
þ6 bon værí sjúk; má vera at bér sé hennar forlðg. f><iroddr
DigitizeclLyGOOgle
142 FLÓAWANNASAOA
kraðst ættii hon mundi giptndrjdg rerðft ok langlíf; lét hann baas
eptir olc ^af henai LX handraða ef hon Þyrfti- f>orgilai kvaðst
nú fyrír þikkja at íkra, en lézt eigi neniia aptr at aetjast.
þorgils bfðr aú byrjar, ok dreymir &t maðr kKmi &t honDm 21
b mikill ok ranðskeggjaðr ok mælti : ferð befir {tá ætlat fprir þér ok
mnn hon erfið verða. Draammaðrínn sýndist honnm heldr grepp-
ligr. lUa mnD yðr farast, segir hann, nema þii hTerfir aptr tíl
mfna átrúnaðar, mnn ek þá enn til Bjá með þér. þorgils kvaðst
aldri faane nmBJá hafa vilja, ok bað haon brott dragaat sem skjðtast
10 frá sér, en mfn ferð tekst sem almáttigr gnð tíII. Sfðan þótti
honnm fxirr leiða sik á hamra nokknra þar sem ajófarBtraDmr
brast i bjCrgnm. í slíknm bylgjum skaltu vera, ok aldri ór
komast, ntan þú hverfir til mín. Nei, sagði }>orgilB, far á brott,
eun leidi fjándi, sá mnn mér hjálpa, sem alla leysti með sinnm
is dreyra. Sfðan vaknar hann ok segir dranmínn konn sinni. Aptr
mqnda ek setjast, segir bon, ef mik hefiS svá dreymt, ok eigi vil
ek segja Jósteini draum þenna ok eigi öðrnm mðnnnm. Ná kemr
byrr, ok sigla þan át ðr firði; hafði Jósteinn skip iyrir framan
siglu ; ok sem þan koma ór landsýn tekst af byrr allr, ok velkjaat
!o þan úti lengi svá at bæði varð maffátt ok drykkjarfátt. þorgils
dreymdi at cnn eami maðr kæmi at honnm ok mielti: fór eigi sem
ek sagða þér? þórr talaði þá enn mart við f>orgil8, en |>oi^Ib
rak hann frá aér með hðrðnm orðnm. Tekr nd at hanBta, ok
mæltn snmir menn, at þeir skyldi heita á þðr. {>orgils bannaði
í5 þat, ok sagði at menn skyldi miasmfði i finna ef nokknrr maSr
blótaði þar Í skipi. Við þessi orð treystist engi á |>ór at kalla.
Eptir þetta dreymdi þor^lB, at sami maðr kom at honnm ok
mælti: enn sýndist þat hverau triir þú vart mér, er menn vildn á
mik kalla, en ek hefir beint nii fyrir þfnnm mðnnnm, ok em nd
io komnir at þrotum allir, ef ek dngi þeim eigi, en nú mnntu taka höfii
á Bjan nátta fi'enti, ef þd hverfr til m(n með nokkurrí alvðru. |>ö
ek taka aldri höfn, aagði þorgila, þá sk&l ek þér ekki gott gera.
þórr svarar: þótt þú gerir mér aldri gott, þá gjalt þú mér þó giSz
mitt. f>orgils hngsar hvat nm þetta er, ok veit nú, at þetta er
DigitizeclLyGOOgle
FLÓAUANNASAGA 143
eitm azi, ok var þetts þá kálfr er bann gaf honnm. Nú vaknar
|>orgiU ok ætlaF ná st kaeta útanborðs niannm. En er þorgerðr
verðr tísb, falar hon uxann, þvf henni var viatafátt. {niFgilB
Bsgðist Yilja dnýta Ðxann ok eagnm selja. þorgerði þótti nd
illa; hann lét kaeta uxannm útbyrðiB ok kvað eigi kynligt þ6 iila i
færiat, er fé ftórs var innby rðia.
2 þan era nú úti um hríð ok hðOu harða réttn. þórarinn var
kniatr maðr annarr en |>orgils, hann var tvitngr at aldri. þat er
Bagt at þeir bmtn skipit ondir GrænlandsjÖklnm I vík nokkurri
TÍð sandmðl; ték skipit 1 snndr f efra rúmi; menn béldnat allir ok lo
Bvá fé; bátr var ok heill; stafn rak npp við ayðra land. {>á var
vika til vetrar. Jöklar miklir géngn tveimmegin vikrínnar.
^eir gera sér nú skála, ok f þverþili; búa nú sfnnmmegin hvárir.
Hjðl nokknt hdfðu þeir til atvinnn Bér; henda ok af selum ok eiga
|>at allir aaman. Dantt var fé þeirra flest. |>orgiIa mönnnm varð la
betri hluti af veiðifangi, varð hann lengmm hlntBKlli. Hann bað
sfna menn vera hljóðiáta ok siðsama á kveldum ok halda vel trú
sfna. |>órey var mjðk þúngnt. þat er sagt at Jðsteinn ok hans
menn gerðu mikit am aik ok faöfðu náttleika með háreyatL Nær
Tetmóttam varð þérey léttari at Bveinbarni ok bét |>orfinnr; bon so
bjargaðÍBt Iftt við þi fæðu er til var. þorgilB bafði útróðrannena
með þrælum Jósteins. Lfðr nú á vetrinn ok dregr at jólnm.
þorgils biðr menn faljóða vera ok fara snemma { reklgn. Jóla-
morgin var veðr gott, ok vórn menn úti um daginn ok heyrðn
óp mikit f útnorðr, ok kemr annarr dagr í jiilnm. þorgils háttar »
snemma, ok er þan hiifðn Bofit STefi), kom Jósteian ina ok haas
menn, ok er beldr mikit um þá, ok er þeir vóru uiðr lagztir, er
drepit hðgg mikit á dyrr. |>á mælti euin þeirra : góð tíðíadi mnnu
nú vera, ok hljóp út, ok varð hann þegar œrr, en um morguninn
deyr hann. Svá ferr annan aptan, at maðr ærist, ok kallast aji m
binn hlaupa at s4r er iðr dó. Eptir þat kom sðtt f lið Jósteins
ok deyja VI menn. f>á tekr JÓBteinn sótt ok deyr hann. Sfðan
eru^ir kasaðir í mjðUiimi. |>orgils ræðir nm við sfna menn, ok
bað þá Tið sjá Blfknm fádœmnm. Á bak jólum géago þeB&ir meaa
DigitizeclLyGOOgle
144 pliUmankasaga
allír aptr. f>á tók f>orgerðr sótt ok andast, ok þar næst bverr at
ððrnm þeirra manna er með Jósteini höfðn verít. }>órarinn lézt
sfðast; vóru nú allmiklar aptrgöngnr, ok sótta mest [at] f>orgilBÍ.
öll vórn þan dauð í miðja Góí. Ekki mátti þorgils ok hans
5 menn í brot færast meðan aptrgðngnr vóm sem mestar. I þeona
hlnta akálanH géngu þan mest aptr er þan hsfða átt. f>orgtls lét
brenoa þan Öll á báli ok varð þaðan af ekki meín at aptrgðngnm.
Nd líðr á vetrinn ok máttn þeir eigi brott leita fyrir ianm ok féngn
sér viatir nm anmarít. Annan vetr andaðist Gnðrún syBtir Kols,
ít ok gref[r] |>oi^l8 hana nndir rúmi Ei{nn, ok er várar, megn þan
ekki 1 brott komaat.
þat er eitthvert sinn at þórey sagði draum sinn J>orgil8Í, at 23
hon kvaðst sjá fögr bemð ok menn bjarta, ok get ek at vér leys-
imat brott ór þeasnm vandræðnm. þorgila svarar: góÖT er dranmr
15 þinn, ok þó eigi lilíkast at viti til annara heima ok mnnir þú eíga
gott fyrir hðndum, ok mnnn helgir menn hjálpa þér fyrir hreint
Iff ok mannraunir. Hon bað hann brott leita ór dbygðum ef þeir
mœtti, þorgils kvaðst eigi yfir þat aj4. Hon lá í rekkjn Iðngam,
ok eínn góðan veðrdag aegir þorgilB at þeir muni ganga á jðkla
ío ok vita ef þeír eæi nokknt leysaBt fsinn. þórey kvaðst þess lifiis
at hann færi frá hcnni; bann kvaðst skamt fara mnndu. f>ræl-
amir akulu róa at veiðifangi, en þórarinn brytt akal ýta ok vera
sfðan bjá {•óreyjn. f>eir f-orleifr, Kolr ok Starkaðr beiddust at
fara með honnm. þorgils kvað þá foryatnlanst beima, en kvaðst
t' eigi vel trúa þrælum. ^ir fórn allir á jökla. |>orgils hafði
bolðxi í hendi ok gyrðr everðina JarðhÚBSnant. At nóni dags snéru
þeir aptr, gerði þá á veðr hart; þorgils fór fyrir ok hitti vel leið-
ina, koma til ekálana, ok Bá ekki akipit, géngn f akálaÐn; vórn í
brottn allar kÍBtnr ok svá menn. þorgila mælti: nú mnnu ill elhi
30 f. En cr þeir kvómn innarr f skálann, heyrðn þeir anörgl nokknrt
til rekkjn f'óreyjar, ok er þeir kvómu þar, sjáþeir at bon var Öndoð
en sveinninn saug bana dauða. Leitnðu þeir nm hana ok fundu
ben litla nndir hendinni sem mjðfnm knffsoddi hefði stungit verit;
mjðk var þar allt blóðugt. f>'esBa sýn hafði f>oi^a svá sét, at
DigitizeclbyGOOgk'
FLÖAMANNASAGA 145
honum þótti meBtr harmr f vera. Brott var siSpat ölliim Tiatnm.
Dm nóttína víll þorgila vaka yfir aveinínnm, ok kvaðst eigi sjá at
hann mætti álengðar lira, ok þikki mér þat allmikit, ef ek má eigi
honnm hjálpa; skal þatmi fyrsttaka bragða, at skera af mér geir-
vörtuna, ok svá var gert; fór fyrst 6r blóð, aíðan blanda, ok lét 5
eígi fjrr af en ör fór mjólk, ok |)ar fæddist sveinninn app við þat.
f>eir }>orgils sóttn faat at veiðífangi, ok gerða sér einn húðkeip ok
bjoggn inaan með viðnm.
'4 £mn morgin er þorgils einn úti, ok aér í vðk rekald mikit,
ok þar bjá trðllkonnr tvær ok bnndn byrðar miklar. þoi^ils 10
hleypr til þangat, ok hafði sverðit JarðhúaBnant, ok höggr til
annarrar með averðinn ( þv( er hon færÍBt nndir byrðina, ok rekr
af henni hðndina; byrðrin fellr níðr en bon hljóp ( brott. S(ðan
taka þeir rekaldit ok em þá vistir nógar. Siðan loenar fssinn ok
leitar þorgila ok hang menn þá ( brott ok komast til Seleyra nm is
aamarit ok vðm þar nm vetrínn. At anmarmálnm fórn þeir þaðan
ok fnnda ey litla. Hálfnm mánaði a(ðarr fnndu þeir svartbaksegg
ok gáfn sveininnm ; hann át hálft eggit. f>eir sparða hv( hann
át eigi. Hann Bvarar : þv( Bpari ek minn mat at þér sparit yðvarn
mat^ l^ir dragast nii fram með jöklinam ok kvóma at björgam ío *
brðttnm, brýna upp skipisa, reisa þar tjald, ok nm morgininn
gengr Kolr út ok sér eigi ekipit ok legst aíðan niðr ok vill eigi
segja f>orgi]8Í. Litln síðarr kom þorleifr lit ok getr eigi nm.
I>orgilB kom út ok sér at skipit er á brautn ok aagði þeim hvarf
skipsins; eér ek nú ekki annat til, kvað ]>orgÍlB, en at tapa verði is
sveininnm. þorleilr evarar: eigi er þat til. Hann bað þó þat
skyldi gera. Taka þeir nd sveininn, ok biðr f>orleifr Eol tapa
piltinnm. Kigi mun ek þat gera, segir Rolr, þvf ek veit, at þegar
af Ifðr }>orgilai þetta, þá er honnm þat enn mesti harmr, en ek ætta
þorgilsi gott at laana. S(ðan fara þeir inn , ok Uta dti eptir 30
aveinjnn. þorgils spnrði þá hvárt þeir befði drepit sveininn. þeir
kváðn þat eigi vera. Hann þakkaði þeim fagrliga er þeir böfðn
svÁ gert; var þá aóttr aveinninn ok var hann bjá |>orgilsi am
nóttina. f>á sagði }>orgil8 draum sinn. Bk þóttamat á þingi vera
DigitizeclLyGOOgle
146 fT.ÓAMANNA8AI}A
á íslandi: þóttí mér Bem rit Asgrfmr Elliðs-Grfmuoa togaKm [eina
hðnk 1 ok mlsti haan. fKirleifr Hvarsr: þar mnntn enn koma til
ÍBlands ok skipta málnm við huin ok mnn þér þat betr ganga.
Svá má Tera, Begir {>orgilB. Aðra nótt dreTmdi hann, ok sagði:
s ek þóttnmst heima rera 1 Traðarholti ok var þar Qðlment; ek sá
álpt eina gangfa eptir gólfins ok var blfðari við aðra m mik. |4
hrÍBti ek hana ok var hon þaðan af mikln betr tU mín. þorleiir
Bvarar: þar mnntn kriLngast, faðir, ok mnntu Utt f Fjn^tn lyóta
ástar hennar ok mnn þat þó vel dragast. rfinn dreymdi mik, Begir
10 fwrgilB, at ek vœra heima í Traðarholti; ek sá á kné mínn ean
[hjngra, þar viini vaxDÍr fiinin hjálmlankar aaman ok kvfslnðnBt
þar af margir lankar, ok ofarliga y&r höfuð mér bar einn lanldnB,
en Bvá Tar bann fagr sem bann hefSi gnllaUt. |K>rleifr svarar:
sé ak dranm þinn, þar mnnbi eiga fimm bðm, fri þeim mnnn
u kvislast margar œttir á íslandi , en ek miin eigi þar aldr ala ok
mnn ek anka »tt mfna annarsBtaðar. En hinn íagri lankrinn mnn
merkja þat, at einfaverr maðr mnn frá þér koma sá er ágetr mim
T«rða; ok þat gékk eptir efðan, þvf írí þorgilai «r kominn Tbor-
lákr biskap enn helgi f>orlelfr melti þá: þat dTeymdi mik,
M fa<Ur, at mér þ^tti fximý Byatir mfn gefa mér OBt[h]leif ok v<im af
bámraar. ^igils mwlti: þar mon af it harðasta af koBtnm
okkmm, er af viira bámroar. f>á heyrðn þeir óp mikit; var þá
k^at at tilendingar akyldi taka akip aitt. fieir ganga út Bkjdtt,
ok sjá tvter konnr, þKr hnrfa s^ótt. BJðm einn branzt nm f vök
» ok var brotinn f hrammrinn. f>oi^l8 bleypr til ok leggi bjðm-
inn með sverði, dó dýrit af þvf lagi. f>orgilB hrífr þá til hlnBtanns.
ok vill eigi at sðkkvi dýrit ; draga npp afðan ok gera til. þor^s
deildi þá s^kki Bérhverjom þeirra, ok mi af sUkn marka hverBO
þungan matarafla þeír áttn. f>orleífr mætti: mataparr ertn nil,
M faðir. Já, eon minn, þat hcfir at svá eé. Sfðan snda þeir til hafa
ok róa fyrir framan margar vfkr, ok er þeirkvómn fyvir eítt QarðM-
minni gékt^þeim þá með mikilli mnði ; tekr þá nA at þyrata faat;
; [eiim htutt Aat ín dtr Mmir. gittandm.
DigitizeclLyGOOgle
FI^AHANNASAGA 147
þeir TÓro fimin Baman m«ð BTeininom, þeir gerðnðt þá mjök uuttt-
farnir af þorata en vnr hvei^i nier vatn. þá mælti Starkaðr: þat
befi ek vítað menn hafa gert, ef Iff þeirra hefir við legit, at menn
hafa blandat saman bjó ok hlandi. |ieir taka nú aoskerit ok mfga
í, ok blðndaðn við Bjá, ok báðu þorgils leyfia at drekka. Hxnn 6
kvað várknnn á, en kvaðst þö hvárki.banaa né lofa. En er þeir
œtlnðn at drekka, bað þorgils þá fá aér ok kvaðet Bk^^Idn mæla
ffrir miimi. Hann tök við ok mælti svá: þú it argaBta dýr, er
ferð Tára dvelr, 8kal[t] eigi þvf ráða, at ek né aðrir drekki ainn
þarfagang. Í þvf fló fngl því Ifkaatr sém álknongi brott frá akipinn lo
ok akTwktí við. ^orgils helti efðan dtbyrðÍB dr anskerinn. Sfðan
róa þeir ok t^a aér vatn, ok var þat elð dags. f>ea8i ftigl flaiig
f norðrwtt M skipinn. þorgila mælti: aeint hefir fngl þes&i við
oss skilit, ok taki nii allar gramir við homim; en við þat megnm
vér nna at haitn kom eigi þvf á leið aem hann vildi. At þrim u
nóttnm liðnnm sá þeir ^ald af lérepti ; þeír k«ndn, at þat var tjald
f>óreyjar; fnndn þar brjlja |>orgils ok spyrja hann með bverri '
faraldi hann hafSi þar komit. Hann sagði þá kostaboð þeirra
Snækolls við mk, ef hann vildi eigi fara, st þeir mnndi drepa hann.
SnækoUr stakk injáfh jámi á þóreyjn. þorgilB Bvarar: eigi veit m
ek hvers þú ert af verðr, en ússimlig þikld mér þfn sðgn ok skaltn
eigi lifa len^; þar var hann drepinn ok grófií hann þar, fara
afðan I brott. Nú tekr at hxnBta ok koma þá f fjðrð einn, Uta at
landi, ok sjá at þar var naast, brýna þar app akipisn ok ganga
frá Bjó ok koma at bæ, þar var maðr úti ok hdlsar á þá ok spyrr at »
naAii ok þeir bann. þeaai kvaðst Urólfr heita ok banð þeim þar at
rera. |>at þiggja þeir, ok er f>orfinnr fénginn konnm til geymBtn ok
er bonnm mjóik gefin ; sagðí hann mjðlk fíi6aT slns ekki Bvá Uta; em
þeÍT þar nm vetrinn. Um várit býðr Hrólfr þorgilBÍ þar at vera roeð
Bfnnm mðBnam, ea þA banð hasn honnm Bkip sitt ef haun vildi w
brottn fara. þor^la þakkar hoBum, en kraðat skipit Iiafa vilja;
vnri ok akylt at lanna þér gððn. Hrólfir kvaðst «tla at hann
' ,hv'ri Jfir.' Átni Magnássoa.
D,j,i,i.aL,Google
148 FLÖAHANIfASAOA
mnndi gott af honnin bljóta, þvfat }»d mnnt ( mikla vírðing koma,
ok cf Bvá vnrí, þá mættírþú mik f frið kanpa við by^ðarmenn,
þvf ek em f áfriði við þá {>or^ls játtar þvf , ok mæla þar bvárir
vel fyrÍT ððmm; fara snðr fyrír land, ok koma í Qörð, ok Iðgðn
» f liegi; afðan tjöldnðn þeir, ok í þvf bili sá þeir Bkip ok var þat
kaapekip; aigldu þeir á fjðrðinn, ok bðfiJu eitt veðr hvárirtveggi,
ok kvómn at einni iendiogn. þorgils mælti: þetta em góð tfðindi,
fari þit þorleifr ok Kolr, ok vitið bverir þessir em; síðan fóm
þeir, ok kvómn at Bkipina, ok ganga lit á þat. Aptr við lyptingina
m Bat maðr f ranðniQ kyrtli, ok sprettr npp þegar ok fagnar þorleifi;
var þar kominn f>orBteinn bvfti fðstrí hans ok stjiipfaðirf!] ; bann
apyrr at f>orgilsi ; þeir sögðn [at] hann var þar. þorsteinn fór til
fandar við þorgik, varð þar fagnsfnndr, kvaðst þorsteinn koma
af íslandi, ok kvaðráð bans standa heilt, kvaðat ekki þar til bans
ti frétt bafa á Qórnm vetmm; sagði þornýjn dóttar bans vera gipta
Bjama f Grðf |Kirateiiia ayni goða ^ landnámamannB ; ok er |>or-
leifr kom eigi aptr til Norega, bjó ek skip mitt ok fór ek tíl
íalands ok var ek þar tvá vetr, ok frétta ek ekki þar til þín; fór
ek þá hingat at leita þfn. Oóða þóttí mér at þér ván, segir
fi þorgils. Menn kvómn brátt til þeirra. Biindi aá er þar bjó næet
hét fnirir; hann banð þorsteini til sfn ok þangat fór bann. Eirokr
ranði banð þorgilsi til sfn, ok þat þektíst hann; þangat fóm XII
menn með bonnm. þorgilaí er skipat gagnvart Eireki ok þar
utar frá sat þorleifr, þá Kolr, þá Starkaðr. |<orfinni var fengin
í5 fóstra, ok vill hann ekki nijólk drekka f^rr en myrkt var, þá var
..^,rþs.iai af brjóati vaninn. Ekki var Eirekijuargt til þorgils, ok var
vistin með minna þokka veitt en þorgila hngði. I>at fréttí þorgilB
at þrælamir YÓra þar f landi ok lét eigi sem hann vissi.
f>at bar til nm vetrinn at bjamdýr lagðtst á fé manna okSÖ
30 gerði mikinn skaða. þat var einn tfma at menn kvðmn til kanpa
við þorgils, ok vórn menn margir f útíbúri, þvf er vamingrinn
var f ; þar var þorflnnr. Bann mæltí við fbðnr sinn : hér er úti,
' emmdirt nach Lnilii. ; rauða Sdt. tmd AH, 4^*> ; tiehí Mihattg.
DiditizeflbyGoojíle
FLÓAMAfiNASAOA 149
fafiir, rakki fsgr ok inikill. f>orgil8 svarar: hirð ei^ nm þat, ok
hlanp e^ út. STeinQÍnn hljóp út sera áðr ok var Jiar bjamdýrít
fyrir; þat svipti hontim nndij sik. Sveinniiin kvað við hátt.
f>orgib hljóp út með sverdit JarðhÚBfinant Dýrít bafði leikit við
sveininn. þorgils bOggr á milli hlaetanns f dýrinn, ok klýfr haDB- 6
inn ok féllr þat niðr dautt, en hann tekr Bveininn ok var hann Iftt
Bakaðr; verðr þorgilB nií ágœtr af þeBSn verki ok þótti sfjir heill
til hans horfit hafa. Ekki fanst Eireki til þeesa verkB, en lét þú
til gera dýrit; aðgðn þat snmir menn at Eírekr befði hafl á því
foniaD átrdnað. |>at er sagt nm vetTÍnn, at menn sátn f náðahúsi lo
f Brattahlfðf ok þó eigi allir seno, þvf anmir stöðn fram f húsina;
þar var Kolr ok Starkaðr. f>at var tal þeirra at þeir fóm f mann-
jðftanð ok tðlnðn nm |>0T^l8 ok Eirek, eagði Kolr þor^la mörg
afreks^erk gert hafa. |>á svarar sá maðr er Eallr hét, hann var -r^ ■'
heimamaðr Eireks: þat er lijafbt, segir hann, þvf Eírekr er höfð- is
ingi mikill ok frægr, en |>orgiÍ8 þesai hefír verit 1 vesðld ok ánanð,
ok úvfst er mér hvárt hann er heldr karlmaðr eðr kona. Kolr
svarar: mæl þú manna armastr, ok leggr f gegnnm hann með
spjóti; fékk hann þegar bana. Eirekr bað menn sfna npp standa
ok taka Kol. Kanpmenn allir blanpa til ok veita Kol. |>orgit8 to
mœlti þá: þat er næst, Eirekr, at þú hefnir ajálfr heimamanns
þínB. Ná eiga blnt f beggja vinir, fiikkir eigi anðsóttligt at fara at
þeim. Nú sættaat þeir með þvf, at þeir f>orgil8 ok Eirekr sknln
gera. |>eir verða vel áBáttir am gerðína, en þó fækkaðist elðan
með þeim, ok ætlar þorgils þar ekki langvistnm at vera. ss
Um vetrinn bar þat til at mein mikit var at litilegumðnnam.
{>or8teÍDn hét bá er fyrir þeim var; þeir vóm XXX ok sekir allir;
nrðn menn af þeim fjrrír ránnm miklnm ok sögðn til Eireki. þeir
lágn í eyjnm nokkumm 1 Eireksfirði. Eirekr berr app mál þetta .'
fyrír fiorgilBÍ ok kvaðst vilja hans liðaioBÍ til hafa. f>orgiis kvaðst so
eigi til þees farit bafa til Grænlands at leggja eik f hættn við -
illmenni, kvaðst illt hlotið hafa af Eireki, ok kvaðst þó eigi nenoa
at sjmja ferðarinnar fyrir nanðsya landemanna, ok kvaðst búmn
þá er Birekr vildi fara, en kvaðst vilja gera til lykta iðr sln
DigitizeclLyGOOgle
150 FLrtAMANNASAOA
eríndi, ok verta |mí búinii, er ek gerí þér orð. Eptír þat tóra þeir
til akipB, ok fetlnðn at fara nm euA vestri bygð, þvf menn bðfðn
eígi goldjt Jiorgilsi bjarn^jðldin. þorgils færir firam aýknn Hrólfs,
Bvá &t hano nkyldí vera friðbeilsgr. Gn er þorgilB kom f vestrí
a bygð i6k við Honnm eá maðr er Bjálð hét. Hann kvaðst mikla
þðkk knnna hanfl þai^vámn, ekal ek taka Baman fé þitt, þvfat þú
ert fTKgT maðr ok montii mér at liði verða, þvf ek em I nanðnm
Btaddr. Hér liggja fyrír eyjar þær er ránemenninir em f, ok ætlar
bðfðingt þeirra hingal ok taka i brott dóttnr mfna, vil ek at þd
M sér hér til transtB ok vamar. {>oi-gilB kvaðat þat gera mnndn.
Bóndi ferr nú, ok tekr Baman féit ok koma eigi vfkingamin
B^ndi kemr beim. þoi^ls mælti þá: þd hefir kostað obb, bóndl,
en vér hðfnm gert þér ekki tO gagns avá bdit Nú mnn ek
fars til mótB við vfkíngana, þvlat úgýnt er nm þiiin frið þegar vér
u emm brottn. Bóndi þakkar bonnm, en kvað þó mikit i bættu þar
er |>orgiIe var ok hKne roenn.
Nú býr þoi^'ls akip aitt ok ferr með XXX manna; bannðfi
Bendi orð Eirekí aí bann kæmi með JafDmarga menn. Ok er
Eireki kvómn orðiu, kvaðflt bann mnndn koma ok verða eigi seinni
M til eyjanna en þeir. |>eir þorgils koma mi við eyna ok var Eirekr
eigi þar kominn. f>ÐrgilB gerlr þá ráð við mens Bfna: leitt er
mér, ee^r h&naj fVii at hverfa, en sjá þikkjomat ek Eirek f gegnnm,
bann ætíar at vÍBa oes á iltmenni þeasí, ok hyggr at vér mnnim ^^
Denna frá at hverfa þó hann komi eigi. Ekki bðfðu vfkingar til
» lands komit Bfðan }>orgíle kom f vestri bygð. 8á maðr var á
Qrænlandi er An hinn heimski hét, hann hljóp nm allt land knnnr
ðllnm mðnnam. |>orgilB )i f einnm leynivági ok hafnleyBn.
Eitthvert einn etígr f>orgilB A hát ok rær ftá skipina; bann eér
mataveina i landi ok bofðn grant 1 kðtlnm. þorgils haíði vánd
w klæði er bann kom tíl þeirra. |>eir sparðn bverr bann var.
^or^B svarar: ek heitir Án. þeir hlógn at honnm, enda Ut huin
heimskliga. Hann epyrr hvar bðfSingi þeirra er; þeir sðgðn bantl
vera á eyjnnni skamt Í brott ok þangat ván tíl þeirra nm kvAldit.
^þeir færðn haun f reiknð. Ferr f>orgile nd til báts slne «k hvelflr
DigitizeclLyGOOgle
FLÖAMANNASAGA 151
honam nndir sér; þeir b]6ga &t faonnm ok mæltn: nndarliga bregðr
nú Tið, sagði annarr. Bvat er þat? sagði féiagi hana. Maðr er
komínn í bygðina eá er þorgils heitír, mikill ok frægr, ok þvf
kemr hðfðingi várr ei^ tU landB, ok heiUabrígði er nú vorffit. Gk
heyrða f morgin er ek kom út þetta mœia ekipin. þat akip er 5
StakanhSiði hét mælti þetta: veiztn þat, Vinagaatr, atþorgils ekal
eiga okkr? Teit ek þat, sagði annat skipit, ok þikki mér þat vel ;
ok œtla ek, aegir hann, slfkt fyrir tfðindnm. Nú ferr f>orgilB apb
til skips sfna. í þat mond rða vikingamir at Uegi. |>orgilí leggr
þá at þeim ; TÓm vfkingarair komnir til skála ; koma þeir |>orgil8 is
þá á úvart, ok lætr hann þegar leggja eld f skálann; varð litil
rðra af vfkingnnnm; gefa þeir sik npp ok beiða griða. þorgila
kvað þeSB enga ván fyrir mðrg iUvirki er þelr hðfíhi Dnnit; var
lið þeirra allt drepit ntan þeir bnðn formanni þeirra grið. Hann
kvaðst eigi þat þiggja vilja, þvfat ek verðr yðr aldri trdr; hann 11
var þá hðgginn. |>eir b^kn þar fé mikit ok hðfðn þat með sér ok
svá skipin 9takanhðfða ok Vinagant ; fðm nú tU lands ; tók Bjálfi
vel við þeim. f>orgilB gaf mðrgnm mð&nnm fé þeim er mist hðfðn
fyrir vfkingnnnm, ok hefir þd mikit sjálfr; verðr hann uú TÍnsœll
af þessnm verknm. Hrólfr var þá norðan kominn ok { frið tekinn. m
þorgUBÍ Ifkar Ula við fiirek. |>orgila spyrr tíl SnækoUs ok kvaðst
vilja finna hann. |>orateinn hvfti kvað betr fallit, at hann seldi
Snækoll við veriK en dræpi hann. þat gerði {>orgilB. |>r»larair
hðfðn fengit góð kvánfðng. f>orgiIs tekr fé allt af þrælnnnm en
aeldi þá f þrældóm./ Eptir þetta fór |>orgilB brott með góðri siemd »
ok TÍrðing; láta f haf ; berr þi at Írlandi, koma vestan at landinn,
tala nú um hvárt þeir sknln þar vera nm vetrinn eðr brott halda.
þorgteinn kvað úráðligt brott at halda, er snmar var n\jðk á IJðit.
Tókn menn eér þá vÍBtir nær skipi. þoigils var á vist með þeim
manoi, er Anakol hét, var honnm þar blfðlíga veitt Nú tiðr á m
vetrinn. Anakol var vanr at drekka f brottn nm hálf jól. Hana
banð |>orgil8Í at fara með sér, hann þí þat. f>eir Kolr ok Stark-
aðr TÓrn heima meðan til umsjár við þorflnn. ðiparr hét þræll
AnakoU, hann baö Kol drekka karlmannliga, er þat anðuett, sagði
DigitizeclLyGOOgle
152 RL(^AHANNA8AGA
hana, at þér þikkÍBt mikiU verðir. Eolr kvsðst ietl« at ráða
diykkju sinni en hann eggjan Bioni. Giparr ámœlti honiun mjök,
ok þar kom at hann lanst Eol með hornl, ok bað hann }iat hafa
fyrst ok bfða 8Ti hins verra. Stsrkaðr gékk á ntilli, ok Tildi ei^
s hefha láta fyrr en ftorgíls kæmi heim. Nú koma þeir |>orgi]B ok
bóndi heim, ok er þeim sagðr þesBÍ atbnrðr. fwrgils kvað |)at vel
vera þó eigi hefði hefnt verit; hðfnm vér þegit góða vist Í vetr hji
bónda; nú vil ek til bðta mæla, ok svá gerði hann. Bóndí kvaðat
ekki þræla mondn mon gera þótt þeir hDÍppiat. |>orgils kTað
10 eigi vel avarat; ok er boðsmettn vóm brottn famir, þeir er dmkkit
höfða þar efra hltit jðlanna, tókn þeir þor^ts Gipar ok drepa
baun éptir jðlin. Stðan fðm þeir þorBteínn til skips ok bjngguBt
til vamar. þeir a& lið mikit fara með skjöldnm, eigi færa en C
manDB. þi mælti þorgiU: má vera at obb aé B^ótt fDllliða. f>á
ifi berr brátt at, ok tók höfðingi þeirra til orða: þat var mér þá 1
hug, er f>orgilB þesai gaf { mitt vald Sfstnr mfna, at eigl mDuds
ek efla flohk f móti honnm- |>ar var kominn Hngi jarl ok bauð
þeim með B4r at vera, ok þat þágu þeir. Hngi lét bæta skíp
þeirra, ok vórn þeir með honnm þat eptir var vetrar. Systir
ao Hnga lifði ok fagnaði þeim vel. Móðir hennar var ðnðnð. Jarl lét
heimta saman fé |K>rgÍla, ok til skips færa, ok aetti málnm þeirra
svá at þeim hngnaði vel, ok gaf þeim gjafir áðr þeir fóra brott.
Siðan léta þeir f baf ok velktua^úti lengi ok kvðmu við Hál- 27
ogaland nm hanstið, ok brotnaði kjölrinn nndan skipinn. BjÖm
36 hét góðr bóndi, hann tðk við þorgilai, f>orfiiini ok Eol, en þor-
steinn, f>orleifr ok Starkaðr vistaðast þar { nánd. Snemmendis
bættn þeir skip sitt. Sá maðr hvarflaði þar nm land er Bandviðr
hét, haim var illmenni mikit. Haiin kom til Bjarnar bðnda ok
kvaðst vilja taka við dóttur hans, er Ynghildr bét, eðr berðÍBt við
M bann ef hann vildi þat heldr. |>orBteinn vildi berjast við þenna
mann. Bigi vildnm vér, segir þorgils, at þii hefðir þik f faættn
fyrir Ulmenni þetta, ok vil ek heldr berjaBt við hann. |>orgil8
finnr Bandvið ok bað hann láta bónda vera { friði gamlan mann.
Hann kvaðst einBkis mnnda hans orð nm þat virða. þoi^ilB mælti:
DigitizeclbyGOOgk'
ELÖAUANNASAGA . 153
ek Til leysa bónda. þorgila gengr á hólm Tið RandTÍð ok höggr
|>6gar skjðld hans únýtan; þvf næat hðggr hann ksppKnn aandr
( miðjn, en við höggit skant Randvtðr Bverðinn ntan á kné þorgilsi
ok sterði haiin. þat sár grérí btí, at fótr hans sá var ekemrí
afðan, ok varð hann aldrí úhaltr. Bjðtn þakkar honnm vel ok baað a
þorgilei fé, en hsnn kvaðst þat eigi til fjár gert hafa; skildn
þeir vinir. _
8 Eptír þat létn þeir f haf ok höfðu barða útíviat þar til er þeir
aá laud, þá tðk af byrína ok kom á norðanveðr hvast ok rak þá
nndan Xn daga. Sfðan kom stmnan veðr hvaat, ok aigldn tTan lo
dægr at landinn; þá Tildi þorgils eigi lengr sigla láta. Hann var
þá tvau dægr f austrí, þá böfðu gengit átta áfðU. Starkaðr banð
honnm at f^ra frá anstri. |>á kom áfall et nfunda ok var þat
mest, þat rak þorgila af auatrbítannm ok stó STeinimi |>orfinn 6t
knjám honnm ok ntanborðs. f>á mœlti þorgila: aú bylgja gékk is
nú yfir at eigi þarf st ansa. Báran kastaði inn aptr sveininnm
lifanda. Hann mælti þá: etórum stanplar nú yfir, faðir minn.
|>orgilB mælti þá: ansi hveir aem má. þeir gerðu svá, ok gátn
npp ansit. Samdœgría kom blóðspýja at sveininnm ok andaðist
faasn. Tveim náttum ai'ðarr þá aá þeir HjÖrleifBhÖfSa. þeir kTÓmu »»
f Ámarbælisós. ííú Tildn þeir fara með Ifk ^rfinns til kirkja.
f>oi^B kvað þá lengi fylgzt bafa, aagði þá ok eigi at svá búnn
skilja mnndu. þorateinn apnrði Starkað, hvárt hann vildi heldr
tey[g]ja ftorgila á land eðr fara með Ilkit til graptrar.
9 Síg^undr hét maðr^ hann heimtí skiptoll at þorsteini þvfat a
faann átti land at annaat þar er þeír vóm komnir. M gerðn þeir
{>orsteinn ok Sigmnndr þat ráð at þeir hniptuBt við. þá sagði
Kolr |>orgi]BÍ at f^orsteinn þyrfti manna við. þorgils hleypr þegsr
Á land ok beit þetta ráð; urðn þeir Sigmnndr ok þorsteinn vet
sáttir. Kolrtók Hk þorfinnB ok gróf f kirkjugarði, ok er |>oi^la «)
verðr varr Tið hvat Eolr b&fði gert, varð bann reiðr mjök ok hét
honnm bana. Kolr kvað þat til vinnanda ef |>orgils raknar við
þá heldr en áðr. Ok við nmtðlnr þorsteins sættust þeir. Fjðgr
dægr hafði |>orgils hvárki mat né Bvefn. |>orgiIs kvaðst mondn
DigitizeclLyGOOgle
154 FLÖAHAHNASAQA
várkjmiui konnnnm þótt þnr yaiii brjðBtbðmimiim meira en
ððmm mðnniim. LHIn eptír þing kvómn þeir þorgils út ok fór
hanB heim f Traðarholt ok þorsteinn með honnm ok aðrir félagar.
Heríngr bröðir hans tók rið honum vel, ok vildi at |>orgils tæki
s við Qám eintun. |>orgílB kvaðet eigi vílja við t&ka fyrr enn at
viri. |>orleifri fór ntan BamsnmarB; ikildu þeir þorgile vel sitt
félag. fHirgile var f Traðarholti nm vetrinn ok þeir bræðr með
honnm, Kolr ok Starkaðr, með bonam vóru fleiri mesn þótt eigi
eé uefadir. Híeringr veitti þeim vel. þorgilB mælti eitt einn við
10 bróðnr sinn: einn hlntr þikki mér at við þik, frændl, er þii lézt
Bvá mikit fé fylgja dóttnr minni þórnýjn þá er þá giptjr haoft
Bjama f OrCf. Hæringr evarar : vel þótti þá eét lyrir koeti hennar,
er hon hafði hnndrað hnndraða, en ef þér fiikkir nokknt ofiekit
þá haf af mfnn fé elikt er þér vel Ifkar. {wrgile vildi þat með
is engn móti.
At liðnnm vetri tekr þorgils við búi efnn ok ððrnm Qárhlntnm; 3*
feldn meun þegar mikla viröing tíl |>or{^l8. Hann var heldr fár
við Bjama mág einn. TJm várit kom Qðlment tíl Amessþings,
kom þar þorgile ok Bjami mágr hans ok f>6mý dóttir hans
ío |ki^1b gékk einn morgin til búðar Bjama ok tók everðit JarðhúsB-
nant f hðnd eér, ok er bann kemr f búðardymar, eér f>6mý iótíÍT
hans at hann er kominn, ok bað Bjama npp atanda, kvað honnm
eigi hlýða svá búít , Bagði fððnr Binn reiðan. Bjami Bpratt npp
þegar, þvfat hann var vitr maðr, ok gékk f mitö þorg^i ok fagnar
s& honnm vel ok banð honnm þar at vera, ok allt mitt góe er þér
heimolt íil þees at þér megi þá betr líka við mik heldr en iðr.
^tta er allvel mœlt, segír þorgUe, ok ekal þetta þiggja, eUa úviat
hveren farit beföi. Bjarai banð honnm þá til heimboðe. f>oi^ila
kvaðet fara mnndn af þin^nn með honnm ok hafa brott fé elfkt er
30 honnm Ifkaði. Bjami bað bann þvi ráða, ok koma þeir i Qrðf ok
Iftr f>orgilB á féit ok kvaðst brott mnndn hafa XX k^ ok C ásauðar.
f>ómý bað hann [haf»] elíkt er hann viidi, ok sagði þat mnndn bent
* Sott imihl tein ^nteiiui.
D,j,i,i.aL,Google
. . PLÓAMANNASAGA ,/ 155
'■ '■ ' > i'(^-.>J. ■ •'''^-"^ ■
gegnft at hann réði fyrir. Maðr hét f>ói^Ilr, hann hafði verít \,j.3^!
þórði fbðnr þorgilB, hann átti fé atfjorgílBf, ok beíddi fjorgils at ■'^
fk.- ^ h^antÍDundi gjalda f>6röM XL hnndraða. Bjami hét at hann akyldi
"^^áða; sfcilðn við Bvá bdit, ok er þorgils koin heim, kom þar þórný
dðttir hauB. |>orgiIa apyir hvat hon viU; hon sagðiet vilja lyigja s
fó BÍnn, ef honnm þœtti þat meirí sómi at skilja með þeim Bjama,
ok ráða þesB mannB transt undan mér, er þér er meBtr batí f, ok
þér er BJálfrátt at láta þiun hlnt fyrír neinum mauni, ef þit emt at
einn riði báöir. |>orgilB svarar: vel ferr þér, dóttir, ok vel ferr
ykkr báðom; nii Bkaltn heim fara, ok vil ek eigi skiya ráðahag id
með ykkr Sjama, ok leggr þeim nú Bvá penninga at þeim vel
likar. Ok nm Bumarit býðr |>orgilB Bjama ok báðnm þeim
heim í Traðarholt, ok þágu þar góðar viðtðkur ok miklar gjafir,
ok er nú góð vinátta með þeim Bjaraa. Einnhvern tlma eegir
I>orgilB Bjama, at bann vill leita Bér kvánfangB. Bjarai kvaðst is
þat gjaraa vilja. |>ii akalt biðja Eelgu, döttnr fxirodda goða í
ðlfnsi Eyvindarsouar, Arœuda mfns, eu þar var svá farit frnndsemi,
at mððir þóroddB var fxirvðr dóttir f>ormóðar, en |>órvé i var móðir
|>orBtein8 goða, föðnr Bjarna spaka. þorgils vekr nú bánorðit.
Skapti tíM því seint ok bvA Helga sjillf, þóttt maðr stðrlyndr ok to
þó heldr gamalL Annarr maðr bað ok Helgn var þat ÁBgrfmr
Eliiða-Grf mSBon ; Bvarar Skapti þar vel til, en fxiroddr víll heldr
^pta þorgilsi. Nú var þetta talat á þingi, ok var ekki at gert.
Lfða nú þan misseri, ok anuat sumar eptir rfðr f>orgils til skipa
f Einarshðfta; hann fréttir tíl ferða Skapta, ok vildi f^r vfat fínna is
hann. f>orgila relð til PlóagaflB við VI. mann; þeir vóm með
honnm braðr, Kolr ok gtarkaðr ok f>dr6lfr fræudi bans ok tveir
húskarlar; þeír vórn f hriBnm nokknram, ok bfða svá Skapta.
I^tta var nœr Kallaðaroeai. Skapti sá fri ferjunui at hestar með
Bððlum g4ngu með inui. Skapti sagði at þeir mnndi aptr BUda, m
kvaðst fí-étt bafa at sfðarr mnudi hetrí kaupin ok fðra þeir heim.
}>ðroddr apurðt hvf hann færí avá skjótt aptr, eðr hrœddiat þd
' Mwniffrí nach Lndn. T, 11; ]^6r«; .Bib,
DigitizeclLyGoOgle
156 FLÓAtUNHASAOA
haiui, hranaBkeggjann, |>orgÍlB, ok þættí mér þat betra at ríða
úhræddmn um heraðít ok gipta honiun Helgn, en vera hTergi
úhræddr nm þik. Á þingi nm Bnmarit var taíat um gjaforð Helga,
dregr }>óroddr fram með |>ot|^Uii, en Skapti með Aagrími.
G þóroddr mælti þá: ek kann ejá hveran fara mon, ef f>ftrgi]gt er
ayujat konunnar, þá mun þat margra msnna vandræði, en ek
væntir með vingjöftim giiðuiD, at Ásgrimr láti úhappalanst. Nd
við þeBBÍ stkvæði f>óroddB var þat af ráðit at }>orgi!si var föstnuð
Helga, ok var brúðhianp at Hjalla; þá var ^OTgÚB hálfaeitngr;
10 ferr hann nú heira i Traðarholt með Helgn ok var hon ngðk fálát;
ok eítt BÍnn er þorgils var á brottu at byggja jarðir sfnar kveðst
Helga vilja fara til Hjalla ok heim um kveldit, ok bað faÚBkarl
eimi fara með Bér. Ok er þan koma tit Hjalla, kvað Helga hds-
karlínn eigi [ini'fa sln at blða. Skaptí tók vel við Helgu en fxir-
15 oddr illa; er hon þar margar nætr. |>orgíls kemr faeim ok lætr
sem faann viti eigi. Ok einn dag býr faann ferð sfna ok ríðr til
Hjalla ok vóm menn at mat. þorgilB gengr með borðum alvápn-
aðr ok at Hnlgu, tekr f faönd henni ok leiðir faana lit, ok sýndist
þeim maðrinn, sem inni Bátn, eigi dælligr. Skapti biðr menn eptir
m sœkja. þóroddr svarar : þorgila sækir eptir sínn, ok skal möon-
um eigi hlýða at fara eptir honum. |>orgilB ríðr uú heím, ok
Bendlr haun orð Skapta at fieir hittiat ; er nú svá gert ; sættast nd
[við nmatillii fiórodds ok gerðÍBt vinátta með þeím, ok varö
fKtrgilB höfðingi ok virðingamaðr mikill.
ía Frá því er Bagt eitthvert Binn at þan þorgils ok Helga sátnSl
úti ok hrein hænan við hanannm, en haninn leggr at henni ok berr
hana þar til er hon mæðÍBt. f>orgíls mælti: sérþú, Heiga, sameiga
þeirra hana ok faænuP Helga svarar: hvers er þat vert, se^r faon.
8vá má vera, segir {>orgit8, annarra viðreign. GeraBt nú góðar
30 samfarar þeirra. Son áttn þau þorgils ok Helga, er Grimr
glönimuðr faét. þorgils var nú gamall ok þó branstr. LSá maðr
bjð skamt frá fior^lsi er 8ámr bét, kona hans faét f^orfinna. Sá
' [tsUUÍ Memlirane.
DigitizeclLyGoOgle
FLÖAHANNA8AOA 157
. maðr var þ&r í sTeit, er Bjálfi hét, deirðar maðr, hann glapti konu
Sáme ok Bettist f bd haDS löngnm, en heitaðÍBt við bónda. Honnm
líkar þetta illa. Bjálfi banð bónda hólmgöngn, ella gef upp konn
þfna. Sámr ferr nú at finna þorgils, ok eegir bonnm at Bjálfi
banð honum einví^. £k skal hjálpa við þfnn máli, Begirþorglla; -^
ferr Sámr nú glaðc heim. Annan dag ferr þorgilB ok hittir Sám,
bann fagnar honnm vel, ok litln afðarr kom Bjálfi ok apDrði hvf
bann væri þar ok kvaðst enga þðkk kanna baHB kvámn. Eigi
ferr ek at þvf, segir j>Drgilfl, þvíat vel mi ek þar koma sem þá
kemr, ok þar sem þú befir boðit Sánii einvfgi skaltn mér mnta eo lo
eigi honum. Bjálfi svarar: þat kemr til þess, at Sámr, greyit,
þorir eigi at berjast við mik. Nú ganga þeir á hólm, ok er eigi
ssgt f^á víðskiptnm annat en |>orgiIs drepr Bjálfa, ok frel^ti svá
bönda, ok nanztn þeas at, segir |>orgila, at þú vart svá nær mérj
^sgrfmr GIIiða-GrlmB8on.var hðfðingi mikill ok framr, ok átti skip is
f ferðam, hann átti tvá aonn ok hét hvárrtveggi þ6rhallr, Hinn
ellri þórhallr var þroskaðr mjök þá er þetta var. Gannvðr bét
dóttír Bjama f G-röf, bon var eigi dóttir fnSrnýjar. Gizorr hvíti
Itjö þá f Hðfða ok iUi fótáiai dóttnr þórodds. Möðir Ásgrfma
var Jðmnn Teitsdóttir. þorgils^ átti land nnr skipa lœgi, ok lá so
þar Á hafbartollr, ok heimti sá maðr akiptollinn, er á landina bjö,
ok galt Áagrfmr aldri toll þeim er á landi þor^ls bjð.
i2 Eittbvert BÍnn hittir [^rgilB Asgrfm' ok biðr at bann
minniat f nokkam nm tollinn. Aagrfmr aegír, at skip koma þar
sem anðit verðr, en kvaðst eigi vanr at gjalda skiptolla sem smá- »
bœndr, ok bað Iiaitn eigi heimta slfkt. |Kiigil8 kvaðst þat fyrir
aQiiars hönd gera, en eigi fyrir sfna, ok skilja þeir nú við svá búit.
Um várit TÓru menn kvaddir af Ásgrími til skipsdráttar ok kom
Qðl^ manns. Pyttar vóm nm sandana vfða ok vóm fullir með
vatni, þóat Qaran væri. Ásgrimr tók á festiun f fremra lagi, ok so
' Sa VBn Ámi Magnúsaan ata Eandt taeiuUrí; Xe^inr Æit. ' St
van Ánd MagnúsBon am Sandt imendirt; [Asgrimr ÞorgilB Bdt. und lo hat n
der Mauiratie geiUmden.
D,j,i,i.aL,Google
158 PLÖAHANNA8AGA
vóni þar tnest konnr hji boDnm; h&iin v&r f Utklœðnn; téka ni
fut á. Haðr reið i landina fyrir ofan mikiU vexti ok bafSi bolðxi
i heDdi, hann horfir i skipdráttinn. ÁðgHmr eggjar nð faat at menD
berOi BÍk rel. Ok er fiorgils var komÍBD at flæðarpyttlnQni, ai
s hann at ABgrimr bélt í atrenginum; bleypr bann þi til, ok hð^r
streDgÍDD, ok verðr aptrhlaDpit; hart, ok hrapar Asgr^Dr í pyttinD,
ok konnnur á bann ofan; varðn öll kleði AsgrímeTátokþrekkótt
ok evá hann ajálfr. f>etta þikkir honum mikil srÍTÍríSDg ger til
aín ; verðr nd viae hverr gert befir, ok kvað þi |*orgilB varla mega
M við evi báit skilja. f>órhaHr bað bann Qtao fsra, ok megi þá
Bjatna þessi úþokki, er I miUnm ykkar er. Asgrimr kvaðst mnndn
ráða sjálfr ferðum sliiam.
|>at var einfavem tfma) at fxirhalir bað Aagrfm fSðor sídjo
fara með sér til kvinbæna til móts við Bjarna bónda í QtHf.
is Aegrímr Begir, at þat var I mtfrgn lagi .góðt kostr, en íllt fnkki
mér, at f>orgJls er þar nokkitt við TÍðinn. At f>orgil8Í er ekki
mein, segir f>ðrhallr. Stðan fara þeir. BjarDÍ avarar vel, ok er
þeBBnm ráðnm riðit. AsgHmr bíðr «t f>or(plaÍ sknli eigi bjöða til
boðeÍDS. Bjarni Bvarar, ok kvaðst hoDum mnDða allvel fagna ef
M iiann kæmi, en gera eigi maDn til baas fyrir bnn þfna. Sjami
býst nil við brdðlilaiipinn. EÍDn dag kemr f>ómý inn, og segir at
maðr reið ór ekógnm neðan, ok er likr iHSnr mfnnm. Bjami gékk
út ok var f>orgil8 kominn, ok þmU bane með hoDam. Bjarai
fi^^aði honnm vel. þorgils mielti: hvf bantt þú mér ei^ tál boðs-
V' ine, mágr. f>ér er jafnan sjáintoðit, segir Bjarni, ok þá velkom-
inn, er þú vill verít bafa. Aagrimr kom nm kveldit ok gékk Bjarai
f méú boDnm ok fagnaði honum vel. f>á spnríti A^rÍDir bvárt
f>orgilB vieri þar; haDD kvað haDn þar vera, ok mun hanÐ faér
dveljast; gerða ek dú eem þú mffillir, at ek banð hoDam eigi, en
30 ávalt ekal bann vera hér bjá mér, er hann vilL Ae^rbnr veiA*
ÓÖT við, ok vill ríða beim. f>órhallr biðr hann eigi þat gera, ok
þat verðr at bann er þar, ok er beldr úglatt nm boðit; ok er menn
búast frá boðinn, sjá meiia, at þeir fara hÚBa á milli, Asgrímr ok
Eolr þrœll, ok tðlnðu. Nú ríða menn nm kveldit faeim. þorgilB
DigitizeclLyGOOgle
FI,(ÍAMANNASAGA 159
b<Íiidi ok þræll ham Eolr riðu sið am kveldít ofan hjá hd8at<5ptiini.
Asgrimr bafði fengit ftrælnum |H'jár merJEr silfrs til hOfiiðs |>DrgilsÍ.
KoIf hafiS faeatlatan, ok hiofcaði hestrítut nndir honiim, þor^ls
lanst þrælinn, ok féll fésjóðrínn nndan yfirhðfn hsns. þorgils
spyrr hvaOan féit kom at. |>nellinn BagÖi sem var. Siðan drap s
hann þrælinn þar sem nú heitir Eoklækr, Nú þikkir þorgilsi
ABgrfmr eannr atfjðrriðtun við sik; l«tr nú saflia mönnnm, ok
verða vel XL, ætl&r nd at fara steftanför til méts við Asgrím. Nú
hittir Giznrr hvfti |>or^ls, ok spyrr hversn hann ætlar til nm
ferðir sfnar, baitnkvaðBt letla at sækja heim ABgrfmElliða-GrfmBBon. m
Giznrr svarar: ftat er úriðligt, ftvfat hann er miklu fjðlmennari en
þ^ |>Oi^íIb kvaðBt eigi hirða um fjölmenni hans. Ná letr Gizurr
ferðarinnar, ok at bæn hans reið bann f £yna <, ok kvaddi IX búa.
Eptir þat fara þeir 1 brott, ok þikkir aem litgíalt aé.
3 Kú koma menn til þings Qölmennt. Skapti spyrr mág Binn la
f>orgilB hvem málatilbúnað hann hefði haft; hann^kvaðst haíia
IX búa kvadda. Skapti svarar: ,varat af vðra,' eleikti nm {>[vjörii,
Bælt mi^rinD, Uttu oiðr detta, engn er njtt. Hvf mun þat sæta P
aegir þorgilB. Skaptí svarar: konnig ero mér lög, múgr, sagði
hasn, svá at ek aé gerla at engu er nýtt til bdit, ok er betr at »>
niðr faili, þvf at svá hafa farit skipti ykkar, at þd hefir vanvirðn
enga af fengit. Sefaet þoi^gils nd við nmtölar mága sinna; ríða
menn nú af þingí ok falla niðr jþesBÍ mál ðU.
4 Helgi hét anstmaðr er út kom f EinarBhðfu ok átti ferð upp f
herað, ok fór með vaming Binn upp f þrándarholt. þorgUs reið at u
ór Grðf. |>eir riðust i móti Helgi ok þorgils ok riðn hart. Ok
er þeÍF ríðiiBt á vísl Btakaði |>org[ils] mjðk svá af haki, ok hló at
bosnm við anstmaðrÍnB, en |>orgUB var allbjógr á baki þvíat veðr
Tsr kalt. Helgi mælti þá: Iftt sér þat nú á þér, ftorgils, at þi
hefir verit kallaðr garpr mikill, enda ertu nú gmnail. f>orgils an
Bvarar: ekki hafa menn þat mjðk pl^gat h^ tíl at gabba mik; en
Bví hœðiligr ok gamall eem þér þikkir ek vera, þá býð ek þér
' Ð. i dit DingtttUé ín AmeBþmg.
D,j,i,i.aL,Gooj;le
.1
160 FLÖAMANNABAOA
þegar f gtað einvfgi, ok er þá fullreynt hvilrr af Öðrnm benr. Helgi
kvað eDga ván f at hsnn hrykki eigi við, ok mnn lltill fr&mi i
at bera af fretkarli þfnom. Anatmaðriun hafði bolöxi í faendi.
|>orgilB nuelti : hvaaaara vápn mnntn hafa þarfa, ef bíta akal höfnð-
B heÍR mfn. {>orgilB hafði sverðit Jarðhússnaut ok alvápnaðr, ok
hljóp geyst at honmn, ok hðggr til h^s með averðinn, ok k^m á
ðxlina, ok vanst honum þat skjijtt tíl bana. f>orgÍl8 var þá sjan-
tngr, ok kvað þetta verit hafa et mesta glappaverk, ok kvaðst
þetta mundn bæta. — Tveim vetmm sfðarr kvómn tveir bræðr
10 Helga út, ok varð eigi vart við Bkipkvámnna; hét annarr Einarr
en anuarr Signrðr. ^ir fóni þegar f Traðarbolt, ok var þat nm
kveld, ok vóru eigi 1 almenningshiisum. Ok nm morgininn er verk-
menn vóru farnir til starfs, fóm þeir bræðr heim f bæinn ok námu
staðar við ekálaifyrr, ok töluðust við ^ nm hríð hversn þeir skyldn
ib með fara. Eígi þikkir mér gott at drepa gamlan mann, [segir
Einarr]. þorgils bejrir nd þeirra umneðn, ok sprettr npp þegar ok
tekr Bverðit JarðhúsBuaat, ok bað þi at ganga ef þeir vildi. Einarr
mœlti: ekki þarf at eggja okkr til bróðurheiíida, þv{ fuUvel
megnm vit þik yfirvinna ef vit viljnm, en eigi skal þér nú, biindi,
ío nokknm úfrið gera, ok skat nú vera anuat erindi okkat bræðra.
|>org^ls tijk þessn vel ok svarar: ek em ok þeBS mikln fúsari,
þvfat ek þikkjnmat sjá gerla, at þú mnut vera góðr [drengr], ok
þar sem ek drap hróðnr ykkam, þá vil ek þat fuUu bæta, ok vil
ek, Einarr, gefa þér nd sverðit JarðhdBsnaut, þvf mér Uzt Bvá á
15 þik, at þú megir þat vel bera. Brððurþínum vil ek fá fimm merkr
silfrs. Sfðan skildu þeir með góðum vinskap, ok fóra þeir brœðr
utan eptir þat.
þat var eian tfma at þaa {Kii^ila ok Helga fóru til Hjalla til35
heimboðs, ok eptír þat tók þorgils bóndi BÓtt, hann var þá hálfnf-
so ræðr; hann lá vikn, ok andaðiet afðan. þessn nærri andaðist
|x5rÐddr bóndi ok Bjarni hóndi enn epakí; vóru þeir allir jarðaðir
at þeirri kirkjn er Skapti lét gera fyrir ntan lækinn, en siðan
DigitizeclbyGOOJík'
PXÓAMANNASAGA IQl
viSrn fnrð betn Jieim i þann stað, er nú stendr kirkjsn, þvíst
Skapti bét »t gera kir^a þá er ^óra brant fót Binn þá [er] hon
var at léreptnm slnnm. — f>orgils ÖrrabeinBstjúpr þótti hinn mesti
merkismaðr, TÍnfnBtr ok vel stiltr, þrantgóðr, djarfr ok |mS atÓTráðr,
ef bonnm var í móti gert; þoldi-Tel ok karlmannliga stórar mann-
rannir. Frá honnm er komiun mikill ættbogi. — BÖm þeirra f>orgiU
ok Helgu vóru þau Orímr glömmuOr, [Hlugi ok pórbr. • þorlákr
biakup var pórhalUson, móSÍr hans ' var E^Sr; máSir Effvarar var
Jórutm, döttir þorgiU örrabeimstjúpt ók Hélgu. Oddr' hét son
þeirra*, hann var /aðir Jóns,föSur CHntrar, föiíur Oríms, fÖSur i
Qublaugar, tnóöur JSrundar bUkvpa. Sonr Orims glammaOar
þorgilasonar var Ingjaldr falsir Qríms, fÖSur Einars, föSur ffall-
kötlu, móSur StHnunnar, mðbur Herdisar,^ móSur Bjamar, föbur
CHturar gaUa, fSður Hdkonar, fóbur Jóns. '
' Bíatt dieter aeei Namen geieit die BískupatEttir, ísl. I. (1843) ». 359 :
EintUT föstri KttbU hins rlka. * d. h. Itórhalls. * HallFsrBr genamt
in BiAmptiXtlii eid. * toUheiseen: h6t bod JSruniiar, n«Ae «M. ^ Vgl.
Ba&uoga tap. 4 u. 20. Ksknpa %5g. I,'643, 676 md Eaoksbðk Lndn. Y, 9.
• Btr SeAlaie (Z 6—14) itl ohnt Zuitifel ein Zmtíx dee Abiehreiber:
DigitizeclLyGOOgle
BEILÁGEN
HEMBRANFBAOMBNT tok VATNBDÆLAeAGA
Cod. AM. 446*', *«
.... konjK, ok Teri eigi ills þótt slíkir meim væri af ráðnir. [19]
Oddr kveðst ætla, at annan veg muDdi honnm þikkja ef svá yiiS,
en þar er þó ti maðr er Tið &lla vill illt eiga, ok virða menn þik
til, st eigi ern itórar atgerðir bafðar. Oddr f<6r heim ok nndn
t fieir feðgar illa Tið ainn hlnt. Uoi mælti: Oddr frœndi, aagíK
hann, n^ðk kemr þetta til f>ín, at þú ert nú maðr nsgr ok tU alla
vel fsrr, ea ek er nú ðrraai fyrir aldrs sakir ok má ek ekki. Nd
þótt hann sé harðr maðr en mÓðir hass margknnnig, þá má þó
eigi aví bdit vera. Oddr aegir, ok kreðst f mundn leita nokknrs.
10 Eitt kveld bjðst Oddr Tið V. mann í fyrirsát TÍð Hrolleif, en þeir
fóm H samt, þá rar Ljótr frœndi hans með honnm; ok er fimdi
þeirra bar Baman þá spratt Oddr npp ok mielti: nú mi vera at
stöðTÍst ferð þín, HroUeiir, at sinni, ok setist nd ilska þfn, ok vefist
þér nm hðfnð. Hann kvað enn úaynt hvárr þeirra meet nuetti
iB fagna at þelrra skilnaði, þðtt þér sét nú Qðlmennarí en ek, ok
ekki ætla ek nd nndir þótt nokknriun blæði. Sfðsn blnpost þetr
at ok bðrðnst Hrolleífr Tar harðr maðr ok afreyndr at aði, hann
hafði ok kyrtil þann er móðir hanB hafði gert honnm ok eigi festi
Tipn á. Nú er frá þeim at segja, at Oddr ví Ljót en gékk sfðan
>o f mðt Hrolleifi ok mælti, iUa bfta nú vopnia, Hrolleifr, ok alls
konar er þér iIU farit, bteði fjölkyngi ok þó at ððm illa siðaðr.
8fðan slnmdi Oddr á fót Hrolleifi, ok beit þar er kyrtillínn tók
DigitizeclbyGOOJík'
BEILAGEN 163
ei^. Oddr tnæltí: tígi hWH nú gerníngakyrtillinii. 8{ðan hjð
Hrolleifr til Odds , ok veitti honnm banasár ok enn tinnan mann
drap hann, en III kvómnet Á flótta. f>at var eid nm kveld npp frá
bœ tJna. HroIJeifr kom heiro ok sagði móðnr Binni, at iila hafði
Tegnat þeim er f mót honnm hðfðn Terít; hon lét vei yúr ^vi at b
eigi réði búkarlar eðr synir þeírra ferðnm haus þeir er sættn
iliyrðnm við hann. Hrolleifr kveðet nú hafa launat Oddi þat, er
hann hrakti mik mest, ok kvað mik at ðlln ÚBamjafDan dnganda
manai, en ek spáða honnm þat sem nii er fram koniit, at vasa
20 mnndi hans svÍTÍrðing af Okknim flmdi, sem nú gaíst honnm. Uni lo
fór Á fand Hðfða-fnírðar, ok sagði honnm sín vandræði nm víg
OddB Bonar sins, ok vilda ek hafa liðsinni þitt at rétta mitt mil,
liggr þar ok við mjðk þin sæmd, at úreiðnmenn hefist eigi hér i
heraði. {»órðr kvað hann satt segja, ok mikiU vandí er osa i hendr
kominn, en þó er Sæmnndr skyldaetr at leyaa áhæfn frænda BÍns le
ok færa hann or heraði. Sfðan í6m þeir á fnnd Sæmnndar, ok
báðn hann rétta málit, ok s&gði þórðr eigi honnm sama annat.
Sæmnndr kvað svá vera ekyldn. Var þá tekin npp bygð hans.
Hroileifr fór tíl Sæmnndar ok móðir hana en menn fengnir til at
varðveita bú hans. Ehi á Báttarftandi nm viirít Inkuat evá máUn w
at Uui tðk við landi hans Hrolleife at sakabðtnm en Hrolieiflr var
gerr heraðssekr Bvá vfða eem vðtn félln til SkagaQarðar. Sœm-
undr miuBÍst nú á fomt vinfengi þeírra In^mnndar, ok flnuaBt
þeir ok kvðddUBt vel. Sæmundr inœlti: Bvá er til farít, fðstbróðir,
at maðr sá er kominn er til mfn er eigi þikkir hægr f Bkaplyndi, u
en hann er frændi miun ok heitú- HroUeiÖ-, uú vilda ek at þú tækir
Tið hounm ok mðður hauB ok fáir þeim þar ráðetafa f þinui Bveit.
Ingimundr Begir: ekki hafa þau góða orðheill ok er ek úfðBs at
taka Tið þeim, en syuBemí mnn þér 1 þikkja ok eigi Btórmaunligt
ef ek synja, en i meðallagi er obb fallit, þviat ek á bouu enma ekki so
akaphtcga. Sæmnndr se^r ok kvað hann hamiugjudrjiigan ok
alla farsælaat af honnm. Ingimundr lét þat þá reynt er . . . >
' LUttm in der Memhr.
DigitizeclbyGOOgle
104 BEIIAOEN
ek . . . Sfðao fór Hrolleifi- út fungat ok móðir hane IJJt meö
hoDnm . . . nú tók Ingimandr við þeim ok v6n fwn með hoDamSl
II vetr eðr HI . . . skiptn ekki Bkapi. Hrolleifr var glettiiin Tii^
BOfln IngimuDdar, en þeir 8tóð[D8t] ills ok varð þar meBt at er
!• Jðknll var. |>eir áttu bto leika Baman, at við meiðiii^ar liélt
Jðkuil kvað illa Torðna Bendingina Sæmnndar, ok setir þ6 bóð,
aagði haoD, ef eigi veiðr meira at, ok kvað atdri þann nannQánda
ak^ldu yfir þá ganga. Eingí var mnnr þeirra á vðxt eðr afl,
hvárrtTeggja Tsr œrit sterkr. Ingimondr mœlti: illa gerir þú,
10 HrolleiÍT, at þú BtiUir eigi skap |Htt, ok lannar eigi gMn gott^ nú
84 ek at eigi mé svA búit endaat, ok mnn ek fá þér búatað hér i
Asi. HroUeifr kvað þat eigi mundn eér ÚTÍDTeittara eo vera þar
riðr illvilja BODahans. Ingimnndr mnlti: leitt er mér at segja
þik afbendan, þvJat þat hefi [ek] aldri gert ef ek hefi við manni
10 tekii fiorsteinn kveðBt ntla at BÍðarr mnndi verra. IngimnDdr
bygði Hrolleifi ok Lji^t móðar hans í Oddsási nokknrn gnnnar en
Hofabær, ok bjoggu þao þar lengi siðan, ok bélt hann f ðlln tíl
jaáis við sona IngimnDdar. I þenua tfraa kvómu dt brieðr II Hsll-
ormr ok fMÍronnr, ok TÓra anðigir menn; þeir v6rn með Ingimnndi
td nm Tetriim. J»iírormr heÍT' upp orð sfo ok biðr þórdfsar dóttnr
IngimuDdar; boDnm var Tel STsrat, kTað IngimaDdr sér at honnm
mikit tranat ok atyrk. Ingimnndr lét fylgja heiman dóttnr sinni
Karsnesland. f>eirra 80U Tar f>orgrímr, en {tirormr bJ6 f Tnagn
... hinni neðri I Vfðidal ok var sfðan költat |>óronnstanga.
tb {•essergetjð at veiðr var mikil f Vatnsdalsi ok gékk Btórlas22
f ána. |>eir akiptn með sér verknm brœðr eynir Ingimnndar,
þviat þat rar siðr rfkra manna Bona f þenna tfma at bafa nokknra
iðn fyrir faendi. At þeBsa vórn IIII bræðr, iKtrsteian ok JöknU
f>6rir ok HðgDi, en Smiðr bafðist annat at. I>eir braðr f6nt f
so ána ok f6ngn mikit af. Hrolteifr hafði venjn sína ok bafSi illar
búsiQar við alla þá er í náud tótu, hafði þat ok ekki rerít TÍnaráð
er Ingimuiidr t6k rið hoDam. Synir Ingimundar kunnn þvf
stórilla er Hrolleifr sat yfir kostnm þeirrs en miðlaði illt eina af
sér, ok kðllnðu þat mest orðit bafít feðr sfnnm at taka hann til
DigitizeclbyGOOJík'
B£ILAG£N 16ö
sin. f>eir áttii Teiði allir samt HofsmeDn ok Hrolleifr, en svá var
m«tt at HrolleifV ekyldi haf* Teiðl ef eigi kæmi aynir In^imuudar
til cðr þeirni memi, en skyldi hann ór ganga ánni fyrir þeim ok
þeirra mönnnm, en at því gaf hann eigi mikinn ganm, þvfat hann
TÍrði meira TatnfiBka, at heira knmi sem fiestir, eu m&nndíð ok s
makiigleika. Ok dtt BÍnn er hdakarlar kvtimn til árinDsr, mæltu
þeir til hsns, at hann ekyldi rýma netlðgin lyrir þeim; hanii kveðat
gefa at þvf engnD g&nm hvat aem þeir segði. f>eir svðrnðn ok
sðgðu honnm þat betr sama at halda eigi til kappa Tið þá Hofrerja
ok kvóðn honom þat eigi mundn endast Tið sonu Ingimundar þótt 10
hann knmi því fVam við þá. Hrolleii^ bað þá dragast f bnrt illa
þrnla ok arma ok hœta ekki sér mðnnum. Hann keyrði þá f bnrt
farakliga ok .TAkliga. [þeir] BTðmðu: Ílla er þérfarít, bto mikilB
gáðs aun [Ingimnndr er majkligr, er hann tök viðr þér, ok gaf þér
Teiðina, ok Teitti Qjér msrtj annat gott, þar er áðr þóttir þii eigi is
hRfr með d[ugandi] mðunnm. HroUeifr kTað sik eigi skyldau
at gauga or ánni fyrir iUum þrfelnm ; haan Itetr vaða atein til eins
þeirra Evá at ai liggr [f svfm]a, ok lét þeim eigi skyldn hlýða at
Tera allQðlorðir. f>eir koma heim ok aátn menn nndir borðum.
þeir fóru flaumtÍBa. Ingimnndr spurði hTÍ þeir fara svá brapaliga. so
f>eir kTÓðust reknir brott 6r ánni með m^ðingnm ok STÍvirðinga
af Hrolleifi. Jðknll segir: hann mnn Tilja geraBt Vatnsdælagoði
ok bda TÍð oas sem Tið þræla, en þat skal aldri Tsrða at sá msuD'
djðfuil gaagi yfir OSB. |n>rBteinn kTað of mikit bragð at vera, en
þó gæta til með stilUngD, ok kvað þó úsýnju vorðit nm ts
Tist haM. Of mikit er tJI hafl, sagði Ingimnndr, en þá gerit bví
rel, at þér gœtið ráðs, þvlat þér eigit eigi jð&util at verja, hann
er heljarmaðr, ok ván at iUt leiði af. Jðkull kveðst reyna akyldu
hvárt hann géngi ór ániii ok hljóp npp undan borðinu ok lit.
Ingimundr mœlti: þér trúi ek bezt til, f^orsteinn frtendi, nm alla w
atiDingiua, ok far fti með bræðrnm þfnnm. þorsteisu kveðst eigi
Tita hTeran hæi^ Tera mundi at halda Jðknl aptr, en ek mun eigi
standahjáefhann berstviðHrolleif. EnerþeÍrbreðrkTÓmn... þA
eá þeir at maðr var Í ánni ok kendn þar HroUeif. Jðkttll mnltí:
DigitizeclLyGOOgle
166 BEILAOEII
.rV.
dTAgst þA ór iimi, Qándinn, ok áhtí fHk eigi »t þreytft, en vár
BkniaiD elligar reyna með ow tíl fiilla. Hrolleifr m«lti: eigi at
■fðr þótt þér sét brnðr UII þi mnn ek frun hslda minni Býaln
fyrir blMi þfnn. Jðknll mielti: þinn Bkelmir treystir tðfmm mMor
b þinnar ef þn œtlar at vera oss v&ndrengr með ðllu ; réðst þá Jðknll
út í ina at honiun. Hrolleift' fór eigi Í bnrt f>orsteinn mælti:
þi er þrilyndr, er vér nim eigi r^ttn ok mnn nd ðngn mótí þeB8\ ,
at leit* *t láta allt þi allt veQast evábiit sem þi var komitj "
Jðknll mœlti: drepnm þi Qinda þenna. |>i lœtr Urolleilr heQast
u at landi þar sem grj<5t{ð skorti eigi , ok grýtti at þeim ok þeir (
móti nm ina þvera , ok Bnmir skntn ok varð &oIIeifi ekki skeinn-
Bamt. Jðknll viU riðast at honnm annarB staðar yfir iua, ok kvað
eigi meöalBkðmm f vera ef þeir bera eigi af honnm. ftorsteinn
Begir : hitt mnndi mitt rið at víkja apto bingat ok eiga hddr nndir
u OBB en ganga f greípr þeim mæðginom, þvíat ek hygg haua skamt
frá heQast, ok er eigi tem [vér] eigim við dindimenii þótt vér
eigim við gemingavættir þvílfkar. JðknU kveðst aldri þat hirða,
ok leítar af inni en bræðr hana grýta ok skjðta at Hrolleifi,
ok eigast hart við. Nd kom maðr heim hlanpandi ok aegir Ingi-
so mnndi «t ( úefoi var komit, ok þeir bðrðnst nm ina þvera, ok er
sji fæBtnm líkr búi þinn. In^mnndr svarar: tak best minn ok vil
ek til rfða. Hann var gamall ok Dærr blíndr, hafði þi ok af
höndam litið ðtl QÍTforræði ok bví bri. Sveinn var honnm fen^nn
til fylgðar. logimnndr var f blirri kipn. Sveinninn leiddi heet-
M inn nndir honnm; ok er þeir komg i irbakkann þá bí synir hanB.
f>orsteinii malti: kominn er faðir virr, ok litom heQast nodan,
ok mnn hann œtla at vér mnnnm gera vilja hans, en hrœddr er
ek nm kvómn hane, ok bað Jökal hepta sik [.
to BÍ hann skaat hann spjóti til hans ok kom i hann miðjan, ok er
hann fékk lagit reið hann aptr at bakkannm ok mælti: þú Bveinn
fylg mir heim. Hson hittí ekki sonn afna, ok er þeir kvóma heim
DigitizeclLyGOOgle
BEnUOEN 167
TftT iqjðk iliðit á aptaninn, ok er liana skyldi af baki &ra þá
mælti haDD : stirðr er ek nú, ok Terðnm vér lansir á fðtntQ binir
^ðmln mflnnirnir. Ok er STeinninn tók við honnm Blaxaðif!] í
eárinn; ná sreinninn þá at spjótið stiMl f s^gnnm liann. iBgimnndr
m»Iti : þú hefir mér lengi tr4r verit, ger nú aem ek býð, meiri ván 5
at ek krefi þik fás béðan af; Ear nii ok seg HroUeifi, at áðr
morgin kemr get ek at sf nir mlnir mnni þikkjast eiga þangat at
^á eptir fððnrheftadum, ok gæti hann srá síns ráða at hann fari i
brott áðr dagr komi, mfn er ekki at hefbdara þótt hann eé drepiiin,
en mér samir þó betr at skJiSta ekj^li yfir þann er ek hefir áðr á u
hendr tekit, meðan ek má nm mnla, hversn acm afðarr ferr. Hann
braut spjiitíð af skapti ok gékk inn með fUltingi aTeínsine ok
sBttiat f ðndTegi sitt, ok bað bann ekki Ijós gera áðr sTnir bana
kæmi heim. STeinninn kom til árinnar ok aá þar laxa njarga
er Hrolleifr hafði Teitt. Sveinninn mKÍti: þat er Bannmœli at þð u
ert meBtr mannhnndT. Nú hefir þú þat gert, er vér mnntun aldri
bœtr bfða. Hverr befir þat Teitt honnm, sagði Hrolleifr? |>d,
Bagði Bveinninn, ok bað hann mik svá aegja þér, at þú ekyldir eigi
morginð heima bfða, krezt tetla at synir hans mnndn þangat eiga
eptir fSðarhefndmn at leito. Vú gerða ek þetta meirr at b«n m
hans en bitt at mér værir þú aví sparr nndir ðxi, Hrolleifr segir:
tnii ek þTf, ok skamt iTnnír þú héðan, ef þð heföir eigi þetta sagt
23 mér. Nú er at Beg}a fri Ingimnndarsonnm at þeir fAm heim nm
kTeldit ok rœddu með sér at Hrolleifr vnri endemiBmaðr. |>or-
ateinn mœlti: enn TÍtom rér eigi gerla hTerss illt vér mnnam h
af bonnm hlotið liafa, ok Begir mér ekki létt hngr nm ferð fíiðnr
várs. |>eir kóma heim Tið kTeldit; ok gékk fiorateinn í eldaskÁl-
ann, ok sti^k niðr hendinni er hann hrataði ok mælti: þTf er Tott,
hdefrejja? Hon svaraði: þat ætla ek at ninnit mani hafa ór
klnöom Ingimnndar. þorBteiun segir: þetta er bAlt sem bltU^ ok w
kveikit IjÓB skjótt Svá tu- gert ok aat Ingimnndr f ðndvegí
sfna ok var danðr, stðð þar spjAtið f gegnnm bann. Jðknll m«lti: .
illt er Bllkt at Tita om Bvá gðfgan mann at slfk maan^la jrði at
bana, fðnun þegar ok drepnm hann. þorBteinn melti: eigi kantn
DigitizeclLyGOOgle
góJ^irnd föðnr vArs ef haim hefir hoiinm eigi nndan komið, eðr
hvsr er nú sveÍDn sá, er honnm fylgði. Nú fauBt faann eigi.
|>or8teinn mœltí: eigj gef ék nú hans beima at vitj&, munnm vér
með ráðnm verða eptir at leita en eigi með áhUupnm, en viðr þat
í mnnnm vér bnggast bversn mikíll mannamnnr er oriKnn með þeim
Hrolleífl ok njótft mon hann þeas af
FRAGMENT DER AUSFCHRLICHEN FLÓAMANNA SAGA
Cod. AH. 515, 1» und Cod. AH, HEHBS. 445^, i"
15 þiSrey hét kona ok var í>orvarð8dóttir; þorfinna hét móðirlð
hennar, bon bjó { Odda. þorvarðr var andaðr. fxJre; var
á fóstrí f Eálfaholti með þeim manni er JAsteinn hét, gildr bóndi.
Jéateinn átti systur {torvarðe í Odda er J>orgerðr hét, þau vóm
böm {nirðar Freysgoða ; Kolr ok Starkaðr vóm fóstbræðr þóreyjar ;
« Gnðrún hét syatir þeirra, ok var bon Ifka fóstrgystir ^óreyjar.
{nirey var skörungr mikill ok frfð sýnum. þeirrar koon biðr
ftorgils örrabeinBstjiipr ok þann kost fær hann, ok gerði brullanp
til hennar; samfarÍT þeirra vóru góðar. Hæringr bjð nd á Stokks-
eyrí. |>orgilg bjó f Traðarbolti, ok gerðist hann rfkr maðr, svá
í5 at Asgrímr EIliða-Grímsaon bar ekki af honnm á þíngnm.
Sörli hét maðr, hann bjð skamt frá Eálfaholti, bann venrl9
kvámur efnar f Kálfaholt á fnnd Guðrdnar, systur þeirra Star-
kaðar ok Kols; einn tfma ferr Kolr á leið til Sðrla ok biðr haun
láta af kvámnm til Gnðriinar systur þeirra; Sðrli kvað mundu
30 þat gera eptir hu^wkka sfnnm en hirða ekki nm orð hans. f>il
1 muut ráða, segir Kolr. Annan dag eptir ferr Sðrlí samt á tal til
Onðrúnar; ok um kvcldit ferr b^nn seint heim, ok er hann kemr
skamt trá bænnm, sprettr Kolr upp fyrír honnm; verðr ekká af
DigitizeclbyGOOJík'
kreðjnoi; hðggr Ko)r hsnn baaabð^, ferr eSÖtm heim ok segir
OnðrdDD at stöðvast mnni nm kvámnr SSrla npp héðan ; bon kvað
ei þat laBta, en kvað ei Bvá búit hlýða mtmdn, þvlat baan var gjaf-
Tinr ok þingmaðr Asgrims EUiða-OrfmsBonar; far nú ök hitt
f>orKÍU, hann þíkki mér llkligaetr at veita þ4r nokknt lið. i
, Kolr kemr ( Traðarholt, þat var BÍð nm kveld, menn sátn yfir borð-
nm, en I^Írey biÍBfreyja bar mat f Btofa, f)á var barit á dyr, ok gékk
hon til bnrðar ok heilBar vel Eol föstbriiðor sfnuni, ok býðr faonnm
þar at vera. Hann vill ei þar Bvá vera, at ei viti hou tfðindi, er
f bans ferðnm vóm, ok ae^r henni efðan vlgit, bon lastar Iftt, ok lo
kvaðst: við aknln leita at veita bonnm áBJá, en þó er nokknt van-
stílt til Tið f>orgilB, en terit er traast ef hann viU veita þér, ok
mnn ek fylgja þér f akot er hér er nm akáUnn, ok beyrðu þaðan
á Yiðræðnr okkar þorgila. Hann gerír Bvá, ok eptir þat férr hon
f stoAina. þorgilB mælti: hvf skulnm vér Bvá lengí bfða matar f 15 -, ~. ^'
fcveld, ok gott hefir þér orðit til fjár f framgðnganni, kteði rautt ,^v ■
hefir þú fengit. Ei veit ek þat, segir faon, en satt er hit fornkveðna,
at ,Bpakir menn benda á mörgu mið,' miSs hljóp áðan á kinn mér,
en hon er mér harla dþekk. — Svá má vera, segir f>orgils. £n
er þau kvómn f rekkjn, þá kvaðst {•orgils víta vilja, hvat i frasa- to
gðngunni hafði gerzt; hon segir bonom allan atbnrðinn, ok kvaðBt
bon ÍBJá Tilja veita Kol, ok mnntu svá gera fyrir mína sknld.
ftorgils kvaðet svá gera mundn, hefi ek góða vináttn haft af Kol,
Begir hann. Um morgnnian eptir fðr |K)rgilB aastr til bús Kols,
hann átti bú anstr hjá Kálfaholti, ok tdk npp féit allt ok lét fara tw /, -', ,
Guðrúnn með Bér, en lét eptir úmegð aðra, en er þeir vóra bnrt
faroir kom Asgrímr ok ætlar app at taka fé Eols, ok hatði hann
ekki. Kolr Bitr hjá Þorgilgi nm vetrinn, en nm várit eptir býr
Asgrimr málit á hendr Eol ; lætr f>orgilB sem hann viti ei ; verðr
Eolr sekr nm vfgsmálit. þorgils rfðr allt at einn nm heraðit ok m>
Eolr með bonnm, eækja maonamót, ok geríBt af þvf úþokki millnm
heraðBhðfðingja. Heraðsmðnnnm þikkir mein at ok leita am
sœttir, en f>orgilB býðr engar bœtr fyrír Eol, beraðBmenn leggja
ÐÚ f^tnd til, ok leggja alUr fé til við Áegrfm ok bæta vfg Sörla,
DigitizeclLyGOOgle
170 BEILAOEM
gefft ok fé tíl aýkBn hoonm, ok vsr |tetta gert io rAðs I>orgilB.
Sýkna Kola v&r f»rð aimat eamsr i ^gi, «k er þá fátt nm með
þeim hcfðiogjannm.
Eitt eiuii riðr fkorgils til hestaþingB aastr f hersð ok Svtrtr
í verks^'órí hane með honum, var þá góð gleði nm daginn. Asgrfmr
var þar ok talar mart við Svart Al kveldi rí^ þorgilg heim, en
Svartr reið nær honnm, ok fann fiorgils at hiwn viU ætfð rfða
aeinna ; grnnar hann þá, ok gefr hannm færí i Bér. Ok er þoi^ls
varir niinst, hðggr Svartr til hans, en þorgils kastar eér ór eöðl-
10 inum. þorgils þrlfr Svart ok Bpfrr bverjn gegnir; hann Begir at
ÁBgrimr banð bonom þetta, en þá er hann svipti Svarti, féll fésjMr
nndan ytirhöfii haoB; ee^r hann þá at Asgrlmr hafi gefit honnm
fé tíl höfnðs |>orgíl8Í. Hann drepr Svart þegar t stað ; eplir þat
ríðr fKirgilB fnun atBÍnnm mðnnnm, ok segir þetm hversn farit
1» hefði; en bvert snmar er bann kemr á mannamót sýnir baim fé-
i^óöinn ok vóm þar i lU merkr silfra þese er bezt var, ok gékk
eingi Tið at tetti. þorgils kvaðst þat fé bafa mnndn, ok bafa sitt
eátt við, hvar Svartr hafði fengit
Nú kom kristni á land, ok tók |>orgil8 f fTrra lagi eiðSO
M kristinn, ok hélt vel trú sfna; ok er hann hafði viðr kríatni tekit,
þá dreymdi hann einhverja nátt, at |>^rr kœmi at honnm með iUi-
ligv yfirbragði, ok kvað hann sér bmgðít bsfa, ok hefir þá iila ór z}'
ráðit, valit mér þat ór þfnn fé er þú ilttir verat til, þú kastaðir
silfri þvi f fúla tjöm er ek átta, ok skal ekþar f móti koma. Clnð a-.
16 mvn mér hjálps, segir ^Kirgils, ok er ek þese sæll er okkarfélag ;.
aleit. Ok er þorgils vaknaffi ok kom út, eá hann at tððagðltr hans
var danðr, ok lét bann grafa hann l^á topt nokkurri, ok vildi ei
lita af neyta. Enn barst f>órr f dramn þorgiUi, ok Begir aér yrði
ei meira fyrír at taka iyrír naslr honnm, en tððagelti faans. þorgila
»1 Begir: gnð man þvi ráða. þiSrr hét þi at gera bonnm Qirskaðs.
f>orgila kvað ei am þat hirða. Aðra nótt eptir dó nxi gamall fyrir
þorgilsi. |>á sat hann ajálfr hjá am nóttina eptir yfir nantnm
efnum, ok er hann kom beini um morgnninn, var hann vlða blir;
hafa menn þat fyrir satt, at þeir þórr muni fondizt hafa; eptir þat
DigitizeclLyGOOgle
BEILAGBN 17X
tók a£ fallit. |>orgils var et mesta mikilmeiuii, harðr mxðr ok
frœkimi. tfSi Ifða fram Btondir; ok erskip gangs landa á milli, Q
þá koma orðeendingar af Grænlandi, at Eirekr rauði býðr |>arg;ilBÍ
út til Grœnlands til þeirra koBÍa er beztra hefír faann fðng á.
þorgiU áhlýddÍBt Utt. Ok er hann hafði búit hér XIU retr, kom t
Bkip af hafi, þar rar & |>orleifr aour hana, ok haf^ góða gript at
færa honma: ftorgUs t<ik vel viö honnm. þDrgiIa talar við konn þ ^ *■
eína ef hon vill fara með til Grœnlandsj hon kvað ranbreytt tuo/ /. >.,
Hann kvað Eirek hafa sent sér orð, ok máttn vera eptir ef þA vilt
ok gata búe okkar, en ek fari; hon kvað þvj mnodn misráðit, at lo
farit værí, en fara vil ek ef þú ferr. |>orgiIs fékk nú f hendr
Hæringi bróður sínnm fé Bitt til varðveizlii, ok svá t<5k faann við
goðorði þvf, er f>orgil8 haft hafíti; hann vill at landit f Traðarholti
eé eign erfingjs hans ef hann kemr ei til. |>orný hét dóttir þeirra
{•orgils ok f>óreyjv, var hon þá VIU vetra gðmul. f>eBBÍ ráða- le
breytni l'o^ls BpvrðiBt nú vfða nm sveitir. f>orIeifr skal fara
með homuu, Kolr ok Starkaðr brððir banB, ok Gnörún systir þeirra,
SnekoUr ok Ösnrr fnrælar haDe ok f>órarinn ráðsmaðr. þrielantir
vöru alla X. f>orgilB hafði nefnda menn mest fyrír þvf ef hann
vUdi bæ Uta reisa i Grænlandi. þeir vóra allir Oflgir menn. n
þoi^ils bafði allskonar fé ef haun vildi þar staðfeBtast. Jósteinn
bóndi 6t Eilfaholti réðst ok tíl ferðar með honnm ok brá búi sfnn,
hann var með XII. mann. f>orgerðr fór ok kona hans ok f>érsrÍDn
8on þeirra, hann var hínn knáatí maðr. f>orgiIs kanpir nú skip. '
f>ór6lfr hét maðr, er þorgila fékk 1 hendr úmagabú, en Hæringi a
bróðnr sfnmn seldi bann i hendr XL hundraða lU álna aura annat
en staðfestn. f>orgUB giati ok þan í Hjalla f ölvnsi, þar vari
ferð með honnm f>ómý dóttír faane, ok ætlaði hann at hon skyldi
f!ara; þar tók hon s^tt, ok beið f>orgÍlB lU nætr, ok hvað þat ei
mnadn standa fyrij ferð ■inni, ok gaf iteuni XL° UI [álna] anra, sa
ef hon þyrftí til at taka, ok kvað vera mega at þar væri forlög
faennar. f>óroddr kvaðst œtía at hon mondi giftndrjúg vera. '
f>orgils Begir f>óroddi at faana kveðet mundn mjök treystast um-
nuelnni Eireke rauða. f>óroddr eegir: opt verðr vant til nuuma
DigitizeclbyGOOgle
172 BEILAGEN
st «tla, ok ei at dðr at maðr leggi mikinn koBt til. f>orKÍlsi kveðst
iid fyrír þikkja mikit at fara, en kveðst nú ei nenna aptr at hverfa ;
Bkilja þeir aú þeh þóroddr.
|>orgite l)fðr nú bjrjar, ok dreymir hann at maðr kemr at2l
t honnm mikill ok ranðskeggjaðr ok mnltit ferð hefir þú ætlat
fyrír þér ok mun erfið verða. Dranmmaðrtnn sýndist honnm
grepptigr ok mælti til hana: alla Btund hefír þd mér verít gagn-
.stsðligr, þiittd værir heiðÍDD maðr, en obs er mikill mÍBBÍr orðinn at
aiðaskipti þfmi; áðr var allt fúlk leitandi til vára traHBta ok fiill-
10 tinge, ok ertu aem þeir er osr vilja þyngat, ok mun iUa faraet, ef
þú Tilt ei aptr tit mín hverfa um átrúnað, mun ek þá enn nm gjá
yðar ráð. f>orgils kvaðst aldri hans umBJit vilja hafa, bað hann
burt dragast, uk Bkiljaiit við sik gem BkjótaBt; tekst ferð mfn sem
guð vill , hngðÍBt hann avara f svefhinum. Sfðan ^ótti honum pórr
!-'> færa BÍk á hamra nokkura, þar Bem Bjóvar Btormr brast f bjOrgnm, ■; ;. .,
ok nú Be^r pÓTi: i alfknm stormi skaltu vera, ok þó lengi i válki
vera, ok kveljast f vesðld ok háBka nema þú geriet minn maðr.
Nei, nei, Begir þorgils, far þú burt enn leiði Qándil sá mnn m4r
hjilpa, sem alla leystí með sfnum dreyra, ok álfta ferð vára. Sfðan
*> vaknar hann, ok Begir drauminn f>óreyjn konu sinni, ok dvfna
munda ek láta ferðina, ef mik hefíH fyrri þvtlfkau draum dreymt,
ok ei Ti) ek Begja láta Jóateini aé ððmm mAnnum þenna draum.
Hon kvað þtitta ei góöa furðu, ok kvað vel ráðít þótt* hann ætti
fátt við fxir, ok aptr munda ek eetjaBt, ef mtk hefði þvfltkan
» draum dreymt.
N& kemr byrr ok sigla þeir út eptir firði á haf g<iðan byr,
hafði Jtisteinn akip fyrirframan sigln; ok er þeir koma ór landeýn,
þá tekr af byri alla ok veH^ast þeir úti lengi, þar til er bwði verðr
átfátt ok drykkfátt á skipi þcirra. Eina uótt dreymir |>oi^b
w at sá sami maðr kæmi at honum, ok mælti: íór ei eem ek gat? þviat
þd hefir neitað mfnu fnlltingi ok ásjá, má enn vera at betrist um
DigitizeclLyGOOgle
hag frinii, ef þú vill mik Jtýðaet; hann kreðat þat aldri vilja, þótt
líf hans lægi við, bað útíd á brott dr&gaet ok koma aldri optarr,
ok Takuarhann eptir þat, Útivistin barðoar mjök, tekr nú at
hansta; mæltn BniDÍr mens at þeir mnndn Llóta þar til byrjar, ^ K^'^
kvððn betr þá farit hafa ráð manna er þeir blótaðii hann, ok kvóðu s
ráð at fella þangat hugi sfna. þorgils Regir: ef ek verð varr við
þat, at nokknrr maðr blötar ok geriat gnðDÍðingr, þá akal ek þat
harðlíga hefna. En við þeeai orð hans treystist eingi at kalla á
|iðr. |>á dreymdi þorgils enn eins nðtt, at Itinn sami maðr kæmi
at honnm ok mælti svá : enn sýndir þú hven' þú vart mér, þar er lo '^•■r
menn vildu mik þýðast, hefi ek nú beint fyrir yðr, þvlat margir
ern skipTerjar þfnir at bana komnir,, ok enn muntu hðfn taka á
VII nátta fresti, ef þú vilt mik athyllaet. þorgiU.segir; þólt ek
taka aldri hOfti skal ek þér aldri gott gera, ok ef þú kemr optarr,
skal ek gera þér nokkura Bkömni. Hann segii': þðtt þd gerir mér i&
ekkí gott, þá gjaltu mér þat [er] ek á, ok þú hefír mér heítið.
|>orgiIs hrakti hann með mörgnm orðum, ok við þat fðr hann á
brott. |>orgiIs vaknar ok hngsar hvat hann muni þar eiga, ok nd
man hann, at hann gaf fyrir löngn f>ðr kálf einn. þorgils segir
þetta þóreyju, ok var þetta þá gamall ðxi, ok kvað alldrí þat m
ekyldn ionanborðs er hana kanna væri i, ok aegir hann þvi þar
, hverfa mundunm ekipit. Hon kvað þat vel fnndiL £n er |>orgerðr
y<'ocw|i. yjggi þetta, at þorgils letlar at kaata út ozannta, þá falar bon oxann
er þeim var vistafátt. þorgils afsvaraði ok vit únýta oxann. Hon
reiddist við orð hans, ok er ei nnd^rligt þó iUa takizt, er {>ðrr Tárr m
er evá STÍvirðr, ok mikit muna nú menn Terr knnna fyrir sér en
þá menn sœmdn hann i mSrgnm hlutnm. fiorgils birðir ekki um
orð bennar ok lét skjóta titbyrðis oxanam, ok kvað ei kynligt
32 þú illa færiat er f<é f'órs Tar innanborðe. Ok eru þeir nú enn
úti nm hrið. III .mánnði TÓm þeir í bafi ok hðfðn harða réttu ok w
litla byri. f>drarinn soo Ji^teins Tar knástr maðr aunarr en
þorgils, hann Tar þá tvftugr at aldri. f>at er sagt at þeir bm]|u
ekip eitt BÍð dags nndir Grænlande jðklum i TÍk nokknrrí við sand-
mðl; skipit tók i snndr f efra rúmi; menn faéldust allir ok fé; bitr
LyGoogle
174 BETLAOEN
koDiHt ok heill á laod. Stafbínii rsk npp v\H hit flyðra Undit, ftá
v«r vik« til vetnu-. Jðklar miklfr géngn fram II me^ vfkrinnar,
en tíl TeBtnettar væntn þeir bygðar ; gera sér nii ekiU allir Baman,
ok í þTei^ili, biia nú sfDnmegin hTÍrír JnlBÍns, ba& mjöl nokknt
» sér til atvinnn, henda af rekam sKkt er þeir féngn ok eiga all^
aaman; íé þeirra vardantt flestallt ; hirzlnr þeirra T6m f skála þeirra.
f>orgilB manna hlutr var jaflian betri af Teiðifangi, TariJ hann nm flest
hlntsælli. þorgila beiddi at menn Tildn vera hljóðlátir sfð á kveld-
nm ok siðsamir ok héldi vel trá sfna. f>öreyjii hiÍB^eyjii var mikit
10 framat ok var Utt heil. |>at er sagt at Jósteinn ok hans menn vóra
Iðngnm riti sfð á kveldnm, ok gerðn mikit nm sik ok hðfSn náttleiki.
Jósteinn mælti eitthTert sinn við |K)rgíls, krað sér þikkja mikinn
mnn Teiðifang-sins. þorgils kvað þá ei einoTeg rskja, þvfat þér
haldit lengr við á kveldin, en vér emm at fyrri. JósteinD vildi þá
\í skipta lita Öllu Teiðifangi, ok svá var gert, ok varö f>orgils jafnan
hlntstelli, ok skortir þá hváriga. Syá er sagt at fátt Tar með
þeim, TÓrn þeir þorgils spakir ok Iiljóðir, en hinir hðfðn náttleika
með mikln erfíði ok híreysti. Nær Tetrnóttnm Tarð |>órey láttarí
at eveíni þeim er þorfinnr hét, hon hjdkaöÍBt lítt Tið þesBa fæðn er
ío til Tar. fx^rarinn JÓBteinBBon hafði ritiróðra með þrælnm JóateinB.
Lfðr DÚ á vetrinn ok dregr at jótura , ok rœðir f>oi^l8 nm at bann
Till menn eé hjjöðlátir ok siðsamir ok færi snemma f rekkjn. Jóla-
morgnn Tar á veðr gott, ok vðm þeir þá lengi ÚH nm dagínn ok
heyrðn ðp mikit f litnorðr, ok nú kemr annarr aptan f jólnm, þi
, 19 náttar f>orgils snemroa ok ferr f rekkju, ok er þan hCflln sofit Bvefn,
þi koma þar Jósteins menn ok er mikit nm lið þeirra, ok bdaBt tit
matar. f>orgerðr var f ðlln báreystí með þeim ok var hon Bt«rk
sem karlar, ok er þan em at mat, þá er drepit á dyr mikit hðgg
ok snjallt. f>á mælti einn þeirra: g4Íð tfðindi mnnn nli f nánd
M vera. 8á hleypr dt, ok þikkir þeim er inni TÓra freBta innkvámn
hans. Kú ganga þeir JÓBteinn lit, er aá þá nrr er úti var; ok nm
moi^nninn deyr hann. Uótifkt ferr annan aptan, at maðr lerist
ok deyr skjótt, ok þóttist sjá þann hlanpa at sér er fyrr dó. Nú
kom sðtt f lið Jósteins ok deyja VI menn, ok þá tekr Jósteinn B6tt
DigitizeclbyGOOJík'
BEILAGEN , , ■.■ . \fþ
■ ■ V "- r /,^,i.
hÍDn XII. dag jóls, en þorgerðr Hitr yfir honum, ok lýr hsDn sótt ok "■''^
deyr hxDO, ok eru þeir nii kasaðir þar i mölmni. '^þorgils hélt fiá /n, ,'^'■',1,
Bfnum mönnnm öllnm, ok rœðir jafíian nm við þá at þeir eé hljóð-
látir ok siðeamir, bað þá tita sér annars vlti at rarnaði verða,
minnast á gnðliga blati ok fremja aú aky nsemd um kristnihald 8Ítt 6
'ok eðngva. A bak j<ilum ganga fian öU aptr ok einna mest ^oi-
gerðr. þórarínn lézt slðast af líðí Jósteíns, var hann grafinn uDdir
ekipBhrainn, en ðll vðrn þan dauð i miðjagói, vóni þá miklar
aptrgðngur ok sóttu ðU at |>orgilsi. |>orgilB segir þá at þorgerðr
hefði lið sitt allt, ok hon þyrfti þá ekki fleirs at kalla, ok eptir ío
þat léttir af sóttinDÍ. Kkki máttu þeir þorgila i brott hefjaat meðan
aptrgöD^r vóru meatar. í þeini hluta ekálans géngn þan mest
aptr, er þanhölðu áðr átt, en þó^ngn þeir f fainn Int akálane, ok
sðtti þorgerðr konnr mesL Ok er svá hafði fram farit am hrfð,
þá lét f>oi^Íl8 brenna þau itll á báli, ok var þá ekki mein at aptr- i&
gÖDgu þeirra BÍðan. þeir þorgils hðfðu skip á stokka gett, ok
mjök gert at öðru, ok höfðu hvárirtveggju at Bkipbúnaði verit.
Nú Ifðr aT^etrisn, ok máttuþeir þ(3 eigi á brottkomastfyrirfsum*,
þeir fá sér vislir nm snmarit, ok annan vetr eptir þá andnðÍBt
Gnðrún syatir Kola. Kolr grefr hana nndir rúmi afnu, ok er várar ao
þá mega þeir ei brott komast.
13 |>at er enn eitthvert sinn sem optarr bar at, at fnirey segir
dranm sion þorgilsi, at hon þóttist sjá fbgr hemð ok menn fagra
ok bjarta, ok vœnti ek, segir hiin, at vér leyaimst héðan f bnrti
ór ánanð þesBarri. fKirgils aegir: góðr er dranmr þinn ok þó eigi K
úlfkari st viti meir til annars heimehluta, ok mnntn eiga ffrir
böndnm fagra staði ok munn dýrligir menn hjálpa þér fyrir gott ■ .,,.^-f
Iff fntt ok mannraunir; hon bað þá f bnrt leita ef þeir mætti. ^ ^ '
f>orgUs kveðst ei yfir þat ajá. Hon lá f rekkju jafhan, ok ein-
hvern góðan veðrdag ræðir þoi^ls nm at þeir mnni ganga á so
jðkla npp ok vita ef þeir sæi fsina nokknrBtaðar leysa. þórey
kveðst þeSB úfúe, at hann gen^ nokkurstaðar frá henni; hann
kvaðst skamt fara mnndn. Hon kvað hann ráða mnndu enn aem
fyrr. þrælarnir skyldu n^a at veiJSfangi nm dagÍDD, ok þóraríDD
DigitizeclLyGOOgle
176
'jcJ^^^u^.
bryti Bkyldi ýta þeím ok ven'hjá |>éreyjn, em porgHa œtlaði at
ganga á Jðknliiin. þeir f>orleifr ok Kolr ok Starkaðr beiddnst at
fara með honnm, en þoi^ts kvað foiyBtntanst beims, ef ei væri
nokkrír jteirra hjá Jnireyjn, ok tninni vér writ vel þrœlnnum f
b þessn. þeir fóm þó ailir á jðklana, þor^ils hafði bolözi f hendi
ok gyrðr sverðinn JarðbiisSDsaL þeir géngu til eyktar, ok hðíðn
farit árla morguna, ok er nón var dags, þá sném þeir aptr, ok
gerði á veðr hart þorgila gékk fyrir þeim ok hitti vel leiðina,
kvðmn &t skálaunm, ok sá ei skipit, kvðmu inn, ok vórn á brott
10 kistnrnar allar ok evipt fénn ok menmmir á bnrt. |iorgilB m»lti:
nd mann ill eAú i; koma innarr f akálann ok var þar myrkt; þeir
heyra til rekkjn J>ðreyjar snöri, ok þat BÍr f>oi^ilB at hon er
ðndnð, en Bveinninn sð hana danða. |iorgila leitar nm hana, ok i^, ,^
finnr eingtaðar at barðnat var holdít ok ben Ktil nndir bendinni,
u sem mjófum hnffHoddi hefði stungit verit; mjðk var þar allt blðð-
ngt í rúminn. f>etta hafði Bvá vorðit at |>orgÍlBÍ var mestr harmr;
grafa þeir baua hjá Gnðrdno. f>orleifí leggr á alla Btund gt gleðja
fMnr Binu. A bnrt var ok sðpat ðllum vístnm; hnrðimar hðfðn
þeir ok frá tekit búgunom ok hvtlntjaldit var f brottn. Um nóttina
io vildi f>orgils vaka yfir Bveininnm ok mintÍBt þá drengiliga á kul-
menskn, ok kvaðst ei Bjá mega at bam þat m»tti lifa nema mikit
vsri tíl nnnit, ok víll hann ei st þat deyi. Lœtr bann aú saia á
geirvðrtuna i sér, ok kemr þar blóð dt; sfðsit lætr hann teygja
iþat, ok kom þar dt blanda, ok ei lét hann af fyrr en þat var mjðlk,
«5 ok þar fæddist Bveinninn við, ok um nóttina trdðí hann sér ei til
vOkn fyrr en hann lét glöð nndir fetr eér. ftat er sagt at þeir
Snækollr ok aðrir þrælar hOfðu skipit f brott tekít; ketil hinn
meira hðtðn þeir, en Iftill ketill var eptir er f>órey hafði átt ok
fiykkÍBStdfr einn ok svo nafrar; f bnrt vóm* sem f
10 tðlakÍBtnnni höfðn verít. f>ðrarinn bryti var ok á brott horfinn.
fieir þorgUsemþarennnokknrahrið oksœkJafaBt at veiðifðngnm,
ok verðr þeim mjðk ekki mein at ððmm úvættmn ; leita þeir enn
a»/thUn, WA öU»
DigitizeclLyGOOgle
BEILAGEX 177
Tið «t gerft sér farkoat, ok ern nú Bmfðartól heldr fá; gerðu þeir
sér einn húðkeip ok bjugga innao með Tíðam; Uðr uii á Bnmarit,
ok sjá menn ekki nm TÍstafSQg brýnligt. þeir bjngga om bdðkeipinQ
ok . . . . ok byrgðn ok lifða nú Tiðr reka ok smádýri [okj íkoma.
4 Um morganinn er }>orgil8 kom út bá hann rekald mikit f s
vðk einni ok ' j»ar [hjá]_konar II f Bkinnkyrtlam ok bnnda sér ^^, ' ^
byrðar ákafliga miklar. |>orgil8 hleypr þagat til ok höggr Jtegar
til annarrar með STerðÍnu Jarðhússnaat f þvl er hon færðÍ8t undir
byrðina ok rekr af henni höndioa nppi Tiðr ðxlina. Byrðrin féll
niðren hon bljóp á brott. {>eir taka [rekjaldit undir BÍk, ok er lo
þá eigi TÍBtaskortr um vetrinn, ok er várar er mjök nppi ristin.
I>orgil8 kvazt leiðast þar Tistin, ok losnar nú fsBÍnn, sagði hann,
ok mnnn vér á brott leita. |>eir fara nd á brott, ok hafa með sér
ketilinn ; dragast nii með jðklanam fram ok á feinn at ððrn hverjn,
ok am eamarít kvómtist Jieir Bnðr til Seleyja á keipinnm, en litið is f,
máttn þeir hafs af fðngum BÍnnm. {>ar féngu þeir Bela nóga ok
vóra þar um vetrínn. At samarmálum fóm þeir þaðan ok kvómu
þá Tið ey nokknra litla. fiálfum mánaði sfðar þá fiinda þeir STart-
baksegg; þeir sjðða eggin ok etr eveinnion |>orfinnr eitt e^t ok
eigi allt. f>eir Bpyrja hann þvf hann æti eigi allt. Hann segir: m
þér Bparit yðvarn mat ok vil ek ok spara minn mat. {>eir TÓm á
ekipi efnn á náttnm en fórn á land um daga ok fá þd Iftið fang, ok
einn dag fiindu þeir árarstúf einn ok vðra á rúnar þesBar:
Vaskajl^ek dasi
er ek þsssa drð :■''■•* is
opt úsjaldan
ár á borði;
sjá gerði mér
sára lófa
meðan heimdragi m
bnauð at rauða, v .í i. , í r-
rilt BlaU dei Mttabrimfragmentit. '■■ l ' Smmdirt;
L,Google
X78 BETLAQGN
|>eír dragftst nil enn fram fyrir Jðlclana, ok kotna þá at bjðrgnin
nokknmm brðttnm ok brýna þar npp Bkipina ok hafa þar dvöi ok
reiaa þtr tjald, ok liðfBn nærðngvar viatír; okummorgDninngengr
Kolr dt ór ^aldi ok Eér'bTeFgí skipit, ok við þat leget hann aiðr
E ok Till eigi Begja |>orgilei, ok þikkir áðr œrínn harmr hans. Litln
gfðarr gengr lit {lorkifr ok sér eigi skipit, getr hano ok eigi am.
Sfðan rlsa þorgíla npp ok litaðist nm, ok eér eigi skipit, ok s&gðt
þeim at skipit var 1 bnrt, ok má ek eigi sjA þat, at við BTeininn
megi leita[I], ok tapi honnm. þorleifr aegir: þat liggr ekki tiL
10 fKirgils biðr þat þó gera. Eptir þat taka þeir vtð SToininnm.
Kolr bafl þorleif lapa hontim, 'í^t samir mér eigi, sagiK hann, ok
Bkal ek þat eig^ gera, |>4 er betr ok Eolr, sagði hann, fyrir þTÍ
at eigi Bkal ek honnm týna, hefi ek lengi Teiit með f>orgi]Bi ok á
ek honnm margt gott at lanna, ok ef týnt er sTeininnm, þá man
is honnm Bvá mikit þík^a, at eigi er gýnt at hann ]ifi eptir. Nd iáta
þeir BTeinian úti eptir, en þeír ganga inn i tjaldit. þorgila Bpnnti
hvárt drepinn værí sveinninn, þeir kTÓðn eigi þat Tera. Hann
þakkar þeim ok Bagði lisýnt hTersn faann bierí, ok er gott ti] góðr*
drengja at taka, ok hafi þit firt mik miklam glæp, ok mnn ek
io aldrí þikkja slðan dngandi maðr, ok BT{tr nii ýiQBU á mik. Um
nóttina eptir er sTeiiminn hjá þorgilsi, ok iim morganitui segir
þorgilB dratim Binn. Ek þóttumet vera, sagði hatin, á íalandi i
alþingi, ok þótti mér Bem Tit ÁegTÍmT tognðum eina bönk ok allr
Ijðr hoi'fði á, ok hann mÍBti liai^r[ia]nar. |>orleifr segir: þar
K muntn enn koma til ÍalandB, faðir minn, Bagði hann.ok skipta
málam Tið Ásgrlm ok mun þat rel ganga. Slíkt má vei-a, aagði
fiorgils, þótt nii þikki eigi líkligt, .ok er Tel ráðit. Aðra nótt
dreymdi hann eim, ok a&gði enn þorleifi: ek þóttomst vera, segir
faann, heima f Traðarhoiti, ok var þar Qölmeiit mjðk, ok eá ek
30 álpt eina ganga eptir gólfinu, ok var hon blið Tiðr aðra en unkj^.i'^
þá iirÍBta ek hana, ok var þá betr. ]>ar mnntn, aagði þorleilr,
kvángast, ok mnn kona þln Tera aag ok mnntn f fyrstnnni misas
ástar hennar, ok mnu þó toI dragsst. Hina HI. nátt dreymdii
þorgils enn at bann þóttist veraheima f Trsðarbolti, ok kertí V
DigitizeclLyGOOgle
BElLAGEIf 179
T^ni Á kné mér, sogði hmo, ok fölski á hínn meBta*, ok enn -y
dreymdi mik at kona kœmi at mér, ok kvað mik kominn f tún sitt,
ok þikki mér illa er þér halit etið egg þorfiiuiB, ok hon aegir mér
at areiiiar liennar hefði tekit skip vArt. }>orIeifr segir: þar
mmm vér f bnrtn komast Enn dreymdt mik, aagði f>orgiU, st fi
ek væra heima i Traðarholti ; ek aá á kné mér hinu liægra,
«t þar TÓm Tazair liilmlankar V aaman, ok þar af kvfslnðnat
margir laukar ok ofarliga yfir hðfiið mér bsr einn lankrinn, svá
var hann faár ok avá var hann fagr at hann hafði gnllalit á
»éi. f>orleifr segir: sé ek dranm þinn, þar mnntit etga V lo
bðm ok frá þér mnnn krfslaBt margar ættir, ok útal manna mnn
frá þér koma, en ek mun eigi á íelandi aldr ala, ok mnn ek
æxla ætt mfna annarastaðar; en hinn fagri lankr, þar mun nokk-
DiT maðr sá frá þér koma, er ágætari maðr mnn vera en allir
aðrir þínir œttmenn. En þat gékk avá eptir, at há honnm er i5
kominn hinn helgi f>orlákr biekup. þorleif dreymdi euu dranm,
ok sagði fHÖuT sinuDi. Góðan dranm hefir mik enn dreymt, ok
héðan af mnn batna riö várt. Mér þótti sem þóraý Bystir mfn
gæfi mér osthleif ok vœri af bemmarft] Tera má, sagði þorgila, i '
at hon gæfi, eí hon mætti; ok nú heyra þeír kall mikit, ok biðja ai
íslendinga taks skip sitt, ok hafi þér iUa við vorðit. f>eir ganga '^
nd dt ok Bjá konnr U, er tekit höfðn skipit. |>ær hnrfii akjótt, ok "
þá beyrðu þeir at bjðm einn branzt um í vðk einni, ok var brotinn
á hrammrinn. fiorgils hleypr til bjamaríns, ok le^r til baas
með Bverði; bjöminn deyr viðr þat lag. þorgilB þrffr f hlnetiraar, nt
ok lætreigi sðkkva. Sfðan drógn þeir hann á fsinn ok hlóða skipit.
Ðýrit var kalit á fyrra fæti, ok mi af slíkn marka, hve mikinn
háeks þeir ftor^ls höfðn af fjúki ok frosti í þessari ferð, er dýrit
var örknmlat af kutda. f>at er sagt at f>orgilB deildi stykki hverj-
nm þeirra. þeim þótti oflftið, ok neddu nm með sér, þvf hann m
væri svá harðbýll. þorleifr mælti: mataparr þikkír þú nú faðir
minn, Bagði hann. |>orgils segir; avá vill vera son minn, þvfat
eigi hi^r osa annat Bvá mjfik, sem áðr emm vér þrekaðir. Bóa
nd fyrír Qörðinn fram, ok verðr sein fitrín, snda nú til hafs meirr
D,3,tzectvG00ȒlC
ItJO ' BEILAGEN'
ok róa af margnv Tiknr, fórn gagnleiði. {>á rýmdist fssiiui ok
breiddaet BandÍQ, fórn ntailiga fyrir Qðrða fram, drógn akipit
Btondam milli vakann&. N& koma þeir á einn mikiiin fjðrð, stefna
fyrir ntan minnit til l»gi8. Ok um daginn gerðist mæði mikil á
j þeim. þorgiis var þó mifcln hraustaetr nm allt, tekr þá nú at
þyrsta mjðk. f>eir vóru þá V með Bveininnm þorfinni, ^orgils ok
{lorleifr, Kolr ok Starkaðr bræðr. Vatnit var hvergi i nánd ok
verðr þeim nærr farit af drykkleysi. þá mælti Starkaðr: þess
hefig vitað dæmi at menn h&fa blandat allt saman, sjó ok hland;
10 taka nd ðrskotnna ok míga f, ok kvóðu þat gert vera ef Iff manna
Ia9gi vit, ok bAðu |>org1Is leyfis at; en hann kvað virknnn á, kvezt
hvái'ki banna né leyfa, en eigl mun ek drekka, segir hann. |>eir
gerðn drykkinn. þorgiU kvezt nú vilja taka við aurskotunni ok
kvezt skyldn mæla iyrír minni, bann mælti svá: þú hit arga ok
la hit illa kykvendi er vára ferð dvelr skalt eigi þvl ráða, at ek skal
hvárki drekka minn þarfagaog né aðrír. Ok i þvl bili fló fagl þvf
' ' Ifkastr sem álku ungi ok ekrækti við illiliga, ^ fiorgils segir: þetta
" ' er enn Iftil laun hjá þvi sem vert var, en þér firðat mik glæpnam,
' 'en hngstætt má oss verða þessi skðmm ok hneiea, ok héðau af mnn
w batna nm várt ráð ; rúm dú at f ainnm ok vernm kátir ok glaðir, ok
lagði OBS bA nærr, ok vildi gnð at vér forðaðimst þessa skðmm ; taka
þeir aú vatn á fsinn[!] ok var þat síð nm dagino. ^á segir |>orgilB,
at sjá mundi, af hvers vðldum var, ok er þeir vðrn á sjónum, þá
fió fnglinn f norðrætt fi-á sktpinu ok var atórum illiligr. |>orgils
a mtelti: seint hefir þeesi fugl við osb skilit ok taki nd allar gramir
viðr honam, en við þat nnum vér, at eigi kom hann þvf á leið sem
hann vildiok veldr guð sjáifr þvf eá er vér trúm á. Koma nii efðan
viðr ey eina, ok vóru þar III nætr áðr en þeir sá ijald af lérepti,
ok kenda þar Ifntjald þórejjar, ok fiindn þar þðrarinn brytja
M sjúkan. f>eir spyrja hverjo faraldi hann hafði þangat komit; hann
eagði kostaboð þeirra Snækolls viðr sik ef hann vildi eigi fara, at
þeir mnndi drepa hann, ok þeir hefðl verit skamt frá Seleyjom
am vetrinn. þeir spnrðu hann margs, kvezt hann nanOigr ailt
gert faafa, ok hafa þeir fé allt, en SnækoUr lagði jámi á f>4reyjn.
DigitizeclLyGOOgle
|>orgil8 segir: «igj veit ek hvers þú ert af verðr,^n eigi skaltn
bér vera| ok áÖt f)eir fari á brott, þá de^r haiin, ok jarða þeir
hann þar, fara [með] land fram, tekr nú at haneta, ok koma á
QCrð einn ok iiin f fjörðinn, ok kómu at nausti, brýndu þar npp
skipi sínn, ok ganga npp frá sjó, ok sjá bæ litinn, ok þar var s
tnaðr úti fyrir; bann beiUar þeim, ok spy rr hverir þeir væri , eðr
hvaðan þeir væri at komnir. f>eir Bðgðu aem farit var ok spyrja
hann at nafni. Hann tvezt Hrólfr' 'heita, ok býðr þeim þar at v /íi.ie'N ,
vera, at þat þiggja þeir. Eonur geyma þortinns ok var honum
mjólk gefin, hann kvað ekki þannig lita mjólk filðDr sfns. þórólfr la
kvezt hafa atokkit fyrir viga sakir ór bygð, var hann biun greiðaati
TÍð þoi^ls, kvað skip farit hafa þar um sumarit ok komit ekkí við
land, en aagði leið vera avá langa sem torsótta, ok þar em þeir
nm vetrinn; ok er várar býðr hann þcim þar at vera ok slfka kosti
sem hann helir til skips ef þeir viija. þorgils segir honum vel u
fara, ok kvezt skipit vilja þiggja, ok væri skyit at laiina þér með
gððn. Hrjlfr kvazt ætla at hann mundi af honnm giptu faljóta,
þvfat ek vœntir, at þú munt í góða virðing koma, ok ef svá
verðr mættir þd mik f fríð þiggja aptr ( bygðina. þoi'gils
heitr honom þvf, ok mœla þar bvárir vel fyrir öðmm, fara nú to
aoðr fTrir landit, ok gefr þeim vel fararleiði, ok baustar fyrír
þeim, koma við vetr á Eireksfjðrð, beita fyrír landit, héldu sfðan
inn f (jðrðínn, ok Iðgðu f Ingi ok tjðldnðu, ok t [því] hili sá þeir
kaapekip er ntan sigldi f Qörðinn ok lögðn f lægi ok faðfðu eitt veðr
hvárírtveggju, kvðma at einni hðfn ok lendingu. |>orgils mæití: *&
þetta eru góð tlðindi, farit {>orleifr ok Koir, sagði í>orgil8, ok bittið
m.ennina, ok mnnu þeir kunna at segja nokkur tfðindi. Fóm nú
ok koma at kanpekipinu, ok géngn npp i skipit. Aptr viðr
lyptingina sat maðr f rauðum kyvtli, ok sprettr upp þegar ok
fagnar þorleifí vel, þar var þursteinn hvfti, fóstri hans ok stjúp- ao
faðir, bann spyrr at þorgilsi, þeir segja honum at hann var
þar. þorsteinn ferr þegar til fundar viðr hann, ok varð þar
fagnafnndr, kvezt þorsteinn kominn af JaUndi, ok kvað tSl6
hana standa heilt, ok bðfðnekkitÍlhanBapnrtáHIIvetmm; sagði
DigitizeclLyGOOgle
182 BEILAOEN
tírnýjn ddttnr » hana glpta Bjarna [ Gröf þor8teinHS}>ni ranða [«c]
landnámamannB, ok er f>orleifV kom eigi tíl, bjó ek skip af Koregi,
ok fór ek út tíl ÍBlands ok var ek þar II vetr. þá er ekki fréttiat
til yövtLi, þí f^Bti mik at leita j6v/it hí^at, nd em ekfeginn vorðinn
& yðnim fandi, ok allt mitt akal yðr jafnheimalt sem mér. f>orgiIs
kvað ekki mætti ebinim betr f hald kotna, sem at honum væri
ván; halda nú nm moigamnn þangat, tjalda nú búðir á landL
Menn kvómn brátt til þeirra, ok bóndi aá er Jtar bjó næat hét þórir,
hann bauð {>or&mí til sfn, ok þangat fór hann. Bóndi vísar þeim
10 tíl hsfiiar, ryðja ekip en hera af fbng sfn. Eirekr rauði býðr
þorgilsi tíl Btn, ok þat þekist hsnn, ok ðll[nm] þeim er hann vildi
at þagat færi; ok þangat föm XII menn 1 Brattahlfð. fiorgilsi er
akipat gagnvart Eireki á annan bekk, þá þorateini hít nœsta honnm
ntar frá, þá |>orleifi, Kol ok Starkaði. þorfinni vsr fengin fóstra,
iK ok vildi hann eigi mjólk drekka fyrr en myrkt var at, ok þá var
hann af brjóstí vandr. Ekki var Eirekr margr til þeirra, ok verðr
vistin ekki meðr þvllfku bragði sem f>orgil8 ætlaði. |>orgiÍB frétti
at þnelamirvðrn þar i landi með mikla kosti, ok aögðn fátt satt
frá ferðnm sfnnm. þorgilB ]él sem hann vírbí eigi. ^at varð25
10 þar nm vetrinn at bjamdýr lagðist á ié manna, ok gerði mikinn
skaða mörgnm manni, em þá stefnnr at áttar ef þat mætti af ráðaet,
ok þar kom atfé var lagt til faðf^iðs dýrlDU, ok gerðn menn ói
hvirritveggjn bygðinni, Fátt lét Eirekr sér til fjnnast. Ok nm
vetrinn er á liðr kvómn uienn tíl kaupa viðr þá |>ot^lB ok þorstein,
i6 ok em menn margir í dtlbdrí þvf er varningrínQ var f, ok þar var
aveinninn f>orfinDr. Hann mælti við fððnr Binn: hér er konúnn
úti rakki fagr, faðir minn, ok sá ek atdrí slíkan fyrr, evá er hann
mÍkiU. þorgilB segir: hirð eigi nm þat, ok gakk eigi út. Sveinn-
inn hljðp þó út. Bjaradýrít var þar komit, ok haföi gengit af
w jðklnm ok sviptí nndir sik sveininnm; hann kvað við. f>orgil8
bljóp út þegar ok hafði bmgðJð Bverðit Jarðhdsgnant. Dýrit hafði
leikit viðr sveininn. þor^Is hðggr milli hlustanna af mikln afli ok
< (Æ í. aystur) ffifc.
DigitizeclbyGOOgle
reiði ok blýfr allan haDBinn á dýrinu ok fellr þat dantt niðr.
þorgjis tekr npp BTeininD , var hann Iftt Bak&ðr. þorgiÍB varð dú
ágntr af þesBn rerki ok þótti stór heill til hanB falla ; Iðgðn mar^r
góða þykkja tíl hane, ok færa margir honnm bjarngjðldÍD. Ekki
fanst Eireki inart nm þetta verk, lét þó gera til dýrU. Sðgðu snmir s
menn Eireki at fH^rg^lg hefði haft til þesBa rerks [»ic] ilian átninað. -< '^j
— Frá þv{ er sagt eitthvert sian nm Tetrinn, at menn Bátn I heim-
ÍIÍB húsi þar ( Brattahlfð, ok þó eigi allir Benn, þvfat aumir stóðn
framl húsin, er mannmart var; þar var Kolr ok sTeitongar hans.
þat er sagt frA tati þeirra, at þeir fóm f maDnjðfiinð ok rœddn nm lo
|>orgilB ok Eirek, sagði Eolr |>orgiIs mðrg afi:ekB '
33
. . . >hsnnkvezt IX bda kvatt hafa. Skapti Begir: varatafvðrn,
eleiktj nm þTönt, litt niðr falla, eDgn er nýtt. þorgila segir: hvf
mnn þat steta? Skapti eegir: knnnig em mér Hvá lög, mágr, at is
ek Teit at rangt er til bdit, ok ern þan ein málaefni með ykkr As-
grfmi at bezt er at niðr falli, hafa sTá farit Bkipti ykkur ÁBgrfms
flest, at þú ert ekki vanvirðr i þótt þit ekilit við btí búit, nnnnm
. Tér þér gsemdar ok hógBetn héðan af , ok má af þér markt tala þat *^'
er mikilouumligt er ok skðmligt. Efða menn nd af þingi, ok sefaBt te
ftorgils vtð nmtðlnr mága sinna ok vina.
34 Helgi hét anstmaðr, er út kom f EinarBhðfii ok átti ferð npp
f berað, ok ferr með vamiug Binn npp i þróndarholt. |>orgilB
reið at ofan ór Orðf ok riðust á mótí. Helgi reið þorgils nsesta
af baki, ok hlð at honnm er hann var bjúgr i baki, kvezt eigi ss
þat mega i Bjá at hann befði verit garpr mikill. þorgils reiddist
við ok nuelti: ekki hafa menn þat gert at færa spott at mér, en
8vá hieðilígr sem þér þikklr ek nú vera þá b;^ð ek þér einvlgi þegar
f stað, ok er þá reynt hvárt þú berr ekjótt af mér. þeir hittnst
fjfíi neðan gríngarð ' en veðr Tar á kalt f mótí fKtrgiUi ok sat k
hum þTÍ bjúgr á bakL Helgi kvað sér engan frama t at bera af
' Sier icMÍmí áat trate Mtmiranilail. ' Miir begitittt dat iKtite
Memiranilaa. ' So g'Dgd 3di.
DigitizeclbyGOOJík'
184 BEILAGEN
fretkarli þlniUD, en kveðat ^ó eigi vilja nDdan ganga. Anetmaðr-
inn hafði öxi f hendi, ok leit A ðxina ok Jtótti sljó. þorgils mælti:
hvasBara vápn mnntu |>urfa ef bita skal mfn höfnðbein, ok er vápn
þitt úkarlmannh'gt. |>orgila hat^i sverð aitt Jarðbússnant ok
5 var alvápnaðr sem hann var aldri ððnivfs. }>urgíÍB hljóp {legar
geystr at honnm anstmanninnm ok höggr til banB með Bverðinn
JarðbÚBBnant ok kom sverðit á Öalina, ok var Bvá mikit sár at
honnm vanat þat skjótt tii bana. f>á var Jiorgils Vlltagr. f>orgÍl8
kva? þettavorðit glappaverk ok bráöræði ok kvezt þetta helztbœta
10 vilja. Ok II vetmm Bfðar kvömn dt ( BinarBbðfu II brœðr Helga
ok ætla til hefnda, hét annarr Einnarr en annarr ðigarðr ok varð
ekki vart við Bkipkvámn. f>eir fóm þegar i Traðarholt, ok kvómn
þar snemma daga ok var f>orgÍIs i hTÍlu ainni, en verkmena vóm
á fiítum ok konnr. Ok er |^ir] bræðr kvómQ at bænnm þá tðlnðnst
ifi fieir við hversn með skyldi fara. Einarr mælti: illt þikki mér at
drepa gamlan mann frœgjan ok vinaælan, ok er akaði mikill ef bann
lœtr af beraat. þorgils verðr nú varr við ok sprettr npp þegar
ok tekr JaTðhÚBSnant ok bað þá at ganga ef þeir vildi, ok brást þó
nokkut á fótinn halta. Einarrmælti: eigi viljnm við bræðr gera
w þér lifirið ok skal annat verða eyríndi okkart ef ek rœð. f>orgíls
tók þessu vel ek býrðist akjótt i viðbragði, ok sagði svá: ek er
þese miklu fÚBarí , ok muntn vera góðr drengr, ok þar er ek drap
Helga, bróðnr ykkarn, þá vil ek þat bæla, ok gefa vil ek þér, Einarr,
Bverðit JarðhiÍBsnaat, þvfat þd ert verðr at bera; bróður þfnum
■fi [gef ek] V merkr Bilfrs nema þit skiptið annan veg, ok skildn þeir
vel ok drengiliga; fóm þeir utan eptir þat. — Eitt BÍnn er þau bjón 35
f<ðm til bÚB á ^jalls, tok þorgile þar eótt, þá var hann hálfofræðr,
hann lá viku ok andaðist þar, ok vóru þeir i eina grðf lagðir þór-
oddr ok |>orgilB ok Bjami hinn spaki at þeirri kir^u er Skapti
90 lét gera fyrir ntan lækinn, en sfðan vðm færð beinin f þann Btað
sem nú er kirkjan, þvfat Skapti hét at gera kir^u þá er þóra kona
hans brant fót sinn þá er hon var at léreptnm sfnnm. f>orgilB
þðtti binn mesti merkismaðr, vinfaBtr ok vínveittr, þrantgóðr ok
þróttigr, eljnnnarmaðr ok úáleitánn, ok bélt sik við alla til jafns þð-
DigitizeclLyGOOgle
BEILAGEN igj
at miklir menn ok Hterkir ætti f hlut, þóttí haun ok hian niesti
BvcitarhðfÍJjngi, hano var Báttgjam ok STÍnnr en móðngr ok mjök
þnngurkr við |>á er eigi vildn sik vei Biða. Hann var tryggr ok
tnlrœkinp, guðhræddr ok góðr vinnm sÍDnm, er ok mart stórmenni
fi'á honum komit ok vfóa dreifzt tim land várt; mnnnro vér nú
hætta fyrat at eegja frá þorgila ðrrabeinsBtjúpa, ok lýkr þar
sOgti þessi.
LANDNAMABOK
I. ZU VATN8DÆLA8AÖA
1. ív» UiSDSÁMÁBÓK vs&Qi,. wn IUUK8B(}S
III, 2. Ketill þrymr ■ hél hersir ágætr í Raumsdal f Noregi, hann 20
var aon Orms akeljamola, Hrosa-Bjamarsonar, RaumaHonar, Jðton-
BjarnarBonar norðan ór Noregi. Ketill átti Mjðll dóttur Anar
bogaveigis. f>orHteinn hét Bon þeirra, hann vá á akóginum lil
Upplanda af áeggjnn föðnr sina Jöknl aon Ingimnndar jarls af
Gautlandi *, Jöknll gaf honum Hf. Síöan fékk f>orst«lnn I»<irdíaar is
systnr hans, þcirra aon var Ingimundr enn gamli, hann var fæddr
f Helni með {>óri fðður Grfma ok Hri3mandar. Heiðr vðlva apáði
þeím ðUnm at byggja á því landi, er þá var ófundit veatr i haf, en
Ingimundr kveðst við Jpvf skyltln gera. Vðlvan sagði hann þat
eigi mnndu mega, ok sagði þat til jartegna, at þá mundi horfinn so
hlntr ór pússi hans, ok mundi þá fionaet er bann græfi fyrir
öndvegissúlum efnum á landinn. Ingimnndr var Tlkingr mikill,
ok herjaði í veBtrvíking jafnan. Sæmundr hét fólagi hana Buðr-
' SoBh.; raumr SA. ' ok WigálMT/Hffl húau Hb.
DigitizeclLyGoOgle
186 BEILAQEN
eyskr. |>eir kvóma ór hemaði þaQn tlma er Haraldr kontuigr
gékk til lands, ok lagði til orrostn ( Hafraflrði við þá {>ðrí haklaug.
Ingimnndr vildi veita konnngí en Sæmundr eigi, ok skíldí þar fé-
lag þeirra. Eptir orroBtuna gipti konosgr IngimnDdi Vlgdfei
6 dóttnr }>órí8 jarls þegjanda, þan Jörundr háls vóru frillubðrn
hauB. Ingimundr undi hvergi, þv( fýati Harsldr konnngr hann at
leita fodaga Binna til íelandB. Ingimnndr lézt þat ekki tetlað hafa,
en þi5 Bendi hann þá Finna tvA ( hamfðrnm til íalandB eptir hlut
aínum ; þat var Freyr ok gerr af Bilfri. Finnar kvómu aptr ok
10 höfðu fundit Idntinn, ok náð eigij visuðu þeir Ingimnndi til ( dal
einum milli boltalveggja, ok sðgðu Isgimundi allt landsleg, hve
háttað var, þar er hann skytdi byggja. Eptir þat byrjar Ingi-
mnndr ior s(na til fslands, ok með honum Jðmndr háls mágr hans
ok Evindr eðrkvir ok Ásmnndr ok Hvati vinir hans, ok þrælar
is hans Friðmundr, Böðvarr, {>örír refskegg, Úlfkell. |>eir tókn
[fyrir Bunnan land ■ ok vi5m allir nm vetrinn A Hvanneyri með
Grími fóstbróður Inglmundar, en um vArít fóru þeir norðr um heiðar.
f>eir kvómu í fjörð þann er þeir fnudn hrúta tvá, þat kðJluðu þeir
HnltaQðrð. Síðan fóm þeir norðr um hernð ok gáfii viða ðmefbL
10 Hann var um vetr f Viðidal í Ingimundarhulti; þeir sá þaðan Qðll
snajIauB ( landsnðr, ok fi^ru þann veg nm várít. f>ar kendi
Ingimundr lönd þau er honnm var til vísat. |>órdfa dóttir hans
var alin f f>45rdfsarholti. Ingimundr nam Vatnsdal allan npp (rá
Helgavatni ok Urðarvatni fyrír anstau, hann bj<^ at Hofi, ok fann
is hlut sinn þá er hann gróf f^mr öndvegissúlam sinum. þoreteinn
var son þeirra Vígdfsar ok Jðkull ok |tórir hairBþjá ok Hðgnt.
Smiðr hét ambáttar son ok Ingimnndar en dætr Jórann ok |KÍrdÍ3.
Jðmndr nam dt frá Urðarvatni til M6gil8lækj&r ok bjó á Gnmd
nndfr Jðmndarfeili, bauB son var Ifár á Márestððnm. Hvati nam
K> út frá Mógilslæk til Oiljir ok bjó á Hvata^tððum. Ásmnndr nam
út frá Helgavatni um |>ingeyrasveit ok bjð undir ðnúpí. Frið-
mundr nam Forsœludal. Eyvinðr sðrkvír nam Blðndndal, hana
son vsr Hermnsdr ok Hrómnndr enn haltí. Ingimnndr fann bem
> GrímB&cóe Hb.
DigitizeclLyGOOgle
BEIIAGEN 187
ok húna trá hvfta á HúnaTStni. Eptir futt fór hann ntan, olc
gaf Earaldi konimgi dýrín. Ekki hðfðu menn f Noregi á8r eét
hvfta björnn. f>á gaf Haraldr konnngr Ingimnndi [skip > með
viðarfarmi, ok sigldi hann II akipum^ fyrir aorðan land [fyatr
manna fyrir Skaga^ ok hélt npp í Húnavatn. þar er Stfganda e
hriSf hjá |iingeyrnm. Eptir þat rar Hrafn auatmaðr með Ingi-
mondi, hann bafði sverð gott, þat bar hanii f hof, þvi tók Ingimnndr
af honum sverðit. Hallormr ok þórormr brœðr kvómn út ok
róra með Ingimundi, þá fékk Hallormr |>órdfsar dóttur hans ok
fyigðn henni KamaárlÖDd, þeirra son var þorgrímr Eamsár- lo
goði. f>órornir hjó f þórormstungu. Ingimnndi hurbu svfn X ok
faudust annat hauat I Svfnadal ok var þá C evfna. Gðltr hét
Beigaðr, hann hljóp á Svínavatn, ok svam þar til er af géngn
klaufimar; hann sprakk á Beigaðarbváli.
HroUeifr enn mikli ok I^ót móðir hana kómn út Í Boi^ar- i5
Qörð; þan fóru norðr nm sveitir ok féngn hvergi ráðstafa áðr þau
kvómo f SkagafjÖrð til S«miindar. Hrolteifr var son Amhalls
bróður Snmundar, þvf vfsaði hann þeim norðr á Hðfðastrifnd til
}>órðar, en haau fékk honum land f Hrolleifsdal, bjó hann þar.
BrolIeilT fifldi Hróðnýju dóttur Una ór Unadal. Oddr Una- to
Bon aat fyrir honum ok vá Ljót systrnng hana, en hann særði
hann á fæti, þvfat kyrtil hans bitu eigi jám. Hrolieifr vá Odd ok
II menn aðra en II kvómtist undan. Fyrir þatgjðrði Höfða-þórðr
hann heraðssekan svá vítl sem vatnfttll deildn til sj^far í Skaga-
firði. pá aendi Sœmandr Hrolleif til Ingimundar ens gamla. *&
Ingimundr eetti hsnn niðr f Oddsáa gegnt Hofl, hann átti veiði f
Vatnsdalsá við Ingimnud, ok skyldi hann ganga <>t í fyrir Hofs-
mðnnnm, en hann vildi ei^ ór ganga fyrír sonum Ingimiindar, ok
bðrðust þeir nm ána. þá var sagt Ingimnndi, hann var þi blindr,
ok lét smalaevein leiða hestinn undir sér á ána milli þoirra. Hrol- so
leifr skaut apjótí f gegnum hann, þeir fórn þá heim. Ingimnndr
aendi sveininn at segja Hrolleifi, en tninn var dauðr f Ondvegi, þá
' [akipit Btíganda Hb. ' tíl tsl&DáR ok sigldi fii^t hiniu Hb.
» [vegtr um Bkaga frrstr manna Hb.
DigitizeclbyGOOgle
Igg BEILAOEN
«r synir hana kvómu heím. HroUeifr sagði mdðnr eínni, hon kvað
þá reyna mandu hvárt meira mætti gipta IngimnndarBona eðr
kannaeta hennar ok bað hann fyrat á brant fara. f>orsteinn
Bkyldi reyna eptir Hrolleifi ok hafa kostgrip af arfi. Eigi BettnBt
b IngimnndarBynJr f hásæti ftlðiir BÍnB, þeir fóm norðr til Geir-
mundar ok gaf f>orsteinn honnm LX silfrs til at hann skyti
Hrolleifi á brant. f>eir röktn spor bans oorðan nm hálsa til Vatns-
dals- þorsteinn Bendi hdakarl Binn ( As á njósn ; hann kvað XU
vísnr áðr til dura var gengit, ok sá fatahrúgu i brðndnm ok
10 kom nndan rauð ktæðí. |>orsteÍnn kvað þar Terit h&fa Hrolleif, ok
mnn Ljðt hafa blótið tit langlffis honum. |>eir fdrn í As ok
vjldi fKirBteinn siíja yíir dyrnm, ok iiiði eigi fyrir Jðkli þvíat haon
vildi þar vera. Haðr gékk út ok sást um, þá leiddi annarr
Hrolleif eptir sér. Jðknll bráflt við ok feldi ofan skíðablaða en
);, gat kastað kefli til bræðra BÍnna. Eptir þat rann hann á
Hrolleif ok altn þeir ofsn fyiir brekknna, ok varð Jðknll efri.
þá kom þorBteinn at ok neyttu þeir þá vápna. f>á var Ljót út
komin, ok gékk 6fug, hon bafði hðfnðit miltum fóta sér, en klæ<ðn
á baki sér. Jfiknll b}6 hðfiið af Hroileia, ok rak f andlit Ljótn.
ío f>d kvaðst hon ofsein orðit hafa; nii mundi nm Buúast jörðin fyrír
ejónnm mfnum en þér mnndut allir œrzt hafa. Eptir þat kauss
fiorBteinn Hofsland en JökQlt hafðJ sverðit ok bjó f Tungu. þdrir
hafði goðorð, ok bjó at Undunfellí * ok gékk berserksgang. Hðgni
liaiði Stfganda ok var farmaðr. Smiðr bjó A SmiðBtöðum. þor-
u steinn átti þórrfði Gyðjudóttur Sðlmnndar f AsbjarnarneBÍj þeirra
Bon var Ingólfr hinn fagri ok Gadbrandr, Jökull var son Bárðar
Jðkuls Bonar er Ólafr konungr hinn helgi I4t drepa. f>at sagJK
Jðknll Btigamaðr, at lengi mundu gUpvíg hatdast i ætt þeirri.
Ul, 5. . . . Eyvindr sðrkvir nam Btöndudal sem fyrr er ritat;
M hans sou var Hrómundr en halti, er vá Hílgna Ingimnndaraon, þá
er þeir Már ok Ingimundarsynir böröuat um Deildarhjalla ; þvf var
hann gerr ór Norðlendinga fjórðnngi. Hans synir vdm þeir Hásteinn
ok f>orbjörn, er börðust við Sleitu-Helga í Hriitafirði. Annarr son
DigitizeclLyGOOgle
BEIL.VGEN 189
EyTÍndar var Hermnadr, fdðir Hildar, er 4tti Ávaldi lagjaldBBOD;
þeirra böm vóru þaaKjalfinna, er átti Gríss Semiugeaon, ok Brandr,
er vá Galta ÓttarsBon i HúnavatnBþingi fyrir tiíð Hallfreðar . . .
Gantr bygði Uautadal; hann var einhendr. J>eir Eyvindr
sðrkvir fðru sér sjálfir, ok vildu eigi lifa Ingimand enn gamla. Hankr s
bjó þar sem nú heita Hankagrafir. Vefreyðr átti Gunnhildi, dóttur
Eireks ór Guðdölnm, systnr Hólmganngn-Starra. |>eirra aynir
vóni þeir Úlfhéðinn, er þeir fyóstólfr v4gu við Grindlœk, ok Skarp-
héðinn, er þeir Ðigr-Ormr vágu ( Vatnsskarði, ok Húnrauðr, faðir
Hirs, fððnr Hafiiða ... lu
III, 6. . . . ðæmundr enn suðreyeki, félagi Ingimondar ens
gamla, sem ritat er, hann kom skipi eÍDa í Gaunguskarðsárós.
9œmundr nam Sæmundarbllð alla til Vatnsakarða, fyrir ofaa Sæm-
nndarlæk, ok bjó á SæmundaratöÖum ; hana son var Geirmundr,
ei þar bjó sfðan. Dóttir Sæmundar var Reginleif, er átti |>6roddr is
bjálmr; þeirra dóttir Hallbera, mððir Ouðmuiidar ena ríka, fSður
Eyjólfs, fðður lióreyjar, móður Sæmundar ens fróða. Arnhalldr hét
annarr son Sæmnndar, faðir Rjiipu, er átti í>orgeirr, son fxSrðar frá
Höfða; þeirra son var Halldórr frá Hofí. ^
2. íva MELAB(ÍK (íoi AM. 106 fol )
Ketill ranmr bét faersir ágætr i Raumadat ( Noregí, faann var
8on Orma skeljamola HroBsbjarnarsonar norðan ór Noregi. Ketill
átti Mjðll döttur Anar bogsveigis. }>orsteian bét son þeirra; hann
vá á skðginum til UpplaQda af áeggjan fóöur Bfne Jöknl aon as
Ingimnndar jarla af Gantlandi; Jökull gaf f>orsteini Iff. Sfðan fékk
|>orBteinn þðrdisar systur bans, þeirra son var Ingimundr binn
gamli; faann var fæddr f lietai á Hálogalandi með Ingjaldii fíiðnr
þeirra Grfms hins hvfta[!] háleyska ok Hrómnndar f þverárhlíð.
Heiðr vðlva spáði þeim öUura at byggja á því landi, er þá var ao
úfundit vestr í haf. Ingimundi þ^tti þat reiðimál, ok kveðst við
þvf skyldn gera. Völvan sagði þat mundi eigi mega, ok kvað þat
til jarteikna, at þá mnndi hlutr hans [af gulli eðr silfri gerreptir
' I>6ri, EeKtTfinDliT tbkíSdi. am Satult.']
DigitizeclbyGOOgle
190 BEILAGEIf
Freyr]* horfínn 6r pAaaÍ hans, ok bann mnn<li f)á finna, er hann
^œft fyrír findvcg'tBBdlam Rlnnm i landinn. Ingimundr var vik-
ingr mikill oik herj&ði f Teetrveg jafnan. Sæmnndr hét fétagi hana
auðreyeki. þeir kómu ór hemaði i {)ann Uma er Haraldr kon-
& nngr gékk til landg 1 Koregi, ok lagöi tíl omiBttl Tið þá þórí
hðknlang i Hafrefirði. Ingímnndr vildi veita konnngi en Sæmnndr
eigi, ok skildi fiBt félag þetrra. Eptir orroBtiina gipti Haraldr
konungr Ingimundi dóttnr fiórÍB jarle þegjanda, er hét VigdÍs,
þeírra bðm þorateinn, Jðknll, |>órír hafrBþjó, Hilgni, þórdis, 36r-
10 tinn, Smiðr var þýborínn. Ingimundr nndi hvargi, þvi íýati
Haraldr konnngr liann at leita forlaga sinna til Íslands, en fngi-
mnndr lézt þat eigi fetlað hafa, en þð eendi haim þá Finna tvA 1
hamfömm til ÍBlaudB epttr blut slnum. Finnamir kvómu aptr ok
hðiðn fhndit hlntinn en náð þð eigi; TÍsuðu þeir Ingimnndi til i dal
lí elnnm miUum holta tvegsja, ok sðgðn honnm greiniliga nm nllt
landsleg ok heraða vðxt, þar er bann skyldi byggja. Eptír þat
byrjar Ingimnndr Iðr sina til Íslands ok með honum Jðmndr báls ^,
mágr bana, ok Eyvindr Bðrkvir ok Áemundr ok Hvati vinr bans
ok þrælar hans Fríðmnndr, f>ór[ir] refskeggr, Úlfkell, Bððvarr. —
w |>eir tókn OrímBárðs fyrír sonnan land [bann kom skipi efnn i
Leirivog, segir ein Landnáma] ok vórn altir um vetrinn á
Hvanneyri með Grimi fÓBtbróðnr Ingimnndar, en um várit fór hann
at leita aér bÚBtaðar þeSB, er bonnm var til vlaat. þeir fóm norðr
nm heiðar, ok kvómu 1 Qðrð þann, er þeir hittn brdta II, þat kðll-
» uðn þeir HrútaQörð. Síðan fðru þeir norðr nm hemð ok gáfn
viða ðrnefni. At vetri kom Ingimnndr Í dal þann, er var viði
vaxinn, ok kallaði þat Viðidal, ok var þar annan vetr, ok gerði
eér þar skála, er nú heitír Ingimnndarbolt. f>aðan sá þeír QöU
snjólans 1 landeuðr er þar var hrið mikil, ok fðm þeir þangat um
so várit ok kendi Ingimnndr þar lönd þan, er faonam var til vlsat;
en er þan kvómn at Vatnsenda, þá varð Vigdie láttari at mey,
er þðrdÍB var nefod, ok beitir þar fiórdiearliolt slðan. — Ingi-
' I>atTai Frejr ok Kerr af silfri seftÍT Snuat bók [Hdi. nm Bande.']
' Hallzs. BegÍT Laadn6ina.
DigitizeclbyGOOgle
BEILAGEN l9l
mnndr nam VatngdHl allan fyrir ofan Helgavata, en ^rmóðslækr IjeiHi-'jf.'.
foUr ór vatninu í ána*, Forslækr fellr aaatan í Urðarvatn. Hann , '7«'. ,■*;'
bjó at Hofi, ok reitti þar hof C fóta langt, en er hann gróf fyrir '
ðndvegigBdlnm BÍnum, þá fana hann hlnt sinn, sem honum var
fyrir sagt. Ingimnndr fann á vatni einu beni ok hdna II hvfta &
með henni, þvi kallaði bann þat Húnavgtn. Eptir þat fór Ingimnndr
ntan, ok gaf Haraldi konun^ dýrin; eigi höfðu menn í Noregi eét
fyrir hvlta björnn. f>á gaf Haraldr konnngr Ingimnndi skipit
Stfganda með viðBrfami, ok eigldi bann tveim Bkipnm til íelandB,
ok sigldi fyrstr manna fyrir norðan land vestr am Skaga, ok hélt lo
npp f Húnavatn. {>ar heitir nii Stígandahróf hjá f>ingeyram.
Hann gaf öll ömefni þar f nánd þau er nii era. Eptir þat var
Eatn austntaðr hjá In^nndi, ok hafði gott Bverð; þat bar hann f
hof, þvf t)Ík Ingimundr þat sf honum.
|>orstQÍnn In^mundarBon átti þurfði gyðju Sðlmnadardóttur, i»
fijðurayatnr B&rða, þeirra Bynir vóni Ingólfr ok Goðbrandr. þór-
dfsi Ingimondardóttar átti Hallormr, ok fylgði benni heiman
Eomsárland ; þeirra son var f>orgrfmr Eomsárgoði faðir f>orkels
krðdu. Jóranni átti Asgeirr æðikoUr, þeirra dóttir var þorbjörg
bekkjarbdt. þorkell krafla var faðir Amárs, fSðnr Kagneiðar, w
móðor Orms, fSíða'r þorleiks, föður |>orleifB beiskjalda, föður Álf-
heiðu', móðar f^orláka preeta ok Ketils, föður Helgu er Snorri á(tti]
Uarkússon.
Jttrnndr hálB son f>óris þegjanda jarls, mágr Ingimundar, nam
land út frá Urðarvstni til MógilslKkjar ok bjó il Grnnd uadir ís
Jilmadarfelli; bans son var Már á Márstððum faðir Hðllu, möður
Vigdiaar, móður Sveinbjarnar, fBður þoreteina, föður Bótólfs, fööur
f>órdfsar, móðar Helgn, mðður þórðar, fSður MarkúsB á Melnm. —
Hvati nam át frá Mógilslæk til Giljár ok bjó at Hvatastöðum. —
Aamnndr nam út frá Helgavatni ok um þingeyrar, ok bj<i andir Gniip. so
Friðmnndr nam ForBnlndal. — Ey vindr aðrkvir nam Blðndndal ; bana
synir vóm Sermnndr ok Hrðmnndr balti; þeirra bðra koma seinna.
n Ranit eoTTigirt nai derulbtn Band; im Ttxtt fslsehtieh ei
D,j,i,i.aL,Google
192 BEILAOEX
Hsltormr ok þóronnr brnðr kTÓmn út ok v6ra með Ingimnnði,
þá fékk Hallormr {>órdf8sr, dóttur Ingimandsr, aem lyrr var sagt
þörormr bjó f f>órormBtnnga.
InginiDndi hnrfa Bvfn X, ok fnndnBt annat hanBtið f SWnadal,
b ok TÓm þá Baman C Bvfna. Oöltr bét Ðeigaðr, hann bljóp á
Svfnavatn, ok Bvamm þar til af gengn klanfimar, hann sprakk á
Beigaðarhóli [Lndn.: Sanðadalr er fTTÍr anstan VatnBdal, ok þar
liggr Svfnavatn, ok Beigaðarhóil.] |<órólfr heljarskinn nam For-
Bæludal, ok gerði virki þar sem msttaBt Friðmnndará ok Vatns-
11 daUá, hann blótaði mðnnum.
Hrolteifr hinn miklt ok Ljót miiðir bans kvómn dt f Borgarfirði ;
þan fém norðr nm Bveitir ok fénga enga bústaði, áðr þaa kvóma
f Skagatjðrð til Sæmnndar. Hrolleifr var son ArDallda bróðnr
Sœmnndar, þvf vfsaði hasn þeim norðr á Hðfðastrðnd til ]>i}rðar,
» en hann f4kk honnm tand f Hrolleifsdal, ok bjó bann þar. Hrol-
leifr fíflaði Hróðnýjn dóttnr Una ór Unadal. Oddr UnaBon sat lyrir
bonnm ok vi Ljót syetmDg hans, en aœrðí hann á fœti, þvfat
kyrtil hans bitn eigi jám. Ilrolteifr vá Odd ok II meun aðra, ep
II kv(imuat nndan; fyrir þat gerði Höfða-f^rðr þan heraðasek bví
so vftt Bem vatnBfÖll deildn til sjófar f Skagafirði. þá eendi Sæm-
nndr Hrolleif til Ingimnndar hine gamla. Ingimnndr setti hann
níðr f Oddsásgegnt Hofi; bannátti veiðif VatnsdalsáviðlDgímand,
ok ekyldí ganga ór ánnt f^rir Hofemðnnnm , en bann vildi eigi ór
ganga fyrir sonnm Ingjmaadar, ok bðrðast þeir nm ána. f>á var
ifi Bagt Ingimandi, ok var hann þá Uindr, ok lét hann Bmalasvein
leiða undir sér boBtinn á ána millnm þeirra. Hrolleifr ekant Bpjóti
fgegnum hann. f>eir fórn þá heim. Ingtmnndr sendi Bveininn
at segja Hrolleifi, en Ingimnndr var danðr f ðndvegi J)á er synir
hana kv<5mn heim. Hrolleifr sagði móðar BÍnni, hon kvað þan
30 reyna mnndu, hvárt meira mætta gipta IngimnndarBona eðr knnn-
UBta hennar, ok bað baim fyrst f brott at fara. þorsteion skyldi
reyaa eptir HroIIeifi, ok bafa koatgrip af arfi. Ekki settnst þeir
i ðndvegi fí}ðar sínB *. Ingimundarsynir fóm norðr til Geirmandar
' Lndn. tegir: hluæti fðHnr lini. {om Eande.]
DigitizeclLyGoOgle
BEILAGEN 193
ok gaf f>orateinii honam LX Bilfrs til, at hann skyti HrolleíÖ á
braut. þeir röktn Bpor hanB norðan nm hálea til VatnsdalB.
fiorsteinn sendi hdskarl Binn f As á njÓBnj hann kvað kveðnar XII
vfsnr áðr til dyra var gengit, ok fatahrúgn sá hann á brðndnm,
ok kom nndan rautt fat eðr klæði. fiorsteinn kvaö þar verit hafa 5
Hroiteif, ok mnn LJót hafa blótað til langllfis honum. |>eir fóm
í As, ok vildi þoFBteÍnn Bitja yfir dyrura, ok náði þvi eigi fyrir
Jðkli, þvi hann vildi þar vera. Uaðr gékk út ok Báat am, þá
leiddi annarr Hroiieif eplir eér. Jðkull brást við ok feidi ofaa
Bkfð&hlaðanD, en gat þó kastað kefli til bræðra sinna; hann réð á ><>
Hrolleif ok nltu þeir báðir ofan fyrir brekkuna ok varð Jöknll elVi.
þá kom þorsteinn at ok neyttu þeir þá vápna. f>á var Ljót dt
komin ok gékk ðfng, hon hafði höfuðit milli fóta sér, en klæðin á
bski Bér. Jðknll hjó hðAiðit af Hrolleifl ok rak 1 andlit Ljðtn, þá
kvaðst hon ofsein verit hafa, annars mundj nm snúizt h&fa jðrðin is
iyrir sjðnnm mínum, en þér mnndut allir œrzt bafa. Eptir þat
kans þorsteinn Hofsland, en Jökull hafði sverðit ok bjó í Tungn.
f>ðrír hafði goðorðit, ok bjó at Undinfelli ok gékk bereerksgang.
Högni haföi Stíganda ok var farmaðr. Smiðr bjó at Smiðsstöðum.
þoreteinn átti þórdfsi gyÖju dóttur Sðlmundar í AsbjarnameBÍ, »
þeirra son var Ingðlfr hinn fagri ok Guðbrandr. Jðknll var son
Bárðar Jðkulseonar, er ólafr konnngr hinn helgi lét drepa, þat
Bagöi Jðkull stigamaðr at lengi mundi glæpvlg haldast í ætt þeirri.
þoi^rimr bjó á Hjallalandi. — f>eir Bynir Ingimuudar ok
Jðnmdarsynir börðust nm Ejallaland', ok féll þar Hðgni ok is v ,'
i leyBÍngi f^orsteins, en ór Mársliði d<itturBon Jömndar ok V menn
aðrir. Jökull hjó þorgrím A þj'ó ok flýðn á braat. Már galt VUI
tigi eflfrs ok hafði Hjalla. f>eir {•oreteinn ok Jðknll drápn ftórólf
heljarskinn ok II menn aðra, fnírólfr sleggja bjð á Sleggjnatððnm
npp frá Helgavatni, hann elti á kaf Hallvarð anstmann f>orsteins »
í fenfied[aíe] þeimbræðrnmokbanaðiþeimbáðum. Bergr ennrakki
systurson Fiunhoga hins ramma frá Borg. {•orgrímr fékk dðttur
Skfða af SkfðaBtöðum f Vatnsdal. {>ar sló Jðknll Berg með sverða-
■ DeilditrhJBlla segir Lndn [am Samie.'i
DigitizeclLyGOOgle
194 BEILAOEN
hjðUaiD at bnJðhlnupi, fyrir því ekyldi þorsteinn ganga nndir
jarðarmen 111 á HiÍnaYatnBþii^ ok vildi eigi. ^á skoraði Finn-
bogi á ftorBtein til hólmgðngn en Bei^r á JöknL Faxa-Brandr bjó
fyrir ofan Hóla, hann fór til hólmB með þeira |>orgteiiii f VíðidalBQf ,
!i þar reÍBti Jðkull nið Finnboga. Gróa ok f>órey kvi^mn lit. Gr6a
bjí á GróuBtððnm hjá Hofi. þóra bj< í Vestrhiípi at {>óreyjar-
gndpi, þar gerði Gróa hauBtboð.þorsteini ok þeim breðmm. f>or-
atein dreymdt þrysvar at hann akyldi eip fara. {>á hleypti Gróa
Bkriðn á þá menn alla, er þar vóru, af fjðlkyngi. — ^i bét f»or-
10 Bteinn á þann sem sólina slcapaði at berserkagangr hyrti af þórí,
at hann fæddi npp f'orkel krðfln |>orgrtmBBon frá Eámsá, ok komst
svá at goðorði, — Ingólfr orti nm Valgerði óttarBdóttnr mausðuga-
drápn, þá aötti óttarr Ingólf ok ónýttíst þat. f>á andaðist f>órir,
en Öttarr réðst á braut. Gnðbraodr bjó á GuðbrandsstððQm ;
is f'ó[rir]varð sekr nm konu, hann var flngnmaðr til Ingiilfs at ráði
ÖttarB, hann hljóp til OnðbrandB en Gnðbrandr vá hano. f>á vildu
- þ^r gera til öttara ok náðn eigi. óttarr galt V hundrnð eilfrs, en
Svartr kom dt á Minþakseyrí ór Suðreyjum brotna skipt, hanit var
flngumaðr Hestarvórnídyi^n[«t'c], Ingúirrvarðist Gnðbrandi[l]
H> míllí Bels ok vetrarbúsa, þar U ok Svartr eptir á Svartmýrí. {>á
galt Öttarr IH C Bilfrs. f>A fékk Ingólfr Hildar ólafBdðttnr frá
Haukagili. Ingólfír vá II menn f einu hðggi af hellismöanum í
seli f Miklagili ok vá III menn aðra. par féll förunantr hans ea
hann varð bAtt mjðk ok dó litlu sfðarr. — þorgils gjallandi b}6 at
í5 SvínaTatni, er lit kom mcð Auðnsi skðkli, hans synir vöru þeir
Digr-Orair, er vógu Skarphéðiu Vefreðarson á Vatnsskarði ok
f>orkell. Olæðir var bróöurson hans en systurson Gnðmundar hiuB
rfka. f>orkell vá I>orkel frá Helgavatni á mannfrindi at Eárnsá
XI vetra garaall, sfðan fór f>orkeIl utan ok var með Sigurði Hlöðves-
30 syni. f>orkell f>orgilBson fékk Hildar dóttnr f>óronns frá f<órorma-
tnngn, at þvf bniðhlanpi vá f>orkell Glæði; Hildr HennundardiJttir
EyvÍDdai-Bonar fylgði[l] honam, hann falst f Eröfluhelli nndir forsi
Vatnsdalsá. f>órdís apákona réð ráð til at f>orkell skyldi Iji^sta
sprota hennarí höfuð Gnömundi atdómi er Hegoððr hét, ok mundi
DigitizeclLyGOOgle
195
hann þá ekki at tnæU ea tókn CC siUra; þá tók þorkell víð Hofs-
landi ok goðorði , ok hafði meðan hano lifði, hann fékk Vigdisiir
d^ttur ólafB frá Hankagili. í ftann tfma kom út Fríðrekr biskup
nieð|>orvaldiKoðranBsynÍ, ok var atCiljá medþeím Ormi Koðrans-
syni feðgam. BÍBkup var at haoBtboði at ólafs ok vígði biakup j
þar elda. I>ar viiru ok berserkir U ok hét Haukr hTárrtveggi,
þeir váðu eldtnn ok bmnnn báðir, ok heitir þar sfðan Haukagil. þá
tók |>orkeIl skfm ok allir Vatnsdælarj hannlét khkju gera atHo£,
ok veitti þar grðpt öUnm þingmðnnnm afnnm. ~ Skeggjavaldr [nc]
bjó at £f ja ok átti Hildi Hermnndardóttnr, þeirra dðttir var Kol- lo
finna, er átti Grísa Semingason. Hermnndr vá Galta á leið fyrir
nið Hallfreðar [önnnr bókin segírBrandr bróðir Kolfínnu had
vegið Galta öttarsson á Húnavatnaftingi fynr nið Hallfreðar] . . .
FoBtólfr ok |>jÓBt6IÍT bjuggn í Engihlfð f Langadal, í»eir tðku is
við Beknm manni þeim er {>orgrfmr hét, þann vágn þeir HiinrÖðr ok
ÍKÍrólfr leikgoði á Kili. Eptir þat vógu jþeir Fostólfr ok fijóstólfr Ulf-
héðin bróðnr Húnrððar hjá Gríndalæk. þeir bjaggu þá f Holti, eu
Finnr Joraaon á Breiðabólstað f Veatrhðpi frœndi Fost^iIfB barg þeim,
enfKirkellkraflakomþeim atan. Úlfhéðinn leyndi aári aínu, ok bað 20
eigi til hefnda at leíta, kvaðengam auðit mundu verða. Sfðan vága þeir
Fostðlfr anstr f Noregi Skiim leysingja Húnröðar vellanðgan at fé,
en aendu allt féit dt Húnröði, ok þA ssettast þeir heilum aáttum.
II. ZV FLÓAMANNASAGA
AUB LANDNÍMABÍÍK vbeoi.. mit HAUKSBÓK ujíd MELABÖK
I, 3 — 9. BjÖrnólfr hét maðr en annarr Hróaldr, þeir vóru
synir Hrómnndar Gripssonar; þeir fórn af {>elamðrk fyrir vfga
Bakír, ok staðfestast I Ðalsfirði á FJðlam. Sonr BjÖrnóIfa var
Örn, faðÍT þeirra Inðlfe ok Helgn, en Hróaldsson var Hrððraarr,
DigitizeclLyGOOgle
[96 BEI1.AGEN
faðir Leifa. f>eir Ingilfr ok Leifr fdstbrœðr flðm f hemaS með
sotiTim Atlíi jarls ens mjófn af Oaiitum, þeim Háateini ok Her-
steini ok HólmateÍDÍ. Með Jreiin fóni Öl! skipti vel; ok er þeir
kvómu beim, mœltii þeir til aamfara með sér aDDst Bniaar, en Hm
vetrinn gerðu þeir fóstbræðr veizln sonnm jarlsina. At þetrri
Teiiln Btrengði Hólmsteinn heit, at hann skyldi eiga Helgn Arnar-
dóttnr, eðr itngva kouu eila. Um þessa heitstrengíng fanst mfínn-
nm fátt, en Leifr roðnaði á at sjá, ok varð fátt nm með þeim Hólm-
steini, er þeir skildn þar at boðinu.
s Um várit eptir bjðggnst þeir fóatbræðr at fara í hernað, ok 4
ætlnðu til m6ts víð sonn Atla jarls. |>eir fdnduet við Hfeargafl,
ok Iðgðn þeir Hólmsteinn bræðr þegar til orroBtn við þá Leif. En
er þeir hðfðu barizt am hrfð, kom at þeim Ölmóðr enn gamli, bod
Hðrða-Kára, frændi Leifs, ok veitti þeim Ingólfi. Í þeirri orrostu
i féll H<^lmBt«inn, en Hersteinn flýði. þá fóm þeir Leifr f hernað.
£11 um vetrinn eptir fór Hersteinn at þeim Leifi ok Tildi drepa þá;
en þeir féngu njósn af íór hans, ok gerðn mót honnm; varð þá
enn orrosta mikil, ok féll þar HerBteinn. Eptir þat dreif [lið] at
þeim fóstbræðmm, vinir þeirra ór Fírðafylki. Vóru þá mena
j Bendír á fond Atla jarls ok HáBteins at bjóða sættir, ok sættust
þeir at þvf, at þeir Leifi- guldu eignir sínar þeim feðgnm. En þeir
fðstbræðr bjöggn skip mikit, er þeir áttu, ok fóru at leita lands
þesB, er Hraf^a-Flóki hafði fnndit, ok þá var íeland kailat. þeir
fundn landit, ok vóm f Anst^ðrðnm 1 Alptafirði ennm syðra. þeim
s virðÍBt landit betra suðr en norðr. J>eir vóru einn vetr á landinu
ok fórn þá aptr tit Koregs.
Eptir þat varði Ingólfr fé þeirra til íalands ferðar, en Leifr 6
fór í hemað f vestrvfking; hann herjaði A írland, ok fann þar
jarðhiis mikit, þar gékk hanu f, ok var myrkt, þar til er lýsti af
sverði því, er maðr hélt á. Leifr drap þann mann, ok tðk sverðít,
ok raikit fé af bonnm. Sfðan var hann kallaðr Hjðr-Leifr. Hjör-
leifr berjaði vfða nm írland, ok fékk þar míkit fé; þar tók hann
þræia X, er svá hétu : Dn^akr ok Geirrððr, Skjgldbjörn, Halldirr
ok Drafdittr. Eigi era nefndir fleiri. En eptir þat fór I^'örleif^
DigitizeclLyGOOgle
BEILAOEÍí 197
til Noregs ok fann þar Ingólf fístbi'óðar sinn. Hann Iiafði áðr
fengit Helgn Arnardóttur aystnr Ingólfs. ^enna vetr fékk IngótfV
at blóti miklu, ok leitaði sér heilla um forlðg sfn, en Hjðrleifr vitdi
aldri blóta. Fréttin vÍBaði Ingólfi til íslands. Eptir þat bjó eitt
skip bvárr þeirra mága til fslandsferðar; bafði HjörJeifr herfang s
sitt A skipi, en Ingólfr félagsfé þeirra, ok Iðgðu til hafs, er þeir
vón biinir.
Sumar þat, er þeir Ingólft fóru at byggja fsland^ hafði Har-
aldr hárfagri verit XII ár konungr at Noregi. í»á var liðit fri
npphafi þessa heima VI þúsnndir vetra ok LXXUI vetr, en f^á lo
holdgan drottins ÐCCC ok LXXIIII ár. f>eir hðfðu samflot þar
til er þeir aá ísland; þá Bkildi með þ^ro. f>á er logólfr Bá iBland,
skant hann fyrir borð ðndugissiilnm slnum tit heitla; hann mælti
Bvá fyrir, at hann skyldi þar byggja, er súlumar kæmi á land.
Ingólfr tók þar Und, er nú heitir IngóIfshðfiK, en Hjðrleif rak vestr is
fyrir land, ok fékk hanu vatnfAtt. f>á tóku þrælArnir frsku þat
ráð, at knoða saman mjðt ok smjör, ok kölluðn þatt úþorstlátt;
þeir nefnðn þat minuþak. £n er þat var til bdit kom regn mikit,
ok Idku þeir þá vatn á tjðtdum. En er minnþakin tók at mygta,
kðstnðu þeír þvi fyrir borð, ok rak þat á land þar sem nd lieitir m
HinBþakaeyrr. Hjðrleifr tdk land við Hjðrleif^ðfða, ok var þar þá
Qðrðr, ok horfði botninn inn at höfðannro. Hjðrleifr lét þar gera
BkáU tv4, ok er ðnnur tóptin XVIII faðma en ðnnur XIX. Hjðr-
leifr sat þar uro vetrínn. En um várit vildi hann si. Hann átti
einn nxa, ok lét hann þrælana draga arðrinn. En er þeir Hjðrleifr >'>
vdrn at skála, þá gerði Dufþakr þat ráð, st þeir skyldn drepa
niano, ok segja, at Bkógarbjðrn hefði drepit, en afðan skyldn þeir
ráða á þá ^jörleif, ef þeir leitaði bjamarins. Eptir þat Bðgðu
þeir HJOrleifi þetta. Ok er þeir fóru at leita bJamarinB, ok
dreifðusti skóginn, þá sóttu þrælamir at sérhverjum þeirra, ok m
myrðn þi atU, jafnroarga sér. þeir htjópn á brott með konur
þeirra ok lansafé, ok bátinn. þræUmir fóru 1 eyjar þær, er þeir
sá f haf tU útBuðrB, ok bjðggnst þar fyrir nro hrfð. Vffill ok Karli
hétn þrœUr Ingólfs, þá sendi hann vestr með sjð, at leita ðndvegis-
DigitizeclLyGOOgle
198 BEILAGEN
Bdlna ginnft. En er þeir kTÓtnn til Hjðiíeifbhðfðk, fnndn þeir
Hjðrleif danðsn ; þáfóm þeir aptr, ok sögðn In^lfi þan tíðindi;
hann lét ÍIU yfir drápi þeirra Hjörleifa.
Eptir þat f<Ar Ingólfr vestr til Hjörleífaliöfða ; ok er hann sá 1
b Hjðrleif danðan, mælti hann: iltið lagðist hér fyrir góðan dreng,
er þrælar skyldn at bana yerða, ok sé ek svá hverjnm verða, ef
eigi viU blóta. Ingóllr lét búa grðft þeirra HjörleifB, ok yá fyrir
skipi þeírra ok Qárhlnt. Ingdlfr gékk þá npp & hðfðann, ok sá
eyjar liggja f útpuðr til hafe; kom honum þat Í hng, at þeir mundn
10 þangat blanpit hafa, þvíat bátrinn var horfinn , fóru þeir at leita
þnelanna, ok fnndu þá þar sem þrœlaeið heitir í eyjnnum; vóm
þeir þá at mat, er þeir Ingólfr kvómn at þeim. f^ir vnrðn felms-
fiillir, ok hljóp sinQ reg hTerr. Ingðlfr drap þá alia. þar heitir
Dnfþakeskor, er hann lézt. Fleiri hljópn þ^ir lyrir berg þar
K Rom Tið þá er kent síðan. Vestmannaeyjar heita þar sfðan, er
þrælarnir Tim drepnir þTÍat þeir vóm Vestmenn. |>eir Ingólfr
höfSu með sér konnr þeirra, er myrðir hðfðn Terit; fðm þeir þá
aptr til Hjðrleifahðfða ; Tar Ingólfr þar Tetr annan ; en nm snmarít
eptir fi5r hann vestr með sjó. Hann var enn þriðja vetr nndir
ío IngólfBfelIi fyrir TeBtan ölfueá ^ þao mÍBBarí fundn þeir Vifill ok
Earli ÖndTegissúlnr bans við Arnarhval fyrir neðan heiði.
IngólfV fór nm várit ofan nm heiði; bann tiik sér bÚBtað þar 8
sem ðndvegÍBBÚInr bans höfðn á land komit; hann bjA f Reykj-.
arrfk; þar em enn ðndvegíssiilnr þær f eldhÚBÍ. En Ingólfr nam
íB land milli ölfuaár oit Hvalfjarðar fyrir utan Brynjndalsá, railli ok
Öxarár, ok ðU nes út. |>á mæltí Earli: til íIIb fóm vér nm góð
hcruð, er vér skulnm byg^a útnefi þetta. Hann hvarf á bmtt, ok
ambátt með honnm. Vfflt gaf Ingólfr frelsi, ok bygði hann at
VífilBtóptum ; við bann er kent Vffilsfell; þar bjó [hann] leugi, ok
30 varð skilrfkr maðr. Ingólfr lét gera skála á Skálafelli; þaöau Bá
haim reyki við ÖlfnSTatn ok fann þar Karla.
Ingðlfr var fi'ægaBtr allra landnáraBmanna, þviat hann kom s
hér at óbygðu landi, ok bygði fyrstr landit; gerðn þat aðrir lands-
' f'ur Btm numir íefQH hiuiiL sÉ hojgiir/ilgt m Helsbók [Uituksbók].
D,j,i,i.aL,Google
menn eptir hanB dæmDm. Ingólfr átti Hallveign Fróðadóttur, eystar
Lopts ens gamla. |>eirra eon var f>orsteinn, er ])iiig lét i^etja á
KjalarneBÍ, áðr alþin^ var aett. Son þorflteinB var þorkell máni
litgaðgomaðr, er einn heiðinna maana hefir bezt verit siðaðr at
því er menn vitu dæmi til. Hann lét Bik bera f sótargeiala i bana- 9
sðtt Binni, ok fal sik á hendi Jieim guðí, er sóliua haíði skapat;
hafði hann ok lifat svá hreintiga, sem þeir kristnir menn, er bezt ern
BÍÖaðir. Son hana varf>orm6ðr, er þá varalaherjargoði, erkrÍBtni kom
á íeland. HanB son var Hamall, faðir HáB ok þorinóðar ok Torfa.
V, i. Baugr héí maðr, fóatbróðir Hængs, hann för til
íslands, ok var enn fyrata vetr á BangBBtððum en annan með
Hængi, liann nam FtjótBblíð atla at ráði Hængs ofan um Breiða-
bðlBtað til móta við Hæng ok bjtS at Htíðarenda; hans 80n var
Gunnarrf Gnnnareholti,ok Eyvindr atEyvindarmiiia; þiiði Steínn 15
enn snjalli ok [Hildr dúltir], er átti öm f Vælugerði. þeir Steinn
enn Bnjalli ok Sigmundr, BOn Sighvats ranða, áttu fðr utan af
Eyrum, ok kvómn tit Sandhótaferju allir senn, Sigmundr ok fOru-
nautar SteJna, ok vildn hvárir fyrr fara yfir ána. þeir Sig-
mnndr stökuðu húakörtum Steins, ok ráku þá frtl ekipinn. þá kom «0
Steinn at, ok hjó þegar Sigmund banahögg. Um vfg þetta nrðn
Baugaaynir allir sekir ór Hliðinni, fór Onnnarr f Gunnarabolt, en
Eyvindr nndir Fjötl austr f Ey vindarhöla, en Snjall-Steinn f Snjall-
eteinshðfða. |>at Ifkaði ilta dóttur Sigmnndar, er fOðnrbanÍ heunar
fór At þannig, ok eggjaði Önund, bónda ainn, at hefna Sigmnndar. m
önnndr fór með XXX manna i Snjallahðfða, ok bar þar eld at hús-
nm. Snjall-Steinn gékk út ok gafst npp. f>eir leiddu hann f
hðiSann, ok vágu lann þar. Eptir vfg þat mætti Gunnarr; hann
átti þá Hrafnhildi Stórólfsdóttur ejstur Orms ens sterka. Hámnndr
var eon þeirra. f>eir vóru báðir afreksmenn at afli ok vœnleik, s*
Önundr varð eekr um vfg Snjall-Steins; hann sat með fjölmeuni
tvá vetr. Örn I Vælugerði mágr GunnarB hétt njúsnum til Ön-
undar. Eptir jól enn þriðja vctr fór Ounnarr með XXX manna at
Önundi at tilvfsan Amar. Önundr fór frá teik meö XH, mann til
DigitizeclbyGOOgle
JÍOO BEILA<ÍEN
hrosBa ainna. |>eir ftiudnst f OrroBtadal; þar féll ÖDOBdj með
Qórða mann eo einn af Oiinnari. Ounnarr var f blárri kápn, hann
reið npp eptir Holtnm til f>jðrHár, ok skamt frá ánni fétl hann »£
baki, ok var þá ðrendr af sámm. |>á er sy nir Önnndar v6xn npp,
5 Signiundr kleykir ok Eiilfr anðgi, BÓttu þeir Hörð gígJQ at eptir-
máli, frænda Binn. Uðrðr kvað þat óhægt, nm sekjan mann; þeir
kváðn Bér við Om vest Ifka er þeim sat næat Mðrðr lagði þat
til, at þeir skyidn fá Emi skóggangRBðk , ok koma honom Bvá ðr
heraði. Onnndarsj'nir tókn beitingamál á bendr Emi, ok varð
10 hann evji eehr, at öm skyldi falla óheilagr fyrír Önnndsrsonnm
bvarvetna nema f Vœlngerði, ok f ðrskotahelgi við iandeign Bina.
önnndarsynir sátn jafiian nm bann, en hann gœtti BÍn vel. Svá
féngn þeir færí á Emi, at hann rak nant úr tandi sfnn; þá vágn
þeir Om, ok hngðn menn, at hann mundi ófaeilagr fallit hafa.
1» JKirleifr gneÍBti, bróðir Araar, keypti at f>ormi}ði Itjóstarsyni, at
hann helgaði ðrn. {>ðnnóðr var þá kominn út á Eymm. Hann
fikaDt þá Bkot svá tangt af bandboga, at fall Amar varð f ÖrBkots-
hetgi hauB. þá mœttu þeir Hámnndr ðnnnarsBon ok {>orIeifr
eptir Öm, en Mðrðr veitti þeim bræðmm; þeir gnldn eigi té en
M skyldu vera heraðsBekir ór Flóa. f>á bað Hðrðr til handa Eilffi
{•orköttu Eetilbjarn&rdóttur, ok fytgðu henni heiman Hðfðalönd,
ok bjú Eilffr þar; en tit handa Sigmnndi bað h&nn Amgnnnar,
d<ittnr f>or8teÍDB Drangakarls, ok réðst bann anstr f Bveit. f<á gipli
Hðrðr ok Rannveign syBtur sína Hámnndi Gunnarssyni ok réðst Iiaun
K þá aptr f Hlfðina, ok var þeirra son Ounnarr at Hlfðarenda.
V, 7. Flosi hét maðr, son f>orbjamar ess Ganlveraka; '.
hann drap þrjá BýBlnmemi Haralds konungs hárfagra, ok fðr eptir
þat til íslandB; hann nam land fyrír austan Rangá, atla Kangár-
so völlu enaeyBtii; banB dóttir var Áený, mdðir f>órrlðar, er Valla-
Brandr átti. 8on Valla-Brands var Flosi, faðir Kolbeins, fÐður
Gnðrúnar, er Sæmundr friiði át(i ....
Loptr son Orma Fróða[sonar] kom af Oaulnm til íslands nngr í
at aldrí, ok nam fyrír utan J>jórsá, milli Kauðár ok þjórsár, ok
DigitizeclLyGOOgle
BEILAGEN 201
npp til Skúfelækjar, ok Breiðamýri eaa eyetrí npp til Sdlnbolts,
ok bjó i CranlverjabK, ok Oddný móðir hans, diittir |>orbjamar
ganlveraka. Loptr fór utan et þríðja hvert BUmar fyrir hönd
þeirra Flosa beggja , móðurbriSðnr sÍnB, at blóta at hoð þvf, er
þorbjðm, móðnrfaðir hans, hafði [varðveitt. Frá Lopti er mart s
atðrmenni komit': |>orlákr enn helgi, Páll ok Brandr. '
f><irviÖr son Úlfarg , brððir Hildai', fór af Vora til f slands ; en
Loptr, frændi hans, gaf honum land á Breiðamýri, ok bjó hann f
VorBabse. Hana börn vóru þan Hrafn ok Haliveig, er átti Özurr
inn hvfti. þeirra aon Jiorgrímr kampi .... lo
I Haraldr gntlskeggr béf konnDgr f Sogni; bano átti Sólvðm,
dðttur HundAlfa jarls, syatur Atla jarle ens mjófa. ^eirra dœtr
vóm þær þóra, er átti Hálfdan svarti Upplendingakonnngr, ok
þnrfðr, er átti Ketilt belluflagi. Haraldr nngi var gon þeirra
Hálfdanar ok þóm; honum gaf Haraldr gullskeggr nafn sitt ok is
rfki. Haraldr konungr andaðist ffrstr þeirra, en þá f>óra, en
Haraldr ungi afðast; þá bar rfkit nndir Hálfdan konnng, en hann
setti yfir þat Atla jarl enn mjófa. Sfðan fékk Hálfdau konnngr
Ragnhildar, dóttur Sigurðar hjartar, ok var þeirra son Haraldr hár-
fagri. f>á er Haraldr konurgr gékk til rikis f Noregi, ok hann «>
mægðist við Hákon jarl Grjótgarðsson , fékk hann Sygnafylki
Hákoni jarti mági sfnnm, er Haraliir konuugr för f Vfk austr; en
Atli jarl vildi eigi af láta ríkinu, áðr hann fyndi Harald konung.
Jarlamir þreyttn þetta með kappi, ok drógust at her, þeir fundnst
á Fjðlum f Stafanesvági , ok bðrðnst. f>ar féll Hákon jarl, en K
Atli varð aárr, ok flnttr í Atley; hann dð þar ór sárnra. Eptir þat
hélt Háeteinn rfkinn, þar til er Haraldr konnngr ok Signrðr jarl
drógu her at honum; Hásteinn stökk þá nndan ok brá tij íelands-
' [f>ar TBrtlTeitt & Gaulum. J>Ðrbjörn Tar ríkr berair ( Nore^ í FjaU-
f^lki; hann Tar OrmarsBOn; liann &ttí Uildi Ull'arBdóttur ok t>6ruanar Oræningjs'
ijúpu. Vomundr hinn gBmli, son Vlkinga 8k6.nByjarBkelmÍ8, mbj^r Bjamar
banu, lar beriir; baos son Tar Fröhi, faðir Onn», föíur Lopts hiiis gnmlai fiíi
honiun er mart Btórmenui koniit. Haiik<b6k.
D,j,i,i.aL,Google
ferðar; hann átti f»6ni ÖlTÍsdóttnr. ölvir ok Atli vórn Bjuir
þeirra. Hásteinn fik&nt fietstolEkiim fyrir borð f haö at fomum
Bið. þeir kyómn á StálfjörD ffrírStokkseyri, en Háateinn kom í
Hásteinssund fyrir anstan StokkBcyri, ok brant þar. Hásteinn
B iiam land milli Rauðár ok Ölvisár npp tilFyllarlækjar), okBreiða-
mýrí alla upp at Holtnm, ok bjó á StjðrDusteinum, ok Bvá Ölvir,
son hauB, eptir hann; þar heita nú Ölvisstaðir. Ölvir hafði land-
uám allt fyrir anstan GrfmBá, StokkBeyri ok Asgantsstaði, es Atli
átti allt milli GrimBár ok Ranöár; hann bjó f Traðarholti. Ölvir
10 andaðist b&rnlanaB. Atli tók eptir hann Iðnd ok lauBáfé; hans
leyeingi var Brattr I Brattsholti ok Leiðólfr á LeiðólfustððDm.
Atii var faðir ^órðar dofíia, föðnr þorgils ErrubeinestjúpB.
HalUteinu hét maðr, er fúr ór Sogni til íslsnds, mágr
Hásteine; honum gaf hann ytra hlut Eyrarbakka; hann bjó á
)S Framnesi. HanB Bon var þoreteinn, faðir AmgrfmB, er vegiua
var at fauskagrepti; hans son |>orbjðn) á Framnesi ....
önundr bfldr, er fyrr var getið^, nam land fyrir austan
, Hróarsl^k, ok bjó f Önnndarbolti. Frá honnm er mart stórmeniii
komit, sem íyn er ritað.
ío Özarr hviti hét maðr, eon f>orleifs ór Sogni ; Özurr vá vig í 1
véum á Upplöndum þá er hann var f brúðfðr með Siguiði hriaa ;
tyrir þat varð hann landflótti til íslands, ok nam fyrst Öll Holta-
lönd milli f>JórBár ok HraunBlækjar. f>a var hanu XVU vetra,
er hann vi vigit. Hann fékk HaUveigar {lórviðar diSttur, þeirra
íi son var þorgrimr kampi, faðir Özurar, foðnr þorbjamar, t^uF
þórarine, föður Grfme Tófusonar. Özurr bjó f Kampaholti, hans
leysingi var Böðvarr, er bjó í Bððvaretóptum við Vfðiskóg;
honnm gaf Öznrr hliit f skóginnm ok skildi sér eptir baun bsrn'
lauBan. örn ór Vælugerði, er fyrrergetið, stefndi BÖÖvarÍ um
su sanðatðkn; því bandfialaði Böðvarr Atla HáBteinssyni fé sitt, en
hann óuýtti mál fyrír Erni. Özurr andaðist þá er |>orgrfmr var
■ Fúlalækjar Hb. ' [aoa] Eroalds homs, Itcúua Bonai þesB [poisteinB
'DigitizeclbyGOOgle
BEILAGEN 203
nngr. |>á tók Hrafn þórviðarBon við Qárvarðveizlu |>orgrfma.
Eptir andiát Böðvars taldi Hraih til Viðiskógs, ok bannaði Atla,
en Atli þóttÍBt eiga. {•eir Atli Qórir fóru eptir viöi. Leiöólfr
var með honnm; smalamaðr eagði Hrafoi þat, en hann reið eptir
þeini við átta mann ; þeir iundnst 1 Orrostudal, ok bðrðust þar;
iiúskarlar Hrafns féllu tveir; hann varð 8árr; eion féli af AUa, en
hann varð sárr banasárum ok reið heim. Önaudr bíldr skildi þii,
ok banð Alla tll BÍn. [Atli andaðist heima í Traðarfaoltí.] f<órðr
dofni son Atla var þá IX vetra, en þá er hann var XV vetca, reið
Erafti í Einai'shðfn til skips; hann var í blárri kápn, ok reið heim i
nm nótt. þórðr sat einn fjrir faonnm bjá Hangavaði akamt fri
Traðarfaolti, ok vá hann þar með spjóti. |>ar er Hrafnsfaangr
fyrir anstan götnna, en fyrir vestan Hásteinshangr ok Atlabangr
ok Ölvis. > Vfgin féllust f faðma. þórðr hófst af þessu; hann
fékk þd f>óninuar dóttur Ásgeirs Anstjnannaskelfis, er drap skipa- i
höfn Anstmanna f Grlmsárósi fjrir rán þat, er hann var rsendr
austr. ]x5rðr faafði þá tvá vetr ok XX, er hann keypti skip f
KnarraTBundi ok Tildi heimta arf sinn. þá fal bann íé mikit; þvf
vildi þómnn eigi fara, ok tók þá við Iðndum. |>orgils, son |>órðar,
vai' þá tvævetr. Skip þórðar hvarf. Vetri aíðarr kom þorgrímr «
errubeinn til ráða með þóninni, son þormóðar ok þurfðar Eetil-
bjamar dóttur; hann fékk {jóninnar, ok var þeirra son Hœiingr.
Ölafr tvennumbriini liét maðr; hann fór af Lófót til Íslands;
hann nam Skeið öll milli þjðrsár ok^ Sandlækjar; bann var ham-
ramr mjðk. Ólafr bjð á ÓlafsvöIIum; faaini liggr f Brúnahaugi a
undir Vðrðufelli. Ólafr átti Áshildi, ok var þeirra son Helgi
trausti ok Jiórir drifa, faðir þorkels gullkárs, fiiður Orms, fííður
Helgu, móður Odds Hallvarðssouar. Vaði var enn þriði son ólafa,
faðir Gerðar. J-orgrfmr lagði hug á Áahíldi, þá er Ólafr var dauðr,
en Helgi vandaði um; hann sat fyrir þorgrlmi við gatnamót fyrir s
neðan Áshildarmýri ; Helgi bað hann Uta af kvámum. {•oigrímr
I Ozurr ok Jioi^imr l'eBgar li^a i eiaum haugi bkfpir, akamt fr& TraSar-
holú/Ugi zu Melabók. " til, Hát.
DigitizeclbyGOOgle
204 BEILAGEN
lézt eigi hafa baniaskap; þeir bðrðnst; fiar féll {>orgríinr. ÁBhildr
Bpnrði hvar Helgi hefSi verit; hann kvað vjsn:
Var ek þar er féll til fylUr,
fram BÖtti vínr dróttar,
5 Errubeinn en unnar
itrtangnr hátt sangn:
ÁRmóðar gaf ek Öðni
arfa þróltardjarÉan,
gnldnm gálgavaldi
10 OautK tafn en uá hratni.
ABhildr kvað hann hafa höggvit sér hMiðsbana. Helgi téi.
sér fari f EinarBhöfn. Hæringr, son |>orgrtms, var þá XVI vetra,
er hann reið f Hðfða at finna Teit GizurarBon, með þriðja mann.
þeir Teitr riðu XV at banna Helga far ; þeir fundust f Merkr-
15 hrauni upp frá Mðrk við Helgabraun, þeir Helgi vórn UI saman
komnir af Eymm. |>ar féll Helgi ok maðr með honnm ok einn
af þeim Teiti. Í faðma féllust vf g þan. Sonr Helga var Sigurðr
enn landverBki ok Skefill enn haukdælski, faðir Helga dýrs, er
barðist við Signrð, Hon Ljóta Iðngnbaks, 5 Öxarárhólma á alþingi.
ao Umþat orti Helgiþetlfi:
Band er á hœgri hendi,
lilant ek Bár af tý báro,
lýg ek eigi þat, leygjar,
linnvengÍB bil! minni.
w Hrafb var annarr son Skefils, faðir Orfms, fðður Áageirs, íðður
Helga.
DigitizeclLyGOOgle
KVÆÐI HALLFREÐAR
I. DRÁPA UM HÁKON JARL
gediehíet um d. J. 988
> AekþoUmn stendr Ullar
aastr at mikln traueti
rnkilundr hinn Hki
randfárB brnmitðr bárí.
> Orama nini Iietr gljmija
gunnrlkr, hinn er hvöt Ifkar,
Högna hamri slegnar
hetptbráðr nm sik váðir.
* Ráð luknsk at sá sfðan
enjallráðr konungs spjalli
átti engadóttur
Ónars viði gróna.
* Breiðleita gat briíði
Báleygs mid sik teygja
stefhir stððvar-hrafna
stála ríkismálum. [frægjai
' |>vl hykk fleygjanda
ferr jðrð und menþverri,
ftra eina at láta
Auða sf stur mjðk tranðan.
^ Sannyrðum speiir sverða
snarr þtggjandi viggjar
barrhaddaða bjrjar
biðkván nnd sik þriðja.
' Ok geirrotn götvar
gagls Tið strengjar hagli
hungreyðnndum hanga
hlððut járni sððar.
8 Ólftið brB8tr liti
nnndýrs sumnoi ninunm
hart Á Hamðia skyrtnm
hryngrap Egils vápna.
* þaðan verða föt fyrða,
fregn ek gjðrla þat, Sörla
rjóðask björt, f blðði,
henfur, meilakiimm.
Str. 1-
I: Snorra-Edda (útg. STeinbJara Egilsson ]848), xtT. 1: a
milS: 94, 3untf4: 6G, 5: 66, 6: SO, 7:89, SundS: 87
DigitizeclbyGOOgre
n. ÓLAF8DRÁPA
gedichta im Winter d. J. 996 — 997
1 Hilmir lét at Hólmi
hræakóð roðin blóði,
hvat of dyldt þess höldarP
hðrð ok aOBtr f Görðnni.
G ' Svá frá ek hitt at háfa
hörgbrjótr f stað mörgum,
opt kom hrafn at heipta — ,
hlóð TKlkðBtu, — blóði.
' Endr lét Jamta kindir
10 allTaldr f etyr falla,
Tandisk hann, ok Vinda,
yégrimmr, á þat snimma:
hættr Tar hersa dróttinn
hjördjarfr Gota fjörvi,
16 gnllskerðí fiá ek gjörfln
geirfiey á ðkáneyjn.
* BCðserkjar hjó birki
barklanst i Danmarkn
bleypimeiðr fyrir Heiða-
so hlnimTiggja-bæ Bnnnan.
» TíðhðggTÍt lét tyggi,
Tryggvaeonr fyrir styggvan
leiknar hest á lestt
Ijötraxin hrœ Sasa;
Tinhróðigr gaf TÍða
vlsi margra FrÍBa
blðkkn brdnt at drekka
bldð kTeldríða stóði.
■ Biiga bar rekka lægir
rikr Talkera Ifki,
herBtefnir lét hrðfnQm
hold Flæmingja goldit.
' Gerðiak iingr við Engla
ofTœgr konnngr bægja,
naddBkiirar réð nærir
Norðymbra þvf morði ;
eyddi úlfa greddir
ógnblíðr Skotnm vfða,
gjðrði seims með sverði
STerðleik f Mön akerðir.
" Ydrðgar lét œgir
Eyverakan ber deyja,
týr Tar Tjörfa dýra
tfrargjam, ok Ira;
barði brezkrar jarðar
byggTendr ok hjó tyggvi,
gráðr þvarr geira hríðar
gjóði, knmbrskar þjóðir.
: Heinukr., ÖMb si^ Trjggrawn. k. i
Str. 2: FogTBk. B. ð5.
). 29—31;
DigitizeclLyGOOgle
III.
DRÁPA UM EIRÍK JARL
gedíchtet im Herbate d. J. 1001
Vppkaf:
Bærr ert hróðr at heyra
hjaldrörr nm þik gðrvan!
HBllfr^r sat;a k. 11
IV. ERFIDRÁPA ÓLAF8 K0NUNG8 TRYGGVASONAR
gedichtet im Herbste und Winter d. J. 1001—1002
Stef:
Norðr eni tíll of orðin
aiið Iðnd at gram dauðan,
allr glepsk fríðr af falli
flugstyggB sonar Tryggva
1 Flu^verirr nam fyrri
frægr aldregi vægja,
heldr kvað hauka Bkyldir
hugrekki sér þekkja.
^ Oeta skal máls þeBB er
inæla
menn at vápna Bennu
dólgafanga viö drengi
dáððflgan gram kváðu:
baðat hertygðar hyggja
hnekkir eina rekka,
þess lífa þjððar eesBa
þróttarorð, á flótta.
3 þar hykk vlat til mjök
miatn,
mörg kom drótt á flótta,
gram þann er gtinni framði
gengis þrænzkra drengja;
næfr vá einu við jöfra
allvalldr þrjá snjalla,
frægr er til slfks at Begja
siðr, ok jarlinn þriðja.
' Hept var lítt á lopti,
liðu örvar fram görva,
brodda flang áðr bauga
brjótendr skyti spjðtum;
DigitizeclLyGOOgle
orð v&i' bitt at hftiðiiBt
hvarkunnr fyrir lög Btinnjtii
mest f málma gnaHBtan
minn dtóttinu fVam sótti.
s s Sótti herr þar er hætti
hnndmargr drasit Btinda,
en hjálmsprotum hilmir
harðfengr Dönnm varði;
féllu fiar með þolli
> þcim skœvaðar geima,
mein hlaut ek af því, mmir
meír hollvinir fleiri.
* HerBkerðir klauf harðan,
hann gékk reiðr of akeiðar,
' svarðar stofn með sverði
sunnr eldviöum kunnum;
kuniii gramr at gmini,
gnnnþings á hjör þunnnm
margr tá be^r of höggvion,
1 hold barkat rásarka.
' VarÖ ura VÍnda myrði
vígakýB, en þat Íýsig,
ramr und randar himni
rymr, knáttu spjðr glymja;
i hirðir Btóðsk við harðan
hnitvegg með fjöld segaa
viðia vettireiðar
varghottr þrimu marga.
^ Upp BÖgðu Iðg, lagðiek
) tff skjótt flrnm, hlffa,
gnóg tit gumna feigðar
gálkn við randar bálku.
* Leitt hykk Leifa brantar
tognárungam várn
geírs við gumna ^Ijóta
geigurþing at eiga,
þá er fákblaðendr fræknir
farlegs at vin jarla
búfs með hamri þæfðai
bringskyrtur fram gingu.
1" Sukku niðr af Naðri
naddfárs f hö6 sárir
banga, gjðrðut við vægjask,
verkendr megiuBerkjar;
vanr man Ormr þótt Ormí
alldýrr konungr stýri
hvars bann skriðr með lið lýða
lengi slfkra drengja.
' OEigilátask ýtar
enn þeir er vi'ða nenna
fremra mann of fínna
fótkreifnm Óldfi.
•* rirðisk vætr sá er varði
vfð lönd Breta Btríðir
bleyði-firðr við bráðan ^' '
bekkdóm H ^ínw rekka :
hann tét of aðk Banna,
sverðjálmr óx þar, verða,
skilit frá ek, fyrir akylja,
skðð mær roðin btóði. [örvan
•* Hverr var brteddr við
■hugdyggan son Tryggva,
óðnst mátmþinga meiðar,
maðr und sólar jaðri.
" Mundit lung bit langa
læaiks nnd gram rfknm,
blóð kom á þrðm þfðan,
þj6ð varliga hrjóða;
meðan ftra vinír áttn
iiman borðfl at morði,
eú gerðisk y.^1, varða,
verðnng, jöflirs sverðnm.
»* Harðgervaii lét hjörvi
hólms verða týr sverða
vind á vfðn Bimdi p
vfgþey HéðinB'tfieyjaT,^
áðr en Onni næði
Eirekr eða hlnt meira,
mSrg óð bttr f blóði
benkneif, fyrir Óleifi.
^' ítrfermdnni réð Ormi
orðsæll jðfurr norðan,
enitrp varð at þat sverða
snót, Eireki á móti,
en hýjöfniim heiiiir
hlýrs þeim gota s^ði,
áðr óx nm gram góðan
gnnnr, Hákonar snnnan.
" Gott er geFVa at frétta,
gnnDr óx fyrir haf sunnan,
sverð bitu feigra firðs
Qðrrðnn, at þvf mðnnum;
hvem rakkligast rekka
randláðs viðir kváðn,
Snrts ættar vinn ek aléttan
sylg, Ólafi fyigja.
18 Úgræði'' 8Í aiiða
armgrjóts Trönu fljóta,
hann ranð geir at gnnni
glaðr, ok báða Naðraj
áðr bjaldi^orinn béldi
hngframr ór bOð ramrí
Bnotr jf Bnœrie-vitní ^
snnds {KirketÍII undan.
» Veitkat ekbitthvártHeita
hongrdeyfi skal ek leyfa
dynsœðjnga danðan s
dýrbliks eða þii kvib(an: o í
alls sannliga segja, ' .'
aárr mnii grsmr at hvárn,
hœtt er til baos at frétta,
hvárttveggja mér B^gir. lo
** Sagðr var mér, en meira
mnnuma strfð of bíða,
lýðum firðr ok láði
landvörðr fyrir sjá bandan;
væri oss, þðat ærir is
elds þeim Bviknm beldi,
heila-lfkn, ef.hanka
báklifsjðfiirr lifði.
*i Samr var árr of æfi
oddbragðs hinn er þat sagði v>
at lofða gramr líffli
læstyggs sonar Tryggva; /
vera kveðr öld dr ^li f /
Álaf kominn stála, >
menn geta máli Bðnnu, »
nijðk er verr en svá, ferri.
»HuDdnt þesa, alls þegnar
þróttharðan gram sdttn,
frá ek með lýða liði,
landherðar skðp verða: w
at mnndjðkuls mundi
margdýrr koma Bt^ir,
geta þykkjat mér gotnar
glíkligB, ðr Btyr slfknm.
DigitizeclLyGOOgle
210 BKIL
>s Enn segir anðarkenni
anstr 6t milms gnaostan
seggr frá simm tyggja
Bnmr eða brott of komnnmj
5 nú er sannfregit sannan
Biklings ór Btyr miklnm,
kann ek eigi mart við manna,
morð, veifanar-orði. [nenninn,
»* Norðmanna hygg ek
10 DÚ er þengiil framgenginii,
dýrr hné drðttar etjéri,
ðróttin ond lok BÓttan.
Qramí dauöi brd gUbi
góds l^árar fj'ódar,
is allr glepsk frtí!r af falU
fiugatygga sonar Tryggva.
as mt var þats álfa Bultar
of þvwri stéð ek ferri
mest þar er milmar gnnstn
so mein, þó at emátt sé nnd einom:
Bkiliðr «in ek Tið sky^a,
skálmðld hefir þvi valdit,
vætti ek virða drðtlinB;
vi] er mest ok dnl fieBtam.
** Hef ekþanns hverjnm jðfri
heiptfíknnm vsrð Hkri
nnd niðbjrði Norðra ' ,
norðr guðfðður orðinn; = K^AA ífc-
bfða man ek þees erlireiðan ';
barðmána vann skarðan
margankanda mœkia
mót aldregi bótir.
"Ffrrmanheimrokhinmar,
hngreifam óleifi,
hann var menskra manna
mest gott, I tvau breeta —
áðr en glikr at góða
gæðingr moni fæðaak,
kæns hafi Kristr enn hreíiú
konnnga ðnd ofar löndnm.
L ÖUh «. TrjgíT, in HeimBlcr. : ítr. S. 8. 10. 18. 19. Sl— 88.
n. ÓUta ». TrrsgT. Mn le&gri (Famm. h. H. nL): itr. 1. 1—9. 1
ao. 26— ÍT.
HL FagTBkinna: str. U.
IV. ÓUIb a. Ti^gT. <>(»> Oddc múnki (Chi» 1853) s. 61; tbd.
DigitizeclLyGOOgle
PROSAISCHE WORTFOLGE IN DEK VfsUK
8.BQ. [vgl.s.Ql undFms. II, 13]: AHar meyjar þær er vaxnar
vóra vlldn gang&með Ingólfi; TeBöl er [= em] ek æ til lítit. Ek
fikal ok, kvað kerling, ganga með Ingólfí, meðan tvær teonr of
tolla mér f efra gómi.
8. 89, 1 [vgl. Fms. II, 9]: Reiði sannargs aliheiðinB 'sökkvia s
margra troga' verðr mér svá nðkkvi œgilig f; rír augnm sem ólítill ' <
gamall búrhnndr stúri útiklls mest við ÍHt gesta; ek stærí brag ' ,
8. 89, 3: 'Bækimeiðar randaliðs' riða at biðja 'eingadöttar v A
Ávalds'; skáldi er þat ótti ; eið mnn 'Surts kvánar byrr' um beiöa "viVA'i '^
tmi/ renna mér af kyrri Kolfinnu, Bvá gæta menn til bennar.
8. 91: £k em enn fiJss at minnaBt víð Kolfinnn, þótt áfðll
drepi oBSUBtáli; 'mörnar-vakri'skýtrnuök; þvifA- nnnuiu nii nýtri
[ío Cod. Flat.] betr en heitin væri . . . dat Uebrige unverstandlieh.
S. 92, 1 [vgl. Fms. II, 17]: Færum featar várar, HJóroka is
ferr at knerri, tekr heldr at berða evörð, hvar er Akkerigfrakki?
S. 92, 2 [vgl. Fms. U, 17]: En ek fæ dreng til Btrengjar f
grænni álpa þann er hnykkir hnakkmiða. Hér er AkkerÍBfrakki.
8. 93 [vgl. Fma. II, 40] : Hlaut ek guðfíiðar þann, et var orð-
inn einna æztr manna norðr nndir 'niðbyrði Norðra' ; ek Banna þat. ío
8. 94, 1 [i>sr/. FmB. II, 52] : Ek veit at viðlendr konnngr sendi
'vfen-Bkreytí' nöktan björ við 'nðkkva Austra burar' [núflauatr?];
hjölt fyrir herði verða konungenanti ekrantlíg; ek þá of skjálga
skelkving; gramr! vér höfum tVamdan kera.
NB. ' ' tind kenningaT.
D,j,i,i.aL,Google
212 PHOSAISCHE WOETFOLGE IN DEN TÍ8UB
S. 94, 2 [vgl. PmB. II, 62]: Hitt var fyrr at ek gat vel
blóta sjálfan geðBkjótan 'harra HliðBkJálfar' ; skipt er á gamua
giptn.
S. 94, 3 [vgl. FmB. II, 62]: Öll ætt hefr ekipat Ijóðam tii
5 hylli ÖðinB, ek maii algildar iðjur aldar-niðja várra ; en þvlat vér
þjðnum Kristi, legg ek tranðr fjón á fnunver Friggjar', þvlat vald
Viðrís hugnaðÍBk skáldi vel.
S. 94, 4 [vgl. FmB. U, 53] : 'Hölda reiftiir' 1 vér höfnnm goða-
nafní 'hrafiiblótB' ér heiðnam dómi þeSB er ól lóm við lof lýða.
10 S. 96, 1 [vgl. Fms. II, 63]: Freyr ok Freyja ok f>órr enn
rammi skyli vera mér gramr, ek Ijarðlæt 'aðul Njarðar', gröm
IfknÍBt Tið Grimni. £k vil kveðja allrar ÍBtar Elrist einn feðr ok
guð; reiði aonar emmk'[ií. i'. er mér] leið, hann i frægt vald om
foldar.
is S. 95, 2 [vgl. FmB. U, 53]: SÍB [d. í. Bá er] siðr með 'Sygna
rœsi', at blót em kviðjut; verðum vér at farðast flest fornhaldin
skðp Dorna; allir ýtar láta 'ætt Óðina' fyrir róða, nú em ek neyddr
frá 'niðjnm Njarðar' at biðja KriBt
S. 96 [vffl. FmB. U, 56. Hkr. VI, k. 90] : Eitt er þat averð
so sverða, er gerði mik Bverðauðgan, nú mun verða BíerÖótt fyrir 'svip-
njðrðnm Bverða' ; ek em verðr þriggja averða ok vertSr at omgerð
jarðarmens yrði at þvf Bverði.
S. 101 [vgl. FmB. II, 83]: Ekól 'hrafhvínB-hyrjar-njót' á mfnii
hvítu fé þar er eib vildag aldri véla 'auðgildanda'; ek vann, sem ek
ss tunna, til góðs við 'gunnmás grenni', en 'furBkerðir hjörfa' færði at
mér fjðrtál.
S. 102, 1 [v^^FmB. n, 86]: Svá hefig, 'hnighaldr Bárlinns',
hermila rekit minna harma f 'gný skjalda' ■ — eramk [er mér] Bvipt
at 'bangs Bveigi' — : at ek lét l'ggja [lofhnugginn 'roðins skjaldar-
K baldr' danðan hjá AuðgÍBli; svá hefnda ek okkar.
DigitizeclLyGOOgle
PEOSAIBCHE WORTFOLGE m DEN VÍSTJE 213
S. 102, 2 [vgl. Fma. H, 87] : Ek brá 'skrökkvi ðlnaakeiðB elda'
af reiði; ek lagða hendr at hunda 'hundiglæTaramnDdar'; aá'Bendir
skiða hlakkar ela' Btendr eigi síðan á vélnm við Jtjóð, ek ranð 'bál
Tggjar ela.'
8. 105, 1 : Heitr ofremdar sveiti leggr af Grísi at 'lýaibrekkn s
leggjariaa', hlín þolirkvöl hjá honnm; en 'dýnurán' drúpir dreypilig
hjá hánnm eem álft á snsdi, ek leyfi Innd Ijóara vffa.
S. 105, 2: ' Furskerðaiidi Qarðar' þrammar til hvfln svá sem
sflafnllr fúlmár svímmi á 'bárn tröð' : áðr en úfrf ðr 'orbastríðir' þorír
Bkrfða nnd váðir, hann ei-a hvflnbráðr við 'hlaðs gnuni'. lo
S. 106, 1 : Hinn hvíti 'halr hjálmgrands' ok Strútr hinn gráni
mun lítt skálmaek fyrir búr — hann mnn-a án 'anra-eyrar' — , þiitt
dfrfðr 'orfjiícgir'eigivfðanatöðuloklsnga kvi; liirðandi hjðrvangs'
[hjðrfanga Sds.] nýtr fajarðar.
8. 106, 2: Kolfinna lézt kensa fdtt af ekáldi; ek kveð of 15
þenna hlnt; hvat kveða valda vitru vffi? en ' aaðhDykkjanda'
þykkír ganga dýrligr angi af ungnm svanna; ek em gjarn at
greiða óð.
8. 106, 3 [vgl. Pms. H, 248]: Ek hirða Iftt, þótt ek verðak
högginn varr f hCndnm svarra — 'lnndr vigge lautar' hefir hætt til so
Bpmnda — : ef ek næða eofa 'xif slœðn-karme' meðal arma; ek
mákk-at of bindast trega nm Ijóaa 'lása lind.'
S. 107, 1 [vgl. Fms. U, 2i9] : 'Verglóðar tróða' ! ek veitkat hitt
hvat Toér skal verða á mnnni — rennumfc [rennr mérj ást til 'unnar
nnnardaga' — efQölgegnir 'fagnendr jötQnssagna'fregna hvat mik 15
teitir, ek fló belg af galtar-Grfei.
8. 107, 2 [vffl. Fma. H, 249] : SléttQallaðar 'hirðinaumur sœfar-
báls' koma allar heim frá eeljum, góðr hama er á fljóðum; nú Bel
ek af ábyrgð mlna þótt 'ayn ðlhekkjar' ýfiet nekkvat, hverr eeggr
taki við sfnum svarra. m
DigitizeclLyGOOgle
214 rfiOBATBCHE WORTFOtOE IN DEN TlSUB
3. 107, 3 [vgl. PmB. II, 250]: 'Námskorð' I niS þykkir mér
nokkurr sveinir vera orðinn meðan ek vxr heiman, ek lit á snmt
DmsTeitirjgestírbafa bér gjðrfs þnngliga aUng, kona gengr {trdtin
út, sjáligr svarri |ierrir angn.
t S. 108 : Dnlrækinn 'sðkkvir sveima' tegast mjðk aækJA mik,
vér monnm hvem dýrra dag, snótl ek verð fyrir hótnm þegna;
'bielibaldribrœvfna'mnn beldr minna fyrir þv{ at eteíXJa Ínnansinn
blðttrygil, Blik ván erumk [<í. t'. er mér].
S. 110, 1: þámnD'nJghnfkkjandum'liykkjamannshiigTminn
10 við EolSnnn [«o Flatb.J reyndr nnd rðndu [ao Flatb.] at 'málma
sennn' : ef svi er, at ðrr [orr Bds.] 'nppBátrs viggjar boði' viaar mér
i eyri [= á hölmj at Gríei; vér byggjum ^vi [þat Sds.] máta-vel.
8. llO, 2: Mér þykkír pd ei ek þekki gnnni þannisnnga sem
fley fljóti 'fleybrantar' meðal tveggja eyja, en sem ekrantbúin ekeiö
ifi Bkrfði með gyldnm reiða þá er eisér á 'ságn sanms' í kvenna
fianmi.
S. 111 [vgl. Fms. III, 23]: Hefek illrat tfðar alldrengUiga
fengit auða — gramr ok jarl hefir mik of framdan gjðUn gnlli — ,
ef ek ekal gjalda niatvisum Grisi glapskyldir fyrir minstan verka,
to ok hefek eigi 'mðrk gjálfrteigs'.
a. 112 siehe: a. 217, Erfidrápa, stef
S. 113, 1 íieAe: a. 217, Drápa nm Eirfk
S. 113, 2 [vgl. FmB. III, 27]: Hreggblásnum ási hnauð mér
við bjarta ok efðu, áfall befir varla tekit yðr svá at ððra; marr
15 bnauð mlnum knerri, ek em látinn mjðk vátr, úrþvegin aldan
mun-fi eira efnn skáldi.
S. 114, 1 [vgl. Fma. HI, 27]: Fjölerrin 'rind hördúks' mnn
þerra mjðk bvítri hendi nm mjúka brá, — fljóð gat fremdar œði
— , ef 'meiðar morðveggs' Bkulu leggja mik danðan lit om borð, ek
80 var ungn fljóði áðr at aáhun.
DigitizeclbyGOOJík'
PaOSAISCHE WORTFOLGE IN DKN VÍHCB, 215
3. 114, 2 [vgl Fma. III, 28]: Ek munda nú andaat aorg-
InnBt, ef ek Tissa sáln mimu senn borgit, — ungr var ek harðr
1 tuDga — ; ek veit, at of Býtig [d. i ek sýti] Tfetld aeiua hrœðimik
heMÍ, valdi guð hvar aldri skal slíta, dauör verdr hverr.
& 177: Vaakað {rar-ek-atj ek daBÍ þd er ek dró þeasar ár
opt ilsjaldan á horöi ; sjá [= bú] gerði m«r sára 16úl meöan beim-
dragi hianð at rauða.
S. 204, 1 : Var ek þar er Emiheinn féll til fyllar [= foldar],
en ftrtnngiir nnsar' snngn hátt, 'vinr driÍttaE' sótti fram: ek gaf
óðni þróttardjarfan 'arfa Ásmóðar' [= þormóðar]; vér gnldum
'gálgavaldi' 'Gauts tafn', en hrafni nií. i
8. 204, 2 : ' Linnvengis hil' I band er á minni hægri hendi, ek
blant sár af 'tý báni leyg^ar', lýg ek eigi þat.
I. DRAPA UM HAKON JAEL
1 [gS. edit. ÁSl. I, 414] : Hinn riki 'nekilnndr randfárs', hári
hmmaðr, stendr at mikln trausti 'aBkþoUiun tJlIar' anstr.
2 [ebd. I, 460]: Onnnrfkr 'grams rúni', hinn er líkar hvðt, »
lœtr heipthráðr glTmja um sik hamri slegnar 'Högna-váðir'.
3 [ebd. I, 460]: Ráð InkuBk sfðan, at sá snjallriðr 'konnngs
Bpjalli' átti 'eingadöttur ónani' grðna viði.
4 [ehd. I, 322]: 'ðtefnir atððvar-brafna' gat teygja nnd BÍk so
breiðletta 'BáleygB brdði' með 'rikismálnm stála'.
5 [ebd. l, 322]; f>vf hykk frœgjaa 'fieygjanda' mjök trauðan
8t láta eína f tra 'Anðe Bystnr' ; jðrð ferr und 'met^verrí'.
DigitizeclLyGOOgle
216 PB0SAI8CHE WOBTFOLG£ IN DEN rfBTTB
6 [ebd. l, 236]; Siuut 'byrjar TÍggj&r þiggjaDdi' Bpenr aná
Bik barrhaddaða 'biökTán f>riðja' meO 'srerða asnayrttum.'
7 [ebd. 1, 432] : Ok járni sððar 'geirrótn gðtvar' hlððu-t 'haoga-
gagls haogreyðnDdam' Tið 'Btrengjar hagli'.
& 8 [ebd. I, 422] : ólítið 'hryngrap Egils Tápna' brestr bart
dti á 'HamðÍB akyrtam' snmam 'nnndýrs rannom'.
9 [«M. 1,423]: $»aðanTerðafb1óði'Sðrla-f»t'fyr«a, elfregn
þat gjðrla, bjðrt 'benfur' rjóðask 'meilskúnun'.
U. ÓLAFSDRÁPA
(r^j. Fagnk. [Ghral84T] b.55— Ö6. ÓMs sagaTrjggT., rit. a/ Oddinnmk,
Fnu. X B. 375^6.) (.- amh dU Ergántung n (. 206 (U|/' t. 239
is 1 [Hkr. VI, 22 pgl. Fms. I, 101]; HUmir lét, hSrfi 'hrœskM'
roðin blóði at HÓIrai ok anstr f Gðrðnm j bvst of dyldi hðldar þeBS?
2 [Fgrsk. B. 55]: Sví ft& ek iútt, at 'hðrgbrjótr' hlóð háfa
Talkðstn f mðrgnm Btað; opt kom hrafn at heipta-bléði.
3 [Hkr. VI, 25 egl Fms. I, 125]: Végrimmr aUvaldr lét
10 kindir Jamta ok Vinda falla endr f styr, faann Tandiak á fiat
snimma: hjðrdjarfr 'hersa-drðttinn' Tar hnttr fjðrri Oota; ekfrá
'gullakeTði' gjörða 'geirþey' á Skáneyjn.
i [Hkr. VI, 29 vgl. FmB. 1, 130]: 'Hleypimeíðr hlnnnTÍggja'
hjó 'bððaer^'ar birki' barklaust f Danmarkn fyrir snnnan Heiðabe.
is B [Hkr. VI, 30 vgl. Fmg. I, 133]: Tyg^, 'Tryggvasonr', lét
& lestí tfðhöggrit IjótTaxin Saxa-hrœ fyrir styggran 'leiknar heat' ;
Tinhróðigr vfsi gaf blðkkn 'kvöldriðn stóði' at drekka brúnt blóð
margra Frfsa.
6 [Hkr. VI, 30 vgl. Fma. I, 134]: Rfkr 'la^r rógs rekka' bar
30 Tatkera-Ilki, herstefiiír lét hrðfnum goldit Flœmingja-hold.
DigitizeclLyGOOgle
PSOSATSCHE WORTFOLQK IN DKN TÍBtlE 217
7 [Hkr. VI, 31 vgl. Fms. I, 144]: Ungr konungr gerðisk of-
vægr bægja vií Engls, 'nærir naddakórar' réð jivf Noröhymbra
morði; ógnblfðr 'dlfa-groddir' eyddi TÍða SkotmD, 'seima-skerðir'
gjðrði með everði 'sverðleik' f Mðn.
8 [Hkr. VI, 31 vgl Fme. I, 144]: 'Ægir ýdrógar' lét eyverek- s
an her ok íra deyja, 'týr Tjðrfa dýra' var tfrargjam; tyggvi
barði 'byggvendr brezkrar jarðar' ok bjó kmnbrBkar þjóðir, 'gjóöi
geira-hrfðar' þvarr gráðr.
ffl. DRÁPA UM EIBÍK
[Vgl. Fma. UI, 36]: Hjaldrðrr! pú ert bærr at heyra hrððr
görvan am þik I
IV. ERPIDRÁPA ÓLAF8 KON. TRYGGVAS.
Stef [vgl. often 8. 112]: ÖU Norðrlðnd era of orðin auð at
gram áaaðan, atlr friðr glepsk af falli flugstyggs 'Tryggvaaonar'.
1 [Fms. II, 30&] : Frægr 'flu^verrir' nam aldregi vœgja fyrri, k
' hanka-Bkyldir' kvað sér heldr þekkja hDgrekki,
2 [Hkr. VI, 120 vgl. Fms. II, 306]: 8kal geta máls þeSB er
menn kváða 'dólgafangs' dáððflgaa gram mœla viö drengi at 'vápna-
sennu': 'hnekkir hertygðar' bað-at glnarekka hyggja áflðtta; þrðtt-
arorðþess ' þjóðar-sessa' lifa. u
3 [Fms. U, 307 vgl. Hkr. VT, 123]: Hykk gram þann er
gonni f^amdi mistu þar til mjðk gengis þrænzkrs drengja, mði:g
drðtt kom á flðtta; næf^ aUvaldr vá einn við tvi jðfra snjaUa ok
jarlinn þriðja, frœgr bíöt er at Begja til Blfke.
4[FmB.U,311]: 'Brodda-flaug'varUttheptilopíÍ iðr 'brjót- »
endr bauga' skytí apjðtnni, ðrrar liðu gðrra firam; hitt var orð, at
DigitizeclbyGOOgle
218 PEOSAISCHE ■WOETFOLGE Dí DBK YISIJE
minn hTarknnnr dróttinn sáttí meat harðast fram i 'málma gnanBtaa'
fyrír snnnan Iðg.
5 [Fma. II, 313]: HnndmargT herr sótti 'draail ennda' þar er
hnttí, en harðfengr hilmir varði Dönnm meif 'hjálmsprotnm'; þar
B félln meir fleiri mfnir hollrinir með þeim' geima ekævaAar þolli', ek
hlant mein af þvi.
6 [Fms. II, 313]: 'Herskerðir' klanf knnnnm 'eldviðnm' Ennnr
[bei Svold] harðan 'avarðar-BtofD' með averði; hann gékk reiðr
of Bkeiðar; gramr knnní rásarka barkat hold at gnnni, margr
10 'gnDnþingB-beggr' lá of hðggvinn á þunnnm bjðr.
7 [FmB.H, 314]: Ramr 'rymr vigBkýs'varð nnd 'randar himni'
nm 'myrði Vinda' — en þ&t lýsig — , spjör knáttu glymja ; vat^hoilr
'hirðir veltíreiðar vfðie' við harðan 'hnitvegg' stóðBk marga þrima
með fjðld BegEja.
is 8 [Fms. n, 315] : Gnóg 'gálkn hlifa' sögðn upp lög við 'randar
bálkn' tíl gnnma feigðar, Iff lagðisk i!mm skjótt S: a. 240
9 [Fms. II, 315]: Hykk 'lognámngnmLeifa brantar' vám
leitt at eiga 'geignijiing geirs' við 'gnmna atjóra', Þá er fræknir
'fákhlaðendr farlegs húfs' géngn fram at 'vín jarla' með hamri
M þæfðar ' hringakyrtar'. MJ.*/
10 [Hkr. Vr, 125 vgl. Fms. H, 319]: 'Verkendr meginBerkjar
bangs' snkkn niðr Bárir af Naðri í 'bðð naddfárs', gjðrðn-t við
Tægjask; Onar man lengi vera vanr elíkra drengja, þWt konnngr
alldýrr stýií Ormi, hvars hann skríðr með lið lýða.
is 11 [Fms. U, 321]: Ýtar þeir or víða nenna látask eigi of
finna enn fremra mann fólkreii^m óleifi.
12 [Fms. n, 322]: BJeyði-firðr 'Breta atrfðir' sá er varði vfð
- lönd firðiak vætr við bjAðan 'bekkdóm Héðins rekka' ; hann lét mær
skóð of verða roðin blóði of sanna sök, f)ar ðx 'sverðjálmr' [yrír
30 Skylja, ek frá ekilit
.j-j^í<.uhtr\
;ooyic
PE0SAI8CHE WOBTPOLGB IN DEN VISUR 219
13 [Fffls. II, 332] : Hverr maðr iind 'bóIst jaðri' v»r hræddr
Tið ðrraii ok hugd^ggv&n son Tryggra, 'meiðsr málmþinge' óðnst.
14 [Fms. II, 322] : fi65 mnndi-t varliga hrjóða hit langa
lnng und 'læsíks' rfknm gram — blóð kom á þfðan þrðm — meðan
vinírftrs jöfbrB áttn varða [Cojy'eet, varði ífdí.] sverðnm iniisnborðB s
at morði, siS verðnng gerðiak vel. , : , . .
16 [Fms. ni, 9]: 'Týr sverða' lét barögervan 'vind Héðine-
me;ja', 'vfgþey', verða meO Igðrvi á vfðn hólmsBnndi, áðr en Eirelcr
iiœði Omi fyrir Óleifi eðameíra hlnt, mðrg bitr 'benkneif óð
f blóði. 10
16 [Fms. m, 12]: Orðsæli jði^rr réð ftrfermdum Ormi norðan
á mðti Eireki — snörp 'averða-snót' varð at þat — en 'hefnir Há-
konar' stýrði snnnan þeim hýjöftanm 'hlýrs-gota', áðr óx gnnnr nm
góðan gram. ^
17 [Fms. m, 3]: Gott er at frétta gjðrva mönnnm at jþ'i — i6
gnmir öx fyrir snnnan haf, sverð bitu 'fjðrrðnn' feigra firða — :
hvern rekka 'viðir randláðs' kváðn Q'lgja rakkligaat Ólafi ; ek vinu
sléttan 'Snrts-iettar-sylg'.
18 [Hkr. VI, 129. vgl. Fms. IH, 3]: 'Úgrœðir armgrjóts' BÍ
Trönn ^óta anða ok báða Naðra — hsnn rauð glaðr geir at »>
gnnni — áðr hjaldi^orinn hngframr {xirketill héldi snotr nndau '
6t ramri bðð af 'snœrisvitni sunds'. '
19 [Hkr. VI, 130 f^í. Fms. UI, 5]: Veitkat ek hitt, hvárt e"k
skal leyfa 'hnngrdeyfi Heita dýrbliks dynsœðinga' danðan eða þö
kvikvan: alls seggir segja mér hvárttveggja s&nnliga, gramr mnn la
at hvám sárr, hætt er at frétta tíl hans.
20 [Fms. in, 6].- 'Landvðrðr' var sagðr mér fyrir handan sjá
vera firðr lýðam ok láði — en vér munnm-a biða of meira strfð —
væn^OBB heila likn þóat 'œrir elds')beldi þeim svikum, ef jðfnrr
'haiiÍa' hákiifs'lifði. " ""' "
DigitizeclLyGOOgle
220 FBOSAISCHE WOBTFOLQE TS DEH VlSUB
21 [Hkr. VI, 130 vgl. FmB. III, 7]: Hinn er þat sagði, at
'lofða gTamr' lifði, var of œfi sainr- 'oddbragðs árr' læatjggs
Try ggrasoDar ; ðld kveðr Álaf vers kominn ór 'Btála-eli', menn
geta ferri sðnnn málí, mjök er verr en svá.
5 22 [Hkr. VI, 130 vgl Fma. III, 8]: Mundn-t þesfl land-
herðar skðp verða, sUb þegnar BÓttn fíTÓttharðan gram, ek frá með
\ýia, liði : at margdýrr 'mnndjöknlB Btýrir' miindi koma ór slfkQm
styr, mér þyk^-at gotnar geta glfkliga.
23 [Hkr. VI, 130 vgl Fma. III, 8]: Snmr aegRr snatr ór
iQ 'málma-gnangtan' Begir 'anðarkenni' frá Bámm tyggja eðr brott of
komnum; nú er siklings morð aannfregit annnan ðr miklnm stjr,
ek kann eigi mart við veifanarorði maiuia.
24 [Fgrgk. B. 67.]: Ek hy^ nenninn 'Norðmanna dróttín'
sótt&D nnð lok, — fiengili er nú iramgenginn — , dýrr 'dróttar-
is etjðri' hné. Ðxitði góðs grams brá gleði dfárar þjiSðar, allr friðr
glepsk af falli flugBtyggs 'Tryggva sonar'.
25 [Fms. IH, 9j: Hltmeín var þataekstáðferrioffopt £(Is.]
'þverri liífa snltar' þar er málmar gnustn mest, þóat Bmátt sé nnd
einnm; ek em skiliðr við Bkylja, 'skálmðld' hefir valdit þvi, ek væfti
M 'virða dróttiss', vil ok dal er flestum meBt.
26 [FfflB. in, 10]: Ek hefi guðföðnr orðinn Jianna varð rikri
hverjnm heipt-fiknnm jöfri nnd 'niðbyrði Norðra' ; ek man aldregí
bfða bótÍT þeBs 'marg&ukanda mækiB mót' er vann skarðan breiðan
'barðmána'.
í5 27 [Fms. ni, 10] : Fyrr man heirar ok himnar bresta i tvan,
áðr gæðingr glíkr &t göðn hngreifum öleifi muni fœðask, hann vai
mest gott menBkra manna. Eriatr enn hreini hafi Önd kæns kon-
ongB ofar löndnm.
DigitizeclLyGOOgle
KENNINGAR, ÓKEND HEITI, 8ANNKEN1ÍINGAK
HáLLFREDS OEDICHTBN
KENNINGAR
&0tter : lett ÖMna 95, 2 niBJBi NjarSsr
95,2
OáÍH: hamEmtBkjUfarM, SfmnlTer
Frigej" 9i, 3 gtlpiTaldr 204, 1
hraliiblötr 9é, i Valkeii (í) II, 6
Frtífr.- aðnU NjarBaT 95, 1
Bnott: mier Sýrar 94, 1 [not.]
Riaen: •œtt Surte IT, 17
Jí>>nn: * kf&n Surts 89, 2
Zaerge: • burr Auítra 94, I " idBr
NorOra 93
Myth. mUm: * relikBi Héttms [—
HjaðDÍngar] IT, 12
Hmmtl: iii5b;tKr Noiítra 93. IV, 26
jaSarr tóUr IV, 3
Erde: eingadúttir óatxn 1,3 brúBr
B&lefgs I, 4 ByBtii AoBb I, 5 bifl-
kv&n ÞiiHjft I, 6
Mttr: trðS b&ru 105, 2 ygmnd 91
aeybraiU 110, 2 •(gUfrteigr 111
•braiít Leifa IV, 9 •laiit yigjf*
106,3
DUktung : nökkTÍ Aaetra baiar 94, 1
Bjlgr SurtB ættai IV, 17 nAflauetr
94,l[í]
Oedanhe: byrr &urt8 kv&nai 89, 2
Kop/: Atoía aTarBar IV, 6
Snut: fjBrrann IV, 17
Sand: bUdifhaukalV, í
Sold: "læBtklV, 14 "TeiílúB 107, 1
•bfil siefar 107,2 • log Leifa brautar
IV, 9 "dagr unnai 107, 1 "leygr
hím 204, 2 •armgrjót IV, 18 'eldr
ölnaskeÍBs 102, 2 •eldr ýaetrs 339
• linnTengi 204, 2 •turr hjarralOl
•furr QarBar 105, 2 •aSgn jötnnB
101,7
aaber : • mundjeknll, IV, 22 *ÍaB leg^-
ar 105,1
Babe lAdler, HaÍÍchí]: gjöBr geira-
hriBa[II,8 •gaglhangal, 7 •gunn-
míLi 101 'HeÍta d^bliks dynstBB-
ingr IV, 19
Woíf: Bt6BkTetdriBuII,51ieatiLeikii-
arll,4
Schif: goti hlírg IV, 16 hljiTigg 239
diaBÍUiundaIV,5 *hIunnTÍggn, 4
•TÍ^rappa6.trsll0, 1 "TÍggTbyriar
I, 6 'skeeT^r geima IV, 5 "fEiki
hlifsIV,9 TakrHSTDarðl •unnd^
1,8 BnffiriaTÍtiiirsuiidsIV,18 •hrafn
Btö8yar I, 4 * dýr HeiU IV, 19 dýr
Tjörfa n, 8 • TeltireiB tíBíb IV, 7
Tiich: •BlbekkrlO?, 2
Kamp/: geirÍMyrlI, 3 TÍgl»errrV, 15
TÍndi Héflins tneyjai IV, 15 gnír
NB: Ðie Terte a.v/ 1. 177. 204, 1 W 2 lúuí ricU stm BiíU/red. * bf
xdehaet áie Tht&t swti- oder drei/acher kenningar.
D,j,i,i.aL,Google
KSNinN'OjUt
■kjalda 10S, 1 Mann Hpat IT, 2
Mnna m&liiift 110, 1 ireTti&lBr lY,
12 el mi^ku lOS, 3 •d Ykkjbt
102, 2 el itUa IT, 21 ■nBddnkór
II, 7 KnBUBtan mUma IT, 4. 23
•hríB geira II, 8 •«TÍpr gTerHa 96
• Buírhjerv>239 bðB nsddí&rt IT, 10
Tfkíimbl bUJs I, i Manyrtli ■TerBa I,
6 bekkdómr H^ina rekkalT, 12
*gimnÞÍDgIT,6 •mUmþinKlT, 13
Reigurliing geira IT, 9 • mót mœkis
IT, 26 anóts vertia IT, 16 fang délga
IT, 2 •oddbra0 IT, 21 Bverilleiki
11,7 -dynrHeitabliki IT, 19 sk&l-
mðld IT, 25 rjror Tfeskíí IT, 7
•geÍTTÓta I, 7 strenQar hagl I, T
Sckad: bariim&ni IT, 26 •TÍRskj IT,
7 aakr UUat 1, 1 •rftndUS IT, 17
hnitvoggt IT, 7 •roorBTeggr 114, 1
* bjönangT 106, 1 hlminn randar
IT, 7 ekí hjðTTB gnýa 239 bUkr
randar IT, 8
Pamer: yktir Högna I, 2 ikyrtiu
HamBú 1, 8 klæBi HamBis 239 föt
SeTla 1, 9 götvar geirrétal, 7 hringi-
kjrtiirIT,9 •böBserkrll,* •meg-
inserkr baugs IT, 10
Sehieerd: hj&lmsproti IT, & 'hjUro-
grand 106, 1 g&lkn blífa IT, 8 hrœ-
skóBH, 1 benfiiiI,9ltTtnnguTUnnar
201, 1 b^ hrafiiTfns 101 * sbrlinnr
102, 1 •randalinnr 89, 2 benkneif
IT, 15 bU Yggjar ela 102, 2 dyrblik
HeitalT, 19 •randftrl, 1 •nadd-
ftr IT, 10
IfeOei 'ýirdg H, 8 hrfiigTap Egils
T&pna I, 8 [gaapna> vgl. hlaupsíldr
Egila gaupna bei Ejrindr sk&lda-
■piUii M HmikT. T, k. 18, 2]
Bht: meilBkúr 105, 9 •hrœrin 108
•hrafiiTínlOl
ÆtMgi dr6ttÍDn herfall,3 <lT6tttnn Tirfa
IT,25 itjóri dröttar IT, 24 i^ðri
gnmnalT, 9 landTBiðr IT, 20 gramr
lofBa IT, 21 jsrurr b&klífB haoka
[— baokstalda] IT, 20 Tinr jarla
IT, 9 sesri IijóSttr lY, 2 heraternir
n,6 naiidherBrIT,22] BkTldÍThankk
lY, 1 greddÍT úlfa n, 7 ÞTeTTÍr úlh
•Dltar IT, 25 mga jdrógaT U, 8 t^
tTðTBalT, 15 herskeiílirlT.e hnekk-
irhertjgBarIT,2 flnglwemrlV.l
nsrir uaddBkúrar 11, 7 margankandi
miekÍB m6t IT, 26 Þollr skœTaðar-
geima IT, 5 hlen''™^^'' hluQnTÍggja
II, i tft Tjörb díra n, 8 hungr-
derflr Heita djrbliks djnsœSiiiga IT,
19 ttýtii nmndjökuls IT, 22 gull-
BkerBÍTlI,3 BkerBir Beims U, T UH
ÍBetTB eldí 239 reiínir hSlda 94, 4
lœgir rógs rekka U, 6 hirBir Teltí-
reÍBar tíBíb IT, 7
Jarl: TÚni grams I, 2 apjalli konnngs
1,3 Btefoir stöBTBThrafna 1, 4 Þi^-
Bndi Tiggjar I, 6 meBþTemr I, 6
nekilundi rand/LrB 1, 1
JKSnneri t^ b^ leygjaT 204, 2 bii6t-
andí bauga IT, 4 úgrœSir anngTJÓta
IT, 18 QaTBar furBkerBandi 105, 2
ai^hnjkkjandi 106, 2 anBgildandi
100 hjarfa fur-»ker«ir 101 auBflr
kennirlT, 23fagnendT]etuna SBgna
107, 1 — DUbt mk-þolli 1, 1 baldr
■kjaldaT 102, 1 meiBr morBTegga
114, 1 tíSt randl&Bs IT, 17 hirBandi
hjörTBngs 106, 1 sTeÍgii bangB 102,
1 nj6tr hrafuTÍnB hjrjar 101 eldTÍBr
IT,6 kn eldBlT,20 sendirHlBkkaT
ela sklBa 102, 2 halr hjUmgrands
106, 1 hnigbaldr BárUnna 102, 1
nBkimeUir randamie 89, 2 birki bOB-
•er^ar U, 4 Terkendr meginaeikjar
DigltizeclLyGOOgle
bsnica IT, 10 — ^mgr gniuiÞÍiieB
lY, 6ine^mUmI>iiigBlV, 13 gTertt&
irípnjSTBr 96 &rr oddbragBB IT, 21
róg-hnykkjandi 110, 1 btmgTeyfiiuidi
hangagagU I*, 7 grennii guniimaB
101 Sreddir úlfo n, 7 — nmnr luin-
d^I,8 boli uppBÍtii ríggJBT 110,1
húfs flik-Miiíiuidi IT, 9 Inndr -nggt
lautar 106, 3 vinr dráttar 201, 1
Erichlagne: Gauta tafn 204, 1
Diehlar: BkreytirTÍgu 94, 1 [105, 2
.JVaven: n&JaakorðlOT, 3 gunnr LlafiB
gunnrþoDniBaitgallO, 2 SifEliBSu-
karms 106, 3 Kind hSrdúks 111, 1
Bil linnvengij 204, 2 Bíga BauniB
110,2 d^nur^ 106, 1 Sjd ölbekkj-
(LT 107, 2 -Ejt anra 106, 1 lind íkss
106, 3 IJBÍbrekka leggjarfsa 105, 1
trMa vergl6Bar 107, 1 trófia il-
gruudar 91 tiirfiinaunul SEefarbfils
107, 2 unnr uunardags 107, 1 mörk
gjUfrteigB 111
SohiiapJI. mniur: sSkkríi sveima 108
OFUÚBi [BE. I, 545]; jarBar
sðkkrír troga 69, 1 skiSkTÍT elda
ölnaBkeifiB 102, 2 hælibaldr hrœrínB
108 handi glœrara mundar 102, 2
orbaBtrfðir 105, 2 ornnegii 106, 1
VIDKENNINGAR
ZSnig Oía/: BOnr TrrggTalI, 5 IT, BÍef
IV, 21. 24 riBBÍrBygna95,2 þengill,
dcöttinn NoiKmanna IV, 24 TÍni
Hötfia 239 hörKbijótr H, 2 myiflii
Tbda IV, 7 Btrífiir Breta IV, 12
Jati Eiret: heftiir Hikonar IT, 16
Qrin: galtar-OrtBB 107, 1
Jorjrímr erru6»inn ^órmiiaTion : arfl
ÍBmöfiar 204, 1
Kolfintia: eingad6ttir ÍTalda 69, 2
Briuen [von Walei] : bjggvendi brez-
krarjariSarII,8
HÍLFKENMIHGAE
Frau: hlln 105, 1
Jarl: flejgjandi I, 5
3 = STÖrfii = skinn, iUnn STSrilr
heiiit ceapes [vgl. giaBSTorfir] und cutig
ÓKBND HEITI
amtr: Gautr 204, 1 BUeygi I, 4
I>rMiI,e Tiflrir94,8 Tggr 102, 2
GiímiiiiDð, 1;— Freyigð, 1 Njörtr
95, 1. 2. [sTÍpnjÖrfir] 96 fórr 95, 1
Ulli I, 1 Týi 104, 2. rv. 15; —
dnarr I, 3 AuBr I, 5
ÖffttUMcn, IFaityren u. (. u. i TTlfn 105,
1 Froyja 95, 1 Sýr 94, 1 [not.] Slf
106, 8 Eindr 114, 1 Bil 204, 2 Frigg
94, 3 S&ga 110, 2 Onimi 105, 2
110, 2 mökk 102, 2 Bfui [dTnuifui]
105, 1 £ir 106, 1 Uddi 107, 1 Syn
107, 2 Manma [hirfiinaama] 107, 2
Biíie: Surtt 89, 2 IV, 17 Sietin;
kTeldrífia n, 5 Leikn n, 4
Zaerge: Norilri 93^AuBtrí94, 1 Un-
twlde: giSm 95, 1
Myth. Helden imd BeeJanige: HSgni I,
2 Héflinn IT, 12. 15 HamSii I, 8
EgÍU I, 8 S5rH I, 9 Haiti IV, 12.
19 TjÖrft n, 8 Leií IT, 9
rslker: Gotnar IT, 22
DigitizeclLyGOOgle
Eamt^: ilg 110, 1 H, 16 friuiir 101
IT, 8. IV, 16 mocö n, 7 ySg IV, 7
itrrr rv, 22. 23 b5fl IV, 10. 18
Þrim* IV, 7 bjaldr UI
LSrm : MDDa 110, 1. IV, 2 Ajut IV, 19
jUiÐT IV, 12 þerr n, 3 gnaartan
IV, 4. 23 Tjmr IV, 7
SoAwírd, ^«cr.- ikelkTÍngrM, 1 heríir
94, l IJJgBir IV, 8 1240] hjBrr 94, 1
H. e. mækir IV, 26 Daddc n, 7. keri
194, geirrll, 8 «k6B H, 1 [102, 1
BehOd: rSnd 110, 1. I, I. IV, 7 baugr
Bch^i knBrr92, 1. 113, 2 fley, 110, 2
askr I, 1 BkeiS 110, 2 Inng IV, 14
DðkkTÍ94, 1 flaiutr94, 1 Tiggl06,
8 barili IV, 26 þrömr IV, 14
fiaiu:rsDjiIV,IT IFáíen : reiB IT, 17
Thiers, Iftrd: fakr 91 TÍggr H, 4
ffikr IV, 9 draaill IV , 5 BkœTnltr
IV, 5 .16» n, 5 goti IV, 6 Woff:
TÍtnir rV, 18 VSgtl : mir 101. 105,
2 KJöílr U, 8 Wvm: Ijnnr 102, 1
204, 2 n^ IV, 18 Ungehíwir:
gtíkaIV,8
£A«ie;tr6Ba 107,1 107,1 lindl06,3
Bkol« 107, 3 mðrk 111 I>olIr 1, 1
IV.6 birkill,4 heggr IV, 6 lnndr
106, 3. 1, 1 mcÍBr 89, 2 n. e.
Feuer: hjrt 101 íor I, 9. 101. 105, 2
lejgt 105, 1
Erde, Zand: fold 95, 1 ffllr 204, 1
grund 91 l&S IV, 17. 20 brekkfl
105, 1 UDt 106, 3
Meer: mur 113, 2 TÍBir IT, 7 rerr
107, 1 gcímí IV, 5 itðB I , i mmj
107, I Mam [fWt} 91
Kenif: hílDiir, II, 1. IV, 5 jSfntr IT,
14 raur 95, 2 gramr 94, 1 ■. S.
trggill,5 TÍíin, 5 harri 94, 2
ÞengmiT, 24 drúttÍBn II, 3. IV, 24
aUTsldr n, 3. IV, 3 skrli IT, 12. 25
dklingr, IV, 23
Haniter: ^tar IV, 11 uggr IT, 7. 19
fírar IV, 8 firBar, Tirtar IV, 17. 25
gumnar 94, 2 hSldai 94, 4 U, 1
lýBir 94, 4 IV, 10 rekkar II, G. IV,
12, friunverr 94, 3 balr 106, 1 drcDgr
92, 2 þegD 108. IT, 22; — drött
204, 1. IT, 24 öld 94, 3. IV, 21 ferB-
ung IT, 14 hertygB IT, 2 [1, 3
Fremid: rúoi I, 2 seui IV, 2 epjalli
Sohn: nibt 93. 9ð, 2 bnrr 94, 1 abDll
95, 1 arð 204, 1
Bchmgfi. MSnner: daú 177 (ekkTÍr
108 heimdragi 117 ítrÍBii 105, 2
■krökkTÍr 102, 2 «úi OelidngHr:
bangil, 7
Fraaa,: TÍf 106, 2 fljöB 114, 1 iTansi
106, 2 luót 108 BTarri 106, 3, 107,
2, 3 bÍBkT&D I, 6 sproDd 106, 3
Sleid, BekmMh: istmgr 110, 2 ilœBa
106, 3 aeikr II, 4 hðrdúkr 114, 1
hlaS 105, 2 meD 105, 5
OoU: aeÍDir, 11, 7 baugar IT, 4
Awm: 6Bt 106, 2 bngrSð, 1 hröBr
m Ij6t94,3
8ANNKENNINGAE
m Ohrieíia: hreinn IT, 17
niaí^:ge8Bkjiitt94,2 Tha
96,1 ,
« SSaig, Jati: TiBleDdr 94, 1 fr«gr,
1,6. IV, 1 líkrl, I. n, 6. IT, 14 æitr
93 g6Br IT, 27 TÍnhr6Bigr n, 6 f tr
DigitizeclLyGOOgle
SANNEENNINGAB
225
IT, 14 ortatól IV, IG 8rr IV, 13
dírr IT, 24 aUáýTr IV, 10 mai^írr
IV, 22 tfrargiarn U, 8 d&eðfligr
IV, 2 hiMÍnumr IV, 4 ógubuer n,
7 næfr IV , 3 ofrœgr II, 7 flugstyggr
IV, at., 24 hjðrdjarÍT II, 8 guQQTÍkr
I, 2 heiptbrfiBr I, 2 hjaldrðrT m
haritféugT IV, 6 TugtiollT IV, 7 tí-
gTÍnimTn,2 heiptftkiuD rV,26 Mtt-
harilr IV, 22 hngreifr IV, 27 hng-
djggrlV, 18 fóllcTeifr IV, 11 flrSr
blfljBiIV, 12 I»«fjggrIV, 21 kieiin
IV, 27 anjalltUi I, 3
BiHtUen: ^ðlgegn 107, 1 5rr 110,1
kunnr IV, 6 inotr IV, 18 hugframr
IV, 18 íiröttardjarfr 201, 1 hjaldr-
þoTÍnii IV, 18
w Fraoen: beÍS 89, 2 kjrr 89, 2 lj6g
105, 1. 106, 3 5J&lig 107, 3 »1étt-
qsUafl 107, 2 fjSlerrin 114, 1 vitr
106, 2 nng 114, 1 »ttg«[ 91 drejp-
iligl05, 1 mderSandder Frau:
hrlt 114 xa ihren Brautn : mjúk 114
ioi líhAnnfl. MarM.: suuiargrSd, 1 all-
he^n 89, 1 laflinugginn 102, 1
fiMBrlOö, 2. 106, 1 dulTœkÍnn 108
matTÍBS 111 hyitr Ifeig?] 106, 1
™ WMe: úrÞregÍn 113, 2
«i.&iIe:baTThíiddu5I,6 ftTl,6gTdin
TÍSi I, 3
,« Gold: gjaUt lU Silber: hTÍtt
[fé] 101
mt Wagm, Schvterd: uöktr 94, 1
Bkjfdgr 94, 1; ^eer: hSrt) II, 1
bj5rtl,9 uiieTrV, 12 bitr IV, 15
Sckild: breiBr IV, 26; PameTx
hamri ategin I, 2 hamri ÞœfB IV, 9
jIirQÍ 8ÖB I, 7
tu Eamnf: harBgjCrrlV, 15 ramrlV,
7. 18 marpr IV, 16
M Bckif: farlegr IV, 9 itTfemBr IV,
16 hyjafolV, 16 þiBr IV, 14 skraut-
búinn 110, 2
m Woff: blakkr II, 5 Btjggi II, 5
DigitizeclbyGOOgle
PEBSONEN' EEGI3TER
ÆTaiT enn (^mli Eetils ■on helln-
ilafr, 209 i: (ílafr TrjggVMon
AldfatÍUrs dúttÍrrrbUauka^fí iidfs
ilfeiB porloifa dóttii' beÍBkjalda, 191
Án boBSveipr, 3. 186. 189
ín enD heiinski, 150
Anakol, 151
Arnsldr [Arnhaldr] br65ir SœmQiidaT
ena auBreyska, 39. 187- 192
Arnaldr &æniandar aon ens sufir. 189
Amgrlmr þÐnteinsson, 202
Arngannr J>orBteins dáttir Ðranga-
karls, 200
ATn6rr ^orkels son kröflo, 191
Ásbj5mkoB.kiatri,16.18 [60.61.86
.^dÍB ölafs dóttir ÍTlt Haukitgíli, 28.
Ásgeirr teíikollr, 49. 191
.ísgeÍTT austniannaBkelfir, 127. 203
A^eirr Grimsson, 201
iigrimT Illliaagrímsson, 139. 140. 146.
155-159. 168—170. 178. 183
Aahildr kona Úlafs tiennumbrúna,
137. 203. 204
Aslaug SÍgarllaT d6tt. F&fnisbana, 119
Xslai^ BÍgurHaT d6tt. orms f auga, 119
AamnndT þrsU Ingimundar gamla, 24
28. 186. 187. 190. 191
imý Flosad6ttÍT, 124. 200
Atli Hallsteinsaon >: A. fi^teinss.
Atli Hiíteinsaon, 123. 125—127
AtUjarIeniimjó& Buii<161fsson, 119.
120. 122. 196. 201
AnflKÍsl enn gauzki, 100—102
Auð((iil HallfreBarBOD, 101. 118
AuBnnn skSkoU Bjamarson, 194
AoBunn GyBuson, 131—135
.jiiddi, ÁTaldr); 8keKg-.ÍTaldi
BarBi [Víga ' BarSi] GuBmundaTsou,
44. 191
B&rttT Jöknlason Ingím. s. gamlA, 188
BfrrBr atTrflun, 78
Baugr BauBssoD, fÖBtbrðB. Ketib
faiengs, 199
Bergr enn lakki, 51—58. 193. 194
Bj&ia k Græolandi, IðO. 151
BjMfi, 157
Bjami [f OiBf] ennnpaki l>orateínsson,
148. 154. 155. 158. 160. 182. 184
Bjem aiutnjaBr, 69
Bj5m b6n^, 152. 153
Bjöm buna, 201
Bjöm k. Oautlandi, 102
BjSm Herdiaarson, 161
Bjöm i Vestr-Vik, 131—133
Bjem61fr Hrámundaraoo, 120. 195
BI6t-H6r«.-H&r
BðBvarr lef singi özuTHr eiis bríta, 124.
125. 209 203 [186. 190
BðttTarT l>neU Ingimnudar gamla, 24.
B6tólfr{>orBteinsaoii,foBir|>6rdfsar,191
Brandr *: Faxa-Brandr
Brandr Ivaldsson, 109. 189. 195
Brandr Eolbeiniaon, 124
Brandr bisknp SBemmidaTson, 201
BrattT lej'singi Atla ens mjðfa, 123. 202
NB. I
neisehen ad ond aí.özt
u. of, þ a
DigitizeclLyGOOgle
PEES0NEN-EE0I8TEE
227
Brúai [er bngB yi
m 6 BrtTcUi], 202,
Ðrjithildr BuHladðttir, 119
BnllU konimgT, 119 [189, 194
Digr-Otmr {wgilg ton jgsUanda, 11.
DolVa-föBtri *-■ Harsldr kon. hirf.
Drefdittr, ÞrœU, 196
DoHittkT, Imell, 196. 197
Eiltfr enn anAgi önnndar son bfldg, 200
Einarr auatmtír, 160 [not. 1
EinarT fógtri EnútB hing rika, 161,
Einarr ^Teræingr, Eyjfilfsaon, 18
Eiuarr OTfmsBon IngjaldBíOnar, 161
Einarr f Orf mitungnm, 85
EinarrÞðrÍB Bon ^HindarBonar, 108.1 1 1
Eirekr kon. 'blúflði, 126
Eirekr jarl HUconarson, 112. 113. 209
Eirekr enn ranMtKirvaldesoo, 133. 141.
148— löl. 171. 182. 183
E^ölfr enn halti GntimundaT boq en>
rika,189
Ejj61fr ðr Eamenesi, 56
Ejrar-Loptr «.■ IiOptr enn gamli
Ejrindr BaogBsou, 199
Ejíindr BÖrkTÍr, 30, 39. 186—191
EjtSt Jdrunnar d6ttir ok Leifi, 161
Faia-Brandr, 55. 56. 194
FinnlK^ enn rammí XebjanuuBon,
61—58. 193. 194
Finnr Jóruaon, 195
Flosi Þorbjamanou, 121 200. 201
FloBÍValla-BrandBBon 124. 200. 201
Foatólfr i EingÍUie, 77. 78. 19ö
Frejr, Us, 19. 22. 91. 186. 190
FriDmnndr í Foniœlndal, 24. 186. 187.
190. 191
Frarekr biakup, 76. 77. 195
FrúBi Vemundar son en« gamla, 201
Galti HallfT^rson, 83—85
Oalti óttarBBon, 75. 86. 109. 111.
189.195
Gaatr f Gautsdal, 30. 39. 189
Oeirmundr Sæmnndar aon ens luSr-
eyaka la 30. 39-41. 188. 189. 192
Oeirrðnr Þrœll, 196
GetÍT VaAadóttír, 203
Giparr, jþneU Anakols, Iðl. 152
GÍKUrr galli Bjamaraon, 161
GÍEurr JöuBson, 161
GÍznrT enn hTfei Teiteson, 157. 159
GlieMr bróBuraon {^orföls gjallanda,
71—74. 109. 19*
Grlmr GIznrarHOn, 161
Grimr HrofBBaon, 204
Grímr hinn h&lcyBki [189] Ingjaldaaon
12—15. 19. 20. 24. 161. 188—190
[ÞárisBon 185]
Qrfmr Jórason, 12i t: Gr. T6fmon
Grfrar Túfnson [ok I>6rarins], 202
Grlmr glfinmnBr J>orgilB aou eirab.
156. 161
Gripr fa&ir Hrðmundar, 120
Grías Sæmingason, 75. 88-90. 104—
111. 189. 195
OiÍ<5tgaTbjarl,119
Gróa, 58. 69. 194
OuBbrandr J^orsteinSBOn, 49. 60 — 65.
86.188. 191.193.194
Guðlaug Grimadðttir, 161
GuBmnndr enu riki Ejjölfaaon, 18. 71.
73-75, 189. 194
Quðrún Kolbeinsd6ttir, 124. 200
GuBrún sjstÍT Ólafs jarls 131—137
GuBrún kona f>orgUB Hrrub. 139. 141.
144. 168, 169. 171. 175. 176
Qunnarr Baugsson 199. 200
QnnnarT i HliBarenda, 200
Qunnhildr konnngam6HÍr, [83. 84.] 85,
130. ISl [189
Gnunhildr Eizeks dfitt. or GnðdGlum,
Gnnnlaugr ormstunga XUngason, 113
OunuTer Bjaniadöttir, 157
DigitizeclLyGOOgle
PEESOIÍEN-REQiaTKH
QjHt máHir AuBanimr, 131
QjiHi TÍkingT, 136. 136
Wengr [Ketill heDgr], 199
H»ril«r j-orgríma lon ðrral)., 138.
1«. 164. 168. líl. 208. 204
H^i Hdnson, 189
H&kon kon. AhilBtciniföatri, 84
Hbkon Qizorar lan galln, 161
Hhkon jarl eoii rlld [Maðajsrl] Sifc-
urBarann, 91- 132. 133. 136.136.209
H&kon Grjótgarlltaon, 119.201
HUfdtin kon. BTarti, 119. 201
HallaU&ndáttiT, 191
Hallahr jttrl BögnTaldsson, 17
BaUberafiúroddsdótthjUnB, 18.189
HaUdÍB ÖUfB dótt. frfc Haukagili, 61
EaUdÓTT ÍTft HoS {KirgeÍTaBon, 189
HaUd6nÞmU, 196
HaUfreÍTTUidrœtlaak&ld Óttanaoa, 28.
61. 75. 86—116. 189. 195
HallfTeðr [TandrKSaskáld] HaUfraSaT'
•on, 104. 114. 115
HaUkatU EinaTidóttij, 161
HaUoTmT i Kimisk, 35. 164. 187. 192
HaUr heimamabTEÍTGkB, 149
Hallateinn Atla aoa jarla f : H&ateinn
HaUsteinn úr Sagnl, 123. 196. 202
Hallrarflr anatmaKr, 193
HallTaritr i .' Oddr }>orgUB son ömb.
HaUieijj; FróBadáttir, 199
HaUyeig ^orrillBrdöttir, 124. 201. 202
HamaU ponn6barson, 199
Hlimimdr OimnaTBson, 900
H{imaiidr Ormseon, 199
HaraldT kon. gr&reldr, 130
HaraldT bon. gnUBkeggT, 119. 201
HaraldT kon. h&rfagri [DofrafáBtrí,
Lúfa] 16. 19— aa. 27. 119. 122—
124. 186. 187. 190. 191. 197.200.201
miteinn Atla lon jarla, 196. 201. 202
HaTaldrkoD.ungi,119.201 [120—123
HliateinD Hrómnndar ion en« Iwlta,
188
Hankr, berserkr [1. U.] 76. 195
Hsnkr at HankagTöfDm, 189
HeittT, TðlTa, 186. 189
Helg« Amardóttir, 120. 121. 195—197
Helg« friUa Bei^, 54—66. 58
H«lga Ketil«d6ttir, 191
Helga OTnuðóttÍT 137. 203
Helga poTdíaardöttir, 191
HelgalóToddBdóttir, 165. 156. 160. 161
Helga hin &gra ÞorBteinedðttil, 113
Helgi AB^raaoQ, 204
Helgi anatmaBr, 15ð. 160. 183
Helgi ÖUÍB Bon tTennnmbTÚnB, 137 —
139. 203. 204
Helgi d^ Skefilason, 204
Herdia Steinnnnardéttir, 161
Hermnndr Sfvindar iod sCrkTÍs, S9.
186. 187. 189. 191
Hermiuidr Skegg-Ávaldaaon, 76. 76
t : Brandi XTaldsBon
HeialeinnAtlaionjarU, 120—122.196
Hildr BaugsdðttÍT, 199
Hildr EjTÍndar d6ttir sðTkTÍi, <: Hildr
Heimundtu^dttÍT
Hildr HeTmundardóttir, 71—73.75.
85. 109. 189. 194. 195
Hildr ÓMa d6tt. frb Eankaeili, 194
Hildr {Hhrannsdfittu', 194
Hildr Úlfarsd6ttÍT, 201
Hjðrleifr j.-Lei&
Eðnta-Jt^rer t : Þórti 6 HOfSa
HðgDÍ Ingimiuidar son en« gamta, 24.
3ð. 42. 43. 47. 164. 186. 188. 190. 198
Hðgni IngðlfsBon, 65. 75
HðrSa-E&ri, 120. 196
Hólmgaungu-StaiTÍ, 78. 189
HólmBteinn AtU son jerk, 120 —
122.196
Hrafa aiutmdr a: Bafn
DigitizeclbyGOOgle
P£B80N£N-REQISTEB
229
Hnfii [8kUd-a«fii]önnndsnon,118
HraAi SkefilBion, 204
Hrafn fwiTÍbiinioii, 124— 127.201. 203
HraTna-Flóki, 196
Hraúihildr Stórölfgdóttir, 199
Ereftia lifceirs dóttir œDikoUg, 49
Eróaldr Hr&miuidBrMni, 130. 195
Hrö«iiiaiT Hróaldsson, 120. 19ð
HröVny EetilB döttir bifra, 120
HrúSní Unadöttir, 31. 32. 187. 192
Hrólfr, 147. 150. 151. 181
HroU«ift eim niikli, 30—43. 162—168.
187—189. 192. 193
Hrómimdr enii hatli ETÍndar lon aörkr.,
39. 47. 186, 188. 191
Hrúmnndr GrlpBMD, 120. 195
Hrömiuidr Ingjaldisou [þönasou], 18.
30. 24. 18ð- 18»
HrotB-BjSm Banmsion, 3
ErúU í HrútaBtöHum, 28
UuK),jarilnkT,136.162
Hiuidól& jarl, 119. 201 (189. 195
HúnrStir Vefreyllarflon, 77—80. 109.
ETBti Þrœll In^nndar, 24, 28. 186.
[190. 191
niDgi eim Bvarti, HallkelaBon, 20
ningC I>OTgilsion, 161
b^bjSrg Tr^gradóttir, 116
IngibjSrg þöria dóttir, kona HallfreSar
102-104 [12. 189
Ingimnndr jarl ai Gantlandi 7, 9 —
Ingimiindr enn gamli, f>orgteins«oii, 12
—30.34-89.80. 168-167, 185-192
Inejaldr i He&Í, 12—14. 19. 20. 83,
84 189>:|>dríT
Ingjaldr Grima Bon g-laintnatlar, 161
IngóUrAnianon, 120— IM, 196—199
higdUT hínn fagri fiorBteiaBBon , 49.
60—67. 86. 87. 109. 188. 191.
198.194
Jðknll BManon 188. 193
JökuU stígamaSr Ingímundar Bon jarlg
7—10. 19. 23. 185. 188, 189, 193
JökuU Ingimundar gon gamla, 23. 24 —
41-59. 61. 87. 164-167, 186,
-190.1
1,194
Jðrnndt IiUb, Þ^ris BOn Þeggianda, 24.
28, 186. 187, 190. 191. 193
JSmndr biakup ^oiBteinsBon, 161
JÖtun-BjGni, 8 nat. S
J6n H&konBTBOD, 161
J6n Loptsson f OddB, 124
J6n OddsBon 161
Jðr8m6BirGrímB, 195 [186. 190, 191
J6ninnIngiinundaTd6ttirgBmU,24.49.
J6mnn TeitB dóttir, 157
Júrann ^OTgHe d6ttir ðrrab., 161
JóBteinn Eiriksíon, 93, 97. 99
Jösteinn bóndi, M KUfholti, 189. 141.
142. 144. 168. 171. 172. 174. 175
KUTr Áageaa EOn teMkolls, 49
KCilfT BrandBion, 134
EUfr uppleutkr maflr, 95—97. 99
Karii ÞneU Ii^ðlfs, 197. 198 [203
BetilbjSmgamUf.MosfeUi, 128. 200.
KetiU raninr [þrymr 185j Orms bod
steljamoU, 3. 4. 6—9, 11-18. 189
KetilIKetilB Bon ok ilfeibu-, 191
KetiU hængT j : Htengr
KetUl heUnfiagi, 119. 201
KjortBn ölafsBon, 49
Kjötri »,- isbjöm kjötri
Klakka-Onnr, 67. 68. 70—73
Knútr enn rfki, konungr 161, not. 1
Koltran, BiIlfBBonamar, 76
Kolbeinn Sigmondarson, 32
Kolbeinn Flosason, 124. 200
KolHnna Bke^-ivaldad6ttir, 75. 85.
87-^91, 104—111, 189, 196
KoIf I>6rBsrson, 139—141. 144. 145.
148. 149. 151—156, 158. 159. 168
—171. 175. 176. 178. 180-183
DigitizeclbyGOOgle
FEBBOKEX-EEQISTEB
LeiBölfrÞrælIAtla, 123—126.202. 203
Ln& [Hjðrleifr] HröIlmBnaoit, 120—
122. 195—198
Ljót móBir HroUeifi, 30—84. 41— 4a.
162—164. 1S7— 189. 192. 193
LjútrÍ7lg;BanDSðT[B;itnuip]Ud<b,33.
162. IM. 192
Ljóti- Iðngabak, 201.
liOptr enn gamli [Eyrar-Loptr] Ormi-
wn, 123-125. 129. IKO. 189.199-201
toptr preitr Sœmundarioiij 121
M&F Hamalsaon, 199
U&r EDQriiSanOD, 189
Uta JSrumJsr aou h&b [Blótmfrr], 28.
45-49. 56, 58. 59. 87-89. 108. 186.
188. 191. 193
MarkÚB k Melum, þörfiaraon, 191
MjöU inar dótt. bogsTeigií, 3. 185. 189
MörKt glgja SigiouiidarBon, 126. 200
NereiBr friUa I>OrgrimB at Xarn&&,
59.70
NJMBr, i», 80 [124. 201
Oddnj þorbjammrdött eoe gaaÍTerBka,
Oddr EaUvarBuon, 137. 203
Oddrf>orgi]aBoiiSiTQb.,[HaUyaTSr]16I
Oddt UuaBon, 31—33. 162. 163. 187.
188.192
óiiiaa, &BB, 91 kon. i ÍBgatfii, 119
ÖliadBt enn gamli, HStHa-KÍÍTaaoii,
122. 196
ölTÍr mj6TÍ AUa Bon jarlB, 126
ðlrir HaUBteinBson, *: ÖIt. H&bI.
ÖlTÍr HtsteinaBoo, 123. 202
ÖQimdr bfldr, Hr6arB son bomB, 126.
199. 200. 202. 203
ÖnUDdr at Mosfelli, 113
ÖnuDdr stigamaðr 100. 101. 103
tira Bjömúlfaflon, 120. 195
Örn i VælugerBi, 124. 125. 199.
200.202
öiOTr torgrímsson, 124. 125. 202
özarr hiim hTÍtí foAtííatim, 124.
201.202
öiurr !>r£ell, 141.^71
(ílafr Sviakonungr Eirfltason, 103. 116.
ÓUh koD. helgi HaraldaBon, 188. 193
ÖlafT[l}leÍfr] kon.TTjggTaion, 91-116
ólafrjarl f Sidreyjun^ 133—135
Úlafr k HöTMaiidi, 130. 131 [203
(í)afr tTennumbrúni b OlaÍBTSllmn, 187.
tíleifir $: ÖUrr TryggTMOit
Ormr > : Klakka-OrmT
Ormr FrMaBOn, 123, 201 [185. 18»
Ormr skeljamoli HrosabjamaTMn , 3.
Ormr KoBtBusBon, 195
Ormi BagneiBargon, 191
Ormr enn ateiki, St6r61fBaon, 199
Ormr þorgils bod gjall. ■.' Ðigr-Ormr
Otmr forkelB lOD gulltfirs, 137. 203
ÖttartiGTÚnatunguin,Þor*AldsBon,28.
60-67. 7ð. 83-91. 194
Ottatr upplenikr maBi, 95
FUl biakup Jóasaon, 201 [191
Eafn gtírimaBr nonHiDD, 29. 30. 187.
Safn JiðriiBarion * : Hrahi fön.
RagnaTT kon. loBbrúk, 119
Ki4^e0ir Am^rsdóttir, 191
Ragnhildr Sigureardðtlir, 119. 201
RandriAr, 137. 153. 153
Bannveig Sigmnndardóttir, 200
Baomr Hrosi-BjamarBoii, 3
Eefkell Q>órir refakegg 186. 190] 24
Seginleif Seemandar d6ttir eni buí>t.,
18.189
Beii Sigarsion, 119
Rjúpa AmhaldBdóttÍT, 189
KSgnTaldijarl af Mieri, EyBteinaBon, 17
Bi^Taldr jarl Úlfason, 116
Sæmundr bdd BuBrejaki, 14 — 18 30 —
34. 39. 163—164. 185—190. 192
Sæmundi J6nsson i Odde, 124
SBimundr cnnfróBi SigfúsBon, 189. 200
D,j,i,i.aL,Google
PEE80NEN-REGISTER
SftMT, 166. 157
Sigifi ÖBinason, 119
S^muiidt 153
S^niiuiilr klej'kic önundarsoii, 300
SipnURdr Sigliyats aon rHQÍa, 126. 199
SiginuDir TelsaugBaan, 119
Signj kona ^rkeb BÍlfrft, 67, 68
Sigriðr Elakka-OTingdóttír, 71
SigriSr en st6n-6Ha TogtadóttÍT, 116
Bigriír þr&nðardóttir, 137
SÍfcnrSr biskup, 96
SigurBr brÍBÍ Haraldason hkit., 124, 202
Signrfir jarl H&konanon, 122. 201
Signiílr bróSir Helga anetmanna, 161.
184 [WaoBta, 204
BigurHr enn landTetBki Helga boq ena
S^nrSr jarl HteDTcason, 69. 70. 194
Sigui^r Lj6tgson IðngnbBkB, 204
SÍgurBr ormr f auga &agnarssoD, 119
SigUjBr FÍLfniabani SiginundaTson, 119
SigurSr hjSrtr, konnugr, 119
Sigraldi jarl StrúthanildsBon, 99. 100
Silfri ,: lorkeU sUfri
Skapti Iðgsagumdr f>6ToddBBOD, 155.
156. 159—161. 183. 184
SkarphéSinn VefreyBarson, 189. 194
SkeSll enu hankdslBki Helga bod enB
trausta, 204
Skegg-Avaldi IngjaldBSOH [Skeggja-
Taldr], 71. 75. 83—85. 87—89.
189 195
Skítti 6i SkiKadat, 52. 53. 193
Skinnhúfa <: Jiorgrimr Bkinnlilífa
SkjaldbjBrn, }iræll Hjörleifa, 196
Skúmr leysingi HíinriHlar, 79. 80. 195
Sloitu-Helgi, 188
Smiðr Ingiuiimdar eon ena gamla, 24.
35. 44. 164. 186. 18B. 190. 193
Sn«bjöm, yfkingr, 137 [176. IM
SnækoUr, |>Tæll, 141. 147. 151. 171.
Sn^oUr, TÍkingT, 137
Snjall-Steinii i; Steinn BaugBson
Snorri Harkúsaon á MeLum, 191
BHlmundr I ÁsbjaTnaTnesi , 44. 188.
191. 193.
Sðrii, 139. 168. 169
Sokki, Tíkiugr, 83. 85
SólTÖr Hundólfs dótt. jarU, 119. 201
S6ti hrððir Sokka TÍkÍagB, Sö
BtarkaSi I>6rtiarson, 139. 141. 144.
147—149, 151—155. 168. 171. 176.
180.182
Steinn, 85
Steinn enn BHJalli, Bangeson, 124. 199
Steiuunn Hallkötlndúttir, 161
SnrtrlnífóU'sson, 65. 75
Svartr M SuBreyjum, 63—65. 194
STartr jítrnbaua, 133—135
Síartr yerkstjóri, 140. 170
STeinbjöm VigdÍBaraon, 191
Teitr Gizurarson, 204 [Ketilbj. b. 138]
Thorl^r a: jwrlkkr,
Túfa t: Jára
Torf-Einan, jarl i Ortneyjum, 17
Torfi Hamalsaon, 199
Tryggvi kon, ÚlafsB., 207 «. Sfi.
íjðfltarr, ÍÍOO
fjÓBtölfr í EngibliO, 189. 195
J>óra koaa Skapta lögmanns, 161. 184
lj6ra Haralda dótt. guUskeggs, 119. 201
J>ðra ÖlTÍfldóttir, 120. 123. 202
l>6rarinn iUi, 78
I-órarinn brjti, 141,144, 171.175.180.
{■órarinn JÖsteinBBOn, 171. 173—175
tðrarinn iOTbjarnarson, 124, 202
JorbjörgbíBJarbót [bekkjftrb.] Áageirs-
d6ttir, 191
Í>Ðrbjörg Skí6ad6ttir, 52
forbjðm ATngrftnsson k Framneai, 202
i>orbjðrnÖinrarBon,124.202 [124.201
I>OTbjöm enn gaulTOTBkÍ, Ormarsson
I torbjörn foTsteinsaon, 123
DigitizeclbyGOOgle
PKE80NEN-EBGI8TEE
I^rdd spUonB, 73—75. 194
Þ6rdb Böt61&d6ttír, 191
^ördli IngiiDaiidM d6ttÍTeiii gsnla, 24.
26. 86. 164. 186. 187. 190-192
]>6r<]lB Ingimuiidftrd6ttÍT jttrls b OsBt-
ludi,7. 10.11.13.185.189
Þ6kUi I>6rodiUd6tCir, 187
(ördii gjBja 193 >.' f>a>ltlr gj'Bja
|>ör&r BDD dofni Atluon, 1%. 127.
155. m 203
^[)tr á HöfBa, BjamkiBOD, 31. 33.
163. 187-189
Þ6rBr Helgiuan, 191
(ðrBr FreyBgoBÍ, Ocnrartoii, 139. 168
|>6rBr Ólafs MU trennanibrúna, 137
JiárSr {lorRÍlE son Srrab., 161
I>6re7, 58. 59. 194
tórey Eri61M6ttir, 189
I>6rey í>oríai4íd6ttir [kona torttilj
Bnab.}, 139-141. 143. 144. 147.
168. 169. 171-176. 180
fiarfinDa kona SbniB, 156
^orflnna mððir Jiérejjai, 139. 168
Íorbimi k BmBab6UtaB, 78. 79
f>0rfliiDr ^OT^pla BOn 5rrab. 143.
147. 148. 151—153. 174. 177. 179
—182
|iOif eirr ^6rBar aon fi Hðí&a, 189
^oiSierBr BaagBd6ttir, 124
iKirgerBT Hallfrefiai d6tt. nmdr., 83
^OTgerBr Sigmiuidard6ttir, 126
torgerBr í^ÚrBai d6ttir FreysgoSa, 139.
141. 143. 144. 168. 171. 17*-175.
Jorgils gjallandi&STinsTatni, 71—73
75. 109. 194
]>argilB ðrrabeinas^úpr {>6rSsr lon ent
dolha, 127—137. 139-161. 168-
185. 202. 303
]>orgrinir, 195
^rgrinu at Borg hinni minni, 52
{>orgrini[ skinnhlira, 45 — 49
ávít%
^rgrimr kampi özn
124.125.201-203
{■orgrimr Srmbeinn, f>orm6Bana&, 127
—130. 137. 138. 203. 304
I>6rliaUT L U., ÁegrimaBTDÍr, 157. 158
{>6Tlialla ÆvarB dótt ena famla, 85
I'6rir, 24
förir [br6Sir Tibba], 102—104
Þörir [InKÍaldr 12. 189] 185
{.6rir b6ndi, 148. 182
Þ6rir baklaDgr, 16. 186. 190
^6ríT ref^egg [Sefkell 24] 186. 190
I>6rir leki nuSr, 62. 63
^iiT hBfnti^ Ingimundar bod gamla,
23. 35.43. 44. 49. 59-61. 77. 164.
186. 188. 190. 193. 194
f>6rir drífa Ökfa Bon tTeimiunbr., 203
|>6rír jorl Þegjaodi RögnTaldBSon, 21,
24. 186. 190. 191
I>orkatia Ketilbjamard6ttir, 200
{>orkell nefía LotiinBaon, 93
f>orkell gDlíkbr Þ^rBargon, 137. 203
{>orkellkTafla ^oi^rímsBOn, Vatnadæla-
goBi, 60. 61. 67—80. 109. IIL 191.
194. 195
|>orkell m6jii {>or9teiiiBBOD, 199
|>orkeU Bilfrí b Helgavatni, 67—69.
83. 194
í orketUl [= ^rkeUJ nelí«, 209 [191
þorl&kr preatr, KetilB BOn ok AlfeiBar,
l^iTl&kr biakup enn he^^ ]>6rliáUBB0n,
146. 161. 179. 201
I>or]eifr eno Bpaki HSTBa-Kfuason, 97
—99. 112. 113
{■orleifr beiskjaldi ^rleikBBOn, 191
Þorleifr|MwgilsBonðnub. 136. 137. 141.
144^146. 148. 152. 154. 17L 176.
178—182
DigitizeclbyGOOgle
P£B60NBK-SEGI6TES
233
^ðrleif r gneúti, 200
^orleiTr 6^ Sogni, 124. 202
{■orleikc OnnsBoii, 191
^oimúBr Hamtdsson, 199
{KiniióBr |ijÖBtitrB8oii, 200
{>orni6ttr nlsherjaigoBi |iorkeUBOii, 199
fbmi Jorgilí dóttic Brrob., 141. 146.
148.154.155.157. 158.171.179.182
{>öroddr goti EjTÍndBTBon, 141. I5&.
156. 160. 171. 172. 184
t>6roddr hjUmr, 18. 189
lóTfilfT 141. 155. 171. I8l
Þ6rólfr heljankc4!g [hetjtu'sUnn], 28.
49—51. 192. 193
I>6r61fr leikgoHi, 78. 79. 195
Í.6rúltr Bleggja, 44. 45.
fóronnr l f^rormstnnen , Stt 35. 61.
70. 73. 74. 164. 187. 1^2
í.6rr, (isB, 91. 97. 140—143. 170—178
Þ6iTÍtlT ÍBD^ard^ttÍT, 124. 200
J>6rril)r HiraldB d6ttÍT gnllak. 11 9. 201
I>6rTfBr EetUbjanurd6ttír, 128. 203
I>6rTiSr gyttja Sðliiinndard6tt., 44. 58.
188. 191. 193
|>0TBteinn EallBteinBBon, 123. 202
{•orateinn Ii^^imandaraan ^mla, 33. 34.
34-62. 76. 77. 8a 86. 67. 164-
168. 188—194
{>orgtaiiiii Ing61fsaon, 199
{■orBteÍnn Eetils son raumB, 3 — 16. 19
—21. 185-189
^OTBteinn STeinbiamarBon, 191
Jmrsteinn en hTiti, 133. 134. 13i;. 137.
148. 151-154. 181. 182
Þ6rann Ageirs dóttÍT
127. 128. 139. 203
{>6TUnn QmniugjaTJðpa, 201
I>orTaidr KoBranBson 76. 195
{•oTTaldr ÖttarsBon 113—115 [109
}>orvaldr j(iorgOBson gjallanda 71. 72.
torraldr Bkiljandi, 83
f>oiTacBr Þ'ii'llaTsan Fre j«go))a439. 166
I>6TTé I>OTm6tlftrd6ttir, 165
þdiTÍbr OrmBson, 124
Í^órtaT ÚlfarsBon, 201
^ðrrör ^rm6Bard6ttic, 155
Irtndr böndi, 137
tiiTiBrí.- J>6rrftr.
Ubbi, 102 [196
lílfhéðinn VefreyBan., 77—79. 189.
Úlfhebnar, beraerkii, 17
tílfkell, þrEeUIagimundac, 34. 186. 190
Olfir ToBtaaoB, bröBir Sigriflar, 116
Uni I Unadal, 31—34. 162. 163. 187.
192
TaDi ÖUfs son tTennnmbr., 203
Valgertr títtaisd6ttÍT, 28. 60. 61. 63.
66. 67. 86. 87. 112. 194
TallB-BrBndr, 124. 200 [194
VefrejBr Ætbtb Bon gamla, 77. 189.
Vemimdr enn gamii, YfkingB«on, 201
VífiU þrœU Iog61fa, 197. 198
Viga-Baiði i: Barti
VigdiB HöUndóttic, 191
VigdíB ro6«ir Jökols jailB, 7. 10
Vigdis tílafs d6ttir frft Haukagili, 195
Vigdia kona Ingimundar, {i6cis döttii
íienanda, 21. 23—27. 185, nol. 3
186.190
VikingT SkboefjaTBkelmii, 201
Völsnngr kon. 119
YDghildr Bjamaidáttic, 152
DigitizeclbyGOOgle
0ET8-REGI8TER
Ae)tone«, 91
A]ptafjörflrBnnB78rilAiiBtfjSrbum,196
AmBrbEelúási, 153
AmarhTUl, 198
Amesa^ÍDg, 151
Áb [OddskB] I Vatnsdal, 34. 41 . 42. 164.
187. 188. 192. 193
^bjamamea. 188. 193
iagaiítT, 119
.^f^ntgat^r, S02
Jtshildatiofrr, 138. 203
Atlaey 6 Fjölnni, 120. 201
AtlahaugT, 127. 203
AuKólfsstaSir i Langadal, 108
AiutOrtlir, 196
BangaitallÍT, 12a 199
Be^HaTbT&ll, 27. 28. 187. 192
Blanda, 78. 106
BUskógaheiHr, 62
BlSndndalr, 30. 186. 188. 191
Blendu&róas, 30. 85
BeHTar^staSir, 124
UeSíarBtóptir, 202
BorBejri f Hrúlafiriji, 26
Borg í TÍSidal, 51—53. 56—58. 193
BorgarQ5r6r, 20. 24. 62. 187. 192
Brattablffi f Orœnlandi, 149. 182. 183
Brattabolt, 123. 202
BieiBabólataSr f Veatrhöpi, 195
Breiðabólestafir í Fljótsblðt, 199
Breiflaniírr i irneasÍKngi, 123. 124.
201.202
BreitlaT^, 78
Brúnahaugr, 187. 203
llT;njndale&, VJS
DalsQörír h. Fjölum, 120. 195
Ðanmðrk, 112.206
DeildarhjaUi, 188. 193, noL 1
Du^>aksekor, 198
EinarshSfn, 126. 138. 155. 159. 183.
184.204
EirekiqarSr, 149. 181
EngihliS, 17, 195
England, 84, 100
Ey f AmeBT>ii^ [f Ejna], 159
£<r helgs i SidlieyJDm, 114
Ef f HúnaratnBþÍQgi, 195
EriaqöTSr, 64
Eriar [rf. »". SuSreyjar], 133
Eyjarengi, 51
Eyrar b. íslandi, 99, 199. 200. 204. 138
Errarbakki, 123. 202
Eyrindarhólar, 199
EfTÍndaraúli, 199
Firíiafjlki, 120. 122. 196
Firtir f Noregi, 62. 71. 12á
Fi^ar i Noregi, 84
Fjalir ! Noregi, 119, 120. 201
FjSU [d. i. Ejj^öU], 199
FlagSÍ (>= Flahki), f)öiSr i Noregi, 92
FljótíblíS. 199
Flóagad, 155
F16i, 200 [191. 192
Forsæludalr, 28—49. 67. 71. 186.
Foraltekr, 191
Pramnei, 123. 202
FrÍSmnndarft, 28, 49. 192
FúlilKkr, 123, 202, not, 1 ( : FjUarlskr
FyUarlækr, 202
Garðor [Garaaríki], 206
Gaalar 1 Horegi, 123. 124 196. 200.
201, not, 1
GaulveTJabiBr, 124, 201
GaunguskarbsIiiúaB, 189
D,j,i,i.aL,Google
0BT8-EEGISTEE
235
Ganfland, 7—9. 100. 116. 185. 189
GauUdalr, 30. 189
GeitSBkarð, 88. 90
Gilja i Vatnidal, 28. 76. 186. 191. 195
Gnúpr I Vatnadil, 28. 186. 191
Grænlaud, 133. 141. 143. 149. 150.
171. 173
GrUsin^, 50
Grims&, W2
Grima&rósa, 127. 186, not. 1. 190. 203
Grímatungnr, 28. 60. 85. 86
Oriadalatkr, 189. 19&
GrÖf, 154. 159. 183
Gröu.'it^ir i Tatnsdal, 194
Gnmd [ Vatcidal, 28 45. 186. 191 ■
GuebrandsBtaBir, 61. 194
Gunnarsliolt, 199
HafrsfjÖTBr. 16. 18. J9. 186. 190
HallateinBhaugT, 127 t: H&ateinahaugr
Hallateinsaund, 123. 202
HUogaland, 83. 153. 189
H&íteinahaugr, 203
Haogavafl, 127. 203
Haukagil, 28. 60. 65. 77. 90. 194. 195
Hankagrafir, 189
Hefni, ej í Noregi, 18& 189
Heiaabeer, 206
Helgahraun, 204
HelgahTUl, 1.38
Helgaratn í Vatnsdal, 26. 28. 45. 67.
186. 187. 191—194
Hisargafl, 121. 196
Hjallalaad, 48. 49. 193
HjalU, 141. 156. 160. 171. 184
Hjörleifsliðni, 153. 197. 198
HlaSir, 92
UliB [d. i. FljóUhlíS] 199. 200
IDiBamidi, 199. 200
Heiaalend, 200
HðrBB8trönd,31.187. 192
Hsnii, 31. 138. 157. 204
HðrBaland, 130
Hof [Hofabter 164. Eobland 51. 75.
188. 193. 195] í Vatnsdal 26. 27. 37.
39. 41. 43. tó. 51. 64. 56-58. 61—
64. 86. 109. 186—188. 191. 192.
194.195
H61ar, 194
Hdlm [Boi^undarliólnir], 206
Holt, 78. 79. 195
Holtalönd, 114. 202
Holt & BangarrSUum, 123. 202
Hrainagil i E^aðrði, 64
HraiiiBhaugr, 203
HraimslGekT, 124. 202
HreBnratn, 109
Hrúaralœkr, 126. 202
HroUeifsdalr 31. 187. 192
Hrtta^aiSarb, 49. 57
Hrútafjðrðr, 25. 58. 186. 188. 190
HrútaataHir, 28
Húfuhflr, 48
HönaTatn, 26. 187. 190. 191
Hún^vatnsóss, 28. 29 70
Húnayatiuþiag, 53. 61. 87, 109. 189.
194
Hvalfjðritr, 198
Hvanndalir, 64
Hvaune^ 20. 21. 186. 190
HTataataSir, 186. 191
Htí tft { Borgarfiriii, 30. 63. 91
IngimundarhöU, 2ö i: Ingimundarbolt
Ingimnndarholt, 186. 190
IngðlfafeU, 190
iDgðlfehðfti, 122. 197
Ingðlfsholt, 67
írland, 135. 161. 196
íaland, 18—20. 22—24. 27. 28. 70. 77.
91. 92. 118. 122—124. 136. 137.
140. 146-148. 178. 179. 181. 182.
186. 187. 190. 191. 196. 197. 199—
DigitizeclbyGOOgle
OBTS-KBQISTEB
J»Bmrr ) Noi^fi, 16
JambdBnd, 8
JökoUb i Skagaflrfli,
Jönmdarfel], 28. 186. 191
K&lflioU, 139. 141. 168. 169. 171
EaUaSanies, 155
IUnipa[a]liolt, 124. 202
Ear[B]iie<laBd, 85. 164 [13. 194
Kanuft, Ijttn Konub] 49. 60. 67. 69.
Kanu&rl&iid 191 [K. Iðad 187]
Karníiiea, 48. 56
KstaneB i &kotlaudi, 133
KjalamBa, 199
^ðlT & iBlandi, 77. 195
Knamnund, 127. 130. 203
Kujúkr i YatUBdal, 65
Kolbeiag&rðM, 101. 112
Kolkumrrar, 78. 7S
Eolilakr, 159
Eonai^aliellB i Noregí, 100
ErSdubellir, 73. 194
Lant^dalr, 77. 88. 104. 193
Laxbrdalr, 104
LeiMlfBalallii, 123. 202
Leiniv6gr [LemTÍgr], 24. 113. 141.
190
LdfðtÍIfDregi, 203
Lðii,128
M&nstatíir [UaiBtaB.] 28. 45. 53. 56.
58. 87. 88. 108. 187. 191
Uelcakkaalétta, 49. 113
Merkrlmaii, 204
Uiklagil, 194
MikligarlJr [ConBtantinapolis], 88
MinnMsejn, 63- 19i 197
Mðbei^, 77. 109
MðD,206
MSrk, 138. 204
Mðgilslækr, 28. 186. 191
HoBfeU [et e^ i QrÍmsneBÍ], 128
Nautabú, 44
NiSkrðu [jeM ÐraDtlieim], !16
Noi91endingaQ6r{taagT, 54. 188
NorBriiTdalr i Skagaðrði, 34 87. 91
Noreilfiad, 21
Noregr, a 16. 17. 25. 27. 79. 83-85.
91.112. 119. 126. 127.130. 132. 135.
136. 148. 183. 185. 187. 190. 191,
195—197. 201
Oddi, 139. 168
Odda&i i: ia
ölfask, 123. 19S. 302
i ölfuBÍ, 155. 171
ölfasratn, 198
ðlyiiá, t: Ölfneá
ÖlvÍBhimgT, 127. 203
ötrííBtattir, 202
ðlriatóptir, 133
ðnandarholt, 126. 202
ðiar&,198
ðiarirliðlmr, 204
ÖlafBTellÍr, 137. 138. 203
Orkaejjai, 17. 69. 84. 112
OmiBtndalr, 125. 300. 203
Oisabœr, 124
ÖttarBBtaair, 87. 115
Rangi, 124. 200
E«ng6rTellir, 124. 200
IlaaS&, 123. 200. 202
EauniBdaJr, 3. 4. 8. 186. 189
Berkjarrlk, 198
SerkjaTelIÍT, 77. 78
SKmundarhlS), 18. 39. 189
Sæmundarlækr, 189
SaimundarBtatlir, 189
Sandhðlaferja, 199
Saodlœkr, 137. 203
Sai^adalr, 26. 28. 192
Selepu i Græalandi, 145. 177. 180
SkagaO'ÍrHr, 18. 30. 34. 39. 49. 57. 104.
163. 187. 188. 192
SkngastrSnd, 78
DigitizeclLyGoOgle
OBTS-BJBGISTEB
Bk.gi, 187. 191
SkbUreU vie ÖUiu, 198
SUnej, 206
Skeie, 137. 203
193
iSir, 44. 45. 193
BmiBastaBir, 44. 188. 193
Snj&U - St«iiie [SujallB-Jhsnii, 124.
199
Bogn, 83. 85. 119. 123. 124. 126. 127.
130. 132. 136. 201. 202
Sofcnaær, 15. 16. 84. 112
SpUonufell, 73. 74
Staf[a]neBT&gr, 199. 201
St&l^arft, 123. 202
Stigandahróf, 28. 187. 191
StakkMTTT, 1!
Si^rfTJu', 114. 133. 136. 194
Súlnholt, 124. 201
SvartuoýrT, 194 c STartfeUnDTrr
BTarts/ellBiii^TaT, 65
BTiaskei, 14
BTfnadalr, 28. 72. 187. 193
STÍMTatn, 27. 28. 187. 192. 194
STíftjU, 91. 100. 103. 112. 113. 137
BjgTMÍjm, 119. 301
TTaSaiholt, 123. 126—128. 139. 146.
154—156, 160. 168—171. 178. 179.
183. 184, 202. 203
TTékjUÍiTUc, 58
Tnnga 1 Tatosda, 35. 44. 87. 164-
188.193
Í>elain6rk, 190. 121, 195
fmgDjTta, 187. 191
{.ingeyTaiTeit, 38. 186
Þjðfodtdr, 78
Þ^rdÍBarholt, 26. 186. 190
lN>TdfMTl«kr, 26
Íjðrs^ 123. 124. 137. 200. 303
Þðre^argnúpr, 194 c Gnúpr
{■oTDuSaslœkT, 191
IxÍroTmitnnKa, 35. 164. 187. 192. 194
{•mlaeib i TcstmaiuiMjjani, 198
{■rbndarholt, 159
I<rbjidheimi, 79. 92
í'TMArhliB, 20. 189
Unadair, 31. 187. 192 [198
nndanieU [jtttt nndirfeU], 44.55. 188.
UpplBnd, 4. 97. 124 137. 185. 189.
202
UrSarTatn, 26. 28. 186. 187. 191
Tœlag«rSí, 124. 199. 202
T^,84
TatnaljðrnT, 26
Tatnsdalr, 25— 2a 56- 62. 63. 67.
75, 78. 79. 85. 86. 108. 186. 191
—193
Tatnsdali&, 25. 28. 35. 45. 52. 164.
187. 192. 194
Tatnsendi, 190
TatnsskarS, 189. 191
Testra-Qantland, 116
TMtrhðp, 44. 194. 195
Teitrlðnd, 133
TestTTlk, 131
TiBidali, 25. 35. 52. 56. 57. 164. 186.
190
TftidaUey, 194
TlSiskúgi, 124.125
TifilsraU, 198
TifilstóptÍT, 198
Tík, 100. 119. 201
TSiSnfUl, 137. 203
ToTs i Norep, 12i 201
ToTMbsr, 201
Tlfi, e; & ^ogslandi, 83
DigitizeclLyGoOgle
OETS-EEGISTER
VÖLKERNAMEN
[AintmBnn, 203]
Bietar, 208
Duiir, 208
Englai, 206
[Finnar [19. 20.] 186. IBO]
FleMmngJM', 206
Frfair, 206
OaUr, S06
Hð>«ar, 239
[Hofunenn, 35. 165. 18T. 188. 192]
[Hofyerjar 49. 53. 165]
Jamtar, 206
ír&r,206
[íalendingT, 93. 146. 179}
Kombrskir, 206
NorBmenn, 210
Nore^mbrar, 206
[BaamdiBlii, 11]
Suar, 206
Bkotar, 206
Syjrmr, 95
[Vatnsdwlir, 26. 36. 44. ^. 5a 67—
69. 73—77. 80. 164]
[Veítmenn, 198]
[VíBdœlir, 52]
Vindar, 206
EIGENNAMEN VON THIEREN, WAFFEN, 8CHIFFEN U. A.
Ættartangi, sTerfl, 30. 43. 48. 51
66
BeigaBr, gCltr, 26. 187. 192
BlaSnir, BrerK, 134. 135
Fazi, FieTs-Faii, hestr, 55
EegnaSr, BtaTr, 194
Hlingr, hesti, 128
Islandg&r, skip, 85
JarShúsanaut,BTeiB,136. 137.144.145.
149. 154. 160. 1J6, 177. 182. 184
Onnr langi, ekip, 208
Stakanhöfhi, skip, 151
Stígandi, skip, 27. 28. 30. 33. 43. 47.
187. 188. 191. 193
Trana, akip, 209
Vinagantr, skip, 161
DigitizeclbyGOOgle
BERICHTIOUNGEN
239
3, 4 liet: KautnBsonaT J5ti
Bjaraarion&rn. o. N.
3, nol. S. XoU OrbDsjinga b.
liei: Flatb. I, 23
26, Dot. 1 ít«) : FoTBlækr
ÍClUttTl
' eitt aJ
101,31 liei: 8tatt7
106, 9 Het : hjítlingfrands
110, 7—10 riíAí 214, 11—13
110, 20 IÍm; BkriBi
113, 29 Ue>: hreggbL , ,
114, 24^íííí: ef í"' t" (
, 28 ietn Komma nach hneiliunlt'
121, 18 lia: sja;
141, 22 gózuin, woia goSorili
>5, 2 íieí: meSfúrUi
Í6, 28 íísinní dcw 3^ míí 187, 15 da$
4. kap.
)6, 34 íiu: Ii^l&
)2, 18 ít'ea : ErdarBÍiek
207« 33 Ua: lifa
207b, 28 /«»; tA
Ifinnf kap. 19
58, 13 liet: Strandir
59, 4 nneA mæltí. «iii Kolen
68, 7 nocA westi ein Komma
71, 15 nacA matar ei» ?
71, 30 f orkeU Jía« torkel
72, 26 torkdl
73,13 ítM;skildD
74, 10 u. 17 nath búit «. dM
84,20 Ik<: , segiiGalti,
89,18 IhW^SurtBnmbeitia
S. 24, not. S t'it unrtcAí^ Gríma^ÓB aíi die Leiart dtr MelahAÍ ange-
/Uhrt, in Kelcher vielmehT wie in der Saga LeirÍTdg geitanden, tigl, a. 190, 21.
Za s. 206. Als BÍngangíttrophe der OlafBdríipa iit nachaieheHde , iW
Heiniikr. a. O. i. 21 ÍnihUmlich dem Hallarsteinn xageichriebene &rophe
Aier ita«hisiiiragen :
TÚlt Tar elds at aldri
^setrs hati Tctra,
hranstr ii4 er herBkip glæsti
HörðaTÍnr or G5rSum ;
hlABu HamBisklæSum
hjSrva gii^a ok sk/um
hilmie menn lem hjfilmum
hl^TÍgg, en mill Btjri.
d. i. 'Hati ýsetrs elds' Tai tðlf Tetra at aldri þb er hianstr HörBaTÍnr
glæeti lierskip or Gðrðum ; hilnúsmenn hlðBn 'hl JTTÍgg* meS 'HamBis klæB-
um' ok 'hjörTa gnýa sk^mn' ; en stýri mdL
S. 208, Str. 8 ití la^Bk eme Oonjeetttr Seembjðm EgiUion't; mit Bei-
behaltung dee HberliefeTteH uwj xu IBg eowoM ali b&lkr [in MÍnent Doppel-
anne aaeh J>&ttr { löguni] eehr paiienden ISgBar, aobei jedoch gkj6tt zw
Bkaut zu flnilí™, eomtmire man: ISgBar sögBu upp gnóg lög til gumna
feigBar TÍB randar bUkn ; lilifa g&lkn skaut finim If f.
D,j,i,i.aL,Google
■D,j,i,i.aL,Gooj;le ►^
D,j,i,i.aL,Google
D,j,i,i.aL,Google
L,Google
D,j,i,i.aL,Google